II.Đồ dùng -Một số tranh vẽ ngời bị tai nạn điện gây ra -Hình ảnh dòng điện truyền từ ngời qua tay khi chạm vào hai dây -Hình ảnh chạm một dây,dòng điện t tay qua chân -Môt số vật dụ
Trang 1Ngày soạn 1/4/ 2007 Ngày giảng 8/4 / 2007
Giáo dục hớng nghiệp i
Bài 1 thế giới nghề nghiệp
I.Mục tiêu
_Giúp học sinh tìm hiểu thế giới nghề nghiệp , hớng tới nghề với niềm say mê và
định hớng , lựa chọn cho mình một nghề cho tơng lai Trên cơ sở đó học sinh phải phân biệt đợc một số khái niệm liên quan đến nghề , vị thế xã hội của con
A Tìm hiểu thế giới nghề nghiệp
I.Phân biệt một số khái niệm liên quan tới nghề
_ Chuyên môn là một lĩnh vực LĐSX hẹp , chuyên sâu
- Nghề là nhóm những chuyên môn gần nhau ,một nghề bao gồm nhiều chuyên môn 3.Nghề hiểu một cách đầy đủ
- Là một hình thức LĐSX nào đó gắn bó lâu dài với công việc chuyên môn ,với trình
độ kĩ năng kĩ xảo nhất định, nhờ quá trình đào tạo , rèn luyện thực tế không chỉ đơn thuần
là một phơng thức kiếm sống mà là một hoạt động mang lại cho con ngời niềm vui hạnh phúc ,sự thoả mãn , nguồn cảm hứng và sáng tạo , ý nghĩa cuộc sống , điều kiện để phát triển và hoàn thiện nhân cách nhờ thế xác định đợc vị thế XH của mỗi con ngời , góp phần xây dựng và phát triển xã hội
II.Nghề xác định vị thế XH của con ngời
-Vị thế xã hội là chỗ đứng trong xã hội với cơng vị cụ thể của cá nhân
_Sự cống hiến bằng lao động nghề nghiệp là một điều kiện để con ngời xác lập đợc vị thế xã hội
Trang 2-Không gắn mình vào cuộc sống xã hội , không tham gia vào đợc cụ thể vào hoạt
động xã hội , con ngời không xác định đợc vị thế XH của mỗi con ngời
- Không phải có nghề là có vị thế XH ngay mà phải giao lu , mở rộng tri thức , kĩ thuật mới , công nghệ mới , luôn nâng cao chất lợng , dần dần xác định đ… ợc vị thế xã hội của con mình
- Có rất nhiều nghề , nếu ta có trách nhiệm trong nghề nghiệp , thúc đẩy nghề nghiệp
đi lên thì đều có đợc vị thế xã công dân của mình
- Những ngời không lao động trong nghề thì không có vị thế công dân hoặc có thì vị thế tầm thờng
- Vị thế xã hội là biểu hiện về sự cụ thể của sự tự khẳng định nhân cách chỗ đứng bản thân mình trong cộng đồng xã hội
- Trong XH hiện đại nghề có ý nghĩa hết sức lớn lao đối vói sự phát triển của con ời
- Có nghề trong tay mỗi ngời phải phấn đấu để đạt tới đỉnh cao của tay nghề , để tăng
uy tín nghề nghiệp vị thế xã hội sẽ đợc khẳng định
III Thế giới nghề nghiệp
1.Sự đa dạng và phong phú của nghề nghiệp
– Hiện nay thế giới có khoảng 5984 nghề
- Sự đa dạng phong phú của nghề biểu hiện trình độ phát triển của một đất nớc, một xã hội
- XH phát triển thì điều kiện phát triển các nghề càng phong phú có những nghề cũ mất
đi và những nghề mới xuất hiện , hàng năm có tới 500 nghề cũ bị đào thải , khoảng 600 nghề mới ra đời
2.Phân loại nghề
– Dựa vào đối tợng
- Dựa vào mục đích lao động
- Dựa vào công cụ lao động
- Dựa vào điều kiện lao động
Trang 3- Một số tranh vẽ (ảnh) về nhà máy nhiệt điện ,thuỷ điện
- Một số dụng cụ lao động điện
III.Tiến trình dạy học:
1.ổn định lớp:
- Kiểm tra sĩ số
- Thông báo nội dung dạy nghề
- Giới thiệu môn học, tài liệu và các phơng tiện
2.Bài mới
G: phân tích để học sinh hiểu về vai trò
của điện năng đối với đời sống con ngời
và sản xuất
-Hiện nay điện năng là nguồn động lực
chủ yếu đối với sản xuất và đời sống
-Có thể nói một đất nớc phát triển điều
đầu tiên phải nói tới công nghiệp điện
năng Hiện nay ngành công nghiệp điện
Hoạt động 2: Quá trình sản xuất điện năng
-Có nhiều dạng năng lợng đợc chuyển đổi thành điện năng
-Xây dựng các nhà máy điện -Phơng tiện vận chuỷên điện năng là các trạm biến áp và dây dẫn
-Điện năng truyền tải dễ dàng nhanh, phân phối tận nơi tiêu thụ và hao tổn ít
Trang 4trong xã hội , trong nền kinh tế quốc dân
G: phân tích học sinh hiểu về nguồn xoay
chiều và nguồn một chiều nh
G: Cho học sinh quan sát một số công cụ
lao động điện và bổ xung thêm
? Công cụ của nghề điện dân dụng đợc
tiến hành ở đâu?
Hoạt động 3: Các nghề trong ngành điện
-Sản xuất , truyền tải và phân phối điện -Chế tạo vật t thiết bị điện
-Đo lờng điều khiển quá trình tự động hoá quá trình sản xuất
Hoạt động 4: Các lĩnh vực hoạt động của
nghề điện dân dụng
- Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụng
điện phục vụ cho đời sống sinh hoạt và sản xuất
Hoạt động5: Đối tợng của nghề điện dân
dụng
-Nguồn : , =, điện áp thấp dới 380v-Mạng điện sinh hoạt trong các hộ tiêu thụ -Các thiết bị điện gia dụng : quạt , máy bơm, máy giặt, …
-Các khí cụ điện đo lờng điều khiển và bảo
Hoạt động7: Công cụ lao động
-Dụng cụ kiểm tra: bút thử điện , đồng hồ đo,
……
_Các sơ đồ, bản vẽ bố trí và kết cấu của thiết
bị -Dụng cụ an toàn lao động găng, ủng cao su , quần áo , mũ bảo hộ lao động
Hoạt động8: Môi trờng hoạt động của nghề
điện dân dụng
-Ngoài trời, trên cao, lu động hoặc gần nơi có
Lò hơi Tua bin
Máy phát
điện
Trang 5G: Nêu một số công việc khi thực hiện ở
ngoài trời , một số việc khi làm ở trong
nhà , ……
? Để làm đợc nghề điện dân dụng cần
phải có những yêu cầu gì?
G: trình bày nh sách nghề trang 8
? Nêu vai trò và lợi ích của nghề điện dân
dụng trong nền kinh tế quốc dân?
? Cho biết hiêu quả kinh tế khi sử dụng
điện năng?
? Điện năng có là vô tận không?
điện áp nguy hiểm -Sửa chữa, bảo dỡng, chế tạo thờng đợc tiến hành trong nhà
Hoạt động9: Yêu cầu đối với nghề điện dân
dụng
-Tri thức: có trình độ văn hoá hết cấp THCS, nắm vững các kiến thức cơ bản về kĩ thuật
điện-Có kĩ năng đo lờng , sử dụng bảo dỡng,sửa chữa, lắp đặt
-Có sức khoẻ tốt
Hoạt động10:Triển vọng của nghề điện dân
dụng
-Ngày càng phát triển mạnh mẽ, để đáp ứng cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá, trong nghề điện luôn xuất hiện nhiều thiết bị mới
-Học theo dàn bài đã ghi
-Tìm hiểu tác hại của dòng điện khi đi qua cơ thể ngời
Ngày soạn 10/4/ 2007 Ngày giảng 19/4/2007
Ch ơng I an toàn điện
Trang 6Tiết 4+5+6
an toàn
điệnI.Mục tiêu
-Học sinh nắm vững các qui tắc về an toàn điện
-Sử dụng đợc một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn điện , biết cách sơ cứu ngời bị tai nạn điện
_Thực hiện công việc cẩn thận chính xác và nghiêm túc
II.Đồ dùng
-Một số tranh vẽ ngời bị tai nạn điện gây ra
-Hình ảnh dòng điện truyền từ ngời qua tay khi chạm vào hai dây
-Hình ảnh chạm một dây,dòng điện t tay qua chân
-Môt số vật dụng,dụng cụ lao động điện
-Một số vật lót cách điện
III.Tiến trình dạy học
1.ổn định tổ chức
2.Bài cũ
? Nêu tính năng u việt của điện năng? VS khi sử dụng điện cần tiết kiệm?
? Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc vào những yêu tố nào ?
3 Bài mới
G:
S/D điện năng có nhiều điểm thuận lợi
nhng sự cố tai nạn điện xẩy ra nhanh và
nguy hiểm.Mỗi khi tiếp xúc với điện phải
tôn trọng các quy định về an toàn điện,
tìm cách hạn chế các yếu tố nguy hiểm
nh cờng độ dòng điện,đờng đi của dòng
điện,thời gian dòng điện qua cơ chế và
các phơng pháp bảo vệ,các dụng cụ lao
động
?Mức độ nguy hiểm của điện giâtn phụ
thuộc vào nhữnh yếu tố nào ?
G mức độ nguy hiểm của điện giật phụ
thuộc vào trị số của dòng điện và loại
nguồn điện một chiều hay xoay chiều
Hoạt động I : Tác hại c ủa dòng điện đối
vối cơ thể ng ời và điện áp an toàn
1.Điện giật tác động tới cơ thể con ngời nh thế nào
-Dòng điện tác dụng vào hệ thần kinh- rối loạn hoạt động của hệ hô hấp,hệ tuần hoàn-Ngời bị điện giật nhẹ,thở hổn hển tim đập nhanh
-Trờng hợp nặng phổi tim ngừng đập , nạn nhân chết trong tình trạng ngạt , nạn nhân có thể đợc cứu sống nếu nh ta hô hấp nhân tạo kịp thời
2.Tác hại của hồ quang điện -Gây bỏng cho ngời hay gây cháy do kim loại bắn vào vật dễ gây thơng tích
-Có khi hồ quang điện gây phá hoại cả phần mềm , gân và xơng
3.Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc vào các yếu tố sau :
a) Cờng độ dòng điện chạy trong cơ thể b)Đờng đi của dòng điện qua cơ thể
Trang 7G:Giới thiệu H1.1 đờng đi của dòng điện
qua cơ thể ngời
Yêu cầu học sinh phân tích đờng đi của
dòng điện và mức độ nguy hiểm
-Chạm vào 2 dây , I từ tay qua chân
-Chạm vào 1 dây , chân chạm đất , dòng
điện từ tay qua chân
?Thời gian dòng điện qua cơ thể và mức
độ nguy hiểm có mối liên hệ nh thế nào ?
G điện trở ngời không phải là hệ số
?Điện áp nh thế nào đợc coi là an toàn ?
Qui định điện áp an toàn phụ thuộc vào
những điều kiện nào ?
?sử dụng dụng cụ nào để kiểm tra điện áp
an toàn ?
G: giới thiệu bút thử điện và cách sử
dụng
?Tai nạn điện xảy ra khi nào ?
?Hãy lấy ví dụ ?
?Những trờng hợp nào xảy ra khi không
khí trở thành vật dẫn điện ?
G phân tích về một số nguyên nhân trên
qua một vài ví dụ
?Điện áp bớc xảy ra khi nào ?
G khi đây dẫn bị đứt và dơi xuống đất
cần phải cắt điện ngay trên đờng dây
-Cấm ngời và gia súc đến gần khu vực đó
?Khi sử dụng các dụng cụ lao động điện
-theo các con đờng khác nhau-nguy hiểm nhất dòng điện đi qua não , phổi ,tim
c)Thời gian dòng điện qua cơ thể
4.Điện áp an toàn -U < 40v
-Nơi ẩm ớt ,nóng , bụi kim lọai nhiều thì U ≤
2 Tai nạn do phóng điện -Vi phạm khoảng cách an toàn lới điện 3.Do điện áp bớc
-là điện áp giữa hai chân ngời khi đứng gần
điểm có hiệu điện thế cao
Hoạt động 3 III.An toàn điện trong sản
xuất và sinh hoạt
1.Chống chạm vào các bộ phận mang điện
- Cách điện giữa phần tử mang điện và phần
Trang 8cần chú ý gì ?
G:Thông báo 3 cấp qui định các thiết bị
bảo vệ của các thiết bị điện theo TCVN
G: sử dụng tranh vẽ hình 14 miêu tả cho
học sinh cách thực hiện phơng pháp này
3 Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ (sgk )
Hs học và trả lời theo các câu hỏi sau
1 Điện giật nguy hiểm nh thế nào đối với cơ thể ngời ?
2 Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
3 Hãy nêu một số biện pháp an toàn điện trong sinh hoạt gia đình ?
Ngày soạn 20/4/2007 Ngày giảng 29/4/2007
Tiết 7+8+9một số biện pháp xử lí Khi có tai
nạn điện
Trang 9I.Mục tiêu
-Học sinh biết đợc một số biện pháp xử lí khi có tai nạn điện
+Biết giải thoát nạn nhân khỏi nguồn điện
G khi điện áp cao không đợc tới
gần nạn nhân khi cha ngắt điện
? Muốn tiến hành sơ cứu nạn nhân
ta phải làm gì ?
H: ngắt điện
? Khi nạn nhân đứng dới đất tay
chạm vào vật mang điện thì xử lí
nh thế nào ?
G phân tích cho học sinh thấy một
số biện pháp xử lí
? Nếu ngời chữa điện bị tai nạn
điện ở trên cao ta phải làm nh thế
nào ?
H:Đón nạn nhân ở dới và ngắt điện
? Gặp trờng hợp dây điện đờng bị
đứt rơi vào ngời qua đờng ta phải
2.Đối với điện hạ áp a) Tình huống nạn nhân đứng dới đất tay chạm vào vật mang điện ( tủ lạnh ,máy giặt )
- Nhanh chóng quan sát tìm đây dẫn , cầu dao dẫn
đến các thiết bị và thực hiện các công việc sau+ Cắt cầu dao , rút phích điện ,tắt công tắc hay
gỡ bỏ cầu chì ở nơi gần nhất + Dùng dao cán gỗ khô chặt đứt dây điện + Nếu không có biện pháp nào để cắt điện thì nắm vào phần quần áo khô của nạn nhân hoặc quần áo khô của mình lót tay nắm vào tóc ,tay nạn nhân kéo ra
b)Ngời bị nạn ở trên cao
- Nhanh chóng cắt điện nhng trớc đó phải có ngời
đón nạn nhân để khỏi rơi xuống đấtc)Dây điện đờng bị đứt chạm vào ngời nạn nhân
- Đứng trên ván gỗ khô dùng sào tre khô gạt dây
điện ra khỏi ngời bị nạn
- Đứng trên ván gỗ khô lót tay bằng rẻ khô nhiềulớp kéo nạn nhân ra khỏi chỗ dây điện
- Đoản mạch đờng dây :Dùng một dây trần mềm 2
đầu buộc 2 vật nặng rồi ném nên cho vắt qua 2 dây
điện trên cột để càu chì nổ đầu nguồn
Trang 10G:Quyết định thành công của việc
sơ cứu nạn nhân là phải nhanh
hiệu quả thấp vì không những
không kiểm tra đợc đờng thở có
G: Giới thiệu cách thổi vào mồm
H: Theo dõi và quan sát tranh vẽ
G: Giới thiệu cách xoa bóp tim
Hoạt động 2.II.Sơ cứu nạn nhân
1.Nạn nhân vẫn tỉnh
- Không cần cứu chữa nhng vẫn phải theo dõi nạn nhân vì nạn nhân có thể bị sốc hay loạn nhịp tim 2.Nạn nhân bị ngất
- Phải hô hấp nhân tạo nếu không nạn nhân sẽ bị chết sau ít phút
a)Làm thông đờng hô hấp
- Lấy đờm rãi trong miệng nạn nhân ra b)Hô hấp nhân tạo
*Phơng pháp 1: áp dụng khi chỉ có một ngời cứu
- Đặt nạn nhân nằm sấp đầu hơi nghiêng sang một bên sao cho miệng và mũi không chạm đất , cậy miệng và kéo lỡi để nạn nhân mở ra
- Ngời cứu quì gối 2 bên đầu nạn nhân đặt 2 lòng bàn tay vào 2 bên mạng sờn ngón cái ở trên lng + Động tác 1 :Đẩy hơi ra
+ Động tác 2:Hít khí vào
*Phơng pháp 2.Dùng tay
- Đặt nạn nhân nằm ngửa, dới lng kê chăn gối cho ngực ỡn ra
- Cậy miệng và kéo lỡi để họng nạn nhân mở ra
- Ngời cứu quì sát bên đầu nạn nhân ,2 tay nắm lấy tay nạn nhân dang rộng để lồng ngực giãn ra không khí sẽ tự tràn vào phổi
- Gập 2 tay ngời bị nạn dùng sức nặng của bản thân
ép chặt hai tay lên ngực nạn nhân để đẩy không khí
- Lấy hơi ngậm vào mũi nạn nhân ép chặt rồi thổi mạnh
- Khi lấy hơi ngực nạn nhân tự xẹp xuống và thở ra.Phải giữ đầu và mồm nạn nhân cho đúng t thế thì đ-ờng hô hấp mới thông
+Thổi vào mồm
- Đặt 1 tay nên trán đẩy ngửa đầu nạn nhân cho
đúng t thế tay kia giữ cằm ,ngón cái đặt vào mồm
để mở thông đờng thở nạn nhân
- Lấy hơi thổi mạnh vào mồm nạn nhân (trong khi thổi phải dùng má áp chạt vào mũi (bịt mũi) nạn
Trang 11nhân +Xoa bóp tim ngoài lồng ngực
- Khi tim nạn nhân ngừng đập cần có 2 ngời cứu
-Tập thực hành 3 phơng pháp sơ cứu ngời bị tai nạn điện
-Giờ sau mỗi tổ chuẩn bị 1 chiếu, 2gối, gạc
-Học sinh hiểu đợc và biết cách giải thoát , cấp cứu nạn nhân khi bị
Trang 12điện giật
-Biết và làm thành thạo việc sơ cứu nạn nhân
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
G; Tranh vẽ một số tình huống ngời bị điện giật
H: Chiếu , nilon, tranh vẽ các phơng pháp hô hấp nhân tạo
III Tiến trình dạy học
G hớng dẫn cho học sinh các tình huống
+ Nạn nhân đứng dới đất tay chạm vào vật
mang điện
+ Ngời bị điện giật ở trên cao đang đứng ở
thang chữa điện
G: Dùng tranh vẽ hoặc sắp xếp ngay trong
phòng học vị trí ngời bị nạn , đờng điện đến
chỗ có tai nạn điện
-Các dụng cụ , phơng tiện có thể dùng để cấp
cứu nạn nhân , sau đó học sinh tham gia ý
kiến việc làm xử lý tình huống
-Dây điện bị đứt đè lên ngời nạn nhân bất
tỉnh
G; Hớng dẫn biệnn pháp đoản mạch đờng dây
trần chạy trên cột đề phòng đờng dây đứt xảy
Hoạt động 1: Giải thoát nạn nhân ra
khỏi nguồn điện
Hoạt động 2 Tiến hành sơ cứu nạn
nhân
H chia làm các nhóm mỗi nhóm 6 học
Trang 13G: Quan sát uốn nắn không để học sinh làm
H Các nhóm khác luân phiên nhau làm các thao tác cơ bản
Ngày soạn 6/5/2007 Ngày giảng 17/5/2007
Ch ơng III mạng điện sinh hoạt
Tiết 13+14+15 đặc điểm của mạng điện sinh hoạt
Trang 14I.Mục tiêu
- Học sinh cần nắm đợc chức năng và biết sử dụng một số dụng cụ cơ bản dùng trong lắp
đặt điện
- Hiểu đợc sơ đồ nguyên lý và sơ đồ lắp đặt của một số mạch điện cơ bản trong nhà - Lập
đợc kế hoạch công việc và lắp đặt đợc những mạch điện đơn giản đúng qui trình , kĩ thuật
- Làm việc nghiêm túc khoa học
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
G: Tranh vẽ sơ đồ mạng điện sinh hoạt
- Tranh vẽ cấu tạo dây dẫn , một số loại dây dẫn
- Tranh vẽ cấu tạo dây cáp điện , một số loại dây cáp điện
III Tiến trình dạy học
1.ổn định tổ chức
2 Bài cũ
HS1: Nêu một số biện pháp giải thoát nạn nhân khi bị tai nạn điện gây ra?
3.Bài mới
G:Mạng điện sinh hoạt của các bộ phận tiêu
thụ điện là mạng điện một pha nhận điẹn từ
mạng phân phối ba pha điện áp thấpđể cung
cấp điện cho các thiết bị , đồ dùng điện và
chiếu sáng Mạng điện sinh hoạt thờng có trị
H: ở dây pha vì chỉ ở dây pha mới có điện đa
vào các thiết bị điện
? Ngoài ra mạng điện còn có các thiết bị
điện nào khác?
? Kể tên một số vật liệu cách điện trong
mạng điện?
? Dây đẫn điện có tác dụng gì?
G: giới thiêu đặc điểm của một số loại dây
- Mạng điện sinh hoạt còn có các thiết bị
đo lờng điều khiển , bảo vệ những công tơ
điện , cầu chì , cầu dao, aptômát
-Các vật liệu cách điện : puli sứ, ống sứ, bảng điện bằng gỗ, gen, ống nhựa
Hoạt động 2 II Dây dẫn điện
- Dùng để truyền tải và phân phối
điện năng
1 Dây dẫn điện
- Cấu tạo : +lõi làm bằng kim loại có tác dụng dẫn điện
+vỏ: nhựa, cao su, có tác dụng cách điện
Hoạt động 3 III Dây cáp điện và vật
Trang 15H: là loại dây không có vỏ chỉ sử dụng mắc
điện ở trên cao, ngoài trời
? Nêu cấu tạo của dây bọc cách điện ? Tác
dụng của từng bộ phận ?
G: cho hs quan sát một số loại dây bọc cách
điện và yêu cầu phân biệt ?
? Nêu u , nhợc điểm của dây bọc và dây
trần?
? Thế nào dây cáp điện ?
G: sử dụng bảng phân loại 3.2/38 phân tích
để hs biết cách phân loại dây cáp
? Thế nào là vật liệu cách điện?
? Vì sao trong sử dụng điện cần phải có vật
- Yêu cầu của vật liệu cách điện độ bền, cách điện cao , chịu nhiệt tốt , chống ẩm tốt, có độ bền cơ học cao
- Một số vật liệu cách điện ding trong mạng điện nh: sứ, gỗ, cao su lu hoá, chất cách điện tốt: puli sứ, kẹp sứ ở đế cầu chì, công tắc
* Củng cố
- Nêu đặc điểm của mạng điện sinh hoạt?
-Nêu cấu tạo , phân loại dây dẫn điện ?
-Nêu cấu tạo và phạm vi sử dụng dây dẫn điện ?
*H
ớng dẫn về nhà
-Chuẩn bị giờ sau thực hành:
+dây bọc đơn lõi 1 sợi (1m)
+dây bọc lõi nhiều sợi (1m)
+ giấy ráp, dao, kìm
Ngày soạn 1/8/2007 Ngày giảng 7/8/2007
Tiết 16+17+18 th: nối nối tiếp và phân nhánh dây
dẫn điện
I.Mục tiêu
- Nắm vững yêu cầu của mối nối và các phơng pháp nối dây dẫn điện
-Biết cách nối nối tiếp và phân nhánh dây dẫn điện
Trang 16II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
G+H: - Dây bọc đơn lõi một sợi và nhiều sợi (mỗi loại 1m)
G: Giảng giải cho học sinh trong quá trình lắp đặt ,
thay thế dây dẫn , sửa chữa thiết bị điện chúng ta
thờng phải thực hiện các mối nối dây dẫn điện
Chất lợng các mối nối này ảnh hởng không ít tới sự
vận hành của mạng điện Mối nối không đảm bảo
sẽ xảy ra sự cố làm đứt mạch hoặc phát sinh ra tia
lửa điện làm chập mạch , gây hoả hoạn
? Một mối nối tốt khi chúng đảm bảo những yêu
cầu gì?
G: giới thiệu 2 loại mối nối và cho học sinh quan
sát mẫu 2 loại mối nối
G: thông báo cho học sinh phải thực hiện 2 mối nối
dây lõi một sợi
+ Nối nối tiếp
+Nối rẽ
G: hớng dẫn thứ tự thực hiện nh tranh vẽ
G: thao tác làm mẫu 2 mối nối trên
G: quan sát theo dõi hớng dẫn giúp đỡ những học
sinh còn bỡ ngỡ đồng thời rút kinh nghiệm những
mối nối cha tốt
G: Cũng hớng dẫn học sinh theo các bớc tơng tự
nh trên nhng cần nhấn mạnh một số điểm sau:
Hoạt động 1: Các yêu cầu của
mối nối
H: trả lời-Dẫn điện tốt, các mặt tiếp xúc phải sạch
-Có độ bền cơ học cao, chịu đợc sức kéo, độ rung chuyển
-An toàn điện : mối nối phải cách
điện tốt-Đảm bảo về mặt kĩ thuật : mĩ thuật mối nối phải gọn và đẹp
2 Các loại mối nối-Mối nối thẳng ( nối nối tiếp )_ Mối nối phân nhánh( nối phân nhánh)
Hoạt động 2 II Nối dây lõi 1 sợi
1.Nối nối tiếp Các bớc:
-Bóc vỏ cách điện-Cạo sạch lõi-Uốn gập lõi
- Xiết chặt, -Kiểm tra sản phẩmH: quan sát, ghi nhớ các thao tác H: thực hiện 2 mối nối trên dây dẫn của mình : nối nối tiếp và nối phân nhánh
2.Nối phân nhánh
Hoạt động 3: Nối dây lõi nhiều
sợi
Trang 17-Khi bóc vỏ cách điện phải cẩn thận không làm đứt
một sợi dây nhỏ và phải làm sạch từng sợi
- Lồng lõi phải cắt một số sợi dây trung tâm ;
40mm
-Vặn xoắn: phải lần lợt quấn và miết đều những sợi
lõi của dây này lên lõi của dây kia ( chỉ quấn
khoảng 3 vòng thì cắt đoạn dây thừa
-Nừu nối phân nhánh thì chiều quấn của 2 phía
- Yêu cầu mỗi học sinh làm 4 sản phẩm trên
- Chuẩn bị giờ sau thực hành :
_Học sinh nắm vững phơng pháp nối dây ở hộp nối dây, hàn và cách điện mối nối
- Hàn và cách điện mối nối bằng băng dính cách điện và ống ghen
II.Chuẩn bị đồ dùng
- Dây lõi đơn : 300mm (2 sợi)
- Dây lõi nhiều sợi : 300mm (2 sợi)
Trang 18nối bằng hộp nối dây
G: giới thiệu đến đâu chỉ trên hình vẽ
đến đó (H 3.16, H3.17, H3.18)
Bớc 2: G thao tác mẫu
Bớc3: G yêu cầu học sinh làm thực
hành trên đồ dùng điện của mình
- G quan sát học sinh làm và uốn nắn
khi học sinh gặp khó khăn trong thực
Hoạt động 3 Cách điện mối nối
- Có 2 phơng pháp cách điện mói nối +cách điện bằng băng dính
+ cách điện bằng ống ghen
- Học sinh quan sátHọc sinh thực hành trên 4 mối nối
Trang 19Bớc 3:G yêu cầu học sinh thực hành
_ Học sinh nhận dạng và biết gọi tên các dụng cụ cơ bản
- Biết công dụng của những dụng cụ đó
- Bớc đầu biết cách sử dụng các dụng cụ đó
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
- Một số dụng cụ cơ bản : thớc, panme, búa nhổ đinh, cửa sắt, tua vít, đục …
III Tiến trình dạy học
Trang 201 ổn định tổ chức
2.Bài cũ
HS1:- Khi nối dây không cần cạo sạch ? Đ, S vì sao?
- Không dùng nhựa thông có hàn dây lõi đồng có đợc không? vì sao?
3 Bài mới
G giới thiệu bài: trong việc lắp
đăt và sửa chữa mạng điện ta
phải tiến hành đi dây lắp đặt và
sửa chữa những thiết bị chiếu
sáng chất l… ợng từng việc cụ
thể phụ thuộc vào việc sử dụng
dung cụ , ngoài những dụng cụ
sinh ghi vào vở
* chú ý: khi giới thiệu đến
dụng cụ nào thì giáo viên làm
mẫu để học sinh thấy đợc công
dụng của dụng cụ đó
Hoạt động 1: Những dụng cụ cơ bản dùng trong
6 Đục
7 Kìm các loại
8 Khoan điện cầm tay
-Cắt dây điện , tuốt dây và giữ dây khi nối
-Khoan lỗ trên gỗ, kim loại, bê tông để lắp đặt thiết bị và đi dây-Hàn mối nối các chi tiết
-Tập thực hành sử dụng các dụng cụ trên
Ngày soạn 7/8/2007 Ngày giảng 14/8/2007
- Sử dụng đợc khoan tay và khoan điện cầm tay
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Trang 21- Một số loại dây dẫn điện và bảng gỗ
- Thớc lá, bút chì
- Thớc cặp panme
- Máy khoan điện cầm tay , mũi khoan 2mm, 5mm
III Tiến trình dạy học
Dùng để đo kích thớc bên ngoài của một vật
hình cầu, hình trụ , đờng kính các lỗ, chiều
rộng , rãnh
Bớc 2: Yêu cầu học sinh thực hành tập đo,
đờng kính dây dẫn, đờng kính bút, chiều
sâu lỗ, chiều rộng rãnh, đờng kính các lỗ
Bớc 3: G kiểm tra kết quả, gọi một số học
sinh lên đo kích thớc một số vật
Bớc 4: Đánh giá rút kinh nghiệm
G hớng dẫn học sinh
- Chọn vạch chuẩn , đờng chuẩn, cạnh
chuẩn hoặc mặt chuẩn
G yêu cầu học sinh vẽ sơ đồ lắp đặt 1 bảng
Trang 22- lỗ khoan không xuyên dùng mũi khoan
2mm
- lỗ khoan xuyên dùng mũi khoan
5mm
G quan sát nhắc nhở học sinh
G yêu cầu học sinh kiểm tra lại toàn bộ theo
bản vẽ các vị trí và chất lợng mũi khoan
I Mục tiêu
- Học sinh nắm đợc một số khí cụ và thiết bị điện của mạng điện sinh hoạt và biết
kí hiệu trên sơ đồ, hình vẽ
-Biết đợc công dụng của những khí cụ , thiết bị điện đó
- Đọc đợc một số số liệu kĩ thuật in trên khí cụ, thiết bị điện
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
Trang 23- Cầu dao, aptômát, một số loại cầu chì, công tắc, ổ cắm, phích cắm
III Tiến trình dạy học
G đa mẫu vật học sinh quan sát
biết đợc đó là cầu dao
G phân loại cầu dao
? Cầu dao đặt ở vi trí nào của
mạch điện?
G cho học sinh quan sát aptômát
G treo tranh H3.23 sơ đồ nguyên lí
làm việc của áp tô mát và giảng
cho học sinh
G giới thiệu cầu chì cho học sinh
? Cho biết công dụng của cầu chì?
? Nêu cấu tạo của cầu chì hộp ?
G phân tích cấu tạo của cầu chì?
? Nêu tác dụng của dây chảy?
G thông báo cho học sinh biết số
liệu kĩ thuật của dây chì tròn
+ Theo nhiệm vụ đóng, cắt : đóng cắt và đổi nối
+ Theo điện áp định mức : 220v, 500v
- Dùng lắp ở đờng dây chính, đóng cắt mạch điện
có công suất nhỏ
2 Aptômát
- Là khí cụ điện dùng để tự động cắt mạch điện, bảo
vệ quá tải ngắn mạch, sụt áp, …
- Phân loại : + Theo công dụng bảo vệ + Theo kết cấu
- Nhợc : chỉ sử dụng với điện áp thấp
- Phân loại: cầu chì hộp, cầu chì ống…
- Câú tạo :
- Dây chảy đợc lắp nối tiếp với mạch điện cần bảo
vệ Khi xảy ra sự cố nh ngắn mạch , dòng điện tăng lên nhiệt độ dây chảy tăng đột ngột làm dây chảy
đứt, mạch điện bị ngắt, sẽ bảo vệ cho các đồ dùng
điện không bị hỏng
Số liệu kĩ thuật của dây chì tròn
Đờng kính(mm) Dòng điện định
mức(A)
Đờng kính(mm) Dòng điện định
mức(A)
Trang 24? Nêu công dụng của công tắc?
? ổ điện đảm bảo yêu cầu gì?
? Có những loại phích điện nào?
- Có nhiều loại ổ điện : ổ tròn, ổ vuông, 2lỗ, 3lỗ…
- Đợc làm bằng sứ hoặc chất cách điện tổng hợp chịu nhiệt
- Yêu cầu: an toàn cho ngời sử dụng , không đặt nơi quá nóng, ẩm ớt, nhiều bụi
- Phích điện : tháo đợc, không tháo đợc, chốt cắm tròn, …
* Củng cố
? Nêu u nhợc điểm của aptômát so với cầu dao?
? Trên vỏ các khí cụ điện thờng ghi những số liệu kĩ thuật gì? Giải thích sau khi lấy ví dụ?
I Mục tiêu
- Giúp cho học sinh nắm đợc cách lắp đặt dây dẫn và các thiết bị điện của mạng điện sinh hoạt
Trang 25II Chuẩn dùng đồ dùng
- Tranh vẽ ( mô hình ) một mạng điện sinh hoạt
III Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Bài cũ
HS1: Hãy kể tên các loại khí cụ có trong nhà em.Trong sơ đồ điện những khí cụ đó
đ-ợc biểu thị bằng những kí hiệu nào? Hãy vẽ những kí hiệu đó ?
HS2: So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa aptômát và cầu dao?
3 Bài mới
G đa tranh vẽ H3.27 mạng điện lắp đặt
G đa một số vật mẫu loại ống luồn dây
với kích cỡ đờng kính khác nhau
? Các phụ kiện nào thờng đi kèm?
Trang 26? Để lắp đặt bảng điện , các phụ kiện gá
lắp thiết bị điện bao gồm công việc gì?
G thông báo một số yêu cầu kĩ thuật khi
lắp đặt
? Vì sao không nối dây trong ống nối?
G phân tích để học sinh hiểu thế nào là
kiểu nổi trên puli sứ và sứ kẹp
? Phơng pháp này đợc áp dụng khi nào?
ở đâu?
H: áp dụng nơi ẩm ớt , ngoài trời dới
mái che đòi hỏi phải đảm bảo không bị
những tác động cơ học phá hỏng
? Cách đi dây trên puli sứ nh thế nào cho
phù hợp?
G giới thiệu hai cách buộc dây
G gới thiệu kiểu đi dây trên kẹp sứ
? Khi đặt dây trên puli sứ cần phải chú ý
gì?
G đa bảng khoảng cách cho phép khi lắp
đặt dây nổi bằng puli sứ ( sgk/58)
? Khi lắp đặt mạng điện kiểu ngầm ta
- Bắt vít vào nêm gỗ đặt chìm trong tờng + Lắp đặt bảng điện
+ Lắp đặt các phụ kiện, gá lắp thiết bị
- Đi dây trong ống luồn dây
Hoạt động 2: II Lắp đặt mạng điện kiểu nổi
trên puli sứ và sứ kẹp.
1 Đi dây trên puli sứ
- Cố định puli sứ đầu tiên sâu đó căng dây cố
định ở puli sứ tiếp
- Để dây dẫn đợc ổn định ngời ta buộc dây dẫn điện vào puli bằng một dây đồng hoặc dây thép nhỏ
- Cách buộc : buộc đơn , buộc kép
2 Đi dây trên kẹp sứ
- Loại 2 rãnh, 3 rãnh
- Cho dây dẫn vào rãnh dùng tuavít vặn
3 Yêu cầu công nghệ khi lắp đặt dây dẫn trên puli sú và kẹp sứ
- Đờng dây song song với vật kiến trúc
- Cao hơn mặt đất 2,5m , cách vật kiến trúc không nhỏ hơn 10mm
- Bảng điện cách mặt đất tối thiểu 1,3-1,5m
- Khi dây dẫn đổi hớng hoặc giao nhau phải tăng thêm puli hoặc ống sứ
Hoạt động 3 III Lắp đặt mạng điện kiểu
ngầm
- Phải phù hợp với môi trờng xung quanh ,
Trang 27yêu cầu sử dụng
- Đảm bảo đợc yêu cầu mĩ thuật và tránh tác
động của môi trờng
- Lắp đặt trong điều kiện môi trờng khô ráo, dùng hộp nối dây
-Số dây trong ống không vợt quá 40% tiết diện ống
- Không luồn chung các dây dẫn không cùng
- khi đi dây trên góc tờng
- khi đi dây rẽ nhánh
2 Bảng điện đặt cách mặt dất bao nhiêu thì thuận tiện cho sủ dụng : <1300mm,
- Lắp đặt đợc bảng điện gồm 2 cầu chì, 1 công tắc, 1 ổ cắm điều khiển một bóng đèn
- Học sinh làm việc nghiêm túc , chính xác, khoa học , an toàn
II Chuẩn bị đồ dùng
- Bảng điện , 1ổ điện đơn, 2 cầu chì, 1 công tắc, một bóng đèn, dây dẫn điện , giấy ráp, băng dính cách điện
Trang 28- Kìm, dao, tua vít………
III Tiến trình dạy học
1 ổ định tổ chức
2 Nội dung thực hành
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò và nội dung cơ bản
G đa ra sơ đồ nguyên lí nh sgk yêu cầu
học sinh xây dựng sơ đồ lắp đặt bảng
điện gồm 2 cầu chì, 1 công tắc, 1 ổ cắm
G yêu cầu học sinh vạch dấu trên bảng
điện sau đó khoan lỗ
G chú ý quan sát kĩ thuật khoan , khoan
- Yêu cầu mỗi học sinh phải lắp đợc một
bảng điện với các thiết bị trên
Hoạt động 2 II: Lắp đặt dây dẫn và khí
cụ điện
A O
Trang 29Sau khi lắp xong bảng điện gv yêu cầu
HS kiểm tra mạch điện theo các bớc
sau:
+ Nối mạch điện vào nguồn
+ Dùng bút thử điện để kiểm tra
G kiểm tra chấm điểm sản phẩm của học
sinh ( có thể thu về nhà chấm điểm sau)
I Mục tiêu
- Học sinh hiểu đợc các khái niệm sơ đồ điện , sơ đồ nguyên tắc, sơ đồ lắp ráp
- Nhận biết đợc các kí hiệu qui ớc trên bản vẽ kĩ thuật
II Chuẩn bị đồ dùng
- Sơ đồ mạch điện H3.37, H3.38, H3.39
- Bảng kí hiệu qui ớc kí hiệu sơ đồ điện (bảng 37)
III Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
2 Bài cũ
? Hãy mô tả cách lắp đặt dây dẫn điện ở gia đình em ?
3 Bài mới
Trang 30Hoạt động của thầy và trò Nội dung cơ bản
? Sơ đồ điện là gì ?
G sủ dụng bảng kí hiệu qui ớc phân tích
cho học sinh nắm đợc các kí hiệu và ý
nghĩa của từng kí hiệu đó ( sgk/60)
? Có mấy loại sơ đồ điện ?
Khái niệm sơ đồ điện
- là hình biểu diễn qui ớc của mạch điện và hệ thống điện
1 Một số kí hiệu qui ớc trong sơ đồ điện( Bảng 3.7/60-61 )
2 Phân loại sơ đồ điện
a Sơ đồ nguyên lý :
- là sơ đồ chỉ nói nên mối liên hệ điện mà không thể hiện vị trí sắp xếp cách lắp ráp của các phần tử
- tác dụng :dùng để nghiên cứu nguyên lí hoạt
động của mạch điện và các thiết bị điện
b Sơ đồ lắp đặt :
- là sơ đồ biểu thị cách sắp xếp vị trí của thiết
bị điện , đồ dùng điện trong mạch
- Dùng để lắp ráp, sửa chữa , dự trù các thiết
Trang 31H theo dõi và vẽ sơ đồ vào vở
I Mục tiêu
- Học sinh xây dựng đợc sơ đồ lắp đặt từ sơ đồ nguyên lý
- Biết lập kế hoạch cho công việc lắp đặt
Trang 32Hoạt động của thầy Hoạt động của trò và những nội dung cơ bản
G đa ra sơ đồ nguyên lí mạch điện gồm
1cầu chì , 1công tắc điều khiển một
G yêu cầu học sinh thống kê các thiết bị
điện và vật liệu vào bảng
Hoạt động 2 II Thống kê các thiết
G quan sát, theo dõi, uốn nắn sai sót
Hoạt động 1 I Tìm hiểu sơ đồ nguyên
Trang 33G gọi lần lợt học sinh mang sản phẩm
của mình lên chấm ( khoảng 14 học
sinh)
Nếu sản phẩm nào không đạt giáo viên
chỉ ra lỗi sai và cho về chỗ làm lại
* Thu dọn vệ sinh sau buổi thực hành
Hoạt động 3 Kiểm tra đánh giá sản phẩm
I Mục tiêu
- Vẽ đợc sơ đồ lắp đặt mạch điện hai đèn sợi đốt
- Lắp đợc mạch điện điều khiển hai đèn sợi đốt
- Làm việc cẩn thận , nghiêm túc, khoa học và an toàn ao động
II Chuẩn bị đồ dùng
- Bảng điện , 2công tắc, 2cầu chì, 2bóng đèn có đui , dây dẫn, băng cách điện , giấy ráp
- Kìm điện , khoan tay, tua vít, bút thử điện , dao, thớc lá
III Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
Trang 342 Bài cũ
Kiểm tra dụng cụ thực hành của học sinh
3 Nội dung thực hành
Hoạt động của thầy và những nội dung cơ bản Hoạt động của trò
Từ sơ đồ nguyên lí giáo viên yêu cầu học
sinh vẽ sơ đồ lắp đặt
G kiểm tra việc vẽ sơ đồ lắp đặt của học
sinh và uốn nắn sửa chữa cho đúng
G yêu cầu H thống kê thiết bị vật liệu vào
? Nêu tiến trình lắp đặt mạch điện ?
G yêu cầu học sinh làm theo qui trình
trên
G theo dõi uốn nắn các thao tác
Hoạt động 1 Xây dựng sơ đồ lắp đặt và thống kê thiết bị
H nghiên cứu sơ đồ nguyên lí
H vẽ sơ đồ lắp đặt
Hoạt động 2 Lắp đặt mạch điện
H : - vạch dấu vị trí các thiết bị điện
- lắp đặt các thiết bị điện vào bảng điện nối dây đui đèn
- đi dây theo sơ đồ lắp đặt
- kiểm tra lại mạch điện bằng bút thử điện rồi nối nguồn
A O
A O
Trang 35G gọi từng học sinh mang sản phẩm lên
chấm điểm , nếu sản phẩm nào không đạt
yêu cầu thì gv rút kinh nhgiệm và chỉ ra
hớng sửa chữa rồi thu sản phẩm đó về
- ôn tập giờ sau kiểm tra 45 phút
- chuẩn bị dụng cụ thực hành buổi sau kiểm tra thực hành 2 tiết
_
Tiết 43+44+45
Kiểm tra
A Đề bài
I Đề kiểm tra lí thuyết (45 phút )
Câu1 (4 điểm )
Khi nào xảy ra hiện tợng bị điện giật ? Tại sao nói điện giật nguy hiểm ?
Mức độ nguy hiểm của điện giật phụ thuộc vào những yếu tố nào ?
Cần làm gì để hạn chế sự nguy hiểm đó?
Câu 2 (3điểm )
Nêu một số biện pháp sử lí khi có tai nạn điện ?
Tại sao hô hấp nhân tạo kịp thời lại có thể cứu sống đợc nạn nhân khi bị điện giật ?
Câu 3 (3điểm )
Khi học xong chơng này em thấy có ý nghĩa nh thế nào ?
II Đề kiểm tra thực hành (90phút )
Giả sử nguồn điện 220v , em hãy lắp một bảng điện gồm 2cầu chì, 1ổ cắm, 2công tắc phục vụ cho các phụ tải sau :