Ngữ Văn 10, Tuần 35

GVH: Trình bày cách lập dàný, viết đoạn văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm.. GVH: Trình bày cách lập dàný và viết các đoạn văn thuyết minh.. GVH: Trình bày về cấu tạo củ

ôn tập phần làm văn

A.mục tiêu bài học

Giúp học sinh ôn tập và củng cố kĩ năng viết các kiểu văn bản đã

học ở THCS và nâng cao ở lớp 10 và ôn tập các kiểu văn bản mới đã học

ở lớp 10

B phơng tiện thực hiện

- S GK, SGV

-Thiết kế bài học

C tiến trình dạy học

1 Kiểm tra bài cũ

2 Giới thiệu bài mới

GV: Giao cho HS 08 câu hỏi

chia làm 04 nhóm, nghiên

cứu, thảo luận và phát

biểu ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết

đặc điểm riêng và mối quan

hệ giữa các kiểu bài tự sự,

thuyết minh, nghị luận ?

GVH: Anh (chị) hãy cho biết

sự việc và chi tiết tiêu biểu

trong văn bản tự sự là gì ?

Vận dụng vào bài viết nh thế

nào ?

I Hớng dẫn trả lời câu hỏi SGK

Câu 1:

HSĐ&TL:

* Trình bày một chuỗi các sự việc (sự kiện) có sự tiếp nối giữa chúng hớng đến một kết thúc nhằm thể hiện một ý nghĩa nào

đó

* Mục đích: biểu hiện con ngời, quy luật đời sống, bày tỏ thái độ tình cảm

* Trình bày thuộc tính, cấu tạo, nguyên nhân, kết quả, tính có ích hoặc tính có hại của sự vật hiện t-ợng

* Mục đích: Giúp ngời đọc có tri thức khách quan

và có thái độ

đúng đắn đối với chúng

* Trình bày tởng quan điểm đối với

tự nhiên, xã hội, con ngời bằng các luận điểm, luận

cứ và cách lập luận

* Mục đích: thuyết phục mọi ngời tin, nghe và làm theo cái

đúng, từ bỏ cái sai, cái xấu

* Mối quan hệ: + Tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh, nghị luận Ngoài ra, tự sự còn có thể kết hợp với miêu tả nội tâm, đối thoại hoặc độc thoại nội tâm + Thuyết minh: Có sử dụng các yếu tố miêu tả, nghị luận

+ Nghị luận: Có sử dụng các yếu tố miêu tả, biểu cảm, thuyết minh

Câu 2:

HSĐ&TL:

∗ Sự việc là cái xảy ra đợc nhận thức có ranh giới rõ ràng,

GVH: Trình bày cách lập dàn

ý, viết đoạn văn tự sự có sử

dụng các yếu tố miêu tả và

biểu cảm ?

GVH: Trình bày các phơng

pháp thuyết minh phổ biến

nhất ?

GVH: Làm thế nào để viết

đ-ợc một bài văn thuyết minh

chuẩn xác và hấp dẫn nhất ?

phân biệt với những cái xảy ra khác Sự việc tiêu biểu là

những sự việc quan trọng góp phần làm nên cốt truyện

* Chi tiết là tiểu tiết của tác phẩm mang sức chứa lớn về nội

dung, cảm xúc và t tởng Chi tiết tiêu biểu là yếu tố quan

trọng trong quá trình kể lại một câu chuyện

* Sự việc và chi tiết tiêu biểu có vai trò dẫn dắt câu chuyện,

tô đậm tính cách của nhân vật, tạo sự hấp dẫn, nhấn mạnh ý nghĩa của văn bản Vì vậy lựa chọn đợc sự việc và chi tiết tiêu biểu là khâu quan trọng trong quá trình viết hoặc

kể lại câu truyện.

Câu 3:

HSPB:

* Cách lập dàn ý:

+ Xác định đề tài: kể về việc gì, chuyện gì ? + Dự kiến cốt truyện: Sự việc 1 2…3…

+ Dàn ý: Mở bài – Thân Bài – Kết bài

* Lu ý: Trong thực tế không có ranh giới rõ ràng giữu các

yếu tố tự sự, miêu tả và biểu cảm…mà các yếu tố này luôn

đan xen và hỗ trợ cho nhau tập trung là rõ chủ đề Trong văn

tự sự, yếu tố miêu tả và biểu cảm sẽ góp phần làm “sinh

động hoá” cốt truyện, nhân vật và sự việc Đồng thời nó khiến cho văn bản tự sự sẽ hấp dẫn và truyền cảm hơn

* Viết đoạn văn: HS tự chọn GV cũng sẽ lấy một đoạn văn

bất kì trong tác phẩm VH nào đó để đọc

Câu 4:

HSĐ&PB:

* Các phơng pháp thuyết minh phổ biến là: định nghĩa,

chú thích, phân tích, phân loại, liệt kê, nêu ví dụ, so sánh, dùng số liệu…v.v

Câu 5:

HSĐ,TL&PB

A, Yêu cầu về tính chuẩn xác:

+ Tìm hiểu thấu đáo trớc khi viết

+ Thu thập đầy đủ tài liệu tham khảo, tìm đợc các số liệu có giá trị của các chuyên gia, các nhà khoa học có tên tuổi, các cơ quan có thẩm quyền… về vấn đề cần phải thuyết minh + Chú ý đến thời điểm xuất bản của các tài liệu để có thể cập nhật những thông tin mới và những thay đổi thờng có

B, Yêu cầu về tính hấp dẫn:

+ Đa ra những chi tiết cụ thể sinh động, những con số chính xác để bài văn không trừu tợng, mơ hồ

+ So sánh để làm nổi bật sự khác biệt, khắc sâu vào trí nhớ ngời đọc ngời nghe

+ Kết hợp và sử dụng các kiểu câu làm cho bài văn thuyết

GVH: Trình bày cách lập dàn

ý và viết các đoạn văn thuyết

minh ?

GVH: Trình bày về cấu tạo

của một lập luận, các thao

tác nghị luận và cách lập dàn

ý về bài văn nghị luận ?

GVH: Trình bày yêu cầu và

cách thức tóm tắt văn bản tự

sự, văn bản thuyết minh ?

minh biến hoá linh hoạt, không đơn điệu

+ Khi cần, nên phối hợp nhiều loại kiến thức để đối tợng cần thuyết minh đợc soi rọi từ nhiều mặt

Câu 6:

HSTL&PB

A, Yêu cầu viết một đoạn văn thuyết minh:

- Xác định chủ đề của đoạn văn

- Sử dụng hợp lí các phơng pháp thuyết minh

- Các câu trong đoạn văn phải đảm bảo tính liên kết về hình thức và nội dung

- Dùng từ ngữ, đặt câu trong sáng, đúng phong cách ngôn ngữ viết

B, Yêu cầu lập dàn ý:

- Mở bài: giới thiệu đối tợng thuyết minh

- Thân Bài: Cung cấp các đặc điểm, tính chất, số liệu, phẩm chất, ….về đối tợng

- Kết bài: vai trò ý nghĩa của đối tợng đối với đời sống của con ngời

Câu 7:

HSTL&PB

A, Cấu tạo của lập luận:

+ Luận điểm + Luận cứ + Các phơng pháp lập luận

B, Các thao tác nghị luận: Phân tích; tổng hợp; diễn dịch;

quy nạp; so sánh

C, Cách lập dàn ý:

- Mở bài: Giới thiệu luận đề

- Thân bài: Triển khai các luận điểm theo từng phơng diện, khía cạnh nhỏ, phân tích – tổng hợp

- Kết bài: Rút ra kết luận về vấn đề cần làm rõ Đa ra định hớng, ý nghĩa , tác dụng của việc làm rõ vấn đề

Câu 8:

HSTL&PB

Tóm tắt văn bản tự sự Tóm tắt VB thuyết minh

* Văn bản tự sự thờng đợc tóm tắt theo hai cách: tóm tắt theo cốt truyện và tóm tắt theo nhân vật chính Dù tóm tắt theo cách nào cũng phải tôn trọng nội dung cơ

bản của tác phẩm, thoả mãn những yêu cầu cơ bản của một văn bản và

đáp ứng đợc mục đích tóm tắt.

* Tóm tắt tác phẩm tự sự dựa theo nhân vật chính giúp ta nắm vững

* Tóm tắt văn bản thuyết minh nhằm để hiểu và nắm vững đợc những nội dung chính của văn bản đó Bản tóm tắt phải rõ ràng chính xác so với nội dung của văn bản gốc

* Muốn tóm tắt văn bản thuyết minh cần:

GVH: Nêu đặc điểm cách viết

kế hoạch cá nhân và quảng

cáo ?

GVH: Nêu cách thức trình

bày một vấn đề ?

tính cách, số phận của nhân vật, góp phần tìm hiểu và đánh giá tác phẩm Để tóm tắt tác phẩm tự sự theo nhân vật chính ta cần:

+ Xác định mục đích tóm tắt.

+ Đọc văn bản để xác định nhân vật chính, đặt nhân vật trong mối quan hệ với nhân vật khác và diễn biến của các sự việc trong cốt truyện.

+ Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình để giới thiệu nhân vật, nêu rõ các hành động và lời nói, tâm trạng của nhân vật theo diễn biến của cốt truyện.

+ Kiểm tra và sửa chữa văn bản tóm tắt cho phù hợp với mục đích

và yêu cầu của việc tóm tắt.

+ Xác định mục đích yêu cầu tóm tắt.

+ Đọc văn bản gốc để nắm vững đối tợng thuyết minh.

+ Tìm bố cục của văn bản.

+ Viết văn bản tóm tắt bằng lời văn của mình.

Câu 9:

HSTL&PB

Lập kế hoạch cá nhân Viết Quảng cáo

* Lập kế hoach cá nhân giúp ta chủ động tiến hành công việc đạt kết quả cao.

* Để lập kế hoạch cá

nhân cần nắm đợc yêu cầu, nội dung công việc

và quỹ thời gian hiện có.

* Bản kế hoạch cá nhân cần thể hiện rõ mục tiêu, nội dung, cách thức và thời gian tiến hành đề hoàn thành công việc.

* Lời văn cần ngắn gọn, súc tích, thể hiện dới dạng các đề mục lớn nhỏ khác nhau, cần thiết có thể kẻ bảng.

* Quảng cáo là loại văn bản thông tin nhằm thuyết phục khách hàng

về chất lợng, lợi ích, sự tiện dụng… của sản phẩm, dịch vụ để kích thích nhu cầu mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ.

* Văn bản quảng cáo cần ngắn gọn, súc tích, hấp dẫn, tạo ấn tợng, trung thực, tôn trọng pháp luật và thuần phong mĩ tục.

* Để viết văn bản quảng cáo cần chọn đợc nội dung độc đáo, gây ấn tợng, thể hiện tính u việt của sản phẩm, dịch vụ rồi trình bày theo kiểu quy nạp hoặc so sánh và sử dụng những từ ngữ khẳng định tính tuyệt đối.

Câu 10:

HSTL&PB

* Trình bày một vấn đề là kĩ năng giao tiếp quan trọng và

th-ờng xuyên đợc sử dụng

* Trớc khi trình bày cần tìm hiểu, suy nghĩ, nghiền ngẫm để hiểu đối tợng, chuẩn bị đề tài, đề cơng cho bài nói Khi trình bày tuân thủ trình tự sau: khởi đầu, diễn biến (lần lợt trình

GV: Chú ý về thời gian

Không đủ sẽ giao về nhà.

bày các nội dung), kết thúc (nói lời cảm ơn ngời nghe)

* Chú ý đến ngữ điệu, cử chỉ, ánh mắt, điệu bộ…

II Luyện tập.

HSĐ,TL&PB :

Theo SGK câu 1 & 2 Chú ý thời gian, có thể về nhà làm

Trả bài văn số 7 (Bài kiểm tra cuối năm)

A- mục tiêu bài học

Giúp học sinh: + Ôn tập củng cố kiến thức và kĩ năng về viết văn nghị

luận Biết cách sửa chữa các lỗi trong bài văn Có thói quen xem lại bài viêt của mình

+ Đánh giá rút kinh nghiệm mức độ vận dụng các kiến thức đã học vào việc viết một bài văn cụ thể.

B- Phơng pháp và tiến trình tổ chức dạy học

1 Phơng pháp dạy học

Tuỳ từng đối tợng ở mỗi lớp có cách trả bài riêng Cần nắm chắc đặc

điểm của từng lớp để định ra nội dung cách thức trả bài sao cho các em

có thể rút kinh nghiệm, nâng cao trình độ ở những bài viết sau

2 Tiến trình tổ chức dạy học

a Xác định yêu cầu của bài làm.

GV cho học sinh đọc lại đề bài:

Xem đề văn số 7 tại giáo án tuần 33

GV đối chiếu đáp án để nhận xét

HS lắng nghe, đối chiếu với bài làm

Đỏp ỏn

A Phần trắc nghiệm (3điểm)

Đáp

án A B C D C C B A B B Phân tích; Tổng hợp; Diễn dịch; Quy nạp,

so sánh

Phân tích

B Phần tự luận (7 điểm) Câu 1(1 điểm): Học sinh tuỳ chọn viết đoạn thơ mình nhớ đợc trong đoạn trích, miễn sao chép phải chính xác và đủ yêu cầu, sai mỗi từ sẽ bị trừ 0,25

điểm.

Câu 2:(6 điểm)

Học sinh cần trình bày đợc những ý cơ bản sau (có thể không đúng thứ tự

nh-ng tối thiểu phải đủ, chấp nhận nhữnh-ng sánh-ng tạo hợp lí):

+ Xác định đợc vị trí, bố cục của đoạn trích.

+ Nỗi khổ tâm của Kiều khi rơi vào cảnh "hiếu tình khôn lẽ…"(học sinh phải

giải thích đợc khái niệm hiếu tình và áp dụng vào trong hoàn cảnh của Kiều)

+ Diễn biến tâm trạng của Kiều từ khi trao duyên cho em đến khi ngất đi vì

đau đớn, bi phẫn, mối quan hệ giữa tình cảm và lí trí (bối rối, thẹn thùng khi

cậy- lạy - tha -> sự nuối tiếc, giằng xé trong tâm trạng Kiều khi trao kỉ vật ->

bi kịch đau thơng tang tóc khi nhiều lần khi Kiều nhắc đến cái chết -> mặc cảm của kẻ phụ tình và sự chết ngất vì đau đớn).

+ Từ chỗ Kiều đối thoại với Thuý Vân, vì nỗi đau và tình yêu của nàng với Kim Trọng còn sâu nặng, nàng đã gián tiếp đối thoại với cả Kim Trọng, độc thoại với chính mình.

Kết luận: học sinh cần nhắc lại đợc nhận xét đã nêu ở mở bài.

Thang điểm cho câu 2 phần tự luận:

* Điểm 5,6 : Bài làm đáp ứng khá tốt các yêu cầu của đề, có sáng tạo, cảm xúc

Bài viết có thể còn mắc 1,2 lỗi diễn đạt nhỏ, không sai chính tả.

* Điểm 3, 4: Đáp ứng tơng đối đầy đủ những yêu cầu cơ bản của đề Diễn đạt cha

thật tốt, có thể còn mắc lỗi về chính tả nhng không phải những từ cơ bản Không sai kiến thức.

* Điểm 1,2 : Bài làm lan man sơ sài, có lỗi kiến thức cơ bản, cha đáp ứng đợc

những yêu cầu cơ bản Sai nhiều chính tả.

* Điểm 0: Bài làm lạc đề hoặc bỏ giấy trắng.

b Nhận xét chung:

Gv chỉ có thể nhận xét chung thông qua một số nội dung cả bài tốt lẫn bài xấu GV cũng cần khuyến khích động viên những bài viết có ý tởng

đúng đắn, độc lập và sáng tạo, sủa chữa những ý cha đúng, từ đó đánh giá những u điểm và nhợc điểm trong bài làm của các em

Cụ thể : Những bài viết tốt là: Em T Nhung, H Anh, Quế, Tú H.Gấm… (10A3); em: Nh Anh, N Hiền B, P Dung, Hơng…(10A4)

Những em có bài viết kém là: N Hiệp, T Bộ, N Hoà…(10A4), nhất

là những em ở lớp 10A6 (kém nhất trong ba lớp)

Ngoài ra đa số các em còn mắc lỗi chính tả, có những em rất nghiêm trọng ( Thờng là những em có điểm kém) Thầy giáo đã sửa trong bài viết, yêu cầu về nhà tự giác sửa lỗi, có kiểm tra

Kết quả cụ thể của 03 lớp 10A3 10A4, 10A5

GV: Có thể so sánh cho các em thấy sự tiến bộ hay không tiến bộ thậm chí có dấu hiệu sa sút ở mỗi HS hoặc từng lớp cụ thể

Điểm Số

Lớp

Điểm TBKT

từ 7,0 trở lên Điểm TBKT từ 6,0 đến

6,9.

Điểm TBKT

từ 5,0 đến 5,9.

Điểm TBKT dới 5,0.

Số l-ợng % Số l- ợng % Số l- ợng % Số l- ợng %

Lớp 10A4

Lớp 10A5 e

Lớp 10A3 e

c Biểu dơng và sửa lỗi:

- Gv chọn một số bài, đoạn văn tiêu biểu có ý hay, sáng tạo, có cảm xúc

đọc cho HS nghe cùng học và rút kinh nghiệm

- Cũng nên chọn một số bài mắc lỗi kiến thức, diễn đạt, chính tả đọc và

cùng các em sửa , rút kinh nghiệm

d Trả bài tổng kết

GV trả bài cho HS và dành thời gian nhất định cho các em xem lại bài

của mình để các em tự sửa bài viết Đồng thời chủ động khuyến khích

các em hỏi, giải đáp những thắc mắc liên quan đến bài viết hoặc điểm

đã cho

Tổng kết và nhắc các em chuẩn bị kế hoạch học hè 2007

Hớng dẫn học hè

GV: 1, Nhắc nhở các em trong dịp hè tiếp tục ôn lại kiến thức đã

học Dành thời gian nhất định cho môn học chính mà các em đã

chọn Có điều kiện xem trớc SGK chơng trình 11, đặc biệt là môn

Văn … Toán … Ngoại ngữ.

2, Có điều kiện các em chịu khó su tầm t liệu liên quan đến

ch-ơng trình học lớp 11 Có thể trao đổi nội dung học tập, những vấn

đề liên quan đến bộ môn một cách trực tiếp qua điện thoại hoặc

trên diễn đàn chung của lớp.

2, Nếu có đi học thêm bất cứ môn nào phải có trách nhiệm báo

cáo với phụ huynh về thời khoá biểu, phải thông qua thầy cô chủ

nhiệm, chịu sự quản lí của Nhà trờng.

3, Phổ biến kế hoạch nghỉ của nhà trờng trong hè.