Giáo án nghề: Điện dân dụng pptx

- Biết được triển vọng của nghề điện dân dụng - Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề điện dân dụng II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG: 1/ Chuẩn bị nội dung: - Nghiên

Trang 1

- - -   

-Giáo án nghề

dụng

Trang 2

Mục lục

Hoạt động của thầy và trò 3

Lò xo phản có tác dụng gì ? 11

Hoạt động 2 : Tìm hiểu cách đo dòng điện xoay chiều 13

K 13

220V 13

13

trình tự thí nghiệm 14

kết quả tính 14

kết quả đo 14

lần 1 14

lần 2 14

lần 3 14

Hoạt động 3 : Tìm hiểu cách đo điện áp xoay chiều 14

Đo dòng điện xoay chiều 14

trình tự thí nghiệm 14

kết quả tính 14

kết quả đo 14

lần 1 14

lần 2 14

lần 3 14

14

17

Hoạt động 1: Tìm hiểu vạn năng kế 19

- Quan sát H6.1 mô tả cấu tạo ngoài của vạn năng kế 20

Trang 3

- Biết được triển vọng của nghề điện dân dụng

- Biết được mục tiêu nội dung chương trình và phương pháp học tập nghề điện dân dụng

II/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:

1/ Chuẩn bị nội dung:

- Nghiên cứu bài 1SGK

- Đọc tài liệu tham khảo liên quan đến bài giảng

2/ Chuẩn bị đồ dùng dạy học

- Các thông tin có liên quan đến nghề điện

III/TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY:

1/ Ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số lớp học , ổn định lớp

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/ Nội dung giảng bài mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu vị tri

vai trò của điện năng và nghề

điện trong SX và ĐS

GV: Các em hãy nêu vị trí vai

trò của điện năng và nghề điện

dân dụng trong sản xuất và đời

GV: Các em hãy nêu vị trí vai

trò của nghề điện dân dụng lấy ví

I Vị trí vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và đời sống

1/ Vị trí vai trò của điện năng trong sản xuất vàđời sống

- Điện năng là nguồn động lực chủ yếu đối vớisản xuất và đời sống vì những lý do cơ bản sau:

- Điện năng được sản xuất tập trung trong cácnhà máy điện và có thể truyền tảI đI xa với hiệusuất cao

- Quá trình sản xuất và truyền tải, phân phối và

sử dụng điện năng được tự động hoá và điềukhiển từ xa dễ dàng

- Điện năng dễ dàng biến đổi sang các dạng năng lượng khác

2 Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng

- Sản xuất truyền tải và phân phối điện năng

- Chế tạo các vật tư thiết bị điện

Trang 4

dụ minh họa?

HS trả lời

Hoạt động 2 : Tìm hiểu triển

vọng của nghề điện

GV :Em hãy cho biết triển vọng

của nghề điện dân dụng trong

công cuộc công nghiệp hoá, hiện

đại hoá đất nước hiện nay?

- Nghề điện dân dụng giữ một vai trò quan trọnggóp phần thúc đẩy sự công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

II Triển vọng của nghề điện dân dụng

- Nghề điện dân dụng luôn cần phất triển để phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa đất nước

- Sự phất triển của nghề điện gắn liền với sự phát triển của ngành điện

- Nghề điện dân dụng phát triển gắn liền với tốc

độ phát triển xây dựng nhà ở

- Nghề điện dân dụng có nhiền điều kiện phát triển không những ở thành thị mà còn ở cả nôngthôn và miền núi

TIẾT2: GIỚI THIỆU GIÁO DỤC NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG (Tiết 2)

Hoạt động 3 :Tìm hiểu mục

tiêu,nội dung chương trình

GV: các em hãy nêu mục tiêu

nội dung chương trình giáo dục

- Biết được những kiến thức cơ bản, cần thiết về

đo lường điện trong nghề điện dân dụng

- Hiểu được những kiến thức cơ bản về côngdụng, cấu tạo, nguyên lý làm việc, bảo dưỡng vàsửa chữa đơn giản một số đồ dùng điện trong giađình

Hiểu những kiến thức cơ bản về tính toán, thiết

kế mạng điện trong nhà đơn giản

- Biết tính toán thiết kế máy biến áp một phacông suất nhỏ

- Biết những kiến thức cần thiết về đặc điểm, yêu cầu, triển vọng phát triển của nghề điện dân

Trang 5

GV nêu những thái độ cần thiết

của học sinh trong quá trình học

nghề

HS chú ý theo dõi

Hoạt động 4: Tìm hiểu phương

pháp học nghề điện

GV: các em hãy cho biết tại sao

phải hiểu rõ mục tiêu bài học

trước khi học bài mới ?

Khi học theo cặp theo nhóm học

- Yêu thích, hứng thú với công việc và có ý thứcchủ động lựa chọn nghề nghiệp tương lai

IV Phương pháp học tập nghề điện dân dụng

1 Hiểu rõ mục tiêu bài học trước khi học bà mới

2 Tích cực tham gia xây dựng cách học theocặp, nhóm

- Tuân thủ theo sự điều khiển hoạt động của giáo viên và nhóm trưởng

- Trao đổi với giáo viên và các bạn trong nhóm những vấn đề chưa rõ

- Tham gia tích cực để giải quyết nhiệm vụ của nhóm

- Trình bày kết quả của nhóm trước lớp nếu được giao

- Tự đánh giá và đánh giá chéo kết quả đạt được theo hướng dẫn của giáo viên

Trang 6

- Vị trí vai trò của nghề điện dân dụng

- Triển vọng của nghề điện dân dụng

- Mục tiêu, nội dung chương trình giáo dục nhề điện dân dụng

- Phương pháp học tập nghề điện dâng dụng

V/ CÂU HỎI BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Câu hỏi: Nêu vị trí, vai trò của điện năng và nghề điện dân dụng trong sản xuất và

đời sống

TIẾT 3: AN TOÀN LAO ĐỘNG TRONG GIÁO DỤC

NGHỀ ĐIỆN DÂN DỤNG (Tiết 1)

- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học tập và thực hành

- Nghiên cứu bài 2 SGK

- Một số dụng cụ bảo hộ lao động : ủng cao su, kìm, tuavít, thảm cao su, ghế gỗkhô,…

- Máy chiếu, máy tính xách tay,

III/ NỘI DUNG BÀI GIẢNG

1/ Ổn định lớp :

Kiểm tra sĩ số lớp học

2/ Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Trình bày vị trí, vai trò và khả năng phát triển của nghề điện dân dụng ?

3/ Nội dung bài giảng :

SỰ CẦN THIẾT CỦA VIỆC THỰC HIỆN AN TOàN LAO động TRONG NGHỀ đIỆN DÕN DỤNG:

+ TRONG MỘT đIỀU KIỆN LAO độnG CỤ THỂ BAO GIỜ CŨNG XUẤT HIỆNNHỮNG YẾU TỐ VẬT CHẤT CÚ NGUY Cơ GÕY TAI NẠN, BỆNH NGHỀNGHIỆP CHO NGười LAO động Đó Là:

- CỎC YẾU TỐ VẬT LỚ, NHIỆT độ, TIẾNG ỒN, BỤI, …

Trang 7

- CỎC YẾU TỐ HOỎ HỌC NHư CỎC CHẤT độc HẠI, HơI, KHỚ độc, CHẤTPHÚNG XẠ, …

- CỎC YẾU TỐ SINH VẬT, VI SINH VẬT, …

- CỎC YẾU TỐ VỀ Tư THẾ LAO động, KHỤNG GIAN LàM VIỆC, VỆ SINHMỤI TRường LAO động, …

+ TAI NẠN LAO động THường XẢY RA đột NGỘT Và RẤT NGUY HIỂM CÚTHỂ LàM CHẾT NGười HOẶC LàM TỔN THươNG, PHỎ HUỶ CHỨC NăNGHOẠT động CỦA MỘT BỘ PHẬN Cơ THỂ

+ DO VẬY, AN TOàN LUỤN Là VẤN đề đầu TIỜN CHỲNG TA CẦN QUAN

TÕM TRONG KHI HỌC THỰC HàNH Và LAO động SẢN XUẤT Để đảm BẢO

AN TOàN CHO MỠNH Và NHỮNG NGười KHỎC CẦN PHẢI NGHIỜM TỲC

THỰC HIỆN NHỮNG NGUYỜN TẮC AN TOàN TRONG QUỎ TRỠNH LAO

động

+ Đối VỚI NGHỀ ĐIỆN DÕN DỤNG, PHỎP LỆNH BẢO HỘ LAO động QUYđịnh: MỌI NGười LAO động CÚ TIẾP XỲC VỚI DỤNG CỤ, THIẾT BỊ đIỆNđều PHẢI HỌC TẬP, HUẤN LUYỆN để CÚ HIỂU BIẾT VỀ SỰ NGUY HIỂMCỦA DŨNG đIỆN đối VỚI Cơ THỂ NGười Và CỎCH Sơ CỨU NGười BỊ TAINẠN đIỆN

Trang 8

IV TỔNG KẾT BÀI:

- Nguyên nhân gây tai nạn lao động trong nghề điện dân dụng và các biện pháp an toàn

Trang 9

V/ BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

Câu hỏi: Nêu nguyên nhân của các tai nạn điện?

CHƯƠNG I: ĐO LƯỜNG ĐIỆN

TIẾT 6: KHÁI NIỆM CHUNG VỀ ĐO LƯỜNG ĐIỆN ( Tiết 1 )

- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học

- Một số thiết bị đo lường điện: Đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,

…

- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng,…

Hoạt động1: Tìm hiểu vai trò

của đo lường điện

GV: Đo lường điện có vị trí

như thế nào trong ngành điện ?

Trang 10

GV Em hãy lấy ví dụ chứng

minh có thể sử dụng một số

dụng cụ đo lường để phát hiện

một số hư hỏng xảy ra trong

thiết bị điện trong mạch điện?

Học sinh trả lời

2 Nhờ có dụng cụ đo lường điện ta có thể phát hiện một số hư hỏng xảy ra trong thiết bị điện trong mạch điện

+ Ví dụ 3:

+ Ví dụ 4:

3 Đối với các thiết bị mới chế tạo mới hoặc đại tulại cần đo xác định các thông số cơ bản để đánhgiá chất lượng của chúng nhờ có dụng cụ đo ta cóthể xác định chính xác được các thông số đó

Đơn vị đo dòng điện là gì ?

Đơn vị đo công suất là gì ?

Đơn vị đo điện năng là gì?

Ngoài ra trên vỏ các thiết bị

còn ghi các kí hiệu gì ?

II Phân loại dụng cụ đo lường điện

1 Theo đại lượng cần đo

- Dụng cụ đo điện áp

- Dụng cụ đo dòng điện

- Dụng cụ đo công suất

- Dụng cụ đo điện năng

2 Theo nguyên lí làm việc

- Dụng cụ đo kiểu từ điện

- Dụng cụ đo kiểu điện từ

- Cơ cấu đo kiểu điện động

- Cơ cấu đo kiểu cảm ứng

V

A

W

KWh

Trang 11

Vôn kế thang đo 300V cấp chính xác 1 thì sai sốtuyệt đối lớn nhất là

3 V

100

1 x 300

=

Hoạt động 4: Tìm hiểu cấu

tạo chung của dụng cụ đo

GV giới thiệu đồng hồ vôn kế

IV cấu tạo chung của dụng cụ đo lường

1.Cơ cấu đo Gồm 2 phần + Phần tĩnh và phần quay tạo nên mômen quay làm cho phần quay di chuyển với góc quay tỉ lệ với đại lượng cần đo

+ Kim chỉ thị, mặt số, + Lò xo phản để tạo mômen hãm

IV/ TỔNG KẾT BÀI HỌC :

- Vai trò của đo lường điện đối với nghề điện dân dụng

- Phân loại dụng cụ đo lường điện

- Cấu tạo chung của dụng cụ đo lường

V/ CÂU HỎI BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Câu hỏi: 1 Nêu cách phân loại dụng cụ đo lường điện.

2 Nêu cấu tạo chung của các dụng cụ đo lường

Trang 12

TIẾT 9 : THỰC HÀNH

ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐO ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU (Tiết 1)

I/ MỤC TIÊUBÀI HỌC :

1 Kiến thức:

- Hiểu cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều

- Hiểu cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều

2 Kĩ năng:

- Biết cách đo dòng điện bằng ampekế xoay chiều

- Biết cách đo điện áp bằng vôn kế xoay chiều

3 Thái độ:

- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học

- Một số thiết bị đo lường điện: đòng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,

- Máy chiếu, máy tính xách tay, tài liệu liên quan đến bài giảng

Hoạt động 1: Tìm hiểu cơ cấu

đo kiểu điện từ

Quan sát vào H4.3a, H4.3b

SGK và cho biết cấu tạo của cơ

Trang 13

GV nêu nguyên lý làm việc của

cơ cấu kiểu điện từ

Học sinh chú ý theo dõi

GV? Cơ cấu đo kiểu điện từ

làm việc theo nguyên lí nào?

vị trí cân bằng mômen cản và góc quay tỉ lệ vớidòng điện cần đo

có thể chế tạo tiết diện lớn

2 Đo dòng điện xoay chiều

a sơ đồ đo

Chọn đồng hồ đo có thang đo 1A giới thiệu cơ cấu đo kiể từ điện giới thiệu cách mắc Ampe kế theo sơ đồ

- Đo dòng điện trên từng bóng đèn

- Đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét

b/ Trình tự tiến hành Bước 1

Nối dây theo hình 1 đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số ampe kế và điền vào bảng

Bước 2

Tháo 1 bóng đènđóng công tắc K đọc và ghi chỉ số vào bảng cắt công tắc K

A

Trang 14

trình tự thí

nghiệ

m

kết quả tính

kết quả đo

ĐO DÒNG ĐIỆN VÀ ĐO ĐIỆN ÁP XOAY CHIỀU (Tiết 2)

Hoạt động 3 : Tìm hiểu cách đo

điện áp xoay chiều

Đo dòng điện xoay chiều

đo dòng điện trên từng bóng đèn

đo dòng điện trên toàn mạch cho nhận xét

b/ Trình tự tiến hành bước 1

Nối dây theo hình 4.1 đóng công tắc K đọc và ghi chỉ số ampe kế

và điền vào bảng

Bước 2

Tháo 1 bóng đènđóng công tắc K đọc và ghi chỉ số vào bảng cắt công tắc K

Bước 3

Tháo 1 bóng đènđóng công tắc K đọc và ghi chỉ số vào bảng cắt công tắc

IV/ TỔNG KẾT BÀI HỌC: 5

- GV nhận xét giờ thực hành:

+ Sự chuẩn bị của học sinh

+ Kĩ năng làm bài của học sinh

+Thái độ của học sinh

- GV thu bài để chấm điểm

GV nhắc nhở các em về đọc trước bài 5 SGK

V BÀI TẬP VỀ NHÀ VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

A V K

Trang 15

Câu hỏi: Trình bày cách đo điện áp xoay chiều?

Câu hỏi 2: Trình bày cách dòng điện xoay chiều?

TIẾT 11: THỰC HÀNH ĐO CÔNG SUẤT VÀ ĐIỆN NĂNG (Tiết 1)

I/ MỤC TIÊUBÀI HỌC :

- Hiểu cách đo công suất gián tiếp qua dòng điện và điện áp

2 Kĩ năng:

- Đo được công suất trực tiếp bắng Woát kế

- Kiểm tra và hiệu chỉnh được công tơ điện

3 Thái độ:

- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi học thực hành

- Một số thiết bị đo lường điện: đồng hồ vạn năng, ampekế, vôkế, công tơ điện,

- Kìm, tuavít, bút thử điện, dây dẫn

Câu hỏi: Nêu cách đo dòng điện và điện áp bàng cách sử dụng vôn kế và ampe kế?3/ Nội dung giảng bài mới:

Hoạt động của thầy và trò Nội dung bài giảng

Trang 16

Hoạt động 2: Tìm hiểu Oát kế và

cách đo công suất

GV giới thiệu các phương pháp đo

công suất trong mạch một chiều và

- Cuộn có tiết diện nhỏ hơn mắc sọng song vớimạch cần đo còn gọi là cuộn áp

- Ngoài ra còn có bộ phận cản dịu kim chỉhiện thị

b Nguyên lí làm việc c/ Đặc tính sử dụng

Oát kế điện động có cực tính nghĩa là chiềuquay của phần động phụ thuộc vào cực tínhcủa cuộn dòng

2 Đo công suất

a/ Phương pháp đo gián tiếp: Đo công suấtbằng am pe kế và vôn kế

Để đo công suất trong mạch một chiều vàmạch xoay chiều thuần điện trở có thể sử dụngvôn kế theo sơ đồ

Quy trình thực hành Bước 1 Đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế

và vôn kế rồi tính công suất P=UI

Bước 2 Cắt công tác K tháo bớt 1 bóng đèn

rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kế vàvôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng

b phương pháp đo trực tiếp: đo công suấtbằng oát kế

220

A

K

Trang 17

Trình tự TN Kết quả đo W

Lần 1

Lần2

Lần3

Bước 1 Đóng công tắc K đọc giá trị oát kế và

ghi kết quả vào bảng

rồi đóng công tắc K đọc giá trị ampe kề vàvôn kế tính P=UI ghi kết quả vào bảng

Hoạt động 3: Tìm hiểu công tơ

và cách đo điện năng

phần động là một đĩa nhôm gắn với trục quay

và bộ phận đếm vòng quayb.Kiểm tra công tơ điện

Bước 1 Đọc và giải thích những kí hiệu ghi

trên mặt công tơ điện

Bước 2 Nối mạch điện thực hành theo sơ đồ

cần phân tích sơ đồ mạch điện công tơ

Bước 3 Kiểm tra hiện tượng tự cảm của công

tơ

W K

220 v

KWh

A V

k

Trang 18

Cắt công tắc K quan sát đĩa quay của công tơkhi dòng điện = 0 công tơ phải đứng im, nếucông tơ quay đó là hiện tượng tự quay củacông tơ

Bước 4 Kiểm tra bằng số công tơ

trên mặt công tơ người ta cho hằng số công tơ

là 1KWh = 60vòng + Đóng công tắc K để nối tải vào công tơ điện

đo dòng điện và điện áp

c/ Đo điên năng tiêu thụ Bước 1 Nối mạch điện thực hành Bước 2 Đo điện năng tiêu thụ của mạnh điện

đọc và ghi chỉ số công tơ trước khi đo quan sát hiện trạng làm việc của công tơ ghi chỉ số công tơ sau 30 phút

tính điện năng tiêu thụ của tải

IV/ TỔNG KẾT BÀI HỌC:

- GV thu bài để chấm điểm

Câu hỏi: Trình bày cách đo công suất và đo điện năng?

TIẾT 14 : THỰC HÀNH SỬ DỤNG VẠN NĂNG KẾ (Tiết 1)

I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Đo được điện trở bằng vạn năng kế

- Phát hiện được hư hỏng trong mạch điện bằng vạn năng kế

Trang 19

3 Thái độ:

- Thực hiện đúng hướng dẫn của giáo viên trong khi thực hành đảm bảo an toàn vệ sinh

- Nghiên cứu bài 6SGK

Câu hỏi: Nêu cách đo công suất và đo điện năng tiêu thụ?

3/ Nội dung giảng bài :

1 Giới thiệu vạn năng kế

Vạn năng kế là dụng cụ đo nhiều chức năng, chủyếu để đo điện trở, dòng điện, điện áp

- Về nguyên lí đây là cơ cấu đo kiểu từ điện.Phần tĩnh là nam châm vĩnh cửu phần động làkhung dây mảnh Nhờ khóa chuyển mạnh có thể

đo dòng điện, điện áp một chiều hoặc xoaychiều, đo điện trở có nhiều thang đo khác nhau Vạn năng kế là dụng cụ đo tổng hợp có nhiềuchức năng, núm chỉnh trước khi sử dụng cầnnắm vững ý nghĩa, cách sử dụng của từng núm

để lựa chọn đại lượng đo thích hợp

Ω

R

1

R 3

Trang 20

- Quan sát H6.1 mô tả cấu

tạo ngoài của vạn năng

bảng đo điện trở và 2 que đo

Bước 2 Hiệu chỉnh 0 của vạn năng kế

Chọn thang Rx1 chập 2 que đo hiệu chỉnh kim

về vạch không bằng cách xoay núm chỉnh 0 lần lượt đo các điện trở R1-R10

Hoạt động 3 : Sử dụng vạn

năng để xâc định bộ phận hư

hỏng trong mach điện :

Trang 21

GV? Muốn kiểm tra các bộ phận

hư hỏng của mạch điện ta cần

ôm kế kiểm tra nếu đồng hồ chỉ =0 chứng tỏmạch bị ngắn mạch ở đoạn đang đo

IV/ TỔNG KẾT BÀI HỌC

Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế?

CHƯƠNG II: MÁY BIẾN ÁP

TIẾT 17: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ MÁY BIẾN ÁP ( Tiết 1 )

- Biết được khái niệm chung về máy biến áp

- Hiểu được công dụng,cấu tạo và nguyên lý làm việc của MBA

2 Kĩ năng:

- Làm được một số loại bài tập về MBA.

- Đọc được các số liệu định mức của MBA và biết phân loại MBA

Trang 22

1 2 3 4 5

- Nghiên cứu bài 7-SGK

- Vật mẫu: Lá thép kỹ thuật điện lõi thép), máy biến áp tự ngẫu, máy biến áp cảmứng

III/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG:

1/ Ổn định lớp:

Kiểm tra sĩ số lớp học:

Câu hỏi: Trình bày cách sử dụng vạn năng kế để đo điện trở?

3/ Đặt vấn đề vào bài mới:

Trong cuộc sống sinh hoạt cũng như sản xuất,chúng ta rất hay gặp MBA.Vậy

MBA có công dụng gì? Có những loại MBA nào? Cấu tạo và nguyên lý làm việccủa MBA ra sao? Chúng ta hãy nghiên cứu bài 7

4/ Nội dung bài giảng :

Hoạt động 1: Tìm hiểu công

dụng MBA

*GV đặt câu hỏi:

+ Để biến đổi điện áp của dòng

điện xoay chiều từ điện áp cao

xuống điện áp thấp hoặc ngược

lại,ta dùng loại máy điện nào?

GV ?Em hay gặp MBA ở đâu?

GV? Em hãy giải thích vì sao

cần có MBA tăng áp ở đầu

đường dây và MBA hạ áp ở cuối

Trang 23

+ Theo em cuộn dây nào là cuộn

dây sơ cấp,cuộn dây nào là cuộn

MBA quy định điều kiện kỹ

thuật của MBA,do nhà máy chế

tạo quy định thường ghi trên

nhãn hiệu của MBA như:Công

suất định mức,điện áp sơ cấp

định mức,dòng điện sơ cấp định

mức,dòng điện thứ cấp định

mức,tần số định mức

*GV cần lưu ý với HS rằng:

MBA khi làm việc không được

vượt quá các trị số định mức ghi

trên nhã máy biến áp

Hoạt động 4: Tìm hiểu cách

phân loại MBA

*GV đưa ra cách phân loại

2.Định nghĩa máy biến áp:

- Máy biến áp là thiết bị điện từ tĩnh, làm việctheo nguyên lí cảm ứng điện từ, dùng để biếnđổi điện áp xoay chiều này thành điện áp xoaychiều khác nhưng vẫn giữ nguyên tần số

- Trong bản vẽ sơ đồ điện, MBA được ký hiệunhư sau:

- Cuộn dây nối với nguồn gọi là cuộn dây sơ cấp

kí hiệu các đại lượng U1, I1, N1,P1

- Cuộn dây nối với tải gọi là thứ cấp kí hiệu cácđại lượng U2, I2, N2, P2

3/ Các số liệu định mức của MBA:

a)Dung lượng hay công suất đinh mức S đm :

Là công suất toàn phần(hay biểu kiến)củaMBA.Đơn vị: Vôn-Ampe(VA) hoặc kilôvôn-ampe (KV)

b)Điện áp sơ cấp định mức U 1đm :

Là điện áp của dây quấn sơ cấp

Đơn vị: Vôn (V) hoặc kilôvôn (KV)

c)Dòng điện sơ cấp định mức I 1đm và thứ cấp định mức I 2đm :

Là dòng điện của dây quấn SC và TC ứng vớicông suất và điện áp định mức

Đơn vị: Ampe (A) hoặc kilôampe (KA)

Sđm= U1đm.I1đm = U2đm.I2đm

d) Tần số định mức f đm (Hz):

Thường các máy biến áp điện lực có tần số côngnghiệp là 50 Hz

4 Phân loại máy biến áp:

- Máy biến áp điện lực: Dùng trong truyền tải vàphân phối điện năng

- Máy biến áp tự ngẫu: Biến đổi điện áp trongphạm vi không lớn

- Máy biến áp công suất nhỏ: Dùng cho các thiết

bị đóng cắt,

2

Trang 24

MBA.Người ta thường phân loại

- Máy biến áp thí nghiệm:

Hoạt động 5: Tìm hiểu cấu tạo

*GV đặt câu hỏi:Tại sao lõi thép

lại được tạo bởi nhiều lá thép

KTĐ mỏng mà không chế tạo

II/ CẤU TẠO MÁY BIẾN ÁP.

1.Cấu tạo Máy biến áp.

- Hình dáng lõi thép: thường được chia làm 2loại: kiểu bọc(dây quấn được lồng trên trụgiữa), kiểu lõi (dây quấn được lồng trên 2 trụ).Lõi thép được ghép bằng những lá thép KTĐdày khoảng 0,3 0,5mm là thép hợp kim cóthành phần silíc,bên ngoài có sơn phủ êmaycách điện

b)Dây quấn máy biến áp

-Thường làm bằng đồng được tráng men hoặcbọc cách điện bằng vải mềm có độ bền cơ họccao,khó đứt,dẫn điện tốt

Dây điện có hai cuộn: cuộn sơ cấp và cuộn thứcấp: dây quấn nối với nguồn là cuộn sơcấp,dây quấn nối với tải là cuộn thứ cấp

c) Vỏ máy.

Thường làm bằng kim loại,dùng để bảo vệmáy đồng thời là nơi để gá lắp đồng hồ đođiện,đèn báo,chuông báo,ổ lấy điện…

Trang 25

bằng một khối thép

Hoạt động 6 : Tìm hiểu nguyên

lý LV MBA

*GV giải thích hiện tượng cảm

ứng điện từ bằng các câu hỏi sau:

+Cho dòng điện biến đổi đi qua

một cuộn dây,trong cuộn dây sẽ

sinh ra đại lượng nào? (Từ trường

biến đổi).

+ Nếu đặt cuộn dây thứ hai vào

trong từ trường của cuộn dây thứ

nhất thì trong cuộn dây thứ hai

sinh ra đại lượng nào?

lên rất mạnh khi cả hai cuộn dây

trên cùng một lõi thép,đặc biệt

trên một mạch từ khép kín.

*GV nêu ra cho HS thấy được

nguyên lý làm việc của MBA dựa

trên hiện tượng cảm ứng điện từ

*GV minh hoạ trên hình vẽ để chỉ

ra từ thông móc vòng qua cả hai

cuộn dây

Câu hỏi: MBA như thế nào gọi là

MBA tăng áp,MBA hạ áp?

III.NGUYÊN LÝ LÀM VIỆC CỦA MÁY BIẾN ÁP.

A) Hiện tượng cảm ứng điện từ.

Cho dòng điện biến đổi đi qua một cuộn dâydẫn điện sẽ sinh ra một từ trường biến đổi.Nếuđặt cuộn dây thứ hai vào trong từ trường củacuộn dây thứ nhất thì trong cuộn dây thứ haisinh ra sức điện động cảm ứng.Dòng điện cảmứng này cũng biến đổi tương tự như dòng điệnsinh ra nó và tồn tại trong suốt thời gian từthông biến đổi được duy trì.Đó là hiện tượngcảm ứng điện từ

b)Nguyên lý làm việc của máy biến áp.

Khi ta nối dây quấn sơ cấp máy biến áp vàonguồn điện xoay chiều có điện áp U1,trong dâyquấn sơ cấp có dòng điện I1chạy qua,và sinh ra

từ thông φ biến thiên.Do mạch từ khép kín nên

từ thông này móc vòng qua cả hai cuộn dây sơcấp và thứ cấp và sinh ra trong cuộn TC mộtsđđ cảm ứng E2 tỉ lệ với số vòng dây N2.Đồngthời từ thông biến thiên cũng sinh ra trongcuộn SC một sđđ tự cảm E1 tỉ lệ với số vòngdây N1

* Nếu bỏ qua tổn thất điện áp,ta có:

U1 = E1 ; U2 = E2

Do đó:

2

1 2

1

N

N E

E U

U

=

= =K (Hệ số MBA)

- Nếu K<1 ta gọi MBA tăng áp

- Nếu K>1 ta gọi MBA giảm áp *Công suất MBA nhận từ nguồn là:

U = =

1

2 2 1

Trang 26

Như vậy,nếu tăng điện áp K lần thì đồng thờidòng điện sẽ giảm K lần và ngược lại.

IV.TỔNG KẾT BÀI HỌC

- Khái niệm chumg về máy biến áp

- Phân loại máy biến áp

- Khái niệm máy biến áp

V BÀI TẬP VÀ HƯỚNG DẪN TỰ HỌC

Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện

tượng gì? Tại sao?

Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?

TIẾT 20 - TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA (Tiết 1) I/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- HS nắm được quy trình chung để tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ

- Hiểu được yêu cầu,cách tính của từng bước khi thiết kế MBA một pha công suấtnhỏ

3 Thái độ:

- HS có ý thức tìm hiểu cách tính toán thiết kế MBA và liên hệ trong thực tế.

- Dây quấn máy biến áp, lõi thép máy biến áp, kìm, tuavít,…

III/ TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1/Ổn định lớp:

2/Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Trình bày cấu tạo và nguyên lý làm việc của máy biến áp?

3/Đặt vấn đề vào bài mới:

Muốn thiết kế máy biến áp một pha công suất nhỏ ta phải thực hiện những quy

trình như thế nào?Chúng ta hãy nghiên cứu nội dung bài 8

4/Nội dung bài giảng mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu qui

Trang 27

*GV diễn giải:

Việc tính toán chính xácMBA ở

chế độ có tải rất phức tạp vì phải

giải quyết giới hạn tănh nhiệt độ

tối đa và sụt áp trong giới hạn cho

phép.Để giải quyết các vấn đề

này,khi tính toán cần phải tiến

hành một số phép tính khá phức

tạp.Trong bài này,chúng ta sử

dụng phương pháp dựa vào

công suất MBA trong gia

đình.Giải thích các thông số trong

công thức

*GV đưa ra ví dụ,tính toán cụ thể

để HS dễ hiểu

GV gọi học sinh lên giải bài tập

*GV giả thích: Ta có thể coi khi

3 Tính số vòng dây của các cuộn dây

4 Tính tiết diện dây quấn

5 Tính diện tích cửa sổ lõi thép

* Chọn công suất MBA điều chỉnh:

Công suất Tính toán của MBA được tính theocông thức sau:

Stt = Kđ.∑

i i P

ϕ

cos (1+kdt) (VA)Trong đó:

- Kđ là hệ số đóng đồng thời và lấy bằng 0,6→1tuỳ theo số tải nhiều hay ít và tính hoạt độngđồng thời của chúng

- Pi là công suất của từng thiết bị mắc vàomạch

- cosϕ là hệ số công suất của từng thiết bị mắcvào mạch,cụ thể:

+Đèn sợi đốt và các dụng cụ nhiệt điện cosϕ = 1

+Đèn ống,tủ lạnh,máy điều hòa:

cosϕ = 0,4 ÷0,6 +Quạt điện: cosϕ = 0,6 ÷0,8

+Máy thu thanh thu hình:

cosϕ = 0,8 ÷0,9

Ví dụ: Chọn MBA điều chỉnh cung cấp cho tủlạnh 110W, đèn ống 40W, 2quạt trần 110W,2quạt bàn 55W, lò sưởi 550W, ấm đun nước1500W,1ti vi 100W, 1máy quay băng 80W.Điện áp giờ cao điểm là 130V, bình thường là220V

Giải Lấy kdt=20% ; Kđ=1,ta có:

9 , 0

100 1500 550

4 , 0

Trang 28

Itt= A

U

S tt

20 130

2605

min

≈

=Như vậy:

Máy biến áp được chọn phải có công suất lớnhơn Stt hoặc cường độ dòng điện sơ cấp lớn hơn

Itt

TIẾT 21 - TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA (Tiết 2)

và cửa sổ.Trụ của mạch từ phải

có tiết diện phù hợp với công

suất của máy.Cửa sổ phải có kích

thước phù hợp để có thể đặt vừa

cuộn dây

II/Các bước tính toán cụ thể MBA một pha công suất nhỏ.

1.Xác định công suất MBA:

- Công suất của cuộn sơ cấp MBA(P1)có thểtính từ công suất của cuộn dây thứ cấpMBA(P2)nhờ biểu thức: P 1 = η2

P

(VA)Trong đó:

η - Hiệu suất của MBA (thường lấy η =0,85→0,95).Công suất MBA càng nhỏ thì η

càng nhỏ

- Nếu hiệu suất của MBA cao thì: S1 = S2 =

U2.I2

Công suất MBA cần chế tạo là: Sđm = U2.I2

(U2,I2 - Điện áp,dòng điện thứ cấp định mức củaMBA theo yêu cầu thiết kế)

2.Tính toán mạch từ:

a)Chọn mạch từ:

Mạch từ của MBA nhỏ thường là mạch từ kiểubọc,được ghép bằng lá thép chữ E và chữ I(hình 8.1) có các thông số như sau:

a: chiều rộng trụ quấn dây

b: chiều dày trụ quấn dây

c: độ rộng cửa sổ

h: chiều cao của sổ

a/2: độ rộng lá thép chữ IĐối với loại MBA công suất nhỏ,khi chọn mạch

từ cần xét đến tiết diện của trụ lõi thép mà trên

đó sẽ đặt cuộn dây

b)Tính diện tích trụ quấn của lõi thép.

Trang 29

*GV diễn giải:

Diện tích trụ quấn dây phải phù

hợp với công suất MBA

*GV giải thích: Trong thực tế,lõi

thép được ép chặt nhưng vẫn có

độ hở giữa các lá thép do độ cong

vênh và lớp sơn cách điện của lá

thép.Vì vậy cần phải tính diện

tích thực của trụ lõi thép

*HS kẻ bảng hệ số lấp đầy để áp

dụng khi tính toán, thiết kế MBA.

GV giao bài tập cho học sinh

HS nghiêm cứu và trả lời

Đối với mạch từ kiểu bọc,diện tích trụ quấndây được tính gần đúng bằng công thức:

Shi = 1,2 S dm

Trong đó:

+ Shi = a.b là diện tích hữu ích trụ,tính bằng(cm2)

+ Sđm là công suất MBA,tính bằng (VA)

Diện tích thực của trụ lõi thép:

St =

l

hi k S

Trong đó k l là hệ số lấp đầy được cho trong

bảng:

Bảng 8-1.HỆ SỐ LẤP ĐẦY k l

MBA dùng trong gia đình 0,9

Bài tập:

Hãy chọn mạch từ để quấn một MBA công

suất 30VA,có điện áp sơ cấp là U 1 =220V,điện

áp thứ cấp là U 2 = 12V,hiệu suất MBA η = 0,7.

*GV yêu cầu HS đưa ra kết quả

(Tra bảng 8-2,ta có diện tích hữu íchcủa trụ thép là Shi = 6,6cm2)

TIẾT 22 - TÍNH TOÁN, THIẾT KẾ MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA (Tiết 3)

*GV diễn giải:

Với một MBA và tần số nhất

định,số vòng của một cuộn dây

phụ thuộc vào tiíet diện trụ lõi

3 Tính số vòng dây của các cuộn dây.

- Để tính được số vòng dây của các cuộn dây,taxem bảng 8-3 về quan hệ giữa tiết diện lõi thép

và số vòng/vôn (với tần số 50Hz và cường độ

Trang 30

vòng tương ứng cho mỗi vôn điện

áp sơ cấp hay thứ cấp

*HS kẻ và ghi bảng 8-3

*GV

Câu hỏi: Tại sao số vòng dây cuộn

TC lại cộng thêm 10% điện áp

TC?

(Trong công thức tính N2,10%U2là

lượng sụt áp khi có tải của dây

Tiết diện dây quấn của các cuộn

dây SC và TC tỉ lệ thuận với dòng

Tính số vòng dây quấn cho MBA với những

thông số sau: công suất 30VA,có điện áp sơ

cấp là U1=220V,điện áp thứ cấp là U2 =12V,hiệu suất MBA η = 0,7

a)Tính tiết diện dây quấn.

- Mật độ dòng điện cho phép(A/1mm2) là sốampe/1mm2 dây dẫn khi vận hành liên tục màkhông sinh ra phát nóng nguy hiểm và tổn thấtlớn,được xác định bằng thực nghiệm.Công suấtMBA càng nhỏ thì mật độ dòng điện cho phépcàng lớn

Công suất(VA) Mật độ dòng điện cho phép(A/mm 2 )

Trang 31

thấy rõ cửa sổ lõi thép của MBA.

*GV đưa ra 2 cách tính cửa sổ lõi

thép

*GV giải thích về hệ số lấp đầyKl:

Trong thực tế còn thêm phần cách

điện và khoảng hở,người ta dùng

hệ số lấp đầy cửa sổ Kl được cho

- Sdd là tiết diện dây quấn (mm2)

- I là cường độ dòng điện (A)

- J: mật độ dòng điện cho phép(A/mm2)

b)Tính đường kính dây quấn.

Để đơn giản trong tính toán,ta có thể tra bảng

để tìm tiết diện và đường kính dây quấn saukhi đã tính được dòng điện SC và TC.Sau khi

đã tính được tiíet diện dây quấn,ta tiến hành trabảng 8-5 đựoc giá trị đường kính dây quấnhoặc ngược lại

5.Tính diện tích cửa sổ lõi thép.

- Hình chữ nhật bị bao bọc bởi mạch từ khépkín gọi là cửa sổ lõi thép,đó là một thông sốquan trọng khi tính toán

- Diện tích cửa sổ được tính như sau:

Scs = h.c(Theo kinh nghiệm h≈3c sẽ tiết kiệm được vậtliệu và hình dáng MBA đẹp)

Cách tính diện tích của cửa sổ lõi thép:

1

n

N n

Trang 32

*GV đưa ra các bước sắp xếp dây

quấn trong cửa sổ

đường kính dây có cách điện

-Tiếp đó ,tính số lớp dây quấn bằng cách chiatổng số vòng cho số vòng của mỗi lớp:

Số vòng dây

Số lớp dây quấn =

Số vòng dây mỗi lớp

IV.TỔNG KẾT BÀI HỌC:

- Khái niệm chumg về máy biến áp

- Phân loại máy biến áp

- Khái niệm máy biến áp

Câu 1: Khi nối cuộn sơ cấp máy biến áp với nguồn điện một chiều sẽ xảy ra hiện

tượng gì? Tại sao?

Câu 2: Nêu khái niệm và công dụng của máy biến áp một pha công suất nhỏ?

TIẾT 23: THỰC HÀNH TÍNH TOÁN MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA CÔNG SUẤT NHỎ (Tiết 1)

- HS hiểu được cấu tạo của máy biến áp

- HS hiểu được trình tự tính toán thiết kế MBAmột pha công suất nhỏ

- MBA một pha công suất nhỏ (đã tháo vỏ): mỗi nhóm 1 máy

Trang 33

-Thước kẻ,thước cặp,(hoặc pan me) cho mỗi nhóm.

-Phiếu học tập, Bảng 9-2 SGK

III/ QUÁ TRÌNH THỰC HIỆN BÀI GIẢNG

Câu hỏi: Trình bày các bước tính toán máy biến áp một pha công suất nhỏ?

3/Nội dung bài giảng mới:

Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo

*GV giao nhiệm vụ cho HS và

yêu cầu thực hành theo các nội

dung như đã nêu ở mục tiêu bài

thực hành

* HS đo và ghi kết quả vào bảng

mô tả cấu tạo máy biến áp (9-1).

*GV yêu cầu HS nêu lại từng

bước thực hành theo nội dung

thực hành ở trên.Từ đó đánh giá

nhận thức của HS

*GV thu phiếu thực hành của các

nhóm

1/Tìm hiểu cấu tạo Máy biến áp

- Quan sát và mô tả cấu tạo Máy biến áp

- Đo kích thước lõi thép

- Đo đường kính dây quấn sơ cấp và thứ cấp

- Đo kích thước cửa sổ lõi thép

-Viết phiếu thực hành

HS tìm hiểu và ghi kết quả tìm

hiểu vào phiếu học tập

- GV thu phiếu học tập

- GV nêu lại các bước để HS tự

đánh giá kết quả của bản thân

2 Trình tự tính toán, thiết kế máy biến áp

PHIẾU HỌC TẬP

Các bước tính toán thiết

Trang 34

l

hi k

Với công suất của MBA< 50VA

ta nên chọn mật độ dòng điện cho

phép là bao nhiêu ?

HS trả lời

3 Tính số vòng dây của các cuộn dây

Chọn số vòng dây/vôn: n = 5vòng/V(Theobảng 8-3)

- Số vòng dây cuộn sơ cấp là:

N1 = U1.n = 220.5 = 1100 vòng

- Số vòng dây cuộn thứ cấp là:

N2 = (U2 + 10%U2).n = (24 + 2,4).5 = 132

Trang 35

Công suất của MBA< 50VA nên ta chọn mật

độ dòng điện cho phép là J = 4A/mm2 (căn cứvào bảng 8-4)

30

2

2 = =Vậy tiết diện dây quấn SC và TC là:

2 1

1

1 0 , 035

4

14 , 0

mm J

25 , 1

mm J

31 , 0 132 035 , 0 1100

- HS nắm được một số vật liệu thông dụng để chế tạo máy biến áp

- Công dụng và phạm vi sử dụng các loại vật liệu đó

2 Kĩ năng:

- Nhận biết được các vật liệu thông dụng để chế tạo MBA như vật liệu để chế tạo

lõi thép,dây quấn

3 Thái độ:

- HS có ý thức tìm hiểu các vật liệu chế tạo MBA trong thực tế.

B/ CHUẨN BỊ BÀI GIẢNG:

Trang 36

- Chuẩn bị một số vật liệu:

+Vật liệu dùng làm mạch từ: Lá thép kỹ thuật điện

+ Vật liệu dùng làm dây quấn: Dây ê may

+ Vật liệu cách điện: Nhựa,cao su

C/ TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG:

Câu hỏi: Em hãy cho biết mạch từ của MBA được chế tạo như thế nào?Tại sao

người ta lại chế tạo như vậy?

3/Đặt vấn đề vào bài mới:

MBA được chế tạo từ những loại vật liệu nào?Chúng ta hãy nghiên cứu trong bàihọc này

4/Nội dung bài giảng:

Hoạt động 1: Tìm hiểu vật liệu

dùng làm mạch từ

*GV đặt câu hỏi: Mạch từ của

MBA có cấu tạo như thế nào?

*HS suy nghĩ và trả lời

*GV giải thích về tỉ lệ silíc: Tỉ lệ

silíc càng nhiều thì càng dễ gãy,do

đó không thể tăng quá mức.Để xác

định một cách tương đối tỉ lệ silíc

chỉ cần gấp lá thép lại.Nếu lá thép

bị gãy tức là tỉ lệ silíc trong lá thép

cao,còn loại thường thì chỉ

cong,không gãy

*GV giải thích cho HS hiểu về việc

chế tạo lõi thép MBA,cách sắp đặt

(Loại tôn có tổn thất ít là loại có chứa nhiềusilíc: Tôn có 1% silíc tổn thất 3,6W/kg,tôn có2,2% silíc tổn thất 2,4W/kg)

- Đẻ giảm tổn thất,các lá tôn dùng cho MBAcông nghiệp được cách điện với nhau bằng lớpgiấy rất mỏng dán trên mặt lá tôn hoặc bằngmột lớp sơn cách điện

- Các lá tôn cần có bề dày như nhau,lá tôncàng mỏng,tổn thất công suất (W/kg) càng nhỏđi

- Khi chế tạo lõi thép,có thể xếp xen kẽ từng lámột,hoặc từng sấp hai hoặc bốn lá thép.Tiếtdiện trụ của lõi thép có thể tăng lên bằng cáchxếp thêm lá thép,nhưng không được xếp quámức vì khi bề dày của lõi thép gấp ba lần bềrộng của trụ thì việc quấn dây sẽ gặp khókhăn

- Để đơn giản cho việc chuẩn bị lõi thép,có thể

sử dụng bảng quy cách những mạch từ dùngvới những lá thép tiêu chuẩn sau:(Bảng 10-1) Dựa vào bảng này, ta chọn thép KTĐ đẻ làmmạch từ theo thiết kế

Trang 37

+Dây quấn MBA thường làm bằng

vật liệu gì?Đặc tính ra sao?

+Tiết diện dây quấn MBA thường

là những hình gì?

*GV lưu ý với HS: Trứoc khi quấn

MBA cần dự trù số lượng và loại

dây cho dây SC và TC của MBA

theo thiết kế

Hoạt động 3 : Tìm hiểu vật liệu

cách điện MBA

*GV thuyết trình: Tuổi thọ của

MBA phụ thuộc phần lớn vào chất

cách điện.Nếu cách điện không đầy

đủ sẽ nguy hại,còn cách điện qua

mức sẽ làm tăng kích thước và giá

thành

Cách điện chính của MBA gồm:

- Cách điện giữa các vòng dây

- Cách điện giữa các lớp dây

- Cách điện giữa các dây quấn với

nhau và với vỏ

Bảng10-2 GIẤY LÓT CÁCH ĐIỆN GIỮA CÁC

LỚP

Đường kính dây

quấn (mm) Giấy cách điện

<0,3 Giấy tụ

II/Dây quấn Máy biến áp:

-Dây quấn SC và TC của MBA làm bằng đồngđiện phân,có độ bền cơ học tốt,dễ dát mỏng đểkhông bị đứt khi quấn dây và mềm để các liênkết tốt

- Dây quấn MBA có công suất lớn thường cótiết diện chữ nhật hoặc hình vuông,còn dâyquấn MBA công suất nhỏ có tiết diện hìnhtròn

- Các cuộn dây có thể được cuốn thành từngbối hoặc thành lớp liên tục,vòng này sát vòngkia.Cách quấn thành từng bối nhanh hơn,đượcdùng với điện áp không cao.Cách quấn thànhtừng lớp có cách điện sẽ đảm bảo cho máy vậnhành an toàn hơn và cuộn dây sẽ chiếm chỗ íthơn

III/ Vật liệu cách điện của máy biến áp:

1 Cách điện giữa các vòng dây.

Dây quấn của MBA gồm 2loại:

- Loại dây bọc:Được cách điện bằng lớp tơ tựnhiên hay nhân tạo hoặc bằng vải sợi.Loại dâybọc này dùng cxho các cuộn dây được ngâmtẩm

- Loại dây tráng men: Được tráng lớp sơnêmay bên ngoài.Loại dây êmay này được dùngrất nhiều để quấn MBA nhỏ.Nó có ưu điểm là

ít hút ẩm và với độ cách điện như nhau thì kíchthước nhỏ hơn loại dây bọc và có thể chịu đượcnhiệt độ cao

Tuy nhiên cần chọn loại dây êmay có lớpêmay được tráng đều và bám chắc vào dây,không chóc ra khi dùng móng tay cạo.Ngoài radây êmay còn phải dễ uốn và có độ đàn hồi đểkhi quấn không bị gãy

2 Cách điện giữa các lớp dây.

- Cách điện giữa các lớp dây bằng một hoặcnhiều lớp giấy paraphin hoặc tẩm nhựa cáchđiện

-Giấy cách điện giữa các lớp cần phải thừa ra ởhai đầu các cuộn dây.Với điện áp từ 100200V,lõi cuộn dây không có má thì độ thừa là

Trang 38

Gv giới thiệu các bước cách điện

giữa các dây quấn với nhau và với

nhúng cuộn dây vào trong nhựa

cách điện không đảm bảo nếu dây

quấn có nhiều lớp.Cách tẩm này

có khi còn có hại đối với dây

Uđm là điện áp định mức của dây quấn

Điện áp thí nghiệm này không nhỏ hơn 2000V

- Cách điện của các dây quấn cần chịu đựngđược điện áp thí nghiệm đó trong 5 phút màkhông xảy ra phóng điện

- Nếu dùng giấy tẩm dầu dày 0,06mm chịuđược điện áp đánh thủng 1000V,để cách điện2000V thì số giấy sẽ là (lấy hệ số an toàn là 5):

.5 = 10lớp

- Để cách điện giữa dây quấn và lõi thép,người

ta dùng giấy bìa làm khuôn cho các dây quấn

- Để hoàn chỉnh và tăng mức cách điện,cácMBA được tẩm sơn cách điện.Nhưng muốncho việc tẩm đạt hiệu quả cao,cần phải sấytrong chân không rồi tẩm dưới áp lực để chấttẩm thấm sâu vào các khe hở của cuộn dây.Bảng 10-3 cho điện áp đánh thủng của một sốgiấy và vải cách điện dùng cho MBA(trị sốtrung bình để tham khảo,có thể thay đổi theonhà chế tạo)

IV TỔNG KẾT BÀI HỌC:

- Nhắc lại nội dung chính của bài học

Câu hỏi 1: Kể tên các vật liệu dùng làm mạch từ máy biến áp?

Câu hỏi 2: Nêu tên và công dụng của một số loại vật liệu cách điện của máy biến áp

TIẾT 28 : THỰC HÀNH CHUẨN BỊ VẬT LIỆU VÀ LÀM KHUÔN QUẤN MÁY BIẾN ÁP (Tiết 1)

Trang 39

A/ MỤC TIÊU BÀI HỌC:

- Chuẩn bị dụng cụ cần thiết cho quấn máy biến áp theo thiết kề

- Làm được khung quấn dây theo thiết kế

2 Kĩ năng:

Làm được thành thạo các công việc chuẩn bị vật liệu và làm khuôn quấn MBA

3 Thái độ:

Yêu thích công việc, luôn tìm hiểu và vận dụng vào bài thực hành

B/ CHUẨN BỊ BÀI DẠY:

1/Chuẩn bị nội dung:

2/Chuẩn bị đồ dùng dạy học:

- Phích cắm điện, công tắc

- Bàn quấn dây, panh,đồng hồ đo điện,khoan,mỏ hàn,kìm các loại,bút thử điện,tua vít,dao,kéo

- Lõi thép,dây quấn cuộn sơ cấp,thứ cấp,dây điện

-Vật liệu cách điện:Giấy cách điện,bìa cách điện,,băng dính,băng vải,ống ghen -Vật liệu khác: Sơn cách điện,nhựa thông,thiếc hàn,ốc,vít,thanh kẹp

III/ TIẾN TRÌNH BÀI THỰC HÀNH:

1/ Ổn định lớp:

Câu hỏi: Trình bày vật liệu chế tạo dây quấn máy biến áp?Dây quấn MBA cần

đảm bảo những yếu tố gì?

3/ Nội dung bài thực hành:

- Dây quấn máy biến áp

- Vật liệu cách điện của máy biến áp

Trang 40

CHUẨN BỊ VẬT LIỆU VÀ LÀM KHUÔN QUẤN MÁY BIẾN ÁP (Tiết 2)

Hoạt động 2: Làm khuôn bìa

*GV vẽ sơ đồ khai triển lên bảng

và giải thích cho HS hiểu

1 Làm phần thân khuôn.

Phần thân khuôn phải phù hợp với lõi thépmáy biến áp, có kích thước lớn hơn mỗi cạnhcủa lõi thép từ 0,51mm Chiều dày bìa khoảng1mm

Ví dụ:

Trụ giữa có kích thước: 41x68x146mm

Ta cắt bìa theo hình khai triển,sau đó ghép lạithành khuôn để quấn dây

Hình 11-1a Cách đo và cắt thân khuôn

* Thực hành đo và cắt thân khuôn.

(Các nhóm HS thực hành làm theo yêu cầu củaGV)

TIẾT 30 : THỰC HÀNH CHUẨN BỊ VẬT LIỆU VÀ LÀM KHUÔN QUẤN MÁY BIẾN ÁP (Tiết 3)

Hoạt động 3: Làm má khuôn bìa

*GV giải thích:

Nếu máy biến áp nhỏ phải có

thêm hai mặt bên gọi là má

41

68 4

1

68 41

Tiêu đề	Giáo án nghề: Điện dân dụng pptx
Tác giả	Nhóm tác giả
Người hướng dẫn	P. TS. Nguyễn Văn A
Trường học	Trường THPT Quỳnh Lưu 1
Chuyên ngành	Điện dân dụng
Thể loại	Giáo án nghề
Thành phố	Quỳnh Lưu

Định dạng
Số trang	118
Dung lượng	1,6 MB