GA sử 7 HKI soạn chuẩn

HỌC Kè I Phần I - kháI quát lịch sử thế giới trung đạiTiết 1 - Bài 1: Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu âui Mục tiêu bài học: 1.. - T liệu liên quan tới nội dung b

Trang 1

HỌC Kè I Phần I - kháI quát lịch sử thế giới trung đại

Tiết 1 - Bài 1:

Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu âui) Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức: Qua bài học, học sinh nhận biết đợc:

- Quá trình hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu, cơ cấu xã hội ( bao gồm hai giai cấp cơ bản: lãnh chúa và nông nô)

- Hiểu khái niệm lãnh chúa phong kiến và đặc trng của nền kinh tế lãnh địa.

- Xác định đợc thành thị trung đại xuất hiện nh thế nào, chứng minh đợc kinh

tế trong thành thị trung đại khác với kinh tế lãnh địa ra sao.

2 T tởng:

- Bồi dỡng nhận thức cho HS về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời

từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến.

3 Kĩ năng: Học sinh đợc rèn:

- Biết sử dụng bản đồ châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến

- Biết vận dụng phơng pháp so sánh, đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hội chiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến.

II) Chuẩn bị của thầy và trò

1) Giáo viên

- Sách giáo khoa và sách giáo viên Lịch sử 7.

- T liệu liên quan tới nội dung bài học

- Bản đồ châu Âu thời phong kiến

Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 – Giới thiệu bài (2p) Giới thiệu bài (2p)

- GV giới thiệu bài:GV sử dụng bản đồ chỉ

cho HS rõ những nớc có chế độ phong kiến

ra đời sớm: Anh , Pháp, Tây Ban Nha, I-

ta- li -a

- GV dẫn vào bài: để hiểu qúa trình hình

thành và phát triển xã hội phong kiến ở các

nớc này chúng ta cùng tìm hiểu bài học

ngày hôm nay.

Quan sátbản đồ

Nghe

Trang 2

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu (13p)

- Gọi HS đọc mục 1( SGK -3)

- GV dẫn: Khi đế quốc Rô - ma còn cờng

thịnh, ngời Giéc- man lệ thuộc, chịu sự

thống trị của các chủ nô Rô ma Đến khi Rô

ma suy yếu, các bộ tộc ng

– Giới thiệu bài (2p) ời Giéc- man bắt

đầu nổi dậy tràn vào lãnh thổ Rô-ma và lật

đổ nhà nớc này.

Đọc rõ ràng Nghe

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở châu Âu

? Khi tràn vào lãnh thổ đế quốc Rô - ma,

ngời Giéc- man đã làm gì? Trả lời cánhân

? Những việc làm ấy có tác động nh thế nào

đến sự hình thành xã hội phong kiến châu

Âu?

Trả lời cá

nhân

GV giảng: Do sự xâm nhập của ngời Giéc-

man, xã hội Tây Âu có những biến đổi lớn:

bộ máy nhà nớc của Rô - ma sụp đổ, ruộng

đất của chủ nô đợc chia cho quý tộc, nông

dân công xã nên tạo thành những tầng lớp

mới trong xã hội.

Nghe , ghi nhanh ý chính

- Ngời Giéc- man xâm nhập dẫn tới xã hội Tây Âu biến đổi lớn : bộ máy nhà nớc sụp đổ những tầng lớp mới trong xã hội xuất hiện.

?Xã hội phong kiến châu Âu có những

tầng lớp nào?

Trả lời cá

nhân + ( hoặc nông dân công xã bị mất Những nô lệ đợc giải phóng

đất) biến thành nông nô- tầng lớp sống phụ thuộc vào lãnh chúa

+ Các thủ lĩnh quân sự và quan lại ngời Giéc – Giới thiệu bài (2p) man đ ợc ban cấp nhiều ruộng đất trở thành lãnh chúa- kẻ có thế lực nhất trong xã hội

- GV giảng: nông nô không có ruộng đất

phải phụ thuộc vào lãnh chúa, quan hệ sản

xuất mới - quan hệ sản xuất phong kiến đã

hình thành.

Nghe, ghi nhanh ý chính

- Quan hệ sản xuất mới - quan

hệ sản xuất phong kiến đã hình thành.

Hoạt động 3 - Hớng dẫn HS tìm hiểu lãnh địa phong kiến châu Âu (12p)

GV dẫn dắt: Đặc trng của XH PK châu Âu là

hình thành nền kinh tế lãnh địa

? Em hiểu lãnh địa phong kiến là gì? Nêu đặc

điểm kinh tế của lãnh địa?

GV giải thích thêm: (SGV – Giới thiệu bài (2p) Lãnh địa PK)

+ Lãnh địa là một khu đất rộng lớn mà quý

tộc tớc đoạt đợc, bao gồm đất canh tác, rừng,

ao hồ, lâu đài của lãnh chúa, nhà ở của nông

nô …đứng đầu mỗi lãnh địa là một lãnh chúa đứng đầu mỗi lãnh địa là một lãnh chúa

có quyền hành trong lãnh địa đó.

+ Lãnh chúa: ngời đứng đầu, cai quản một

lãnh địa.

+ Nông nô: thành phần c dân cơ bản bị thống

trị ở lãnh địa

- Yêu cầu HS quan sát hình1 ( SGK – Giới thiệu bài (2p) 4) và

miêu tả cuộc sống của lãnh chúa trong lãnh

2 Lãnh địa phong kiến

- Tổ chức của lãnh địa:đất đai nhà cửa … thuộc quyền sở hữu thuộc quyền sở hữu của lãnh chúa.

- Sự phát triển kinh tế và đặc

điểm của lãnh địa:

+ Kĩ thuật canh tác + Quan hệ sản xuất + Tính chất tự cấp tự túc của lãnh địa

- Đời sống trong lãnh địa: + Lãnh chúa sống đầy đủ, xa hoa

+ Nông nô phải sống phụ thuộc khổ cực và đói nghèo

GV đọc cho HS t liệu về lãnh địa và đời

Trang 3

sống của lãnh chúa

GV giảng: Quyền lực của lãnh chúa trong

lãnh địa là rất lớn: Có quyền sở hữu tối cao

về ruộng đất, có quyền đặt ra các loại tô

thuế và đặt mức tô thuế Ngoài ra lãnh chúa

còn đứng đầu cơ quan luật pháp và thống trị

nông nô về tinh thần ( khác với điền trang,

địa chủ, nông dân ở các nớc phơng Đông)

GV chốt: Lãnh địa là đơn vị độc lập kinh tế,

chính trị, có quyền lập pháp, hành pháp, quân

đội nh một vuơng quốc riêng Vua chỉ nh lãnh

chúa lớn Điều đó cho thấy chế độ XH ở châu

Âu là chế độ PK phân quyền.

Nghe

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS tìm hiểu

sự xuất hiện của các thành thị trung đại (16p)

GV dẫn: Trong XH PK phân quyền ở châu

Âu, thành thị trung đại xuất hiện.

? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại?

đa hàng đến những nơi đông ngời để bán và lập xởng sản xuất.

? Những ai sống trong các thành thị? Họ

làm những nghề gì? Trả lời cánhân - Tổ chức của thành thị: + Bộ mặt thành thị; Phố xá,

cửa hàng.

+ Tầng lớp sống trong thành thị: thị dân ( Thợ thủ công và thơng nhân).

Yêu cầu HS quan sát hình 2 ( SGK – Giới thiệu bài (2p) 5) và

cho biết cuộc sống ở thành thị diễn ra nh thế

nào?

Quan sát

và miêu tả

(Hình 2: miêu tả khung cảnh sôi động của

việc buôn bán, chứng tỏ nền kinh tế hàng

hoá ở đây rất phát triển Bên cạnh hội chợ

là hình ảnh lâu đài nhà thờ với những kiến

trúc dặc sắc, hiện đại Bức tranh phản ánh

thành thị không chỉ là trung tâm kinh tế mà

còn là trung tâm văn hoá, không khí dân

chủ cũng đợc thể hiện qua việc giao lu hàng

hoá)

? Thành thị có vai trò nh thế nào đối với sự

phát triển xã hội phong kiến châu Âu? Trả lời cánhân - Vai trò của thành thị: thúc đẩy xã hội phong kiến châu Âu

phát triển

GV sơ kết:

- Sự hình thành xã hội phong kiến châu Âu

là hoàn toàn hợp quy luật của xã hội loài

ngời

- Các lãnh địa phong kiến là đơn vị kinh tế,

chinh trị độc lập đây là biểu hiện của sự

phân quyền trong x ã hội phong kiến châu

Âu

- Sự xuất hiện thành thị là yếu tố cơ bản

thúc đảy nền kinh tế hàng hoá xã hộị châu

Âu phát triển đồng thời cũng là nguyên

nhân dẫn đến sự suy vong của chế độ phong

kiến châu Âu

Nghe

Hoạt động 5 – Giới thiệu bài (2p) Củng cố + Hớng dẫn học tập (1p)

- Yêu cầu HS nhắc lại nội dung cơ bản của Nghe, nhận

Trang 4

bài học.

- Đọc và chuẩn bị trớc bài 2 xét, bổsung.Thực hiện.

Tiết 2 - bàI 2:

Sự suy vong của chế độ phong kiến

và sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu âu

i) Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Qua b i h ài h ọc, học sinh nhận biết và xác định đợc:

- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí, nh là một trong những

nhân tố quan trọng, tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất t bản chủ

nghĩa

- Quá trình hình thành quan hệ sản xuất t bản chủ nghĩa trong lòng xã hội

phong kiến châu Âu

2.T tởng:

Qua các sự kiện lịch sử, HS thấy tính tất yếu, tính quy luật của quá trình phát triển

từ xã hội phong kiến lên xã hội t bản chủ nghĩa

3.Kĩ năng: Học sinh đợc rèn:

Biết sử dụng bản đồ thế giới ( hoặc quả địa cầu) để đánh dấu( hoặc xác định) đ

-ờng đi của ba nhà phát kiến địa lí đợc nói tới trong bài

- Biết sử dụng, khai thác tranh ảnh lịch sử.

1.Giáo viên

- Bản đồ thế giới hoặc quả địa cầu.

2 Học sinh:

- Đọc, tỡm hiểu bài

III) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy - học

1.ổn định lớp( 1p)

2.Kiểm tra bài cũ(5p)

? Vì sao xuất hiện thành thị trung đại? Nền kinh tế trong các thành thị có điểm gì

khác với nền kinh tế lãnh địa?

3 Bài mới: (39p)

độngcủa trò

Hoạt động 1 – Giới thiệu bài (2p) Giới thiệu bài ( 2p)

- GV giới thiệu bài: ở bài học trớc

chúng ta đã biết Sự xuất hiện thành

thị là yếu tố cơ bản thúc đẩy nền kinh

tế hàng hoá xã hộị châu Âu phát

triển đồng thời cũng là nguyên nhân

dẫn đến sự suy vong của chế độ phong

kiến châu Âu Bài học hôm nay chúng

ta sẽ cùng tìm hiểu sự hình thành chủ

nghĩa t bản ở châu Âu

Nghe

Hoạt động 2 – Giới thiệu bài (2p) Tìm hiểu những cuộc phát kiến lớn về địa lí (15p)

? Em hiểu phát kiến địa lí nghĩa là

gì?

Trả lời cá

nhân

1 Những cuộc phát kiến lớn về địa lí

GV giải thích khái niệm: phát kiến địa

lí đó là quá trình tìm ra những con

đ-ờng mới , những vùng đất mới, những

dân tộc mới của ngời châu Âu.

Nghe

- Gọi HS đọc mục 1( SGK – Giới thiệu bài (2p)6) Đọc rõ ràng

Trang 5

? Nguyên nhân nào dẫn tới các cuộc

phát kiến địa lí?

- GV nhấn mạnh: Vào thế kỉ XIV - XV,

ở châu Âu, nền kinh tế hàng hoá đã

phát triển, nhu cầu về nguyên liệu,

vàng bạc, đá quý, thị trờng ngày càng

tăng Cơn sốt vàng của những ngời

tham gia các đoàn thám hiểm là tiền

đề đặc biệt quan trọng của các cuộc

phát kiến địa lí.Trong khi đó, con

đ-ờng giao lu buôn bán qua Tây á và

Địa Trung Hải bị ngời Thổ Nhĩ Kì

chiếm độc quyền, bởi vậy việc tìm

kiếm con đờng sang ấn Độ, Trung

Quốc trở nên cấp thiết

Trả lời cá

nhân Nghe , ghi nhanh ý chính

- Nguyên nhân: do sản xuất phát triển nên đã nảy sinh nhu cầu về thị trờng, nguyên liệu , vàng bạc.

? Để thực hiện phát kiến địa lí con

ngơì cần có những điều kiện gì?

GV yêu cầu HS quan sát hình

3( SGK – Giới thiệu bài (2p) 6) và giảng: ?Để thực hiện

phát kiến địa lí khoa học kĩ thuật phải

tiến bộ ( đóng đợc tàu lớn, có la bàn

chỉ phơng hớng …đứng đầu mỗi lãnh địa là một lãnh chúa )

? Em biết những nhà phát kiến địa lí

nào?

- GV kết hợp sử dụng bản đồ thế giới và

giảng cho HS nghe hành trình các

cuộc phát kiến địa lí của Va-xcô

Ga-ma, C Cô - lôm – Giới thiệu bài (2p)bô, Ph Ma-

gien-lan.

- GV đọc cho HS nghe t liệu: về

chuyến đi vòng quanh trái đất của

đoàn thám hiểm Ph Ma- gien-lan

Trả lời cá

nhân

Quan sát kết hợp nghe và ghi nhanh ý chin

Trả lời cá

nhânTheo dõi

Va-? Những cuộc phát kiến địa lí đã đem

lại kết quả gì?

GV nhấn mạnh: Những cuộc phát kiến

địa lí đựơc coi là một cuộc cách mạng

trong giao thông và tri thức, nó đem

về cho giai cấp t sản châu Âu những

nguồn nguyên liệu quý giá vô tận,

đồng thời góp phần thúc đẩy thơng

nghiêp châu Âu phát triển.

Trả lời cá

nhân Nghe, ghi nhanh ý chính

- Kết quả cuả những cuộc phát kiến

địa lí:Tìm ra những con đờng mới, vùng đất mới, những tộc ngời mới,và đem về cho giai cấp t sản những món lợi khổng lồ.

Hoạt động 3 - Tìm hiểu Sự hình thành chủ nghĩa t bản ở châu Âu (15p)

Yêu cầu HS quan sát mục 2 và trả lời

câu hỏi

? Quý tộc và t sản châu Âu đã làm cách

nào để có đợc tiền vốn và đội ngũ công

nhân làm thuê?

- Gọi 1 HS đọc phần in nghiêng trong

SGK -7

- GV giảng:Biện pháp để tiến hành

tích luỹ t bản nguyên thuỷ: cớp bóc

thuộc địa, buôn bán nô lệ da đen, cớp

biển, rào đất c“ rào đất c ớp ruộng ”

? Giai cấp t sản và vô sản đã đợc hình

thành từ những tầng lớp nào trong xã

hội phong kiến châu Âu?

GV giảng quan hệ sản xuất t bản chủ

nghĩa ở châu Âu có các biểu hiện :

+ ở thành thị: công trừơng thủ công

Theo dõiSGKTrả lời cá

nhân

Đọc Nghe

Trả lời cá

nhân

Nghe và ghinhanh ý

2 Sự hình thành chủ nghĩa t bản ởchâu Âu

- Sau các cuộc phát kiến địa lí, quá trình tích luỹ t bản đã hình thành.

Đó là quá trình tạo ra số vốn đầu tiên và những ngời lao động làm thuê.

- Hậu quả của quá trình tích luỹ t bảnnguyên thuỷ:

Trang 6

thay thế cho các phờng hội

+ ở nông thôn: sản xuất nhỏ của nông

dân bị xoá bỏ, thay thế bằng hình thức

đồn điền hay trang trại sản xuất với

quy mô lớn Quý tộc chuyển sang kinh

doanh ruộng đất theo hình t hức trang

trại.

chính + Về kinh tế: Hình thức kinh doanh

t bản ra đời - đó là công trờng thủ công

+Về xã hội: các giai cấp mới đợc hình thành – Giới thiệu bài (2p) giai cấp công nhân

+ trong thơng nghiệp: các thơng hội

trung đại đợc thay thế bằng các công

ti thơng mại ( nổi tiếng là các công ti

Đông ấn, Tây ấn của TBN,BĐN …), ),

thơng mại quốc tế đợc mở rộng, các

tuyến đờng dài đợc hình thành

GV kết luận: Nền sản xuất mới t bản

chủ nghĩa ra đời ngay trong lòng xã

hội phong kiến.

Hoạt động 5 – Giới thiệu bài (2p) Hớng dẫn học tập (1p)

- Yêu cầu HS học bài

- Đọc và chuẩn bị trớc bài 3 Thực hiện.Nghe,

Tiết 3 - bàI 3:

cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến thời hậu kì trung đại ở châu âu

i)Mục tiêu bài học:

1.Kiến thức: Qua bài học, HS nhận biết, xác định, giải thích đợc:

- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung t tởng của phong trào văn hoá Phục

h-ng.

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Cải cách tôn giáo và những tác động trực

tiếp của phong trào này đến xã hội phong kiến châu Âu lúc bấy giờ

2.T tởng:

- Bồi dỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài ngời Về

vai trò của giai cấp t sản

Trang 7

- Giúp HS thấy đợc loài ngời đang đứng trớc một bớc ngoặt lớn: sự sụp đổ của chế

độ phong kiến – Giới thiệu bài (2p) một chế độ xã hội độc đoán, lạc hậu và lỗi thời

- Biết cách phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội, từ đó thây đợc

nguyên nhân sâu xa cuộc đấu tranh của giai cấp t sản chống phong kiến

1.Giáo viên

- Bản đồ thế giới, tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục h ng, một số t liệu nói về

những nhân vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hng.

2.Học sinh:

- Su tầm tranh ảnh về thời kì Văn hoá Phục hng, một số t liệu nói về những nhân

vật lịch sử và danh nhân văn hoá tiêu biểu thời Phục hng.

- Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động nh thế nào đến xã hội châu Âu?

3.Bài mới: (39p)

độngcủa trò

Hoạt động 1 - GV giới thiệu bài (2p)

- GV giới thiệu bài: Cho HS quan sát

một số bức hoạ thời kì phục hng.

Hoạt động 2 - Tìm hiểu về phong trào Văn hoá Phục hng

( thế kỉ XIV – Giới thiệu bài (2p) XVII) (16p)

? Em hiểu phục h“ rào đất c ng , văn hóa”

Phục hng có nghĩa là gì?” Trả lời cánhân 1 Phong trào XIV – Giới thiệu bài (2p) XVII) Văn hoá Phục h ng ( thế kỉ

GV giải thích khái niệm: -Phục

h-ng:khôi phục lại sự hng thịnh.

- Văn hóa Phục hng đó là sự phục

h-ng tinh thần của nền văn hoá cổ Hi

Lạp và Rô - ma, sáng tạo nền văn

hoá mới của giai cấp t sản.

Nghe

?Vì sao giai cấp t sản đứng lên đấu

tranh chống giai cấp quý tộc phong

- Nguyên nhân dẫn tới phong trào Văn

hóa Phục hng: giai cấp t sản có thế lực kinh tế nhng không có địa vị xã hội nên

đấu tranh giành địa vị xã hội, mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá.

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1

( SGK – Giới thiệu bài (2p) 8,9), cả lớp theo dõi trong

SGK

Đọc Theo dõi SGK

- Yêu cầu HS thảo luận nhóm

+ Phong trào văn hoá Phục hng diễn

- Nội dung của phong trào Văn hoá Phục hng:

+ Phê phán xã hội phong kiến và Giáo hội

+ Đề cao giá trị con ngời

Trang 8

nhóm khác nghe và bổ sung ( nếu có)

- GV kết hợp: sử dụng bản đồ thế giới

giới thiệu cho HS những quốc gia

diễn ra phong trào văn hoá phục hng

chốt nội dung của phong trào này.

Trình bày

Nghe, bổsung( nếu có)Hoạt động 3 - Tìm hiểu Phong trào Cải cách tôn giáo (15p)

Yêu cầu HS quan sát mục 2 và trả

lời câu hỏi

?Vì sao xuất hiện phong trào cải cách

tôn giáo?

- GV giảng: Giai cấp PK đã lấy Kinh

thánh của đạo Kitô làm công cụ thống

trị nhân dân về mặt tinh thần, suốt

một thời gian dài châu Âu chìm trong

đêm trờng trung cổ, giai cấp t sản

đang lên coi giáo hội là một thế lực

cản trở bớc tiến của họ vì vậy họ đòi

thay đổi và cải cách tổ chức giáo hội

GV Bổ sung: Trong giáo lí của mình

Lu thơ chủ tr– Giới thiệu bài (2p) ơng cứu vớt con ng“ rào đất c ời

bằng lòng tin điều đó có nghĩa là phủ”

nhận vai trò thống trị của giáo hội.

Những t tởng cải cách của Lu thơ– Giới thiệu bài (2p)

nhanh chóng lan rộng sang Thuỵ Sĩ,

Anh , Pháp…đứng đầu mỗi lãnh địa là một lãnh chúa

?Em hãy nêu nội dung t tởng cải

cách của Lu – Giới thiệu bài (2p) thơ và Can - vanh?

Theo dõiSGKTrả lời cá

nhânNghe

ĐọcTrả lời cá

nhânNghe

Trả lời cá

nhân

2 Phong trào Cải cách tôn giáo

- Nguyên nhân của cuộc cải cách tôn giáo:

+ Giáo hội tăng cờng bóc lột nhân dân + Giáo hội là lực lợng cản trở sự phát triển của giai cấp t sản đang lên.

- Nội dung Cải cách tôn giáo:

+ Phủ nhận vai trò thống trị của Giáo hội, đòi bãi bỏ những lễ nghi phiền toái + Đòi quay về với giaó lí Ki- tô nguyên thuỷ

? Phong trào cải cách tôn giáo đã có

tác động nh thế nào đến xã hội châu

Âu thời bấy gìơ?

Trả lời cá

nhân - Tác động của phong trào Cải cách tôngiáo: Thúc đẩy châm ngòi cho các cuộc

khởi nghĩa nông dân, tôn giáo lúc này bịphân làm hai phái:

+ Đạo Tin Lành

+ Ki – Giới thiệu bài (2p)tô giáo

Gv giảng: Các t thởng cải cách tôn

giáo không tách rời t tởng cải cách

xã hội và t tởng nhân văn của thời

văn hoá Phục Hng Dù có hạn chế

đó là giai cấp t sản vẫn không thể

xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay đổi cho

phù hợp với kích th“ rào đất c ớc của nó nh”

-ng các t tỏ-ng cải cách này đã tấn

công trực tiếp vào giáo hội Thiên

chúa và chế độ phong kiến Hơn nữa

chinh nó châm ngòi cho các cuộc

đấu tranh của quần chúng vốn đầy

bất mãn với chế độ phong kiến và

làm bùng nổ các cuộc chiến tranh

Trang 9

kì Phục Hng và trình bày cảm nhận

của mình trình bày

Hoạt động 5 – Giới thiệu bài (2p) H ớng dẫn học tập (1p)

- Đọc và chuẩn bị trớc bài 4 Nghe, thựchiện

Tiết 4 - bàI 4:

Trung quốc thời phong kiến (tiết 1).

1.Kiến thức: Học sinh nhận biết, xác định đợc:

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc.

- Tổ chức và bộ máy chính quyền phong kiến.

- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá xã hội phong kiến Trung Quốc.

2.T tởng:

Giúp HS hiểu đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến, điển hình ở phơng

Đông, đồng thời là một nớc láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hởng không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.

- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc

- Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của cácchính sách xã hội của mỗi triều đại cùng với những thành tựu văn hoá

1.Giáo viên:

- T liệu liên quan tới nội dung bài học.

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời phong kiến: Vạn lí trờng thành, các cung điện.

2.Học sinh:

- Su tầm tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời phong kiến.

III) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học:– học:

1.ổn định lớp (1p)

2.Kiểm tra bài cũ (5p)

Nguyên nhân xuất hiện phong trào văn hoá Phục hng? Nội dung của phong trào?

3.Bài mới: (39p)

động của trò

Trang 10

- GV giới thiệu bài

? Em hãy kể tên các quốc gia cổ đại phơng

đông và cho biết đặc điểm hình thành của

các quốc gia này?

- GV dẫn vào bài

Trả lời cá

nhân

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu

Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc (12p)

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1 ( SGK – 10) , cả

lớp theo dõi trong SGK

Đọc

Theo dõiSGK

1 Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc

?Điều gì đã làm cho xã hội Trung Quốc có

những biến đổi sâu sắc?

GV chốt

Trả lời cá

nhân

Nghe, ghi nhanh

- Những tiến bộ trong sản xuất :việc sử dụng công cụ bằng sắt và tác dụng của nó ( kĩ thuật canh tác mới, giao thông và thuỷ lợi, năng suất lao động tăng) đẫ tác động đến xã hội làm cho xã hội Trung Quốc có những biến đổi sâu sắc:

? Giai cấp địa chủ, nông dân tá điền đợc

hình thành nh thế nào ở Trung Quốc?

Trả lời cá

nhân

- Giai cấp địa chủ xuất hiện.

- Nông dân bị phân hoá

GV giải thích khái niệm địa chủ và sự

phân hoá của nông dân và nhấn mạnh:

toàn bộ quá trình nói trên là cơ sở cho sự

thống nhất đất nớc Dới thời Tần Hán quá– Giới thiệu bài (2p)

Hoạt động 3 - Hớng dẫn HS tìm hiểu xã hội Trung Quốc thời Tần – Giới thiệu bài (2p) Hán (12p)

GV giảng: Thời nhà Tần kinh tế phát triển

mạnh, các đại vơng Tần có biện pháp khôn

khéo để thôn tính các nớc xung quanh cho

nên năm 221 TCN chế độ phong kiến ở TQ

đợc xác lập chấm dứt thời kì chiến tranh

loạn lạc kéo dài.

- Y/c HS quan sát mục 2 và trả lời câu hỏi:

?Nhà Tần đã làm gì để xác lập chế độ PK

ở TQ?

GV Khẳng định: Thống nhất đất nớc là

một yêu cầu khách quan và nhà Tần có

vai trò rất lớn trong việc này.

? Nêu các chính sách đối nội của các vua

thời Tần – Giới thiệu bài (2p) Hán và tác động của những

chinh sách đó đối với XHPK TQ?

GV chốt

Nghe

Quan sát Trả lời cá

nhân

Trả lời cá

nhân

Nghe, ghi nhanh

2 Xã hội Trung Quốc thời Tần – Giới thiệu bài (2p) Hán

- Những chính sách của nhà Tần Hán nhằm củng cố và phát

– Giới thiệu bài (2p)

triển kinh tế - đối nội:

+ Chia đất nớc thành các quận huyện, ban hành một chế độ đo l- ờng và tiền tệ thống nhất

+ Khuyến khích nông dân nhận

Trang 11

ruộng, khai khẩn đất hoang… thuộc quyền sở hữu

- Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà nớc TQdới thời Tần – Giới thiệu bài (2p) Hán: cấp TW, cấp

địa phơng và bớc đầu hình thành thểchế chính trị tơng ứng với QHSXPK

- Đối ngoại: Gây chiến tranh, mở rộnglãnh thổ về phía bắc và phía Nam (Ngô Quyền chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch

Đằng 938).

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS tìm hiểu

Sự thịnh vợng của Trung Quốc dới thời Đờng (8p)

?XHPK TQ dới thời Đờng có điểm gì

GV nhấn mạnh: Chế độ tuyển dụng quan

lại bằng hình thức thi cử là biểu hiện của

sự tiến bộ và chính sách trọng ngời tài

( bên cạnh việc cử con em thân tín).

Nghe

? Những chính sách nào của nhà Đờng đã

tạo điều kiện cho sản xuất phát triển?

GV : Giải thích rõ hơn về chế độ quân

- Đối ngoại: tìm mọi cách mở rộng

bờ cõi bằng những cuộc chiến tranhxâm lợc các nớc láng giềng (khởinghĩa của Phùng Hng, Mai ThúcLoan, Lí Bí chống lại nhà Đờng)

GV chốt ý: đến thời Đuờng XHPK TQ

phát triển thịnh vợng do các chính sách

đối nội, đối ngoại của các vua Đờng.

Nghe, ghinhanh

Hoạt động 5 - Hớng dẫn HS luyên tập (4p)

GV cho HS quan sát một số tranh ảnh về

một số công trình kiến trúc thời phong

kiến: Vạn lí trờng thành, các cung điện và

trình bày cảm nhận của mình.

Quan sát vàtrình bày

Hoạt động 6 – Giới thiệu bài (2p) H ớng dẫn học tập ( 1p)

- Đọc mục 4,5

Nghe, thựchiện

Trang 12

Tiết 5 - bàI 4:

Trung quốc thời phong kiến (tiết 2).

1.Kiến thức: Học sinh nhận biết, xác định đợc:

- Xã hội phong kiến Trung Quốc đợc hình thành nh thế nào?

- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc.

- Tổ chức và bộ máy chính quyền phong kiến.

- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá xã hội phong kiến Trung Quốc.

2.T tởng:

Giúp HS hiểu đợc Trung Quốc là một quốc gia phong kiến, điển hình ở phơng

Đông, đồng thời là một nớc láng giềng gần gũi của Việt Nam, có ảnh hởng không nhỏ tới quá trình phát triển lịch sử Việt Nam.

- Biết lập bảng niên biểu thế thứ các triều đại Trung Quốc

- Bớc đầu biết vận dụng phơng pháp lịch sử để phân tích và hiểu giá trị của cácchính sách xã hội của mỗi triều đại cùng với những thành tựu văn hoá

1.Giáo viên:

- T liệu liên quan tới nội dung bài học.

- Bản đồ Trung Quốc thời phong kiến, tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời phong kiến: Vạn lí trờng thành, các cung điện.

2.Học sinh:

- Su tầm tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời phong kiến.

Hoạt động 1 – Giới thiệu bài (2p) Giới thiệu bài ( 2p)

Khái quát lại nội dung tiết học trớc

GV hệ thống lại : sự hình thành của nhà

nớc PK TQ, sự hng thịnh của XHPK

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu Trung Quốc thời Tống – Giới thiệu bài (2p) Nguyên ( 11p)

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 4 ( SGK – 13) ,

cả lớp theo dõi trong SGK

Đọc

Theo dõiSGK

4 Trung Quốc thời Tống – Giới thiệu bài (2p) Nguyên

? Sau thời Đờng XH TQ có biến động

gì?

GV chốt: Sau thời Đòng TQ lâm vào

tình trạng chia cắt trong hơn nửa thế kỉ.

Trả lời cá

nhânNghe

? Triều đại nào kế tiếp triều Đờng? Vai

trò và đặc điểm của triều đại này?

Trả lời cá

nhân

- Nhà Tống có công thốngnhất lại TQ sau hơn nửa thế

kỉ loạn lạc và thi hành một sốchính sách nhằm ổn định đấtnớc nhng TQ lúc này khôngcòn mạnh nh triều Đờng

Trang 13

Tất Liệt đem quân tiêu diệt nhà Tống lập

(K/c chống Tống 981 của LêHoàn, 1075– Giới thiệu bài (2p) 1077 của Lí Thờng Kiệt;K/c chống Nguyên 1285 củaTrần Quốc Tuấn)

GV giảng theo SGK sự thành lập của hai

triều Minh Thanh.– Giới thiệu bài (2p)

Nghe, ghinhanh

5 Trung Quốc thời Minh – Giới thiệu bài (2p) Thanh

- Sự thành lập của triều Minh là kết quả cuộc khởi nghĩa nông dân do Chu Nguyên Chơng khởi xớng

- Y/c HS quan sát mục 2 và trả lời câu

- Xuất hiện những biểu hiện suy thoái của XHPK.

? Sự suy yếu của XHPK TQ cuối thời

Minh- Thanh đợc biểu hiện nh thế nào?

GV chốt

Trả lời cá

nhân (K/n Lam Sơn 1418 của Lê Lợi chống quân– Giới thiệu bài (2p) 1427

Minh; Quang Trung đại phá quân Thanh).

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS tìm hiểu Văn hoá, khoa học kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến (10p)

- Tổ chức HS thảo luận nhóm: Những

thành tựu về Văn hoá, khoa học kĩ

thuật Trung Quốc thời phong kiến

Lu ý HS quan sát Hình 9,10 SGK – Giới thiệu bài (2p)

14,15

Thảo luậnnhóm 3 Văn hoá, khoa học kĩ thuật Trung Quốc thời phong

kiến

- Goi đại diện nhóm trình bày Trình bày

- GV nhận xét và chốt Nghe, ghinhanh - Nho giáo là hệ t tởng đạo đức thống trị XH TQ thời PK

-Văn học có sự phát triển đặc biệt là thơ Đuờng-

- Có nhiều tiến bộ về KHKT

Trang 14

- Yêu cầu HS học bài

- Đọc bài: ấn Độ thời phong kiến Nghe, thực hiện

Tiết 6 - bàI 5:

ấn độ thời phong kiến.

1.Kiến thức: Học sinh nhận biết đợc những kiến thức cơ bản sau:

- Các giai đoạn lớn của lịch sử ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa thế kỉ XIX.

- Những chính sách cai trị của các vơng triều và những biểu hiện của sự phát triển thịnh đạt của ấn Độ thời phong kiến.

- Một số thành tựu của văn hoá ấn Độ thời cổ, trung đại.

2.T tởng: Bồi dỡng HS hiểu đợc ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại và có ảnh hởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn hoá của nhiều dân tộc Đông Nam á.

3.Kĩ năng: Học sinh biết tổng hợp những kiến thức ở trong bài để đạt đợc mục tiêu bài học.

1.Giáo viên: Soạn bài giảng

- Sách giáo khoa và sách giáo viên Lịch sử 7

- Bản đồ ấn Độ - Đông Nam á, tranh ảnh về một số công trình kiến trúc , điêu khắc.

2.Học sinh:

- Đọc, tìm hiểu bài

Trang 15

- Su tầm tranh ảnh tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, điêu khắc của ấn

Độ.

? Những mầm mống kinh tế t bản chủ nghĩa dới thời Minh – Giới thiệu bài (2p) Thanh đợc nảy sinh nh

thế nào?

3.Bài mới: (39p)

động của trò

- GV giới thiệu bài

Bài học trớc các em đã tìm hiểu TQ thời

phong kiến, hôm nay cô trò ta sẽ tìm hiểu

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu những trang sử đầu tiên (12p)

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1 ( SGK –

15,16) , cả lớp theo dõi trong SGK

Đọc

Theo dõi SGK 1 Những trang sử đầu tiên

? Các tiểu vơng quốc đầu tiên đã đợc hình

thành bao giờ và ở khu vực nào trên đất

GV sử dụng bản đồ ấn Độ - Đông Nam

á trình bày cho HS vị trí địa lí của ấn

Độ với 2 dòng sông ấn , sông Hằng có

vai trò to lớn choi sự hình thành và phát

triển của nền văn minh ấn Độ

Quan sát kếthợp với nghe

- GV điểm qua những nét lớn về sự hình

thành nền văn minh sông ấn và quá trình

phát triển của vơng quốc Ma- đa - ga Nghe, ghi nhanh

ịNhững tiểu vơng quốc này dần liên kết với nhau thành nhà nớc Ma- đa – Giới thiệu bài (2p) ga ở vùng hạ lu sông Hằng

Cuối TK III TCN vua A sô

-ca đa đát nớc Ma- đa - ga trở nên hùng mạnh.

- Từ sau TK III TCN Ân Độ lại

bị chia thành nhiều quốc gia nhỏ cho tới đầu thế kỉ IV thì đ-

ợc thống nhất lại dới vơng triều Gúp- ta

Hoạt động 3 - Hớng dẫn HS tìm hiểu ấn Độ thời phong kiến (12p)

- Y/c HS quan sát từ đầu mục 2đến ngà“ rào đất c

voi và trả lời câu hỏi:”

? Sự phát triển của ấn Độ dới vơng triều

Gúp- ta đợc biểu hiện nh thế nào?

GV nhấn mạnh: - Dới vơng triều

Gúp-ta, ngời ấn Độ đã biết sử dụng rộng rãi

công cụ bằng sắt, nghề luyện kim phát

2 ấ n Độ thời phong kiến

- Dới vơng triều Gúp- ta, ngời

ấn Độ đã biết sử dụng rộng rãi công cụ bằng sắt, nghề luyện kim phát triển… thuộc quyền sở hữu

Trang 16

GV chốt

- Tổ chức HS thảo luận lớp câu hỏi:

? Những chính sách cai trị của ngời Hồi

giáo và nguời Mông Cổ ở ấn Độ?

GV chốt: XHPK đợc hình thành từ sớm ở

ấn Độ( khoảng TK II) đến thời Gúp- ta

đ-ợc xác lập và phát triển thịnh vuợng nhất

dới thời ấn Độ Mô- gôn

nhân

Thảo luận lớp Nghe, ghi nhanh

- TK 12 Những chính sách cai trị của ngời Hồi giáo( Vơng triều Hồi giáo Đê - li) làm cho mâu thuẫn dân tộc trở nên căng thẳng

- TK 16 Những chính sách cai trịcủa ngời Mông Cổ( Vơng triều

ấn Độ Mô- gôn ) xoá bỏ sự kì thịtôn giáo, khôi phục kinh tế vàphát triển văn hoá ấn Độ

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS tìm hiểu Văn hoá ấn Độ (8p)

- Tổ chức HS thảo luận nhóm : 3 Văn hoá ấ n Độ

? Văn hoá ấn Độ có nét tiêu biểu gì? Thảo luận

nhóm - Chữ viết: chữ Phạn đợc hìnhthành sớm

- Gọi đại diện nhóm nhanh nhất trình

bày, các nhóm khác NX, bổ sung Trình bàyNX

- Các bộ kinh khổng lồ:Kinh Vê-đa, kinh Phật

- Văn học có nhiều thể loại: Giáo

lí, chính luận, luật pháp, sử thi,kịch thơ

GV cho HS quan sát tranh ảnh về một

số công trình kiến trúc , điêu khắc ấn

Độ

Nghe, ghinhanh -Nghệ thuật kiến trúc: Kiến trúcHin -đu (Khu đền ăng – Giới thiệu bài (2p) co ở

CPC), kiến trúc Phật giáo( đềnPa- gan, Thạt Luổng)

GVchốt: ấn Độ là nớc có nền văn minh

lâu đời và là một trong những trung tâm

văn minh lớn của loài ngời

Nghe

Hoạt động 5 - Hớng dẫn HS luyên tập (4p)

GV Hớng dẫn HS lập niên biểu các giai

đọan phát triển của ấn Độ Theo dõi vàthực hiện

Hoạt động 6– Giới thiệu bài (2p) H ớng dẫn học tập (1p)

- Đọc bài: Các quốc gia PK Đông Nam

á.

Nghe, thựchiện

Trang 17

Tiết 7 - bàI 6:

các quốc gia phong kiến đông nam á (tiết 1)

- Khu vực Đông Nam á hiện nay gồm những nớc nào ? Tên gọi và vị trí địa lí của các nớc này có những điểm gì tơng đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt ?

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam-pu-chia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nớc 2.T tởng:

- HS hiểu nhận thức đợc quá trình phát triển lịch sử, tính chaất tơng đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nớc Cam-pu-chia, Lào

3.Kĩ năng: HS đợc rèn:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam á để xác định vị trí của các vơng quốc cổ

và phong kiến

- Biết sử dụng phơng pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

II) Chuẩn bị của thầy và trò

1.Giáo viên

- T liệu liên quan tới nội dung bài học

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)

- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam á

Trang 18

Hoạt động của thầy Hoạt

động của trò

- GV giới thiệu bài:

? Khu vực Đông Nam A hiện nay gồm

bao nhiêu nớc? Kể tên? những nớc nào?

(từ 5/2002 có thêm Đông Timo – Giới thiệu bài (2p) thủ đô

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu s hình thành các vơng quốc cổ ở Đông Nam A (14p)

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1 ( SGK , cả

lớp theo dõi trong SGK

Đọc

Theo dõiSGK

1 Sự hình thành các v ơng quốc cổ ở

Đông Nam A:

? Đông Nam A gồm có các quốc gia nào?

GV sử dụng bản đồ giới thiệu vị trí các

quốc gia Đông Nam A; (điểm qua các nét

lớn về điều kiện địa lí của khu vực)

? Các nớc có chung đặc điểm tự nhiên gì?

nhân

Trả lời cá

nhân

- Các quốc gia Đông Nam A: (11 nớc)

Việt Nam, Lào, Cam-pu-chia, Thái Lan, Bru-nây, Phi-lip-pin, ma-lai- xia, In-đô-nê-xia, Mi-an-ma, Đông- ti-mo, Xin-ga-po.

- Điều kiện tự nhiên chịu ảnh hởng gió mùa => thích hợp cho sự phát triển của lúa nớc (cây lơng thực chính ở khu vực)

- Những thế kỉ đầu Công nguyên, c dân Đông Nam A đã biết sử dụng rộng rãI đồ sắt – Giới thiệu bài (2p) các quốc gia đầu tiên bắt đầu xuất hiện.

GV yêu cầu HS kể tên một số các quốc

gia cổ Đông Nam A và chỉ vị trí của các

nớc này trên bản đồ: Các quốc gia cổ

Đông Nam A (Cham-pa, Phù Nam,…))

Thực hiện Quan sát kếthợp vớingheHoạt động 3 - Hớng dẫn HS tìm hiểu Sự hình thành và phát triển của các quốc gia

phong kiến Đông Nam A (16p)

- Yêu cầu học sinh tự nghiên cứu mục 2

và cho biết:

? Các quốc gia phong kiến Đông Nam A

đợc hình thành từ bao giờ?

GV nhấn mạnh: khoảng nửa sau thế kỉ

X đến đầu thế kỉ XVIII là thời kì phát

triển thịnh vợng của các quốc gia phong

kiến Đông Nam A, chốt ý chính.

? Các quốc gia phong kiến Đông Nam A

tồn tại tới thời điểm nào?

Quan sát Trả lời cá

nhân Nghe, ghi nhanh

Trả lời cá

nhân

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam A:

- Khoảng nửa sau thế kỉ X đến đầu thế

kỉ XVIII là thời kì phát triển thịnh ợng của các quốc gia phong kiến ĐôngNam A:

v-+ Đại Việt

+ Cham-pa

+ Cam-pu-chia

+ Pa-gan (mi-an-ma)

- Từ thế kỉ XVIII do sự thiên di của

n-ớc TháI từ khu vực phía Bắc xuốngdẫn tới sự hình thành của hai vơngquốc mới:

+ Su-khô-thay (Thái Lan)

+ Lạn Xạng (Lào)

- Nửa sau thế kỉ XVIII, các quốc giaphong kiến Đông Nam A bớc vào thờikì suy yếu Từ giữa thế kỉ XVIII, hầuhết các quốc gia Đông Nam A (trừ

Trang 19

GV chốt ý: Thái Lan) đều trở thành thuộc địa của

Chủ nghĩa thực dân phơng Tây

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS luyện tập (6p)

GV tổ chức học sinh lập niên biểu các gia

đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

Đông Nam A đến giữa thế kỉ XIX

GV nhận xét

Thảo luậnnhóm, trìnhbày, nhómkhác nhậnxét, bổsung

Bài tập : Điền tên thủ đô của các nớc Đông Nam á vào bảng dới đây :

9 Bru-nây Banđa Xêri Bêgaoan

10 Myanma Yang gun

11 Đông Timo Dily

- Yêu cầu HS học bài.

- Đọc bài Các quốc gia phong kiến

Đông Nam A mục 3,4.

Nghe

Thực hiện

Trang 20

Tiết 7 - bàI 6:

các quốc gia phong kiến đông nam á (tiết 2)

- Khu vực Đông Nam á hiện nay gồm những nớc nào ? Tên gọi và vị trí địa lí của các nớc này có những điểm gì tơng đồng với nhau để tạo thành một khu vực riêng biệt ?

- Các giai đoạn phát triển lịch sử lớn của khu vực

- Nhận rõ vị trí địa lí của Cam-pu-chia và Lào và các giai đoạn phát triển của hai nớc

2.T tởng:

- HS hiểu nhận thức đợc quá trình phát triển lịch sử, tính chaất tơng đồng và sự gắn bó lâu đời của các dân tộc ở Đông Nam á Trân trọng, giữ gìn truyền thống đoàn kết giữa Việt Nam và hai nớc Cam-pu-chia, Lào

3.Kĩ năng: HS đợc rèn:

- Biết sử dụng bản đồ hành chính Đông Nam á để xác định vị trí của các vơng quốc cổ

và phong kiến

- Biết sử dụng phơng pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển lịch sử

1.Giáo viên

- Bản đồ hành chính khu vực Đông Nam á (hoặc bản đồ các quốc gia cổ)

- Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, văn hóa Đông Nam á

? Các quốc gia phong kiến Đông Nam A hình thành từ bao giờ?

3.Bài mới: (39p)

động của trò

Hoạt động 1 – Giới thiệu bài (2p) Giới thiệu bài (1p)

GV giới thiệu bài: Bài học trớc các em

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS tìm hiểu về vơng quốc Cam-pu-chia (15p)

- Yêu cầu học sinh đọc mục 1 sgk Lớp

theo dõi sách.

Đọc

Theo dõi 3 V ơng quốc Cam-pu-chia :

Trang 21

GV dẫn: Cam-pu-chia là một trong

những nớc có lịch sử lâu đời và khá

phong phú Thời tiền sử, tức thời kì đồ

đá, trên đất Cam-pu-chia ngày nay đã

- Thời tiền sử (thời kì đồ đá) trên

đất Cam-pu-chia ngày nay đã có một bộ phận c dân cổ ĐNA sinh sống và đã xây dựng nên nhà nớc Phù Nam tồn tại từ thế kỉ I đến thế kỉ VI.

? Ngời Khơ-me có vai trò gì trong quá

trình hình thành nhà nớc phong kiến

Cam-pu-chia? (họ là ai Sống ở đâu? thạo

việc gì? Tiếp thu văn hóa ấn Độ nh thế

- TK VI: vơng quốc của ngời

Khơ-me đợc hình thành – Giới thiệu bài (2p) nớc ChânLạp

- Chân Lạp tồn tại đến cuối thế kỉVIII (năm 774) thì bị ngời Gia-va

đến xâm chiếm và thống trị cho tớithế kỉ IX (năm 802)

GV giải thích kĩ: Họ là một bộ phận của

c dân cổ ĐNA nhng ban đầu họ không

sống trên đất CPC mà ở phía Bắc, vùng

Nam cao ngyên Cò Rạt sau mới di c về

phía nam Đến thế kỉ VI khi vơng quốc

Phù Nam suy yếu và tan rã, ngời Khơ-me

mới bắt đầu xây dựng vơng quốc riêng

của mình mà ngời Trung Hoa gọi là nớc

Chân Lạp Trong quá trình hình thành

nhà nớc ngời Khơ-me có thuận lợi là sớm

tiếp thu và chịu ảnh hởng văn hóa ấn Độ

(nhất là nghệ thuật kiến trúc và điêu

khắc) Ban đầu họ sử dụng chữ Phạn của

ngời ấn Độ sau đó trên cơ sở chữ Phạn

mới sáng tạo ra chữ viết riêng của mình

vào thế kỉ VII

Nghe

? Sau nhà nớc Chân Lạp, vơng quốc

Cam-pu-chia bớc vào thời kì nào? Trả lời cá nhân - Thời kì phát triển của vơng quốcCPC (thời kì Ăng Co) kéo dài từ

thế kỉ IX – Giới thiệu bài (2p) XV

GV giới thiệu vì sao gọi là thời kì

Ăng-co: Kinh đô của vơng quốc là Ăng-co,

một địa điểm của vùng xiêm Riệp ngày

nay Tại đây, ngời Khơ-me đã xây dựng

nhiều công trình kiến trúc lớn điển hình

là khu đền Ăng-co Vát, Ăng– Giới thiệu bài (2p)co Thom

GV yêu cầu HS quan sát hình 14

sgk-tr.20) và miêu tả đền Ăng-co Vát.

GV nhấn mạnh:

Ăng-co Vát là một khu đền có 5 ngôi

tháp cao đợc chạm khắc rất công phu,

đỉnh cao nhất tới 63m xung quanh là một

hệ thống hào nớc có chiều rộng 200m,

chu vi 5,5m hai bên bờ đợc lát cầu đá với

18 bậc cao Những lối đI rộng lát đá, hai

Nghe

? Hãy nêu những chính sách đối nội, đối

ngoại của các vua CPC thời kì Ăng-co? Trả lời cá nhân

Trang 22

GV chốt ý.

? Sau thời kì Ăng-co, CPC nh thế nào?

GV chốt: khi Nô-vô-đôm chính thức thừa

nhận sự bảo hộ của ngời Pháp, lịch sử

v-ơng quốc CPC đã bớc sang một trang

- Năm 1863 thực dân Pháp xâm lợc CPC.

Hoạt động 3 - Hớng dẫn HS tìm hiểu về vơng quốc Lào (15p)

GV yêu cầu HS tự nghiên cứu mục 2

Nghe, ghi nhanh

+ Giữ quan hệ hòa hiếu với CPC

và Đại Việt, chống quân xâm lợc nớc ngoài.

- Sang thế kỉ XVIII < Lạn Xạng suy yếu dần bị Vơng quốc Xiêm xâm chiếm và cai trị.

- Cuối thế kỉ XIX Lào thành thuộc địa của Pháp.

GV yêu cầu HS quan sát hình 15 tr.21

GV giới thiệu: Thạt Luổng nghĩa là

tháp lớn đợc xây dựng năm 1566 dới

triều vua Xệt-xa-thi-lạt gồm 1 tháp lớn

hình nậm rợu đặt trên cái đế hình hoa

sen, phô ra 12 cánh hoa sen dới là một

bệ hình bán cầu khổng lồ nhng lại tạo

thành 4 múi có đáy vuông, mỗi cạnh

GV tổ chức học sinh lập niên biểu các

giai đoạn phát triển lịch sử lớn của

CPC và Lào.

GV nhận xét, đánh giá.

Thảo luậnnhóm, trìnhbày, đốichiếu, bổ

Trang 23

- Yêu cầu học sinh học bài.

- Đọc bài Những nét chung về xã hội“ rào đất c

phong kiến.

Nghe, thựchiện

Tiết 9 - bàI 7:

những nét chung về xã hội phong kiến

- Thời gian hình thành và tồn tại của xã hội phong kiến.

- Nền tảng kinh tế và hai giai cấp cơ bản trong xã hội phong kiến.

- Thể chế chính trị của nhà nớc phong kiến.

2.T tởng: Giáo dục niềm tin và lòng tự hào về truyền thống lịch sử, những thành tựu kinh tế văn hóa mà các dân tộc đã đạt đợc thời phong kiến.

3.Kĩ năng: Bớc đầu làm quen với phơng pháp tổng hợp, khái quát hóa các sự kiện, biến

cố lịch sử để rút ra kết luận

Trang 24

1.Giáo viên

- Bảng phụ

2 Học sinh:

- Đọc, tìm hiểu bài.

- Su tầm tranh ảnh về một số công trình kiến trúc, điêu khắc, nghệ thuật thời phong

kiến của các quốc gia đợc học.

III) Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy học– học:

2.Kiểm tra bài cũ(5p) Yêu cầu 2 HS lên bảng lập niên biểu các giai đoạn phát

triển lịch sử lớn của CPC và Lào.

3.Bài mới: (39p)

động của trò

Nội dung cần đạt Hoạt động 1 - GV giới thiệu bài (1p)

GV giới thiệu bài: Bài học hôm nay sẽ giúp

các em hệ thống hóa những nét chung về xã

hội phong kiến

Nghe

Hoạt động 2 - Hớng dẫn HS khái quát sự hình thành và phát triển xã hội phong kiến (15p)

- Yêu cầu 1 HS đọc mục 1 - sgk cả lớp

theo dõi trong sgk.

- Tổ chức thảo luận câu hỏi:

Thảo luận lớp Ghi nhanh

1 Sự hình xã hội PK thành và phát triển Các thời

kì lịch sử XHPK ph- ơng Đông XHPK ph- ơng Tây

- Thời kì

hình thành TCN - TKTK III

TK XVI – Giới thiệu bài (2p)

GV giảng để học sinh nắm đợc: thời gian

hình thành, thời kì phát triển, thời kì khủng

hoảng và suy vong, cơ sở kinh tế, các giai

- XH PK phơng Tây hình thành muộn hơn, kết thúc sớm hơn, nhờng chỗ cho chủ nghĩa t bản.

Hoạt động 3 - Hớng dẫn HS khái quát cơ sở kinh tế - xã hội của xã hội phong kiến

(12p)

2 Cơ sở kinh tế – Giới thiệu bài (2p) xã hội của XH PK:

? Cơ sở kinh tế của XHPK là gì?

? Trong XHPK có những giai cấp nào?

Quan hệ giữa các giai cấp ấy ra sao?

Trả lời cá

nhân Nghe, ghi nhanh

Các thời kì lịch sử XH PK ph-ơng Đông XH PK ph-ơng Tây

Cơ sở kinh tế

Nôngnghiệp

đóng kíntrrong

Nôngnghiệp

đóng kíntrong lãnh

Trang 25

GV chốt (bảng phụ), nhấn mạnh: Về

ph-ơng thức bóc lột của XHPK phph-ơng Đông và

phơng Tây: đều bằng tô thuế Tuy nhiên, ở

Châu Âu, sau khi thành thị trung đại xuất

hiện thì nền kinh tế công thơng cũng ngày

càng phát triển và một tầng lớp mới ra đời

– Giới thiệu bài (2p) tầng lớp thị dân

công xã

nông thôn địa

Các giai cấp cơ bản

Địa chủ vànông dânlĩnh canh

Lãnh chúa

và nông nô

Hoạt động 4 - Hớng dẫn HS khái quát lại về nhà nớc phong kiến (10p)

- Yêu cầu HS tự nghiên cứu mục 3.

- Yêu cầu HS học bài, hệ thống lại kiến

thức toàn chơng.

- Làm đề cơng ôn tập chuẩn bị KT 1 tiết. Thực hiện

Tiết 10 - Bài: ễN TẬP

I Mục tiờu bài học :

1 Kiến thức : HS ụn tập cỏc kiến thức đó học trong chương một cỏch cú hệ thống.

2 Tư tưởng : Giỏo dục niềm tin và lũng tự hào về truyền thống lịch sử, thành tựu văn

húa mà cỏc dõn tộc đó đạt được thời phong kiến

3 Kĩ năng: Rốn kĩ năng làm quen với phương phỏp tổng hợp, khỏi quỏt húa cỏc sư

kiện, biến cố lịch sử để rỳt ra kết luận

II Chuẩn bị của giỏo viờn và học sinh:

1) Giỏo viờn:

- Sỏch giỏo khoa và sỏch giỏo viờn Lịch sử 7

- Hệ thống cõu hỏi ụn tập, bài tập lịch sử

Trang 26

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN HỌC

SINH HOẠT ĐỘNG

NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1 – Giới thiệu bài (2p)

GV giới thiệu bài: Bài học hôm nay

sẽ giúp các em hệ thống hóa những

kiến thức đã học để chuẩn bị KT 1

tiết.

Nghe.

Hoạt động 2 – Hướng dẫn trả lời các câu hỏi ôn tập (20P)

1/ Thời kì hình thành, phát triển, suy

vong của XHPK ở châu Âu (phương

Tây) và ở châu Á (phương Đông) có

gì khác nhau?

2/ Cơ sở kinh tế cơ bản của xã hội

phong kiến ở phương Tây và phương

Đông có điểm gì giống nhau?

HS thảoluận

nhóm,

trình bày

Các nhómnhận xét,

- Thời kì khủng hoảng và suy

2 Cơ sở kinh tế - XH của XHPK

- Cơ sở kinh tế

- Phương thức bóc lột Nông nghiệp đóng kín trong công xã nông thôn Địa tô Nông nghiệp đóng kín tronglãnh địa Địa tô

- Các giai cấp cơ bản Địa chủ và nông dân lĩnh canh Lãnh chúa và nông nô

Hoạt động 3 - Hướng dẫn học sinh làm bài tập lịch sử (18P)

3/ Hai giai cấp cơ bản của XHPK ở

phương Tây, phương Đông có điểm

gì giống nhau? Quan hệ giữa các

giai cấp ấy ra sao?

4/ Thế nào là lãnh địa phong kiến?

Nêu những đặc điểm chính của nền

kinh tế lãnh địa?

5/ Em biết gì về các cuộc phát kiến

địa lí lớn? (nguyên nhân, điều kiện,

tên, kết quả?)

6/ Phong trào văn hóa Phục hưng ở

châu Âu xảy ra là do nguyên nhân

nào? Nội dung ra sao?

7/ Sự hình thành xã hội phong kiến

ở Trung Quốc?

Trang 27

8/ Nêu những hiẻu biết của em về

1 XHPK hình thành và phát triển như thế nào? Cơ sở kinh tế và XH ?

2 Đặc điểm về nhà nước Phong kiến ?

 Dựa vào những kiến thức Lịch sử TG, GV ra bài tập trắc nghiệm để HS tham khảo và trả lời

( đánh dấu X vào trước câu đúng )

1 XHPK ở châu âu được hình thành như thế nào ?

a Người Giécman xâm chiếm và thành lập nhiều vương quốc mới.

b Lãnh chúa trở thành người có quyền thế và giàu có.

c Nô lệ và nông dân biến thành nông nô phụ thuộc vào lãnh chúa.

d Cả a, b, c đều sai.

2 Ai là người sáng lập ra đạo Tin lành :

3 Khu vực Đông Nam á hiện nay bao gồm mấy nước :

GV dặn dò:Xem và soạn bài 8 (trả

lời 3 câu hỏi SGK/28) Thực hiện

Trang 28

Chương I - BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI NGÔ – ĐINH - TIỀN LÊ

( Thế kỉ X )

Tiết 12 - Bài 8 : NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP

I Mục tiêu bài học :

1 Kiến thức : HS hiểu biết được các kiến thức cơ bản:

- Ngô Quyền xây dựng nền độc lập không phụ thuộc vào các triều đại phong kiếnnước ngoài, nhất là về tổ chức nhà nước

- Nắm được quá trình thống nhất đất nước của Đinh Bộ Lĩnh

2 Tư tưởng : Giáo dục ý thức độc lập tự chủ của dân tộc, thống nhất đất nước của mọi

người dân

Trang 29

3 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng lập biểu đồ, sơ đồ, sử dụng bản đồ khi học bài,

trả lời bằng việc xác định các vị trí trên bản đồ và biết điền kí hiệu vào những vị trí cần

thiết

II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

1) Giáo viên:

- Sách giáo khoa và sách giáo viên lịch sử 7.

- Tư liệu liên quan đến bài học

- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước

Hoạt động 1 - Giới thiệu bài (1p)

? Ở lớp 6 các em đã học về các cuộc đấu

tranh của nhân dân ta giành độc lập dân tộc,

được kết thúc bằng sự kiện gì? Ý nghĩa của

chiến thắng này ?

GV dẫn vào bài: Chiến thắng Bạch Đằng của

Ngô Quyền trước quân Nam Hán năm 938 đã

đưa nhân dân ta thoát khỏi chế độ đô hộ của

phong kiến phương Bắc sau nghìn năm đồng

thời mở ra thời kì mới cho dất nước

Nhớ lại, trảlời cánhân

Nghe

Hoạt động 2 - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Ngô Quyền xây dựng nền độc lập (10p)

- GV yêu cầu 1 HS đọc mục 1 sgk Lớp theo

dõi.

? Tình hình đất nước ta khi quân Nam Hán

thua chạy ?

? Ngô Quyền đã có những việc làm nào trong

công cuộc xây dựng đất nước ?

( Ở trung ương? Ở địa phương )

GV dẫn: Năm 939 Ngô Quyền lên ngôi vua

chọn Cổ Loa làm kinh đô

Đọc, theodõi

+ Cử các tướng lĩnh coi giữ ở

Trang 30

GV giải thích: Vua là người đứng đầu bộ máy

nhà nước Thứ sử các châu là các quan địa

phương, các tướng lĩnh có công được Ngô

Quyền cử đi cai quản ở các địa phương như

Đinh Công Trứ làm thứ sử châu Hoan…

GV chốt: Ngô Quyền đã xưng vương, bỏ chức

Tiết độ sứ, lập triều đình theo chế đọ quân chủ,

đóng đô ở Cổ Loa Điều này thể hiện tính chất

độc lập tự chủ của nhà Ngô

Nghe

Hoạt động 3 - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu tình hình chính trị cuối thời Lê (12p)

- GV yêu cầu HS nghiên cứu mục 2 và cho biết:

? Sau khi Ngô Quy n m t, tình hình ền mất, tình hình ất, tình hình

n ước ta như thế nào? c ta nh th n o? ư ế nào? ào?

Thời gian Sự kiện

GV thuyết trình:

Ngô Quyền mất, con còn nhỏ, lợi dụng tình

hình này Dương Tam Kha tiếm quyền Sợ bị

liên lụy, Ngô Xương Ngập bèn bỏ trốn Các thế

lực cát cứ và thổ hào ở khắp nơi lần lượt nổi

dậy Năm 950 khi Dương Tam Kha cử Ngô

Xương Văn và Đỗ Cảnh Thạc đi đánh hai thôn

Đường, Nguyễn thì Ngô Xương Văn quay lại

đánh úp kinh thành, giành lại ngôi vua Lúc bấy

giờ tình hình trong nước đã rất rối loạn, thổ hào

HS thảo luận bàn, trình bày qua bảng niên biểu tình hình chính trị cuối thời Ngô.

Nghe

2 Tình hình chính trị cuối thờiNgô :

Th ời gia n

Sự kiện

Nă m 944 - Nă m 950

Nă m 965

Ngô Quyền mất ® Dương Tam Kha chiếm ngôi vua.

- Ngô Xương Văn lật đổ Dương Tam Kha giành lại ngôi vua.

- Ngô Xương Văn chết ® thế lực cát cứ nổi lên tranh chấp với nhau.

Þ ” Loạn 12 sứ quân”

V u a

Q u a

n v ă n

Q u a

n v õ

Thứ

sử các châ

u (Châu Hoan, châu Phong)

Trang 31

nổi lên khắp nơi.

GV dẫn: Năm 965, Ngô Xương Văn chết, cuộc

tranh chấp giữa các thế lực, thổ hào địa phương

vẫn tiếp diễn mà sử cũ gọi là “loạn 12 sứ quân”

GV yêu cầu HS quan sát hình 17 - Lược đồ 12

sứ quân, hướng dẫn học sinh cách đọc lược đồ

Yêu cầu HS kể tên các sứ quân và địa điểm

đóng quân

GV chốt.

Quan sát,nghe

Trả lời cánhân

Hoạt động 3 - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Đinh Bộ lĩnh thống nhất đất nước (10 p)

GV gọi HS đọc mục 3

GV dẫn: lúc này đất nước đang trong tình trạng

rối ren, nhà Tống đang có mưu đồ xâm lược

nước ta Tình hình đó đã đặt nước ta trước nguy

cơ ngoại xâm mới, đòi hỏi tầng lớp thống trị

trong nước phải nhanh chóng thống nhất lực

lượng để đối phó với nạn ngoại xâm có thể xảy

ra, đó cũng là nguyện vọng của nhân dân ta thời

bấy giờ

? Em cho biết ai là người đã chấm dứt tình

trạng rối ren của đất nước ta hồi đó?

Đọc,Nghe

Ghi nhanh

Trả lờimiệng

3.Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước:

- Hoàn cảnh xã hội:

+ Trong nước: rối ren

+ Ngoài nước: nhà Tống có âmmưu xâm lược

- GV yêu cầu HS dựa vào phần in nghiêng

SGK kể lại tiểu sử, và sự chuẩn bị tích cực

của Đinh Bộ Lĩnh cùng những người thân

cận dẹp loạn 12 sứ quân

? Ông đã làm gì để dẹp loạn các sứ quân ?

? Đất nước được thống nhất vào thời gian

nào ?

Kể ngắngọn

Nghe

- Đinh Bộ Lĩnh tổ chức lực lượng liên kết với sứ quân Trần Lãm, chiêu dụ sứ quân Phạm Bạch Hổ ® đánh đâu thắng đấy ( Vạn Thắng Vương )

- Cuối 967 : tình trạng chia cắtchấm dứt, đất nước được thốngnhất

GV mô tả việc thống nhất đất nước của Đinh

Bộ Lĩnh: Với một lực lượng quân sự mạnh, là

một sứ quân có tài, Đinh Bộ Lĩnh đánh dâu

thắng đó, tự xưng là Vạn Thắng Vương Cùng

với các tướng Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Lưu Cơ,

Lê Hoàn…, Đinh Bộ Lĩnh đánh chiếm các vùng

xung quanh Hoa Lư rồi kéo quân ra Đằng

Châu Sứ quân Phạm Bạch Hổ xin đem lực

lượng của mình đi theo Đinh Bộ Lĩnh Tiếp đó

ông đánh sang Thanh Oai, chiếm giữ Đỗ Động

Giang của sứ quân Đỗ Cảnh Thạc, rồi chia hai

cánh quân đánh sang Giao Châu và đánh lên

Nghe

Trang 32

Tiên Du Nguyễn Thủ Tiệp thua to, phải bỏ đất

Tiên Du mà chạy Sứ quân Ngô Nhật Khánh

chống không nổi, xin hàng Đinh Bộ Lĩnh lại

tiến đánh Kiều Công Hãn, sứ quân này thua, bỏ

chạy về Trường Châu rồi mất ở đó Các sứ quân

Nghe

* Nguyên nhân: Đinh Bộ Lĩnh có

tài, được nhân dân nhiều địaphương giúp đỡ ủng hộ

Hoạt động 4 - Hướng dẫn HS luyện tập (8p)

GV tổ chức HS thi trả lời nhanh các câu hỏi

kiểm tra cuối bài

Hoạt độngnhóm

Câu 1: Xưng vương, chọn đất

đóng đô, bỏ bộ máy cai trị của họKhúc, thiết lập bộmáy chínhquyền mới, cử người tâm phúc coigiữ những nơi quan trọng

Nhómnhanh nhấtrình bày

Câu 2: Dương Tam Kha không vì

nghĩa lớn, mưu lợi riêng nhân khicác con Ngô Quyền còn nhỏ tiếmngôi Sau khi nhà Ngô giành lạiđược ngôi báu, uy tín của triềuđình lúc này đã giảm sút, hệ thốngcai trị thiếu chặt chẽ, quan hệ TW

- địa phương lỏng lẻo, các thế lựcchống đối trong nước nổi dậy…

Trang 33

Tiết 13 - Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ.

- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại

Tiết 2 - Sự phát triển về kinh tế văn hóa

- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa phát triển

2 Tư tưởng : Giáo dục HS lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây

dựng kinh tế, quý trọng các truyền thống văn hóa của ông cha, biết ơn đối với nhữngngười có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giành lại độc lập

3 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ

khi học bài, trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cầnthiết

1) Giáo viên:

- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình

- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được )

2 Kiểm tra bài cũ (7p) :

- Ngô Quyền đã có những việc làm nào trong công cuộc xây dựng đất nước?

- Sử dụng lược đồ trình bày diễn biến quá trình Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn các sứ quân?

Trang 34

HOẠT ĐỘNG Hoạt động 1 - Giới thiệu bài (1p)

GV giới thiệu bài:

? Theo em, việc Đinh Bộ Lĩnh thống nhât đát

nước có ý nghĩa như thế nào?

GV dẫn vào bài.

Hoạt động 2 - Hướng dẫn học sinh tìm hiểu Nhà Đinh xây dựng đất nước (10p)

GV Yêu cầu HS đọc mục 1 sgk, lớp theo dõi

? Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân, Đinh Bộ Lĩnh

đã làm được những gì ?

GV chốt: sau khi thắng các sứ quân, Đinh Bộ

Lĩnh lên làm vua, tự xưng là hoàng đế, đặt tên

nước là Đại Cồ Việt, đóng đô tại Hoa Lư,

phong vương cho các con

1 Nhà Đinh xây dựng đất nước:

- Năm 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế.

- Đặt tên nước là Đại Cồ Việt,

- Kinh đô Hoa Lư (Ninh Bình).

- Năm 970 lấy niên hiệu Thái Bình.

- Phong vương cho các con.

- Cử các tướng lĩnh nắm các chức vụ chủ chốt.

- Xây dựng cung điện, đúc tiền

- Nghiêm trị những kẻ phạm tội.

GV yêu cầu HS quan sát hình H.19 tr.31 sgk và

giải thích vì sao Đinh Bộ Lĩnh chọn nơi đây là

kinh đô?

? Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng

niên hiệu của Trung Quốc nói lên điều gì ?

GV phân tích: Đinh Bộ Lĩnh là người đầu tiên

xưng Đế (hoàng đế là tước hiệu của vua nước

lớn mạnh, có nhiều nước thần phục, “vương” là

tước hiệu của vua nước nhỏ, chịu thần phục

nước khác), đặt tên nước, định đất đóng đô và

phong vương cho các con nhằm khẳng định

người dân Việt có giang sơn, bờ cõi riêng, nước

Đại Cồ Việt độc lập và ngang hàng với Trung

Quốc chứ không phải một nước phụ thuộc

Quan sát,giải thích

Thảo luận,trình bày

Nghe

? Vì sao Đinh Bộ Lĩnh vẫn sai sứ sang giao hảo

với nhà Tống?

(Ông ý thức được mối quan hệ bang giao rất

quan trọng giữa nước ta và Trung Quốc…)

- Sai sứ sang giao hảo với nhà

Tống => tránh đối đầu với phongkiến phương Bắc

=> Tổ chức bộ máy nhà nước thời

Đinh đã được củng cố

GV yêu cầu HS quan sát H.18 sgk tr.29 và nêu

suy nghĩ của em

? Những việc đã làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý

Quan sát,trình bày

Trả lời => Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm

Trang 35

nghĩa như thế nào?

GV chốt.

cá nhânNghe

một bước trong việc xây dựngchính quyền độc lập, tự chủ,khẳng định quyền quốc gia dântộc

Hoạt động 3 - Hướng dẫn HS tìm hiểu Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê (10p)

? Cuối 979, triều đình nhà Đinh xảy ra biến

cố gì ? Triều đình tồn tại bao lâu ? Mấy đời

vua ?

( 13 năm (968 ® 980) và 2 đời vua )

GV chốt: Cuối năm 979 nội bộ triều Đinh xảy

ra biến cố: Đinh Tiên Hoàng và con trai là Đinh

Liễn bị ám hại, vua mới còn nhỏ, Lê Hoàn được

cử làm phụ chính đã đánh bại cuộc nổi loạn của

một số tướng lĩnh

? Nhân cơ hội đó nhà Tống đã làm gì ?

Trong hoàn cảnh đất nước như vậy, có sự

kiện gì xảy ra ?

? Vì sao các tướng lĩnh và quân đội lại suy tôn

Lê Hoàn lên ngôi vua?

GV gọi 1 HS đọc đoạn chữ in nghiêng để hiểu

sơ lược về cuộc đời Lê Hoàn

Nghe, ghi

Trả lời

cá nhân

Đọc, theodõi

2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê:

- Cuối 979, nội bộ triều đình rối loạn, Đinh Tiên Hoàng và Đinh Liễn bị ám hại.

- Nhân cơ hội, nhà Tống lăm le xâm phạm nước ta.

Þ Lê Hoàn được suy tôn làm

vua để chỉ huy kháng chiến ® nhà Tiền Lê thành lập.

GV nhấn mạnh: trước tình thế nguy ngập, vua

Đinh vừa mất, vua mới còn nhỏ, quân tống

ngấp nghé ở biên cương, thái hậu Dương Vân

Nga đã ủng hộ các đại thần trong triều suy tôn

Lê Hoàn làm vua Hành động này là đúng đắn,

bà đã biết hi sinh quyền lợi của dòng họ, vượt

lên quan niệm của chế độ phong kiến để bảo vệ

lợi ích của dan tộc

NgheNghe

? Lê Hoàn đã xây dựng đất nước như thế nào

sau khi lên ngôi?

GV gọi đại diện nhóm trình bày.

GV chốt (bảng phụ)

Thảo luậnnhóm

Trình bày

Quan sát,ghi

- Tổ chức bộ máy cai trị ở TW:

Nhà nước:

- Hành chính: cả nước chia làm 10

lộ, dưới lộ có phủ, châu

- Quân đội: gồm 10 Đạo và 2 bộ

phận (Cấm quân và quân địa phương )

- Ngoại giao: giữ mối quan hệbang giao với nhà Tống

V

T QĐ

Trang 36

Hoạt động 4 - Hướng dẫn HS tìm hiểu Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn (10p)

GV tường thuật diễn biến cuộc kháng chiến

chống Tống của Lê Hoàn trên bản đồ

? Cuộc kháng chiến thắng lợi có ý nghĩa như

thế nào?

Quan sát,Nghe

Trả lời

cá nhân

3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn:

- Năm 981 quân Tống sang xâmlược nước ta:

+ Quân bộ: theo đường BạchĐằng

- Diễn biến:

+ Quân thủy đóng cọc, chặnthuyền giặc trên sông Bạch Đằng.+ Quân bộ: chặn đánh không chokết hợp với quân thủy

- Kết quả : Cuộc kháng chiến kếtthúc thắng lợi, tướng Hầu NhânBảo bị giết tại trận

? Vua Lê đã làm gì sau khi giành thắng lợi?

Hành động đó gợi cho em suy nghĩ gì?

(Sai sứ sang Trung Quốc, trao trả một số tù

binh, đặt lại quan hệ)

GV chốt: Cuộc kháng chiến đã đánh bại nguy

cơ xâm lược của nước ngoài, giữ vững nền độc

nước thời Ngô Quyền với thời Đinh - Tiền Lê

GV mời nhóm nhanh nhất trình bày.

GV nhận xét.

Hoạt độngnhóm

Trình bày

Theo dõi,đối chiếu

Hoạt động 6 - Hướng dẫn học tập (1p)

- Yêu cầu HS học bài

- Đọc tìm hiểu mục II bài “Nước Đại Việt thời

Đinh - Tiền Lê” (Sự phát triển về kinh tế văn

hóa.)

Nghe, thựchiện

- Nêu những việc làm của LêHoàn sau khi lên ngôi ?

- Tường thuật diễn biến cuộckháng chiến chống Tống của LêHoàn trên bản đồ ?

Trang 37

Tiết 14 - Bài 9 : NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH - TIỀN LÊ.

- Nhà Tống xân lược nước ta, nhưng chúng đã bị quân, dân ta đánh cho đại bại

Tiết 2 - Sự phát triển về kinh tế văn hóa

- Nhà Đinh và nhà Tiền Lê đã bước đầu xây dựng nền kinh tế, văn hóa phát triển

2 Tư tưởng : Giáo dục HS lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức độc lập, tự chủ trong xây

dựng kinh tế, quý trọng các truyền thống văn hóa của ông cha, biết ơn đối với nhữngngười có công xây dựng, bảo vệ đất nước trong thời kì đầu giành lại độc lập

3 Kĩ năng: Bồi dưỡng cho HS kĩ năng vẽ sơ đồ, lập biểu đồ, kĩ năng sử dụng bản đồ

khi học bài, trả lời câu hỏi kết hợp với xác định trên bản đồ và điền kí hiệu vào vị trí cầnthiết

Trang 38

1) Giáo viên:

- Tranh ảnh về đền thờ vua Đinh, vua Lê tại Ninh Bình

- Một số hiện vật mới phát hiện ( nếu sưu tầm được )

2) Học sinh:

- Đọc, tìm hiểu bài

TIẾT 2 – SỰ PHÁT TRIỂN VỀ KINH TẾ VĂN HÓA.

III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học:

Hoạt động 1 - Giới thiệu bài (1p)

GV giới thiệu bài: Sau kháng chiến chống

Tống của Lê Hoàn, Đại Cồ Việt có nhiều khó

khăn, đòi hỏi phải xây dựng một nền kinh tế,

Nhóm 1+2: Em hãy điểm qua tình hình

nông nghiệp nước ta thời Đinh - Tiền Lê ?

Nhóm 3+4: Trình bày tình hình thủ công

nghiệp và thương nghiệp thời Đinh - Tiền Lê

?

GV chốt: Nông nghiệp thời kì này đã phát

triển, biểu hiện là được mùa liên tục Đó là do

nhà nước chú trọng đến thủy lợi và có biện

pháp khuyến nông Hằng năm, vào mùa xuân,

nhà vua tổ chức lễ cày tịch điền và tự mình cày

mấy đường để động viên khuyến khích nhân

dân tích cực tham gia sản xuất

Đọc

Theo dõisgk

Hoạt độngnhóm

Trình bày,theo dõi,nhận xét,

bổ sung

Nghe, ghi

Mô tả và trình bày

1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế

tự chủ:

a Nông nghiệp :

- Phần lớm ruộng đất thuộc công làng xã.

- Nông dân được chia ruộng đất , có nghĩa vụ đóng thuế, đi lín cho nhà vua.

- Khuyến khích sx, đào đường, xây thành, khai khẩn đất hoang, chú trọng k thuỷ lợi

- Khuyến khích phát nghề trồng dâu nuôi tằm.

Trang 39

GV yêu cầu HS dựa vào phần in nghiêng mô tả

về Hoa Lư Và cho biết suy nghĩ của em

? Nguyên nhân nào dẫn tới sự phát triển thủ

- Nghề thủ công cổ truyền phát triển: dệt lụa kéo tơ, làm giấy, làm đồ gốm, đúc đồng, rèn sắt,

đồ mộc…

* Nguyên nhân phát triển:

- Đất nước đã dành được độc lập dân tộc, các thợ thủ công lành nghề không còn bị bắt đưa sang Trung Quốc làm việc như thời Bắc thuộc, do bản tính cần

cù và kinh nghiệm lâu đời của nhân dân ta truyền lại

GV nhấn mạnh:

Từ năm 976, thuyền buôn nước ngoài vào nước

ta, dâng nhiều sản vật quý lạ cho vua Đinh, xin

được tiếp tục trao đổi buôn bán Sự trao đổi

buôn bán này đã kích thích các ngành nghề thủ

công trong nước phát triển, sản phẩm không

những tăng về số lượng mà còn tăng cả về chất

lượng Đến thời Tiền Lê, do đào thêm sông, đắp

thêm đường, thống nhất tiền tệ đã tạo thuận lợi

cho việc buôn bán trong nước và với nước

ngoài phát triển đặc biệt là vùng biên giới Việt

-Tống

c Thương nghiệp :

- Đúc tiền đồng, các trung tâm buôn bán, chợ làng quê hình thành ở các địa phương

- Quan hệ bang giao Việt - Tống

được thiết lập.(Buôn bán với

nước ngoài k)

? Nguyên nhân nào làm cho kinh tế thời Đinh –

Tiền Lê có bước phát triển ?

GV yêu càu HS quan sát hình 20 sgk tr.33 và

nêu suy nghĩ của em

Trả lời

cá nhân

Quan sát,trả lời cánhân

Hoạt động 3 - Hướng dẫn HS tìm hiểu Đời sống xã hội và văn hóa (15p)

XH thời Đinh – Tiền Lê bao gồm mấy giai

Trả lời cá nhân

1 HS trình bày Lớp theo dõi,

2 Đời sống xã hội và văn hoá :

Thợ thủ công

Buôn bán nhỏ

Địa chủ ít

Nô tì

Trang 40

nhận xét,

bổ sung

? Nền giáo dục, đời sống văn hóa thời Đinh –

Tiền Lê phát triển ra sao? Vì sao chưa k ?

? Tín ngưỡng, tôn giáo ? Vì sao một số nhà sư

thuộc tầng lớp thống trị và được trọng dụng?

GV nhấn mạnh: Đạo Phật có điều kiện truyền

bá rộng rãi hơn, giáo dục chưa phát triển

nên số người đi học rất ít mà phần lớn những

người có học là các nhà sư cho nên họ được

nhân dân và nhà nước quý trọng.

? Trong dân gian có loại hình văn hóa nào ?

GV mở rộng: vào những ngày hội vui, vua

cũng thích đi chân đất, cầm chiếc xiên lội ao

đâm cá Vùng nào cũng có lò vật, trai gái đều

chuộng võ, ca hát nhảy múa phát triển Điều

này chứng tỏ nhân dân ta không những có

tinh thần chuộng võ mà còn thích ca hát

nhảy múa và từng bước tạo nên nghệ thuật

sân khấu (chèo) của mình.

GV hướng dẫn HS liên hệ thực tế địa phương.

Nghe

- Các loại hình văn hóa dân gianphát triển (ca hát, nhảy múa, đáuvật, đua thuyền…)

Hoạt động 4 - Hướng dẫn HS luyện tập (6p)

GV hướng dẫn HS trả lời câu hỏi:

? Nguyên nhân nào làm cho kinh tế thời Đinh –

Tiền Lê có bước k ?

? Đời sống XH và văn hóa Đại Cồ Việt có gì

thay đổi ?

Hoạt độngnhóm

Trình bày,theodõi,nhạnxét, bổsung

Câu 1 - Đất nước được độc lập tự

chủ, ít chịu ảnh hưởng của thiêntai, nhà nước quan tâm đến việcphát triển nông nghiệp: khai khẩn,thủy lợi, sản xuất thủ congnghiệp ,thương nghiệp đều thuạnlợi, phát triển

Câu 2 – Là bước tiến quan trọng

(Sự phát triển của Phật giáo, các

lễ hội tiếp tục được phát huy…)

Hoạt động 5 - Hướng dẫn học tập (1p)

Tiêu đề	Sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở châu âu
Trường học	Trường Trung Học Cơ Sở
Chuyên ngành	Lịch Sử
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2023
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	104
Dung lượng	1,46 MB