Bài giảng Tin học cơ bản Modul 2 Sử dụng máy tính cơ bản do Võ Minh Đức biên soạn với các nội dung chính như: Hệ điều hành, khởi động máy, giao diện hệ điều hành windows, tổ chức thông tin trên đĩa của hệ điều hành,...
Trang 1BÀI GI NG Ả
T IN H C C B N Ọ Ơ Ả
MODUL 2 SỬ DỤNG MÁY TÍNH CƠ BẢN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG SƯ PHẠM
ĐĂK LĂK
Gi ng viên: VÕ MINH Đ C ả Ứ
Trang 217/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
– Quản lý tài nguyên của máy
– Quản lý thiết bị nhập xuất dữ liệu
– Quản lý thông tin trên đĩa
l => Điều quan trọng nhất HĐH là phần mềm đầu tiên cài vào máy tính giúp người sử dụng giao tiếp với máy vi tính
Trang 31 HÖ ®iÒu hµnh (2)
l HĐH là phần mềm phải có trên mọi máy tính
l HĐH không tự có mà phải được người sử dụng cài vào máy
Trang 417/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
Trang 52 Khởi động máy (2)
l Qui trỡnh khởi động mỏy: bật mỏy (Ấn vào nỳt Power trờn mặt trước của mỏy)
một chương trỡnh cú sẵn trong ROM sẽ tỡm
hệ điều hành trờn ổ đĩa cứng và tải vào bộ nhớ trong (RAM) và nắm lấy quyền điều khiển mỏy tớnh.
l Nếu khụng tỡm thấy HĐH thỡ sẽ xuất hiện
Trang 617/10/2007 Giảng Viờn: Vừ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
6
2 Khởi động máy (3)
l Điều này cú nghĩa mỏy khụng khởi động được phải thay đĩa khởi động khỏc.
l Cỏc mỏy tớnh thụng dụng hiện nay thường
sử dụng windows XP, Windows 7, 8 Mỏy tự động nạp và khởi động Windows Màn hỡnh làm việc đầu tiờn xuất hiện:
Trang 7Giao diện hệ điều hành windows
Trang 817/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
8
T ắt máy
l Tắt đúng cách
– Nhắp vào Start -> Shut Down
– Chọn các mục trong menu popup
l Shut down: đóng các ứng dụng, tắt máy
l Log Off: đăng nhập lại
lRestart: đóng ứng dụng và khởi động lại máy
l Tắt máy áp đặt: Tắt nguồn (ấn giữ nút Power cho đến khi nguồn tắt)
l Khởi động lại máy:
– Nhấn tổ hợp phím CTRL+ALT+DELETE
– Nhấn nút Reset trên hộp máy
Lưu ý: Nên tắt máy đúng cách Chỉ tắt nguồn hoặc khởi động lại máy khi máy bị treo
Trang 93 T ổ chức thông tin trên đĩa của hệ
l Như vậy cú thể xem: Thư mục giống như cỏc ngăn để
sỏch cũn tệp tin giống như quyển sỏch
Trang 1017/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
10
Tệp tin (File)
l Là tập hợp dữ liệu cùng bản chất, liên quan
với nhau, cùng phục vụ cho một mục đích nào đó của người sử dụng
l Nội dung của tệp là dữ liệu.
l Đặc trưng của tệp tin: Tên tệp, độ lớn, ngày
giờ tạo ra tệp.
Trang 11Thư mục (Folder)
l Là nơi lưu trữ từng nhóm các tệp tin và các thư mục con
l Mỗi đĩa có một thư mục gốc, Thư mục gốc có cấp cao nhất
l Thư mục gốc được tạo ra trong quá trình định dạng đĩa,
có tên “\”, không xoá được
l Thư mục con do người dùng tạo
l Trong một thư mục có thể tạo nhiều thư mục gọi là thư mục con
l Nội dung của thư mục là các tên tệp tin, tên thư mục chứa trong nó
Trang 1217/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
l Kiểu dùng để phân biệt giữa các loại tệp tin:
Một số kiểu: .doc, txt, rtf: Tập tin văn bản
.xls: Tập tin Excel ppt: Tập tin Power point bmp, jpg, gif: Tập tin hình ảnh.
.exe, bat,.com: các tệp tin chương trình html, htm: các tệp siêu văn bản
.mp3, dat, cda: các tệp âm thanh, video
l Các phần mềm ứng dụng khi tạo tệp tin thường tự động đặt kiểu.
l Tên thư mục không nên đặt kiểu để dễ phân biệt thư mục và tệp tin.
Trang 13Lưu ý
1. Kiểu tệp tin là thông tin quan trọng giúp HĐH
thực hiện đúng yêu cầu (khi mở tập tin)
2. Thư mục con có thể trùng tên với thư mục mẹ
3. Trong cùng một thư mục không chứa 2 thư mục
con hoặc 2 tệp có tên trùng nhau
Trang 1417/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
14
Sử dụng kí tự đại diện * hoặc ?
*: Dùng thay thế một dãy các kí tự liên tiếp trong tên.
?: Dùng thay thế đúng 1 kí tự tại vị trí dấu ?.
Ví dụ: *.* : chỉ tất cả các tên *.DOC: chỉ các tên có kiểu DOC *ay* : chỉ các tệp : say1.txt; ngay123.doc
baitap?.*: baitap1, baitap12, baitapb.doc
baitap* baitap??
Tên ổ đĩa: A, B: chỉ đĩa mềm
C, D, E : Chỉ đĩa cứng và đĩa CD.
Trang 15Đ ườ ng d n ẫ
l Đ ườ ng d n là m t dãy liên ti p tên đĩa, tên th ẫ ộ ế ổ ư
m c, tên t p tin ngăn cách nhau b i d u \, ụ ệ ở ấ không có kho ng cách ch ả ỉ vị trí thư mục cần làm việc
l Ví d : C:\TH\TM\TN, n u th m c hi n th i là ụ ế ư ụ ệ ờ
TH khi đó đ ườ ng d n ch c n vi t TM\TN ẫ ỉ ầ ế
l V i th m c có các thao tác: T o, xem, xoá, di ớ ư ụ ạ
chuy n, sao chép ể
V i t p tin có các thao tác: T o. xoá, xem, di
Trang 1617/10/2007 16
4 Đăng nhập vào máy tính
Để vào làm việc được với máy tính người dùng cần biết:
v Us er name : Tên đăng nhập
v Pas s word : Mật khẩu.
Những thông tin này do người quản lý máy cung
cấp, và người sử dụng phải nhớ.
Đõy là ch c năng b o m t mà H đi u hành Windows9x khụng cú ứ ả ậ ệ ề
Trang 17Taskbar Start
Mµn h×nh n n ề
Desktop
Trang 1817/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
Trang 19Sử dụng chuột
l point: di chuyển chuột để chỉ con trỏ
chuột đến một vị trí xác định trên màn
hình
l Click: kích (nhấn) nút trái chuột
l Right click: Nhấn vào nút phải chuột
l Double click: kích nhanh 2 lần liên
tiếp vào nút trái chuột
l Drag: Nhấn giữ nút trái và kéo di
chuột hay còn gọi là rê chuột Nót tr¸i
Nót ph¶i
Trang 2017/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
20
C¸c thµnh phÇn trong windows
l Menu n Cöa sæ
Trang 21Biểu tượng thư mục n Biểu tượng lõi tắt cho thư mục
Biểu tượng tệp tin n Biểu tượng lõi tắt cho tệp tin
Đ ch n m t bi u t ể ọ ộ ể ượ ng thỡ kớch chu t lờn bi u t ộ ể ượ ng đú
Trang 2217/10/2007 Giảng Viờn: Vừ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
22
Các biểu tượng có s ẵn khi cài windows
Trang 23ý nghĩa các biểu tượng có s ẵn
• My Documents: chứa cỏc tài liệu người sử dụng tạo,
khi ghi vào đĩa để chế độ mặc định là thư mục My
Documents.
• My Computer: Chứa tất cả tài nguyờn của mỏy tớnh:
đĩa mềm, đĩa cứng , CD, mỏy in…
• Recycle Bin: Thựng rỏc, cỏc file khi bị xoỏ đều được
đưa vào thựng rỏc, giỳp người sử dụng cú thể phục hồi lại được (đề phũng xoỏ nhầm)
• My network place: biết cỏc mỏy tớnh đang được kết
nối trong mạng lan
Trang 2417/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
24
Cöa s æ
Trang 25H§H windows cho phÐp:
Với Folder và file ta có thể:
– Tạo mới, xóa, đổi tên
– Sao chép, di chuyển
– Tạo lối tắt ( short cut)
l Folder (thư mục) chứa các tệp tin và thư mục con
l Tệp tin chỉ chứa thông tin
l Các biểu tượng folder, file, shortcut có thể:
– Đổi tên hiện dưới biểu tượng
– Đổi hình ảnh trên biểu tượng
Trang 2617/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
26
Thao tác với các biểu tượng
l Chọn biểu tượng: Click vào biểu tượng
l Chọn các biểu tượng liền nhau: click vào biểu tượng đầu, giữ phím Shift click biểu tượng khác
l Chọn các biểu tượng rời nhau: Click vào biểu tượng,
giữ Ctrl click biểu tượng khác
l Di chuyển biểu tượng: Chọn biểu tượng, drag đến vị
trí mới
Trang 27Mét s è thao t¸c c¬ b¶n
l Mở menu tắt: Click nút phải chuột
l Chọn lệnh trên menu: mở menu, nhắp chuột trên một mục khi đó lệnh sẽ thi hành
l Double click chuột vào:
– Folder: mở cửa sổ Folder
– File dữ liệu: mở để xem nội dung của file
– File chương trình: chạy chương trình
Trang 2817/10/2007 Giảng Viờn: Vừ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
n đặt thuộc tính cho desktop
n Đặt thuộc tính cho Taskbar
n Thêm bớt chương trình vào Programs
Trang 29Tạo thêm biểu tượng s hort cut đặt trên Des ktop
l Chọn biểu tượng thư mục hoặc tệp tin
l Nếu biểu tượng ở trờn desktop chi cần kớch phải chuột chọn Creat shortcut
l Nếu biểu tượng ở trong Progams hay thư mục thỡ:
– Cỏch 1:
l Nhắp phải chuột, chọn lệnh Send to -> Desktop
– Cỏch 2:
l Nhắp phải chuột rờ ra màn hỡnh desktop
l Xuất hiện menu tắt-> chọn Copy Here
l Lưu ý:
– Biểu tượng Short cut cho phộp truy nhập nhanh đến folder hoặc file
Trang 3017/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
30
T¹o th môc Des ktop
l Nhắp chuột phải trên màn hình desktop
l Chọn New -> Folder Gõ vào tên thư mục cần tạo,
ấn Enter.
– Tạo trên desktop thư mục: THUCHANH
– Tạo tiếp trên desktop một thư mục nữa cũng đặt tên là THUCHANH Cho nhận xét? Có tạo được không? Tại sao?
– Tạo Short cut cho thư mục THUCHANH
Trang 31Chän nhãm c¸c tÖp tin trªn Des ktop
l Chọn các đối tượng liền kề nhau
– Cách 1: (Thao tác bằng chuột) Rê chuột thành một hình chữ nhật bao quanh các biểu tượng
– Cách2: Nhắp chuột vào biểu tượng, giữ phím SHIFT nhắp vào biểu tượng khác
– Nhắp chuột vào biểu tượng, giữ phím CTRL nhắp vào biểu tượng khác
l Huỷ chọn: nhắp chuột vào vị trí bất kỳ trên
Trang 3217/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
32
Sao chÐp tÖp tin, th môc
l Chọn tệp tin, thư mục cần sao chép
l Kích phải chuột, chọn copy (Ctrl + C)
l Chọn thư mục để sao chép đến hoặc kích chuột vào vị trí bất kỳ trên desktop
l Right clich, Chọn Paste (Ctrl+V).
Thực hành:
Trang 33kh¸c
l Chọn tệp tin, thư mục cần di chuyển
l Kích phải chuột, chọn cut (Ctrl + X)
l Kích phải chuột vào một thư mục cần di
chuyển đến
l Chọn Paste (Ctrl + V)
Trang 3417/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
Trong hộp thoại Properties chọn:
ReadOnly : Chỉ cho phép đọc không sửa được nội dung.
Hidden: Ẩn tên, không nhìn thấy
Trang 35l Mở tệp tin
– Cách 1: nhắp đúp chuột lên biểu tượng tệp tin – Cách 2: kich phải chuột lên biểu tượng tệp tin, chọn OPEN
WITH, chọn mục Choose Programs.
Trong hộp thoại Open with chọn chương trình ứng dụng để mở, chọn
OK.
l Mở thư mục
– Cách 1: nhắp đúp chuột lên biểu tượng thư mục – Cách 2: kích phải chuột lên biểu tượng thư mục, chọn OPEN
Trang 3617/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
l Nhắp chuột vào trình ứng dụng cần mở
Trang 37l Nhắp đúp chuột vào biểu tượng chương trình hoặc Shortcut
Launch bạn hãy nhắp chuột vào biểu tượng trên thanh này
l Nhắp vào Start -> run-> chọn tên Chương trinh bằng cách nhấn nút Browse
Trang 3817/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
Trang 39– Cách 1: nhắp chuột vào nút Close ở góc trên bên
trái của cửa sổ
– Cách 2: nhắp chuột vào lệnh Exit trong menu File.
– Cách 3: Chỉ chuột vào thanh tiêu đề cửa sổ, nhắp nút
phải chuột, nhắp Close.
– Cách 4: Nhấn tổ hợp phím ALT - F4.
Trang 4017/10/2007 Giảng Viờn: Vừ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
40
Tắt máy
l Tắt đỳng cỏch
– Nhắp vào Start -> Shut Down
– Chọn cỏc mục trong menu popup
l Shut down: đúng cỏc ứng dụng, tắt mỏy
l Log Off: đăng nhập lại
l Restart: đúng ứng dụng và khởi động lại mỏy
l Tắt mỏy ỏp đặt: Tắt nguồn
l Khởi động lại mỏy:
– Nhấn tổ hợp phớm CTRL+ALT+DELETE
– Nhấn nỳt Reset trờn hộp mỏy
Lưu ý: Nên tắt máy đúng cách Chỉ tắt nguồn hoặc khởi động lại máy khi máy bị treo
Trang 41HẾT BÀI - HỎI VÀ ĐÁP
Trang 4217/10/2007 Giảng Viên: Võ Minh Đức, CĐSP Dăklăk
42
INFORMATION INTERCHANGE
l Các hiểu biết cơ bản để bắt đầu làm việc với máy tính
– Trình tự và các lưu ý thực hiện công việc đúng cách, an toàn
– Mở máy, đăng nhập và sử dụng bàn phím, chuột
l Làm việc với Hệ diều hành
– Màn hình làm việc
– Biểu tượng và cửa sổ
l Quản lý thư mục và tệp
– Thư mục và tệp
– Quản lý thư mục và tệp: xem thông tin, di chuyển đến nơi lưu giữ,
tạo đường tắt đến nơi lưu giữ thư mục, tệp – Quản lý thư mục và tệp: Tạo, đặt tên, đổi tên tệp và thư mục, thay
đổi trạng thái và hiển thị thông tin về tệp – Quản lý thư mục và tệp: Chọn, sao chép, di chuyển tệp và thư
mục – Quản lý thư mục và tệp: Xóa, khôi phục tệp và thư mục
– Quản lý thư mục và tệp: Tìm kiếm tệp và thư mục
Trang 43l Một số phần mềm tiện ích
– Nén và giải nén tệp (winrar, winzip) – Phần mềm diệt virus, phần mềm an ninh mạng (bkav) – Chuyển đổi định dạng tệp
– Đa phương tiện (tự học có hướng dẫn)