Bài giảng Tin học cơ bản: Chương 2 - Nguyễn Quỳnh Diệp

Bài giảng Tin học cơ bản: Chương 2 Sử dụng máy tính cơ bản, cung cấp cho người học những kiến thức như: Giới thiệu chung về hệ điều hành; làm quen với máy tính sử dụng hđh windows; quản lý tài nguyên trong máy tính; chương trình windows explorer; bảng điều khiển (control panel); một số phần mềm tiện ích; sử dụng bộ gõ tiếng Việt. Mời các bạn cùng tham khảo!

Trang 1

TIN HỌC CƠ BẢN

CHƯƠNG 2

SỬ DỤNG MÁY TÍNH CƠ BẢN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦY LỢI

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

Giảng viên: Nguyễn Quỳnh Diệp Khoa: CNTT

Trang 2

Nội dung

1 Giới thiệu chung về hệ điều hành

2 Làm quen với máy tính sử dụng HĐH Windows

3 Quản lý tài nguyên trong máy tính

4 Chương trình Windows Explorer

5 Bảng điều khiển (Control Panel)

6 Một số phần mềm tiện ích

7 Sử dụng bộ gõ tiếng Việt

Trang 3

Ø Định nghĩa

Hệ điều hành (Operating System-OS) là tập hợp các chương trình được tổ chức thành một hệ thống với nhiệm vụ đảm bảo tương tác giữa người dùng với máy tính, cung cấp các phương tiện và dịch vụ để

điều phối việc thực hiện các chương trình, quản lí

chặt chẽ các tài nguyên của máy, tổ chức khai thác

chúng một cách thuận tiện và tối ưu

Trang 4

o Tổ chức lưu trữ dữ liệu trên bộ nhớ ngoài,

cung cấp các công cụ để tìm kiếm và truy cập

dữ liệu

o Kiểm tra và hỗ trợ phần mềm cho các thiết bị

ngoại vi để khai thác thuận tiện và hiệu quả

o Cung cấp các dịch vụ tiện ích hệ thống và một

Trang 5

Trang 6

Ø Phân loại hệ điều hành

Ø Phân loại theo loại máy tính

o Hệ điều hành dành cho máy Server

o Hệ điều hành dành cho máy tính cá nhân (PC)

o Hệ điều hành dành cho máy PDA (Personal

Digital Assistant)

o ….

Trang 7

Ø Phân loại hệ điều hành

Ø Phân loại theo user và số chương trình sử dụng:

Windows 95 Windows 98

Hệ điều hành đa

nhiệm nhiều người

cho phép nhiều người đăng nhập vào

hệ thống, thực hiện đồng thời nhiều

Windows 2000, XP, Vista, 7, Mac OS X

Trang 8

Ø Một số hệ điều hành thông dụng

Ø Windows được phát triển bởi Microsoft, ra

mắt 11/1985 với giao diện đồ hoạ (GUI –

G raphical U ser I nterfaces).

o Các phiên bản gần đây:

Trang 9

Ø Hệ điều hành Windows 7

o Được phát hành ngày 22/10/2009

o Giao diện đồ hoạ đẹp

o Đa nhiệm, nhiều người dùng

o Bảo mật, an toàn dữ liệu cao

o Có hệ CSDL chuyên dụng lưu thông tin về phần cứng, phần mềm, thông tin người dùng

o Tích hợp nhiều trình ứng dụng như: soạn thảo văn

bản, trình đồ họa và các ứng dụng hữu ích như đặt

lịch, đồng hồ, máy tính, các tiện ích, trình duyệt WEB

(Internet Explorer), trò chơi …

o Hỗ trợ nhiều giao thức mạng khác nhau như TCP/IP

Trang 10

Ø Mac OS ( Mac intosh O perating S ystem)

được phát triển bởi công ty Apple cho các máy tính Apple Macintosh, ra mắt năm

1984 với giao diện đồ hoạ.

Các phiên bản gần đây:

Trang 11

Ø Unix được phát hành lần đầu vào năm 1969,

được thiết kế dành riêng cho các hệ thống máy chủ (server) và máy tính lớn (mainframe).

Trang 12

Ø Linux là hệ hệ điều hành mã nguồn mở

o Phiên bản đầu tiên được viết vào năm 1991

o Có nhiều bản phân phối khác nhau

ü Ubuntu

ü Fedora

ü ….

Ubuntu fedora

Trang 13

Nội dung

2 Làm quen với máy tính sử dụng HĐH Windows

Trang 14

2 Làm quen với máy tính sử dụng HĐH Windows

Ø Khởi động và thoát khỏi Window 7

Ø Màn hình nền (Desktop)

Ø Kích hoạt một ứng dụng

Ø Cửa sổ Window

Trang 15

Khởi động và thoát khỏi Windows 7

Ø Qui trình khởi động Windows 7

o Nối máy tính với nguồn điện

o Bật nút nguồn trên màn hình, trên thân máy

o Đăng nhập (login) bằng tài khoản (Account)

ü Username

ü Password

o Màn hình Desktop xuất hiện

Trang 16

Ø Qui trình thoát khỏi Windows 7

o Lưu các tệp tin đang làm việc

o Đóng các chương trình ứng dụng đang mở

o Nhấn nút Start chọn để tắt máy

Lưu ý: Để đảm bảo an toàn cháy nổ, khi máy đã tắt hoàn toàn thì rút giắc cắm nguồn cấp cho máy tính

Trang 17

Ø Qui trình thoát khỏi Windows 7

Đóng tất cả các mục đang mở, đăng xuất khỏi tài khoản người dùng, và trở về màn hình đăng nhập

Trang 18

Màn hình nền (Desktop) của Windows 7

Thanh tác vụ (Taskbar)

Các biểu tượng (Desktop Icons)

Con trỏ chuột (Mouse Pointer)

Màn hình desktop (Desktop)

Nút Start (Start Button)

Hiển thị nhanh Desktop (Show Desktop)

Biểu tượng lối tắt (Shortcut)

Trang 19

Nút Start

(Start Button)

Dùng để khởi động chương trình, mở văn bản, tìm kiếm các mục trong máy tính và tìm thông tin trợ giúp cũng như đăng xuất và tắt máy tính

Thanh tác vụ

(Taskbar)

Là thanh nằm ngang phía dưới cùng của màn hình, nó gồm

ba phần chính: nút Start, phần giữa (hiển thị các nút tác vụ cho các chương trình và tệp tin đang mở), và vùng thông báo Task Notification (bao gồm một đồng hồ và các biểu tượng giao tiếp hiển thị trạng thái của các chương trình và thiết lập

hệ thống).

Trang 20

Ø Nút Start:

o Nhấp chuột vào nút Start, hoặc nhấn phím

Windows, hoặc nhấn Ctrl + Esc

Cấu hình máy tính

Mở các tài nguyên của máy tính

Trợ giúp Tẩt cả các chương trình

Tìm kiếm Các chương trình thường dùng

Trang 21

o Nhấp chuột và kéo thả - Drop drag (nhấn phím chuộttrái, giữ nguyên phím và di chuyển con trỏ chuột, thả phímchuột khi kết thúc hành động) dùng để di chuyển đốitượng

Trang 22

Ø Một số tổ hợp phím thường dùng

Ctrl + Z Khôi phục lại tệp tin hoặc thư mục

vừa vị xóa

Shift + Delete Xóa hoàn toàn đối tượng được chọn

mà không lưu trữ trong thùng rác (Recycle Bin)

Windows + E Mở ứng dụng Windows Explorer

Windows + D Thu tất cả các cửa sổ khác xuống

thanh tác vụ và hiển thị màn hìnhDesktop

Trang 23

• Hoặc gõ tên chương trình trong ô tìm kiếm

Ø Cách 3: Bằng Windows Explo rer

• Duyệt tìm tập tin thực thi của ứng dụng

Ø Cách 4: Bằng lệnh Run

o Nhấn Windows + R

o Gõ tên chương trình cần chạy hoặc nhấn Browse đểtìm

Trang 24

Cửa sổ Window

§ Thay đổi kích thước: nhấp rê chuột trên viền và mép góc của cửa sổ.

§ Di chuyển: nhấn rê thanh tiêu đề đến vị trí mới.

Nút Close Nút cực đại

Nút cực tiểu

Thanh cuộn dọc Thanh cuộn ngang

Biểu tượng

ứng dụng Thanh thực đơn

Thanh tiêu đề

Vùng làm việc

Trang 25

Cửa sổ Window

Ø Các nút điểu khiển trên cửa sổ

Biểu

tượng Tên Phím tắt Chức năng

Minimize Alt + Spacebar + N

Tạm thời đóng cửa sổ, thay vào đó bằng nút trên thanh tác vụ

Maximize Alt + Spacebar + X Hiển thị cửa sổ ra toàn

màn hình

Restore Down Alt + Spacebar + R

Khôi phục lại cửa sổ bằng kích cỡ trước khi

nó được phóng to ra

Trang 26

Nội dung

3 Quản lý tài nguyên trong máy tính

Trang 27

3 Quản lý các tài nguyên trong máy tính

Ø Ổ đĩa (vật lý - logic): quy định đặt tên

A:, B: ổ đĩa mềm;

C: D: E: F: ổ đĩa cứng,

ổ đĩa CD, ổ USB

Ø Tệp tin

Trang 28

Ø Tệp tin (tập tin): là một tập hợp các thông tin ghi trên

bộ nhớ ngoài, tạo thành một đơn vị lưu trữ do hệ điều hành quản lí Mỗi tệp có một tên để truy cập.

Ø Quy tắc đặt tên tệp của Windows:

o Tên tệp không quá 255 kí tự

Trang 29

o .gif, jpeg, jpg, bmp, png: Các tập tin chứa hình ảnh

o .mp3, wav: Các tập tin âm thanh

o .mp4, avi, wmv: Các tập tin video

o .html, htm: Các tập tin siêu văn bản

o .sql, mdb: Các tập tin chứa cơ sở dữ liệu

Trang 30

Ø Thư mục – Folder (Directory)

Để quản lý các tệp, hệ điều hành tiến hành lưu trữ tệp

trong các thư mục Mỗi thư mục là một khoảng không

gian trên đĩa và các thư mục được tổ chức theo kiểu hình

cây: xuất phát từ thư mục gốc (ổ đĩa), trong mỗi thư mục

có nhiều thư mục con Các thư mục cùng cấp không

được trùng tên

C:\

VB PASCAL

hinhanh.png

THƯ MỤC GỐC

Trang 31

Ø Đường dẫn – Path

Là đường chỉ dẫn đến tệp/thư mục theo chiều đi từ

thư mục gốc đến thư mục chứa tệp và sau cùng đến

tệp Trong đó, tên các thư mục và tên tệp phân cách

Trang 32

Nội dung

4 Chương trình Windows Explorer

Trang 33

Ø Nhấp đúp chuột vào biểu tượng Computer

Khung xem trước (Preview Pane)

Thay đổi kiểu hiển thị (change your view)

Thanh lệnh (Command Bar)

(Search Box)

Liên kết ưa thích (Favorite Links)

Các nút điều khiển cửa sổ (Control Buttons)

Ô nội dung (Contents Pane)

Ô điều hướng (Navigation Pane)

Trang 34

Nội dung

5 Bảng điều khiển (Control Panel)

Trang 35

Ø Control Panel là bảng thiết đặt các chế độ hoạt

động, các cách làm việc với hệ thống máy tính mà

Windows quy định.

User Account

Trang 36

System and

Security

Cung cấp các lựa chọn để duy trì tính toàn vẹn

hệ thống và thực hiện sao lưu dữ liệu, kiểm tra các cập nhật chống virus

Programs Cho phép tiếp cận các nhiệm vụ quản lý hệ

thống ví dụ như cài đặt và gỡ bỏ các chương trình

Trang 37

User Accounts Cung cấp các lựa chọn để thiết lập máy tính

cho phép nhiều người cùng sử dụng

Appearance and

Personalization

Cho phép tùy chỉnh màn hình với chế độ bảo

về màn hình, nền màn hình, màu sắc đường viền cửa sổ, …

Clock, Language,

and Region

Cho phép thay đổi định dạng ngày tháng, thời gian, tiền tệ hay các con số theo chuẩn khu vực hay các ngôn ngữ

Ease of Access Cung cấp các lựa chọn để thay đổi các đặc

điểm về khả năng truy cập, ví dụ như bật chế

độ nhận diện giọng nói hay thay đổi hình ảnh

Trang 38

Ø Lưu ý: Các thông tin cấu hình hệ thống quan trọng

cần được kiểm tra trước khi cài đặt một chương trình

o Phiên bản hệ điều hành

o Dung lượng bộ nhớ RAM

o Tốc độ vi xử lý

Trang 39

Trang 40

Nội dung

6 Một số phần mềm tiện ích

Trang 42

6.1 Nén và giải nén tệp

Ø Phần mềm nén và giải nén tập tin/thư mục:

o Làm cho dung lượng nhỏ đi đáng kể

o Sao chép/ truyền tải nhanh hơn

o Hạn chế việc thay đổi nội dung

Ø Các tệp tin nén có dạng: *.zip, *.rar, ….

Ø Biểu tượng tệp tin nén:

Ø Một số phần mềm nén hỗ trợ cho Windows

o WinRar

o WinZip

o …

Trang 43

Adware/ Spyware

Protection

(Chống phần mềm

quảng cáo/ gián điệp)

Chặn các đối tượng khong mong muốn trên mạng Internet như thư rác, phần mềm gián điệp, phần mềm quảng cáo

Alware Protection

(Chống phần mềm độc

hại)

Phát hiện, ngăn chặn và loại bỏ các phần mềm gây hại

Trang 44

6.3 Phần mềm đa phương tiện

Ø Phần mềm đa phương tiện là các chương trình cho phép bạn mở rộng các tính năng thiết kế đồ họa bằng cách đưa thêm các yếu tố như video, nhạc hoặc hoạt cảnh.

được tích hợp sẵn trong Windows 7.

định dạng âm thanh và video khác nhau không được

hệ điều hành Windows hỗ trợ.

Trang 45

6.4 Phần mềm chuyển đổi định dạng

Total Video Converter Phần mềm chuyển đổi định dạng

âm thanh/Video

PDF to DOC Chuyển đổi định dạng văn bản từ

.pdf sang doc hoặc docx

Trang 46

Nội dung

7 Sử dụng bộ gõ tiếng Việt

Trang 47

Ø Bộ gõ tiếng Việt là chương trình hỗ trợ soạn

thảo tiếng Việt

Ø Ví dụ: Vietkey, Unikey

Trang 48

Ø Bộ gõ Unikey:

Đánh dấu để Unikey luôn khởi động cùng

hệ điều hành

Trang 49

Ø Bộ gõ Unikey:

o Là phần mềm gõ tiếng Việt thông dụng

o Có chức năng chuyển đổi bảng mã và kiểm tra chính tả.

o Tương thích với mọi hệ điều hành Windows

Ø Lưu ý: Bộ gõ Unikey không có chức năng cung cấp

bộ phông chữ.

Ø Bảng mã và phông chữ:

Unicode Time New Roman, Arial, Tahoma, …

TCVN3-ABC VnTime, VnArial, …

Trang 50

Ø Kiểu gõ:

o Telex: Bỏ dấu bằng chữ cái

o Vni: Bỏ dấu bằng chữ số

Ø Khi soạn thảo tiếng Việt, đã khởi động Unikey

nhưng vẫn bị lỗi có thể khắc phục như sau :

o C1: Nhấn Ctrl + Alt + Del mở Start Task Manager,

tìm xóa dòng Unikey, sau đó khỏi động lại Unikey

o C2: Nhấp chuột phải lên biểu tượng của Unikey trên

Trang 51

Hết Chương 2

Tiêu đề	Tin Học Cơ Bản
Tác giả	Nguyễn Quỳnh Diệp
Trường học	Trường Đại Học Thủy Lợi
Chuyên ngành	Công Nghệ Thông Tin
Thể loại	bài giảng

Định dạng
Số trang	51
Dung lượng	2,97 MB