giáo án nghề lớp 9

-Hiểu sơ bộ quá trình sản xuất các ngành nghề trong ngành điện , các lĩnh vực hoạt động của nghề điện dân dụng.. Đây là lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất , chế tạo các loạ

Ngày soạn: 01tháng 10 năm 2009

Tiết 1,2 : Bài mở đầu

Giới thiệu nghề điện dân dụng I/ Mục đích

-Học sinh nắm đợc vai trò của điện năng trong đời sống và sản xuất

-Hiểu sơ bộ quá trình sản xuất các ngành nghề trong ngành điện , các lĩnh vực hoạt động của nghề điện dân dụng

1/ Vai trò của điện năng đối với đời sống và sản xuất :

H : Điện năng có vai trò nh thế nào trong đời sống và trong sản xuất?

-Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng năng lợng khác nh cơ năng , nhiệt năng , hóa năng …

-Điện năng đợc sản xuất tập trung trong các nhà máy điện và có thể truyền tải đi xa với hiệu xuất cao

- Quá trình sản xuất truyền tải , phân phối và sử dụng điện năng dễ dàng tự động hóa

và điều khiển từ xa

H: Trong sinh hoạt điện năng đóng vai trò quan trọng nh thế nào ?

- Nhờ có điện năng mà các thiết bị điện tử , điện lạnh nh tủ lạnh , máy giặt Các thiết bị nghe nhìn nh ti vi mứi hoạt động đ… ợc

- -Nhờ điện năng có thể nâng cao hiệu xuất lao động , cải thiện đời sống , góp phần thúc đẩy cách mạng khoa học phát triển

2/ Quá trình sản xuất điện năng :

H; Điện năng đợc sản xuất nh thế nào ?

Điện năng đợc sản xuất bằng các nhà máy phát điện Trong quá trình sản xuất điện máy phát thực hiện quá trình biến đổi các dạng năng lợng khác nh cơ năng ,nhiệt năng , hóa năng thành điện năng …

Điện năng đợc sản xuất bằng các nhà máy thủy điện ,nhiệt điện , điện hạt nhân …

3/ Các nghề trong ngành điện :

Giáo viên giới thiệu một số ngành nghề trong ngành điện đợc chia thành một số ngành sau:

- Sản xuất truyền tải và phân phối

H: chỉ rõ công việc của ngành này ?

Đó là lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp thuộc tổng công ty điện Việt Nam và các sở điện thuộc các tỉnh làm các công việc vận hành , truyền tải và cung cấp điện

đến từng hộ tiêu thụ điện

-Chế tạo vật t thiết bị điện :

H: Đó là nhữnh công việc cụ thể nào ?

Đây là lĩnh vực hoạt động của các doanh nghiệp sản xuất , chế tạo các loại máy điện , khí cụ điện , thiết bị đo lờng , bảo vệ , điều khiển ,dây dẫn , dây cáp ,sứ cách điện …

- Đo lờng , điều khiển , tự động hóa quá trình sản xuất

Là những hoạt động rất phong phú tạo nên các hệ thống máy sản xuất dây truyền

tự động nhằm tự động hóa quá trình sản xuất …

4/ Các lĩnh vực hoạt động của nghề điện dân dụng :

H: Nghề điện dân dụng hoạt động ở đâu ?

_ Hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực sử dụng điện phục vụ cho đời sống , sinh hoạt sản xuất của các hộ tiêu thụ điện

5/ Đối tợng của nghề điện dân dụng :

Giáo viên giới thiệu :

đối tợng của nghề điện dân dụng gồm :

- Nguồn điện xoay chiều và một chiều điện áp thấp dới 380V

- Mạng điện sinh hoạt trong các hộ tiêu thụ điện

- Các thiết bị điện gia dụng nh máy bơm ,quạt ,máy giặt…

- Các khí cụ điện đo lờng ,điều khiển ,bảo vệ

6/ Mục đích lao động của nghề điện dân dụng :

H: Mục đích lao động của nghề điện dân dụng là gì ?

- Lắp đặt mạng điện sinh hoạt

- Lắp đặt trang thiết bị phục vụ sản xuất

- Báo dỡng , vận hành , sửa chữa khắc phục sự cố

7/ Công cụ lao động

H: Em hãy nêu tên các công cụ lao động ?

Dụng cụ đo và kiểm tra

Dụng cụ an toàn lao động

Các sơ đồ bản vẽ bố trí kết cấu của thiết bị

8/ Môi trờng hoạt động của nghề điện dân dụng

Việc lắp đặt đờng dây , sửa chữa ,hiệu chỉnh các thiết bị phải tiến hành ngoài trời ,

trên cao rất nguy hiểm

Công tác hiệu chỉnh ,bảo dỡng các thiết bị đ… ợc tiến hành trong nhà

9/ Yêu cầu đối với nghề điện dân dụng

Học sinh nêu yêu cầu :

- Có trí thức

- Có sức khỏe

- Có kỹ năng

10/ Triển vọng của nghề điện dân dụng

H: Em hãy nêu hớng phát triển của nghề điện dân dụng ?

Học thuộc bài nắm chắc kiến thức đã học.

Ngày soạn:10 tháng 10 năm 2008

Tiết 3, 4 : An toàn điện

I/ Mục đích

- Học sinh nắm vững về các qui tắc an toàn điện

- Sử dụng đợc một số dụng cụ và thiết bị bảo vệ an toàn , biết cách sơ cứu ngời bị tai nạn điện

1) Nêu vai trò của nghề điện trong đời sống và sản xuất ?

2) Nêu các lĩnh vực hoạt động , mục đích lao động của nghề điện dân dụng ?

C/ Bài mới : I/ Tác hại của dòng điện đối với cơ thể ngời và điện áp an toàn :

Giáo viên nêu vai trò của công tác an toàn điện ;

1/ Điện giật tác động tới con ngời nh thế nào ?

H: Ngời bị điện giật sẽ nh thế nào?

Dòng điện qua cơ thể ngời sẽ nh thế nào ?

- Dòng điện qua ngời tác động tới hệ thần kinh và hệ cơ bắp

- Dòng điên tác động vào hệ thần kinh trung ơng gây rối loạn hoạt động hệ hô hấp , hệ tuần hoàn làm cho nạn nhân bị ngạt Vì vậy nạn nhân có thể cứu đợc nếu kịp thời làm hô hấp nhân tạo

2/ Tác hại của hồ quang điện :

H: Hồ quang điện là gì?

Hồ quang điện là sự phóng tia lửa điện khi có sự cố về điện

H: Hồ quang điện gây ra những tai nạn nh thế nào ?

Khi có sự cố về điện thì hồ quang điên có thể gây ra bỏng cháy gây thơng tích ngoài da có khi phá hoại cả phần mềm gân và xơng

3/ Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện :

Phụ thuộc các yếu tố sau :

a) Cờng độ dòng điện qua cơ thể :

Dòng diện

(mA)

Tác hại đối với con ngời

0,6-1,5 Bắt đầu có cảm giác ngón tay run nhẹ Không có cảm giác gì

Khó rút tay ra khỏi điện cực xơng bàn tay , cánh tay cảm thấy đau nhiều Trạng thái này có thể chịu

Càng nóng hơn bắp tay hơi bị co giật

91-100

Tê liệt tâm thất bắt đầu rung các tâm thất

Tê liệt hô hấp khi kéo dài 3 giây

và hơn nữa thì tâm thất rung mạnh

b/ Đờng đi của dòng điện qua cơ thể

H: Dòng điện đi nh thế nào qua cơ thể ngời là nguy hiểm nhất ?

Dòng điện đi trực tiếp qua não , qua tinm là nguy hiểm nhất

c/ Thời gian dòng điện qua cơ thể ngời :

thời gian càng dài mức độ nguy hiểm càng cao

4/ Điện áp an toàn

Giáo viên giới thiệu về điện trở thân ngời :

Điện trở thân ngời phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh sức khỏe mức độ mồ hôi môi trờng làm việc

ở điều kiện bình thờng lớp da sạch và khô thì điện áp dới 40V là an toàn

Nơi nóng nhiều , nhiều bụi kim loại thì điện áp an toàn không quá 12V

Giáo viên giới thiệu về bút thử điện

II / Nguyên nhân của các tai nạn điện

1/ Chạm vào vật mang điện

Chạm vào vật mang điện thờng xảy ra khi nào ?

Trờng hợp này xảy ra khi sửa chữa đờng dây hoặc thiết bị đang nối mạch không cắt

điện hoặc do chỗ làm việc chật hẹp

Còn trờng hợp nào xảy ra nữa ?

Khi sử dụng các đồ dùng điện có vỏ bằng kim loại bị h hỏng bộ phận cách điện

đứt cấm ngời , gia xúc trong phạm vi bãn kính 20 cm

III / An toàn điện trong sản xuất và sinh hoạt

1) Chống chạm vào các bộ phận mang điện

a) Cách điện tốt giữa phần mang điện và phần mang điện

b) Che chắn những bộ phận gây nguy hiểm nh cầu dao , mối nối dây , cầu chì …c) Thực hiện an toàn cho ngời khi gần đờng dây cao áp

2) Sử dụng các dụng cụ thiết bị bảo vệ an toàn

- Sử dụng các vật lót cách điện

- Sử dụng các thiết bị lao động đúng tiêu chuẩn

- Mỗi gia đình nên có 1 bút thử điện

3) Nối đất bảo vệ và nối trung tính bảo vệ

a) Nối đất bảo vệ :

Giáo viên vẽ hình 1.3 / 12 hớng dẫn học sinh cách nối

b) Nối trung tính

Chỉ dùng cho mạng điện có dây trung tính nguồn nối trực tiếp

D / Củng cố

- Điện giật nguy hiểm nh thế nào với cơ thể ngời ?

- Mức độ nguy hiểm của tai nạn điện phụ thuộc vào yếu tố nào ?

- Nêu một số biện pháp an toàn trong sinh hoạt hàng ngày ?

E / Dặn dò

- Học bài trả lời các câu hỏi phần củng cố

B / Kiểm tra bài cũ

- Dòng điện qua cơ thể ngời nh thế nào là nguy hiểm nhất ?

- Điện áp nào , là an toàn ?

- Nêu một số biện pháp an toàn khi sử dụng điện ?

C / Bài mới

I / Giải thoát nạn nhân ra khỏi nguồn điện

1 / Đối với điện áp cao

- Nhất thiết phải thông báo khẩn chơng cho trạm điện cắt điện trớc ( giờ ) rồi mới tới gần nạn nhân tiến hành sơ cứu

2 / Đối với điện hạ áp

a) Tình huống nạn nhân đứng dới đất tay chạm vào vật mang điện

- Dùng vật lót cách điện nắm lấy áo nạn nhân kéo ra

b) Ngời bị nạn dang ở trên cao để chữa điện

- Phải có biện pháp đỡ nạn nhân rồi mới cắt điện

c) Dây điện bị đứt chạm vào ngời nạn nhân

- Đứng trên ván gỗ khô dùng sào che khô để gạt dây điện ra khỏi nạn nhân

- Đứng trên ván gỗ khô dùng lót cách điện tốt kéo nạn nhân ra khỏi dòng điện

- Đoản mạch đờng dây

Giáo viên nên chú ý :

- Với điện áp cao phải chờ cắt điện

- Bình tĩnh không chạm vào nạn nhân hoặc ngã vào nạn nhân

- Thæi vµo måm : CÇn chó ý khi thæi h¬i ph¶i bÞt kÝn mòi

- KÕt hîp xoa bãp tim ngoµi lång ngùc gi¸o viªn híng dÉn c¸ch xoa bãp

D / Cñng cè

- Nªu c¸c c¸ch gi¶i thãat n¹n nh©n ra khái dßng ®iÖn ?

- Nªu c¸c ph¬ng ph¸p lµm h« hÊp nh©n t¹o ?

E / DÆn dß

- Häc bµi chuÈn bÞ giê sau thùc hµnh

B / Kiểm tra bài cũ

- Nêu các tình huống giải thoát nạn nhân ?

- Trình bày phơng pháp hô hấp nhân tạo thứ 3 ?

C / Bài thực hành

1 / Giải thoát nạn nhân ra khỏi dòng điện

- Giáo viên nêu tình huống

+ Nạn nhân chạm vào quạt điện bị hở học sinh các nhóm thảo luận và đa ra phơng án

xử lý

+ Nạn nhân bị điện áp bớc ( bị bớc vào vùng dây điện trần đứt rơi xuống )

Học sinh thảo luận nhóm và đa ra phơng án trả lời

+ Nạn nhân trèo cột điện để xửa dây điện

+ Nạn nhân bị dây điện đứt rơi vào ngời

2 / Tiến hành sơ cứu nạn nhân

- Giáo viên các tình huống cần cấp cứu

+ Nạn nhân bị ngạt

- Các nhóm tiến hành làm hô hấp nhân tạo bằng cả 3 phơng pháp

- Quá trình các nhóm làm thực hành GV theo dõi bổ xung

Ngày soạn : 16 tháng 10 năm 2008

Tiết 9,10: Đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

B / Kiểm tra bài cũ

- Nêu một số biện pháp an toàn điện ?

C / Bài mới

I / An toàn lao động khi lắp đặt điện

- Khi lắp đặt hoặc sửa chữa cơ thể gây ra các tai nạn nh thế nào ?

1/ Do điện giật

- Để tránh tai nạn điện giật khi làm việc cần chú ý những vấn đề gì ?

- Cắt cầu dao điện trớc khi lắp đặt và sửa chữa

- Nếu trong trờng hợp phải thao tác khi có điện cần phải xử dụng các thiết bị và dụng

cụ bảo vệ nh :

+ Vật lót cách điện : ( thảm , găng tay , ủng )

+ Các dụng cụ lao động co chuôi cầm cách điện đúng tiêu chuẩn

+ Dùng bủt thử điện để kiểm tra

- Trong phòng thực hành cần tuân thủ chặt chẽ các qui tắc an toàn lao động

2/ Do nguyên nhân khác

- Giáo viên nêu một số nguyên nhân khác và cách an toàn khi lao động

II / Đặc điểm của mạng điện sinh hoạt

- Nêu cấu trúc của mạng điện gia đình em ?

- Đây là mạng điện 1 pha nhận điện từ mạng phân phối 3 pha điện áp thấp để cung cấp cho các thiết bị đồ dùng điện trong nhà

- Trị số điện áp thờng là 127 V – 220 V Cuối nguồn điện áp có thể giảm thì dùng máy biến áp để điều chỉnh

- Mạng điện sinh hoạt có đặc điểm gì ?

+ Mạch chính giữ vai trò là mạch cung cấp mạch nhánh giữ vai trò gì ?

+ Mạch nhánh rẽ từ đờng dây chính đợc mắc song song và là mạch phân phối điện tới các đồ dùng điện

- Điện áp định mức của các đồ dùng điện nh thế nào ?

+ Điện áp định mức của các đồ dùng điện phải phù hợp với điện áp cung cấp

+ Ngoài ra mạng điện sinh hoạt còn có các thiết bị đo lờng , điều khiển và bảo vệ , các vật cách điện

- Giáo viên giới thiệu 3.1 ; 3.7 để học sinh nắm đợc sơ đồ mạng điện sinh hoạt

- Chú ý : Với từng mạng điện cụ thể thì có thiết kế khác nhanh

D / Củng cố

- Nêu đặc điểm của mạng điện sinh hoạt ?

- Nêu đặc điểm của mạng điện sinh hoạt của nhà em ?

- Nắm vững yêu cầu của mối nối và các phơng pháp nối dây dẫn điện

- Biết cách nối nối tiếp và phân nhánh dây dẫn

II / Chuẩn bị

- Mỗi nhóm : Dây bọc cách điện lõi 1 sợi – 2 m

Dây bọc cách điện lõi nhiều sợi

Giấy ráp

Một dao , 1 kìm , 1 kéo , 1 kìm nhọn

III / Tiến trình lên lớp

A / Tổ chức lớp

B / Kiểm tra bài cũ

- Nêu đặc điểm của một số dây dẫn điện ?

- Nêu đặc điểm của dây cáp điện ?

+ Các loại mối nối

- Mối nối thảng ( mắc nối tiếp )

- Mối nối phân nhánh ( nối rẽ )

- Mối nối dùng phụ kiện ( hợp nối dây bu lông )

II / Thực hành nối dây dẫn

1) Nối dây lỗi 1 sợi

a) Nối nối tiếp

Giáo viên làm mẫu Học sinh tiến hành làm theo đúng các bớc

- Bóc vỏ cách điện

- Chú ý : Không đợc cắt vào lõi , độ dài cần bóc khoảng ( 15 – 20 lần ) đờng kính dây

2) Nối dây dẫn lõi nhiều sợi

a) Nối nối tiếp

- Giáo viên làm mẫu : Tơng tự nối dây 1 lõi nhng chú ý bóc tách vỏ cách điện không

để đứt dây và cách đan các sợi dây của lõi

- Học sinh tiến hành làm : giáo viên theo dõi bổ xung

b) Nối phân nhánh

- Làm tơng tự nh nối 1 lõi chú ý cách đan sợi dây của lõi

c) Kiểm tra đánh giá sản phẩm

III / Tổng kết đánh giá buổi thực hành

- Giáo viên thu sản phẩm về chấm đánh giá kết quả

- Học sinh nắm vững phơng nối dây dẫn bằng vít và nối hàn cách điện mối nối

- Biết nối đợc 1 số mối nối ở hợp nối dây

- Hàn và cách điện mối nối bằng băng dính cách điện và ống ghen

B / Kiểm tra bài cũ

- Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh

C/ Bài thực hành

I / Nối dây , dẫn ở hộp nối dây

Giáo viên làm mẫu nối cho các nhóm tiến hành làm

II / Hàn và cách điện mối nối

1) Hàn mối nối

Giáo viên giới thiệu cách hàn và vật liệu dùng để hàn

2) Cách điện mối nối

- Giáo viên hớng dẫn cách cuốn băng dính cách điện

- Cách điện bằng ống ghen phải lồng ống ghen vào trớc khi nối

III / Tổng kết đánh giá buổi thực hành

- Thu sản phẩm đánh giá kết quả

- Nhận xét buổi thực hành

Ngày soạn:22 tháng 10 năm 2008

Tiết 22, 23& 24: Các dụng cụ cơ bản dùng trong lắp đặt điện Thực hành sử dụng một số dụng cụ lắp đặt

I / Mục đích

- Sử dụng dụng cụ đo va vạch đấu trong công việc

- Nhận dạng các loại dụng cụ

- Sử dụng đợc khoan tay và khoan điện cầm tay

I / Các dụng cụ cơ bản dùng trong lắp đặt điện

- Giáo viên giới thiệu từng loại dụng cụ cách sử dụng và tác dụng của chúng

+ Thớc : đo chiều dài

+ Pan me : đo đờng kinh dây điện

+ Búa nhổ đinh : đóng và nhổ đinh

1) Dùng thớc cặp và pan me để đo một số tiết diện dây dẫn

a) Thớc cặp : Giáo viên đo mẫu chocác nhóm đo dùng một loại dây so sánh kết quả b) Pan me : Cũng cho học sinh đo theo nhóm và so sánh kết quả

2) Vạch dấu

- Giáo viên vẽ sơ đồ lắp dựng 1 bảng điện ( 1 ổ , 1 công tắc , 1 cầu chì )

- Hớng dẫn học sinh cách vạch dấu các vị trí , các thiết bị , đánh dấu các lố khoan xuyên và không xuyên

3) Khoan các lỗ

- Giáo viên hớng dẫn học sinh đặt mũi khoan và tiến hành khoan

4) Kiểm tra : Giáo viên kiểm tra

- Sử dụng đợc khoan tay và khoan điện cầm tay trong lắp đặt điện

- Rèn kĩ năng sử dụng khoan tay và khoan điện

- Học sinh thấy đợc các dụng cụ đo đợc ứng dụng trong đời sống hàng ngày

- Đo kích thớc bao ngoài một vật , hình cầu , hình trụ , kích thớc các ổ đờng kính các

lỗ , chiều rộng rãnh , chiều sâu lỗ

P P P O

- Công tắc đợc mắc nh thế nào với phụtải

- Phân loại : Có nhiều loại ; công tắc đơn , đôi , 1 cực , 2 cực

- Rèn tính sáng tạo , phát triển t duy tính tự giác trung thực

II / Chuẩn bị

III / Đề bài kiểm tra

1) Nêu các nguyên nhân gây ra tai nạn điện

2) Nêu cách cấp cứu nạn nhân bị điện giật

3) Nêu một số khí cụ và thiết bị trong mạng điện sinh hoạt

Ngày soạn : 29 tháng 10 năm 2008

Tiết 31 – 33 : Lắp đặt dây dẫn và các thiết bị điện của mạng

điện sinh họat

I / Mục đích

- Học sinh nắm đợc cách lắp đặt nối dùng ống luồn dây và kiểu nối trên pu li sứ và sứ kép Lắp đặt ngầm

- Học sinh biết phân biệt 3 loại lắp đặt trên

- Phát huy tính tích cực của học sinh học tập

- Đờng ống đặt song song , tờng , trần , cột nhà

- Các phụ kiện đi với ống : ống nối chữ T ; L

3) Yêu cầu công nghệ khi lắp đặt dây dẫn trên pu li và kẹp sứ

- Đờng dây phải song song với kiến trúc

- Khi dây đổi hớng hoặc giao nhau phải tăng thêm pu li hoặc ống sứ