GV: Nhaän xeùt, lieân heä, Giaùo duïc hoïc sinh loøng loøng yeâu quê hương ,đất nước, biết ơn những người đã có công xây dựng đất nước, Tinh thần lao động, sáng tạo của nhân dân ta trong[r]
Trang 1Tuần 01: 19-24/8/13 Phần một: NS:15/8/13
KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI ND:20/8/13
Tiết: 01 BÀI 1: SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở
CHÂU ÂU ( thời sơ – trung kì trung đại )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Sự ra đời xã hội phong kiến ở Châu Aâu
- Khái niệm lãnh địa phong kiến, Tổ chức và hoạt động vàđặc điểm của nền kinh tếlãnh địa
- Một số nét cơ bản về thành thị trung đại
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh sự hình thành xã hội phong kiến ở Châu Aâu là tính tất yếu của lịch sử Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ( các lãnh chúa đã chiếm ruộng đất mênh mông biến nô lệ và nông dân thành nông nô để bóc lột Sự ra đời và hoạt động của các thành thị trung đại ở châu Âu )
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng miêu tả, phân tích tranh ảnh, sự kiện lịch sử, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh lâu đài và thành quách của Lãnh chúa Tranh hội chợ ở Đức
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Xã hội phong kiến ở Châu Aâu được hình thành và phát triển như thế nào? Để biếtđược điều này Hôm nay, Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 1 sự hình thành và pháttriển của xã hội phong kiến ở Châu âu
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: Cá nhân
PV: Cuối thế kỉ V người Giec man đã làm việc
gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Những việc làm này có tác động như thế
nào đến sự hình thành xã hội phong kiến ở
Châu Aâu?
PV: Trong xã hội xuất hiện những tầng lớp nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Giai cấp lãnh chúa hình thành từ những
tầng lớp nào?
GV: liên hệ lãnh chúa phong kiến là các tướng lĩnh, quý
tộc cĩ nhiều ruộng đất và tước vị, cĩ quyền thế và rất
giàu cĩ.
PV: Nông nô được hình thành từ những tầng lớp
1 SỰ HÌNH THÀNH XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU ÂU
- Cuối thế kỉ V, người Giécmanxâm chiếm, tiêu diệt các quốc giacổ đại phương Tây thành lập nhiềuvương quốc mới…
- Trên lãnh thổ Rôma, ngườiGiécman đã:
+ Chiếm ruộng đất của chủ nô rồichia nhau
+ Phong cho các tướng lĩnh, quý tộccác tước vị…
- Những việc làm này tác động đếnxã hội hình thành các tầng lớp
Trang 2GV: Nhận xét, liên hệ nơng nơ là những nơ lệ được
giải phĩng và nơng dân, họ khơng cĩ ruộng đất phải làm
thuê, phụ thuộc vào lãnh chúa. , chốt ý.
Chuyển ý: Lãnh địa phong kiến là gì? Cuộc sống
của lãnh chúa trong lãnh địa như thế nào? Để
biết được điều này, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu
phần hai
Hoạt động 2: Cá nhân
PV:Theo em, lãnh địa phong kiến là gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV: treo Tranh lâu đài và thành quách của Lãnh
chúa
PV: Em hãy miêu tả quang cảnh bức tranh?
GV: Nhận xét, liên hệ phần chữ nhỏ
PV:Trong bức tranh có những gì??
PV: Theo em, cuộc sống của lãnh chúa trong
lãnh địa như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh, các lãnh chúa đã
chiếm ruộng đất mênh mông biến nô lệ và nông
dân thành nông nô để bóc lột
PV:Theo em, nền kinh tế trong lãnh địa có đặc
điểm gì?
GV: Nhận xét, liên hệ kinh tế tự cấp, tự túc,
nông nghiệp gắn liền với TCN, quan hệ người
bóc lột người
Chuyển ý: Thành thị trung đại xuất hiện như
thế nào? Cuộc sống trong thành thị ra sao? Để
biết được điều này, thầy trò chúng ta tiếp tục
tìm hiểu phần ba
Hoạt động 3: nhóm
PV: Thành thị trung đại xuất hiện như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Những ai sống trong thành thị ? họ làm
những nghề gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV treo Tranh hội chợ ở Đức lên bảng
PV: các em hãy quan sát toàn cảnh bức tranh?
PV: Em hãy miêu tả quang cảnh bức tranh?
PV: Thành thị trung đại cĩ vai trị gì?
GV: Nhận xét, liên hệ sự ra đời và hoạt động của các
thành thị sẽ thúc đẩy sản xuất, làm cho xã hội phong kiến
phát triển chốt ý
mới: lãnh chúa phong kiến và nôngnô
=> Xã hội phong kiến ở Châu Aâuđược hình thành
2 LÃNH ĐỊA PHONG KIẾN
- Lãnh địa là khu đất rộng, trởthành vùng đất riêng của lãnhchúa như một vương quốc thu nhỏ
- Tổ chức và hoạt động của lãnhđịa:
+ Lãnh địa bao gồm đất đai, dinhthự với tường cao, hào sâu, khotàng, đồng cỏ, đầm lay của lãnhchúa
+ Nông nô nhận đất canh tác củalãnh chúa và nộp tô thuế, ngoài racòn nộp nhiều thứ thuế khác
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, họkhông phải lao động, sống sungsướng, xa hoa
-Đặc trưng cơ bản là đơn vị kinhtế, chính trị độc lập mang tính tựcung tự cấp, đóng kín của một lãnhchúa
3 SỰ XUẤT HIỆN CÁC THÀNH THỊ TRUNG ĐẠI
- Nguyên nhân ra đời:
+ Thời kỳ phong kiến phân quyềncác lãnh địa đều đóng kín, khôngcó trao đổi, buôn bán với bênngoài
+ Cuối thế kỉ XI, do sản xuất thủcông phát triển, thợ thủ công đưahàng hóa đến những nơi đôngngười để trao đổi, buôn bán và lậpxưởng sản xuất
+ Từ đây hình thành các thị trấn,rồi phát triển thành thành phố,gọi là thành thị
- Hoạt động: cư dân chủ yếu là thợthủ công, thương nhân, họ lập cácphường hội, thong hội để cùngnhau sản xuất và buôn bán
Trang 3-Vai trò: thúc đẩy sản xuất, làm cho xãhội phong kiến phát triển
4.Sơ kết bài học.
- Sự ra đời xã hội phong kiến ở Châu Aâu
- Khái niệm lãnh địa phong kiến, Tổ chức và hoạt động vàđặc điểm của nền kinh tếlãnh địa
- Một số nét cơ bản về thành thị trung đại
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 2 Sự suy vong của chế độ phong kiến và sự hình thành chủ nghĩa
tư bản ở Châu Aâu
+ Những cuộc phát kiến lớn về địa lí
+ Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu
Tiết: 02 BÀI 2: SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ ND:22/8/13
SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Nguyên nhân, các cuộc phát kiến địa lí và ý nghĩa của chúng
- Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường ( nguyên nhân và tác dụng các cuộcphát kiến địa lí, mở rộng môi trường tiếp xúc của con người ở các châu lục)
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích bản đồ, sự kiện lịch sử, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh tàu Caraven, tranh Cô- Lôm-bô
- Bản đồ những cuộc phát kiến địa lí
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Xã hội phong kiến ở Châu Aâu được hình thành như thế nào?
Trả lời: - Cuối thế kỉ V, người Giécman đã:
+ Xâm chiếm, tiêu diệt các quốc gia cổ đại phương Tây thành lập nhiều vương quốc mới….+ Chiếm ruộng đất của chủ nô rồi chia nhau
+ Phong cho các tướng lĩnh, quý tộc các tước vị…
- Xã hội hình thành các tầng lớp mới: lãnh chúa phong kiến và nông nô
=> Xã hội phong kiến ở Châu Aâu được hình thành
- Xã hội xuất hiện hai giai cấp lãnh chúa và nông nô
=> Xã hội phong kiến ở Châu Aâu được hình thành
Câu 2: Lãnh địa phong kiến là gì? Tổ chức và hoạt động của lãnh địa như thế nào?
Trang 4Trả lời: - Lãnh địa là khu đất rộng, trở thành vùng đất riêng của lãnh chúa như mộtvương quốc thu nhỏ.
- Tổ chức và hoạt động của lãnh địa:
+ Lãnh địa bao gồm đất đai, dinh thự với tường cao, hào sâu, kho tàng, đồng cỏ, đầmlay của lãnh chúa
+ Nông nô nhận đất canh tác của lãnh chúa và nộp tô thuế, ngoài ra còn nộp nhiều thứthuế khác
+ Lãnh chúa bóc lột nông nô, họ không phải lao động, sống sung sướng, xa hoa
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Vì sao xã hội phong kiến Châu Aâu bị suy vong? Chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu đượchình thành như thế nào? Để biết được điều này Hôm nay, Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểubài 1 sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở Châu âu
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
PV: Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến địa
lí?
GV: Nhận xét, liên hệ, do nảy sinh nhu cầu về
thị trường mới , nguyên liệu và vàng bạc chốt ý.
GV treo Bản đồ những cuộc phát kiến địa lí lên
bảng
PV:Dựa vào bản đồ, giới thiệu về các cuộc phát
kiến địa lí ?
GV: Nhận xét, liên hệ bản đồ, Tranh tàu
Caraven, tranh Cô- Lôm-bô=> mở rộng môi
trường tiếp xúc của con người ở các châu
lục, mở rộng môi trường giao dịch trên thế
giới
PV: Ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
Chuyển ý:Chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu được hình
thành như thế nào? Để biết được điều này, thầy
trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần hai
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Quý tộc và tư sản châu Âu đã làm cách nào
để có được tiền vốn và đội ngũ công nhân làm
thuê?
PV: Sau các cuộc phát kiến địa lí, các quý tộc và
thương nhân châu âu đã làm việc gì về kinh tế?
GV: Nhận xét, liên hệ buôn bán nô lệ da đen,
chốt ý
PV: Trong xã hội có gì thay đổi?
PV: Giai cấp tư sản và giai cấp vô sản được hình
1 NHỮNG CUỘC PHÁT KIẾN LỚN VỂ ĐỊA LÍ
- Nguyên nhân: Do nhu cầu pháttriển sản xuất Tiến bộ về kĩthuật hàng hải như la bàn, hảiđồ, kĩ thuật đóng tàu…
- Những cuộc phát kiến lớn : B.Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi
1487, Va-xcô đơ Ga-ma đến TâyNam Ấn Độ 1498, Cô-lôm-bôtìm ra châu Mĩ 1492, PH Ma-gien-lan đi vòng quanh Trái Đất1519-1522
- Ý nghĩa: thúc đẩy thươngnghiệp phát triển và đem lạinguồn lợi khổng lồ cho giai cấp
tư sản châu Âu
2 SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU
- Sự ra đời của giai cấp tư sản:Qúy tộc và thương nhân trở nêngiàu có nhờ cướp bóc của cải, tàinguyên của các nước thuộc địa,mở rộng sản xuất, kinh doanh,lập đồn điền, bóc lột sức laođộng làm thuê, giai cấp tư sản
Trang 5thành từ những tầng lớp nào trong xã hội phong
kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ, Giáo dục học sinh sự
hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu là tính
tất yếu của lịch sử, chốt ý
=> Quan hệ sản xuất tư bản chủnghĩa được hình thành
4 Sơ kết bài học.
- Nguyên nhân, các cuộc phát kiến địa lí và ý nghĩa của chúng
- Sự hình thành chủ nghĩa tư bản ở Châu Aâu
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 3 Cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến thời hậu kìtrung đại ở Châu Aâu
+ Nguyên nhân, khái niệm, nội dung, ý nghĩa của phong trào văn hóa phụchưng
+ Phong trào cải cách tôn giáo
Tiết: 03 BÀI 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG ND: 27/8/13
Trang 6PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Nguyên nhân, khái niệm, nội dung và ý nghĩa của phong trào văn hóa phục hưngthế kỉ XIV – XVII
- Nguyên nhân, diễn biến và hệ quả của phong trào cải cách tôn giáo
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường ( thành tựu của phong trào văn hóaphục hưng , ý thức bảo vệ các di sản văn hoá )
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích , sự kiện lịch sử
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh Ma-đô-na bên cửa sổ
- Tranh M Lu-thơ
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Giới thiệu về các cuộc phát kiến địa lí ?
Trả lời: - Nguyên nhân: Do nhu cầu phát triển sản xuất Tiến bộ về kĩ thuật hàng hảinhư la bàn, hải đồ, kĩ thuật đóng tàu…
- Những cuộc phát kiến lớn : B Đi-a-xơ đến cực Nam châu Phi 1487, Va-xcô đơ Ga-mađến Tây Nam Ấn Độ 1498, Cô-lôm-bô tìm ra châu Mĩ 1492, PH Ma-gien-lan đi vòngquanh Trái Đất 1519-1522
- Ý nghĩa: thúc đẩy thương nghiệp phát triển và đem lại nguồn lợi khổng lồ cho giai cấp
tư sản châu Âu
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Vì sao giai cấp tư sản lại đấu tranh chống chế độ phong kiến? Giai cấp tư sảnđấu tranh bằng cách nào? Kết quả ra sao? Để biết được điều này Hôm nay, Thầy tròchúng ta sẽ tìm hiểu bài 1 sự hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ở Châuâu
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
PV: Nguyên nhân nào dẫn đến phong trào
văn hóa phục hưng?
PV: Vì sao giai cấp tư sản đứng lên đấu
tranh chống giai cấp qúy tộc phong kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Đọc phần chữ nhỏ giới thiệu các nhà
văn hóa phục hưng?
PV: Các nhà văn hóa phục hưng đấu tranh
chống phong kiến bằng phương tiện gì?
1 PHONG TRÀO VĂN HÓA PHỤC HƯNG ( THẾ KỈ XIV – XVII ).
- Nguyên nhân:
+ Sự kìm hãm, vùi dập của chế độphong kiến đối với các giá trị văn hoá.+ Sự lớn mạnh của giai cấp Tư sản cóthế lực về kinh tế, nhưng không có địa
vị xã hội
- Khái niệm phong trào văn hoá phụchưng: là khôi phục những tinh hoa văn
Trang 7GV: Nhận xét, liên hệ.
GV treo tranh Ma-đô-na bên cửa sổ lên
GV: Nhận xét, liên hệ
PV: Theo em, phong trào văn hoá phục hưng
là gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Qua các tác phẫm của mình, Cacù nhà
văn hóa phục hưng muốn nói lên điều gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, Giáo dục học sinh
thấy nội dung tư tưởng của phong trào
văn hóa phục hưng là đấu tranh vì
quyền lợi của con người Giáo dục ý
thức bảo vệ cacù di sản văn hoá thế
giới, chốt ý.
PV: Phong trào văn hóa phục hưng có ý
nghĩa?
GV: Nhận xét, liên hệ
Chuyển ý: Vì sao xuất hiện phong trào cải
cách tôn giáo? Phong trào cải cách tôn giáo
có tác động như thế nào đến xã hội Châu
Aâu thời bấy giờ?Để biết được điều này, thầy
trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần hai
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Cho biết nguyên nhân dẫn đến phong
trào cải cách tôn giáo?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Kể tên các nhà cải cách tôn giáo mà em
biết?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh M Lu-thơ
PV: Cho biết nội dung tư tưởng của M
Lu-Thơ và Can- Vanh?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Phong trào cải cách tôn giáo có tác
động như thế nào đến xã hội Châu Aâu thời
bấy giờ?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
hoá cổ đại Hi Lạp và Rô ma, đồng thờiphát triển nó ở tầm cao mới
- Nội dung tư tưởng:
+ Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki Tôvà đả phá trật tự xã hội phong kiến.+ Đề cao giá trị chân chính của conngười
+ Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựngthế giới quan duy vật tiến bộ
- Diễn biến:
+ Cải cách của M Lu thơ: lên án nhữnghành vi tham lam và đồi bại của GiáoHoàng, đòi bỏ những hủ tục, nghi lễphiền toái
+ Cải cách của Can Vanh: chịu ảnhhưởng những cải cách của Lu Thơ, hìnhthành giáo phái mới gọi là đạo TinLành
- Hê quả:
+ Đạo Kitô phân thành hai giáo pháiCựu giáo là Kitô giáo cũ và Tân giáomâu thuẫn và xung đột với nhau
+ Bùng lên cuộc chiến tranh nông dânĐức
4 Sơ kết bài học.
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của pgong trào văn hóa phục hưngthế kỉ XIV – XVII
- Nguyên nhân xuất hiện và tác động của phong trào cải cách tôn giáo
Trang 85 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 4 Trung Quốc thời phong kiến
+ Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
+ Xã hội Trung Quốc thời Tần-Hán
+ Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời Đường
Tiết: 04 BÀI 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ND:29/8/13
Trang 9I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
- Chính sách đối đội và đối ngoại của xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán, thời Đường
2.Tư tưởng:
- Giúp học sinh thấy được công lao to lớn của các triều đại phong kiến ở Trung Quốc
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, miêu tả tranh ảnh
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh tượng gốm trong lăng mộ Tần Thủy Hoàng
- Bảng niên biểu lịch sử Trung Quốc thời cổ- trung đại
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1:Cho biết nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng và ý nghĩa của phongtrào văn hóa phục hưng thế kỉ XIV – XVII ?
Trả lời: - Nguyên nhân:
+ Sự kìm hãm, vùi dập của chế độ phong kiến đối với các giá trị văn hoá
+ Sự lớn mạnh của giai cấp Tư sản có thế lực về kinh tế, nhưng không có địa vị xã hội
- Nội dung tư tưởng:
+ Lên án nghiêm khắc Giáo hội Ki Tô và đả phá trật tự xã hội phong kiến
+ Đề cao giá trị chân chính của con người
+ Đề cao khoa học tự nhiên, xây dựng thế giới quan duy vật tiến bộ
- Ýnghĩa:
+ Phát động quần chúng đấu tranh chống lại xã hội phong kiến
+ Mở đường cho sự phát triển của văn hoá châu Âu và nhân loại
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Phía Bắc nước ta giáp với nước nào? Hôm nay, Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu xemxã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào? Các chính sách đối nộivà đối ngoại của các triều đại nhà Tần – Hán – Đường như thế nào?
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
GV: giới thiệu lịch sử Trung Quốc qua các
triều đại Hạ, Thương, Chu
PV: Xã hội xuất hiện những giai cấp nào?
PV: Giai cấp địa chủ và nông dân lĩnh canh
được hình thành như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV: treo Bảng niên biểu lịch sử Trung Quốc
thời cổ- trung đại lên bảng
PV: Đọc bảng niên biểu giới thiệu các triều
đại phong kiến ở Trung Quốc?
1 SỰ HÌNH THÀNH XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở TRUNG QUỐC.
- Xã hội phong kiến hình thành từthế kỉ III TCN thời Tần
+ Quan lại và nông dân giàu chiếmnhiều ruộng, có quyền lực trở thànhđịa chủ
+ Nhiều nông dân mất ruộng phảinhận ruộng của địa chủ trở thành táđiền, phải nộp một phần hoa lợi chođịa chủ gọi là địa tô
Trang 10Chuyển ý: Chính sách đối nội và đối ngoại của
Nhà Tần – Hán và Đường như thế nào? Để
biết được điều này , thầy trò chúng ta sẽ tìm
hiểu phần hai và ba
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Cho biết chính sách đối nội của nhà Tần?
GV: nhận xét, liên hệ tranh tượng gốm trong
lăng mộ Tần Thuỷ Hoàng, chốt ý
PV: Cho biết chính sách về kinh tế của nhà
Tần?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách đối ngoại của nhà
Tần?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách đối nội của nhà Hán?
GV: nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách về kinh tế của nhà
Hán?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách đối ngoại của nhà
Hán?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Các chính sách đối nội và đối ngoại của
nhà Tần – Hán có tác động như thế nào đến
xã hội phong kiến Trung Quốc ?
GV: nhận xét, liên hệ nội dung sgk
Chuyển ý: Nhà Đường thành lập từ khi nào/
sự thịnh vượng của nhà Đường được biểu hiện
như thế nào? Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu
phần ba
Hoạt động 3: cá nhân
PV: Cho biết chính sách đối nội của nhà
Đường?
GV: nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách về kinh tế của nhà
Đường?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết chính sách đối ngoại của nhà
Đường?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
=> Xã hội phong kiến Trung Quốcđược xác lập
2 XÃ HỘI TRUNG QUỐC THỜI TẦN – HÁN
- Nhà Tần:
+ Đối nội: Chia đất nước thành cácquận, huyện và cử các quan lại đếncai trị, thi hành chế độ cai trị rất hàkhắc
+ Kinh tế: ban hành chế độ đo lườngthống nhất
- Đối ngoại: Gây chiến tranh mở rộnglãnh thổ về phía bắc và phía nam
- Đối ngoại: tiến hành chiến tranhxâm lược Triều Tiên, các nước phươngNam
3 SỰ THỊNH VƯỢNG C ỦA TRUNG QUỐC DƯỚI THỜI ĐƯỜNG.
- Đối nội: Tổ chức bộ máy nhà nướcđược củng cố hoàn thiện hơn, cử ngườithân tín cai quản các địa phương, mởnhiều khoa thi chọn nhân tài
- Kinh tế: thi hành nhiều biện phápgiảm tô, lay ruộng công và ruộng bỏhoang chia ruộng cho nông dân, thựchiện chế độ quân điền Do đó sảnxuất phát triển, kinh tế phát triểnphồn thịnh
- Đối ngoại: xâm chiếm vùng NộiMông, Đại Việt…
4 Sơ kết bài học.
- Sự hình thành xã hội phong kiến ở Trung Quốc
- Chính sách đối đội và đối ngoại của xã hội Trung Quốc thời Tần – Hán, thời Đường
Trang 115 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 4 Trung Quốc thời phong kiến ( Tiết 2)+ Trung Quốc thời Tống – Nguyên
+ Trung Quốc thời Minh – Thanh
+ Văn hóa, khoa học – kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
Tiết: 05 BÀI 4: TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN ( tiếp theo ) ND:3/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
Trang 121.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại và kinh tế của nhà Tống – Nguyên,Minh – Thanh
- Những thành tựu về văn hóa, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh liễn men trắng xanh thời Minh
- Tranh cố cung Trung Quốc
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
Trả lời: - Xã hội phong kiến hình thành từ thế kỉ III TCN thời Tần
+ Quan lại và nông dân giàu chiếm nhiều ruộng, có quyền lực trở thành địa chủ
+ Nhiều nông dân mất ruộng phải nhận ruộng của địa chủ trở thành tá điền, phải nộpmột phần hoa lợi cho địa chủ gọi là địa tô
=> Xã hội phong kiến Trung Quốc được xác lập
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Hôm nay, thầy trò chúng ta tiếp tục tìm hiểu xã hội phong kiến Trung Quốc quacác triều đại Tống – Nguyên, Minh – Thanh và những thành tựu về văn hóa, khoahọc, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: nhóm
GV: giới thiệu sự thành lập nhà Tống – Nguyên
PV:Nhà Tống đã thi hành những chính sách gì để
ổn định đời sống nhân dân?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV:Nhà Nguyên đã thi hành những chính sách gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Chính sách cai trị của nhà Tống và nhà
Nguyên có gì khác nhau?
PV:Vì sao có sự khác nhau đó?
GV: Nhận xét, liên hệdo nhà Nguyên là người
ngoại bang ( Mông Cổ ) đến xâm lược và đặt ách đô
hộ, nên chính sách cai trị có sự kì thị đối với người
Hán.
Chuyển ý Nhà Minh Thanh do ai thành lập, thành
lập vào thời gian nào? Xã hội thời Minh – Thanh có
gì thay đổi? Để biết dược điều này, thầy trò chúng
4 TRUNG QUỐC THỜI TỐNG NGUYÊN.
- Nhà Tống:
+ Mở mang các công trình thuỷlợi, khuyến khích sản xuất, thủcông nghiệp như: khai mỏ,luyện kim, dệt lụa…
+ Phát minh ra la bàn, thuốcsúng, nghề in, giấy viết…
- Nhà Nguyên:
+ thi hành nhiều biện phápphân biệt đối xử giữa các dântộc: người Mông Cổ có địa vịcao nhất, hưởng mọi đặc quyền,người Hán có địa vị thấp kém
Trang 13ta sẽ tìm hiểu phần năm.
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Nhà Minh - Thanh được thành lập như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ
PV: Sự suy thoái của xã hội phong kiến Trung Quốc
cuối thời Minh – Thanh được biểu hiện như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ phần chữ nhỏ
PV: Những mầm mống kinh tế tư bản chủ nghĩa
dưới thời Minh – Thanh được biểu hiện như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
Chuyển ý: Thời phong kiến Trung Quốc có những
thành tựu gì về văn hóa, khoa học kĩ thuật? Để biết
được điều này, thầy trò chúng ta tiếp tục tìm hiểu
phần sáu
Hoạt động 3: cá nhân
PV: Cho biết những thành tựu về văn hóa của
Trung Quốc thời phong kiến?
GV: Nhận xét , liên hệ Tranh liễn men trắng xanh
thời Minh, Tranh cố cung Trung Quốc, chốt ý.
PV: Quan sát tranh Cố Cung, nêu nhận xét về kiến
trúc của Trung Quốc thời phong kiến?
GV: nhận xét, liên hệ kiến trúc đạt trình độ cao,
phong cách độc đáo, Giáo dục ý thức bảo vệ bảo vệ
những thành tựu văn hoá đó.
PV: Quan sát tranh liễn men trắng xanh thời Minh,
nêu nhận xét về nghề thủ công của Trung Quốc thời
phong kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ hoa văn và cách trang trí
hoa văn rất tinh xảo, biểu hiện sự phát triển của
nghề thủ công
và bị cấm đoán đủ thứ…
5 TRUNG QUỐC THỜI MINH , THANH
- Thủ công nghiệp phát triển,xuất hiện mầm mống kinh tế tưbản chủ nghĩa như: nhiềuxưởng dệt, gốm chuyên mônhoá, có nhiều nhân công làmviệc
- Ngoại thong phát triển, đãbuôn bán với nhiều nước ĐôngNam Á, Ấn Độ, Ba Tư…
6 VĂN HÓA, KHOA HỌC-KĨ THUẬT TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN
- Tư tưởng: Nho giáo trở thànhhệ tư tưởng và đạo đức của giaicấp phong kiến
+ Văn học: thời Đường xuấthiện nhiều nhà thơ nổi tiếng…đến thời Minh – Thanh xuấthiện những bộ tiểu thuyết cógiá trị…
+ Sử học: có các bộ sử kí của TưMã Thiên, Hán thư, Đường thư,Minh sử…
+ Nghệ thuật kiến trúc: vớinhiều công trình độc đáo nhưCố cung…
4 Sơ kết bài học.
- Tổ chức bộ máy nhà nước, chính sách đối ngoại và kinh tế của nhà Tống –Nguyên, Minh – Thanh
- Những thành tựu về văn hóa, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 5 Aán Độ thời phong kiến
+ Những trang sử đầu tiên của Aán Độ
+ Aán Độ thời phong kiến.+ Văn hoá Aán Độ
Trang 14
-Tuần 03: 2-7/9/13 NS:1/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Những nét chính về Aán Độ thời phong kiến
- Ấn Độ có nền văn hoá lâu đời, là một trong những trung tâm văn minh lớn của conngười, đạt nhiều thành tựu
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường (thành tựu rực rỡ về văn hoá can bảo vệ)
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, bản đồ, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh cổng vào động 1 đền hang Ajanta
- Bản đồ Aán Độ
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Giới thiệu về nhà Tống - Nguyên thời phong kiến ?
Trả lời: - Nhà Tống:
+ Mở mang các công trình thuỷ lợi, khuyến khích sản xuất, thủ công nghiệp như: khaimỏ, luyện kim, dệt lụa…
+ Phát minh ra la bàn, thuốc súng, nghề in, giấy viết…
- Nhà Nguyên:
+ thi hành nhiều biện pháp phân biệt đối xử giữa các dân tộc: người Mông Cổ có địa vịcao nhất, hưởng mọi đặc quyền, người Hán có địa vị thấp kém và bị cấm đoán đủ thứ…
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Gv treo bản đồ Ấn Độ lên bảng và giới thiệu đất nước Ấn Độ…Đất nước Aán Độđược thành lập như thế nào? Thời phong kiến Aán Độ trải qua những triều đại phongkiến nào? Thời phong kiến Aán Độ có những thành tựu gì về văn hoá? Để biết đượcđiều này Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 5 Aán Độ thời phong kiến
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: nhóm
PV: Thời phong kiến Aán Độ trải qua những
triều đại nào?
PV: Sự phát triển của Aán Độ dưới Vương
triều Gúp ta được biểu hiện như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết những chính sách của vương
triều Hồi giáo Đêli?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Các vua vương triều Aán Độ Mô-Gôn đã
1 ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN.
- Vương triều Gúp ta:
+ Ấn Độ trở thành một quốc gia phongkiến hùng mạnh, công cụ sắt được sửdụng rộng rãi, kinh tế, xã hội và vănhoá phát triển
+ Đầu thế kỉ VI, vương triều Gúp ta bịdiệt vong, sau đó Ấn Độ luôn bị nướcngoài xâm lược, cai trị
- Vương triều Hồi giáo Đêli: thế kỉ XII,
Trang 15thi hành những chính sách gì?
GV: nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Em hãy so sánh những chính sách của
vương triều Hồi giáo Đê li với vương triều
Aán Độ Mô- gôn?
GV: nhận xét, liên hệ giống nhau đều bị
ngoại bang xâm lược, khác nhau về chính
sách cai trị.
Hoạt động 2: nhóm
PV: Cho biết những thành tựu về chữ viết
của Aán Độ thời phong kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Thời phong kiến Ấn Độ có những tôn
giáo nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết những thành tựu về văn học
của Aán Độ thời phong kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết những thành tựu về nghệ
thuật kiến trúc của Aán Độ thời phong
kiến?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV: Nhận xét, liên hệ Tranh cổng vào
động 1 đền hang Ajanta, Giáo dục ý thức
bảo vệ môi trường, bảo vệ những
thành tựu văn hoá
Ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xâm lược lập nênvương triều Hồi giáo Đê li Thi hànhchính sách chiếm đoạt ruộng đất, cấmđạo Hin đu mâu thuẫn dân tộc căngthẳng
- Vương triều Ấn Độ Mô-gôn: thế kỉXVI, người Mông Cổ chiếm đóng AánĐộ và lập nên vương triều Aán Độ Mô-gôn Xoá bỏ kì thị tôn giáo, khôi phụckinh tế, phát triển văn hoá
- Giữa thế kỉ XIX Ấn Độ trở thànhthuộc địa của Anh
2 VĂN HÓA ẤN ĐỘ.
- Chữ viết: chữ Phạn là chữ viết riêngdùng làm ngôn ngữ, văn tự để sángtác các tác phẩm văn học, thơ ca, đâylà nguồn gốc của chữ viết Hin đu
- Tơn giáo: đạo Bà La Môn, đạo Hin đulà tôn giáo phổ biến hiện nay
- Văn học Hin đu: với Giáo lí, luậtpháp, sử thi, thơ ca…có ảnh hưởng đếnđời sống xã hội
- Kiến trúc: ảnh hưởng sâu sắc của cáctôn giáo với những công trình kiếntrúc đền thờ, ngôi chùa độc đáo…
4 Sơ kết bài học.
- Những nét chính về Aán Độ thời phong kiến
- Ấn Độ có nền văn hoá lâu đời, là một trong những trung tâm văn minh lớn của conngười, đạt nhiều thành tựu
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 6 Các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
+ Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á diễn ra như thế nào?+ Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Ádiễn ra như thế nào?
Tiết: 07 BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á ND:10/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Điều kiện tự nhiên của các nước Đông Nam Á
Trang 16- Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á.
- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường ( giới thiệu điều kiện tự nhiên của khuvực, tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc trong khu vực )
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, bản đồ
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh khu đền tháp Bôrôbuđua, tranh chùa tháp Pa Gan
- Bản đồ các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1:Cho biết các vương triều của Aán Độ thời phong kiến ?
Trả lời: - Vương triều Gúp ta:
+ Ấn Độ trở thành một quốc gia phong kiến hùng mạnh, công cụ sắt được sử dụng rộngrãi, kinh tế, xã hội và văn hoá phát triển
+ Đầu thế kỉ VI, vương triều Gúp ta bị diệt vong, sau đó Ấn Độ luôn bị nước ngoài xâmlược, cai trị
- Vương triều Hồi giáo Đêli: thế kỉ XII, Ấn Độ bị Thổ Nhĩ Kì xâm lược lập nên vươngtriều Hồi giáo Đê li Thi hành chính sách chiếm đoạt ruộng đất, cấm đạo Hin đu mâuthuẫn dân tộc căng thẳng
- Vương triều Ấn Độ Mô-gôn: thế kỉ XVI, người Mông Cổ chiếm đóng Aán Độ và lập nênvương triều Aán Độ Mô- gôn Xoá bỏ kì thị tôn giáo, khôi phục kinh tế, phát triển văn hoá
- Giữa thế kỉ XIX Ấn Độ trở thành thuộc địa của Anh
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Thời cổ đại ở Đông Nam Á hình thành những quốc gia cổ nào? Bước sang thờiphong kiến ở Đông Nam Á hình thành và phát triển những quốc gia nào? Để biếtđược điều này Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 6 các quốc gia phong kiếnĐông Nam Á
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
GV treo bản đồ các nước Đông Nam Á lên
bảng, giới thiệu 11 nước hiện nay, chốt ý
PV: Khí hậu nhiệt đới gió mùa ở Đông Nam
Á có đặc điểm gì?
PV: Điều kiện tự nhiên có những thuận lợi và
khó khăn gì cho việc phát triển nông nghiệp
ở Đông Nam Á?
GV: Nhận xét, liên hệ Chịu ảnh hưởng của
gió mùa, tạo nên hai mùa rõ rệt mùa
khô và mùa mưa Khí hậu nhiệt đới ẩm,
1 SỰ HÌNH THÀNH CÁC VƯƠNG QUỐC CỔ Ở ĐÔNG NAM Á.
- Đông Nam Á là một khu vực rộng lớn,hiện nay gồm 11 nước
- Điều kiện tự nhiên:
+Chịu ảnh hưởng của gió mùa, tạo nênhai mùa rõ rệt mùa khô và mùa mưa.+ Khí hậu nhiệt đới ẩm, mưa nhiềuthuận lợi cho việc trồng lúa nước, cácloại rau, củ, quả
- Sự hình thành các quốc gia cổ:
Trang 17mưa nhiều thuận lợi cho việc trồng lúa
nước, các loại rau, củ, quả khó khăn là
khu vực phân tán do nhiều đảo, bán đảo
nhỏ.
PV: các quốc gia cổ Đông Nam Á hình thành
trong điều kiện nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV treo Bản đồ các quốc gia phong kiến Đông
Nam Á lên bản
PV: Chỉ vào bản đồ, cho biết tên và thời gian
xuất hiện các quốc gia cổ ở Đông Nam Á?
GV: Nhận xét, liên hệ bản đồ, chốt ý
PV: Quan sát tranh khu đền tháp Bô rô bu
đua, tranh chùa tháp Pa Gan, nhận xét về
thành tựu văn hoá của các vương quốc cổ ở
Đông Nam Á?
GV: Nhận xét, liên hệ
Chuyển ý: thời phong kiến ở Đông Nam Á
hình thành và phát những quốc gia nào? Để
biết được điều này, thầy trò chúng ta sẽ tìm
hiểu phần hai
Hoạt động 2: cá nhân
PV: thời kì phát triển thịnh vượng của các
quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á được biểu
hiện như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Chỉ vào bản đồ giới thiệu tên, thời gian
và quá trình hình thành của các quốc gia
phong kiến ở Đông Nam Á?
GV: Nhận xét liên hệ, chốt ý
PV: Từ nửa sau thế kỉ XVIII tình hình các
quốc gia phong kiến ở Đông Nam Á như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, Giáo dục tinh thần
đoàn kết giữa các dân tộc trong khu vực,
chống lại cá thế lực tư bản phương Tây,
chốt ý
+ Đến những thế kỉ đầu công nguyên,
cư dân ở đây biết sử dụng cơng cụ bằngsắt Chính thời gian này, các quốc giađầu tiên ở Đông Nam Á xuất hiện
- Trong khoảng 10 thế kỉ đầu sau côngnguyên, có hàng loạt các quốc gia nhỏđược hình thành: Vương quốc Cham pa
ở Trung bộ Việt Nam, vương quốc PhùNam ở hạ lưu sông Mê Công…
2 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á.
- Từ nửa sau thế kỉ X đến đầu thế kỉXVIII là thời kì phát triển thịnhvượng của các quốc gia phong kiến ởĐông Nam Á
+ Biểu hiện của sự phát triển là quátrình mở rộng, thống nhất lãnh thổvà đạt nhiều thành tựu văn hoá.+ Một số quốc gia hình thành vàphát triển: Đại Việt, Champa, Ăng co,Mô giô ha pít ( Inđônêxia )
- Đến thế kỉ XVIII, do sự tấn công củangười Mông Cổ, người Thái phải di cưxuống phía nam, rồi lập nên vươngquốc Su Khô Thay, một bộ phận kháclập nên vương quốc Lạn Xạng ( thế kỉXIV )
+ Nửa sau thế kỉ XVIII,Các quốc giaphong kiến Đông Nam Á suy yếu,giữa thế kỉ XIX trở thành thuộc địa của
tư bản phương Tây
4 Sơ kết bài học.
- Điều kiện tự nhiên của các nước Đông Nam Á
- Sự hình thành các vương quốc cổ ở Đông Nam Á
- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị phần ba Vương quốc Campuchia và phần bốn vương quốc Lào
Trang 18Tiết: 08 BÀI 6: CÁC QUỐC GIA PHONG KIẾN ĐÔNG NAM Á ( tiếp theo) ND:12/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Những nét chính về vương quốc Campuchia và vương quốc Lào
2.Tư tưởng:
- Giáo dục học sinh ý thức bảo vệ môi trường ( điều kiện tự nhiên của 2 nước, bảovệ những thành tựu văn hoá chủ yếu và công trình kiến trúc, phát triển giao lưuvăn hoá giữa các dân tộc )
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, bản đồ, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh khu đền tháp Aêngcovát và tranh Thạt Luổng
- Bản đồ Đông Nam Á thế kỉ XIII – XV
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: giới thiệu sự hình thành các quốc gia cổ ở Đông Nam Á?
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Vương quốc Campuchia và vương quốc Lào được hình thành và phát triển như thếnào? Để biết được điều này Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu tiếp phần ba vàbốn của bài 6 các quốc gia phong kiến Đông Nam Á
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
GV: treo Bản đồ Đông Nam Á thế kỉ XIII – XV lên bảng và
giới thiệu về CampuchiaCampuchia là một quốc gia tại Đơng Nam Á , nằm bên
bờ vịnh Thái Lan và nằm giữa các nước Thái Lan , Việt Nam và Lào Quốc gia này cĩ 2.572 km
đường biên giới, trong đĩ với Việt Nam là 1.228 km, với Thái Lan là 803 km và với Lào là
541 km, cùng với 443 km đường bờ biển Campuchia cĩ diện tích 181.040 km² Nằm hồn
tồn trong vùng nhiệt đới ; điểm cực nam của của Campuchia chỉ nằm khoảng trên 10° vĩ Bắc
Lãnh thổ Campuchia cĩ hình vuơng, phía bắc giáp Thái Lan và Lào, phía đơng và đơng nam
giáp Việt Nam, cịn phía tây nam và tây là vịnh Thái Lan và Thái Lan Phần lớn diện tích
Campuchia là các đồng bằng gợn sĩng và gần như nằm ở trung tâm Sơng Mê Kơng , chảy từ
bắc đến nam đất nước và là con sơng dài thứ 12 trên thế giới.Campuchia cĩ khí hậu giĩ mùa
với mùa khơ và mùa mưa kéo dài trong một khoảng thời gian tương đối bằng nhau Nhiệt độ
3 VƯƠNG QUỐC CAMPUCHIA.
- Thời kì Chân Lạp:
+ thời tiền sử trên đấtCampuchia đã có ngườisinh sống
+ Trong quá trình xuấthiện nhà nước, tộc ngườiKhơme được hình thành,họ giỏi săn bắn, giỏi đào
Trang 19và độ ẩm thường ở mức cao quanh năm Rừng chiếm khoảng 2/3 diện tích đất nước, song đã
bị suy thối phần nào tại các khu vực dễ tiếp cận do bị đốt để để chuyển đổi thành đất nơng
nghiệp
PV: Cho biết tên cư dân đầu tiên của vương quốc Campuchia?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Người Khơme thành thạo việc gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Sự phát triển của thời kì Aêngco biểu hiện như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ Tranh khu đền tháp Aêngcovát
Khu Angkor Wat cĩ chu vi gần 6 km và diện tích khoảng 200 ha, nơi cao nhất là đỉnh tháp của
ngơi đền chính, cĩ độ cao 65m Angkor Wat làđền núi duy nhất ở Campuchia cĩ lối vào chính
ở hướng tây, hướng Mặt Trời lặn.
Xung quanh ngơi đền, cĩ hào rãnh bao bọc; bên ngồi bức tường cĩ nhiều hồ chứa nước, sự
thiết kế của ngơi đền này rất cân đối và xinh đẹp, cĩ qui mơ to lớn, khu vực nằm trong vịng
tường, rộng tới 83610m².
Trung tâm của thánh điện là một tịa tháp cao 61m Muốn đi tới đĩ phải qua mấy cửa, một bậc
thềm cao và một sân rộng Chung quanh tịa tháp thấp hơn, đĩ là dấu hiệu đặc trưng của tồn
bộ kiến trúc.
Với những phù điêu phong phú, nhiều màu sắc để trang trí, hồn tồn tương xứng với sự thiết
kế cân đối và nghiêm trang Trên những bức phù điêu đá này, đã miêu tả những cảnh tượng
trong sử thi Ấn Độ Rất nhiều thần linh nam và nữ vui vẻ nhảy múa với nhau trong tư thế trêu
chọc Qua một hành lang phù điêu nối tiếp nhau, chạy dài đến mấy trăm thước Anh , đã thể
hiện nhiều nhân vật chân thật trong lịch sử của Campuchia Hình tượng được mọi người yêu
thích và thường xuất hiện trên phù điêu, chính là vị nữ thần nhảy múa của Campuchia
PV: Sau thời kì Aêngco, Campuchia bị nước nào xâm lược?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
Hoạt động 2: cá nhân
GV: treo Bản đồ Đông Nam Á thế kỉ XIII – XV lên bảng và
giới thiệu về Lào: Lào là một quốc gia duy nhất ở Đơng Nam Á khơng giáp với biển
Lào giáp Trung Quốc ở phía bắc với đường biên giới dài 505 km; giáp Campuchia ở phía nam
với đường biên giới dài 535 km; giáp với Việt Nam ở phía đơng với đường biên giới dài
2069 km, giáp với Myanma ở phía tây Bắc với đường biên giới dài 236 km; giáp với Thái
Lan ở phía tây với đường biên giới dài 1835 km [1]
Địa thể đất Lào cĩ nhiều núi non bao phủ bởi rừng xanh; đỉnh cao nhất là Phou Bia cao 2.817
m Diện tích cịn lại là bình nguyên và cao nguyên Sơng Mê Kơng chảy dọc gần hết biên giới
phía tây, giáp giới với Thái Lan , trong khi đĩ dãy Trường Sơn chạy dọc theo biên giới phía
đơng giáp với Việt Nam
Khí hậu trong khu vực là khí hậu nhiệt đới của khu vực giĩ mùa với hai mùa rõ rệt: mùa
mưa và mùa khơ Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 đến tháng 11, tiếp theo đĩ là mùa khơ từ tháng
12 đến tháng 4 năm sau.
Thủ đơ và thành phố lớn nhất của Lào là Viêng Chăn , các thành phố lớn khác là: Louang
Phrabang , Savannakhet và Pakse
Lào cũng là quốc gia cĩ nhiều lồi động vật quí hiếm trên thế giới sinh sống, nổi bật nhất
là hổ , voi và bị tĩt khổng lồ Rất nhiều lồi đang đứng trước hiểm họa tuyệt chủng do nạn săn
trộm và phá rừng
PV: Cho biết tên cư dân đầu tiên của vương quốc Lào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Các bộ tộc người lào sống ở đâu và làm nghề gì?
PV: Nêu các chính sách đối nội củavương quốc Lạn Xạng ?
ao đắp hồ chứa nước Đếnthế kỉ vương quốc ChânLạp ra đời
- Thời kì Aêngco từ thế kỉ
IX đến thế kỉ XV là thời
kì phát triển huy hoàngcủa chế độ phong kiếnCampuchia
+ Nông nghiệp phát triển.+ Lãnh thổ mở rộng
+ Văn hoá độc đáo màtiêu biểu nhất là kiến trúcđền tháp như Ăng co Vát,Ăng co Thom
- Sau thời kì Aêngco,Campuchia bước vào giaiđoạn suy yếu kéo dài tới
1863 khi thực dân Phápxâm lược
2 VƯƠNG QUỐC LÀO.
- Tộc người đầu tiên trênđất Lào là người LàoThơng, về sau thêm nhómngười Thái di cư đến ( Làolùm) Với nghề trồng luaunương, săn bắn và làmmột số nghề thủ công
- Giữa thế kỉ XIV, các bộlạc Lào thống nhất thànhmột nước riêng gọi là LạnXạng
- Nước Triệu voi pháttriển thịnh vượng ở cácthế kỉ XV – XVII
- Chính sách đối ngoại:giữ quan hệ hoà hiếu vớiĐại Việt, Campuchia,nhưng kiên quyết chiếnđấu chống quân xâm lượcMiến Điện
Trang 20GV: Nhận xét,liên hệ tranh Thạt Luổng được xây từ năm 1566 dưới triều
vua Xệt-thả-thi-lạt, theo hình một nậm rượu, trên một phế tích của một ngơi đền Ấn Độ thế kỷ
13 Bên ngồi ngơi chùa được dát vàng
Theo truyền thuyết, trong tháp cĩ lưu giữ xá lợi của Đức Phật là một sợi tĩc và rất nhiều châu
báu Thạt Luơng gồm tháp chính cao 45 thước, bao quanh là các tháp phụ, sơn thếp vàng.
Vào năm 1563, sau khi giành được một loạt chiến thắng quân sự trong cuộc kháng chiến
chống quân xâm lược Miến Điện ở Hatsỏi, Pakhoui Mường Xén, Vua Xẹt thảthilạt, vì những lý
do chiến lược đã dời đơ từ Luổng Phạ bang về Viêng Chăn Tại đây ơng cho xây dựng thành
quách, lâu đài, cung điện, Vào năm 1566, ơng cho dựng Thạt Luổng trên một ngơi chùa cũ,
cách Viêng Chăn chừng khoảng hai cây số Năm 1911, trong khi nghiên cứu Thạt Luổng, nhà
khoa học người Pháp Henri Parmentier (Henri Pácmăngchiê) đã phát hiện ra khối cong chính
của ngơi tháp đã trùm lên và che lấp một ngơi tháp cũ.
Thạt Luổng là kiến trúc trung tâm của chùa Thạt Luổng và là một trong những tháp Phật lớn
nhất ở Lào (chân rộng 90m x 90m và cao 45m) Trung tâm của tháp là một khối lớn uy nghi,
trang nhà vươn lên cao như một mũi tên Đế của khối trung tâm là một đài sen hình vuơng
đang nở tung những cánh vàng ra bốn phía Trên đài sen là bệ cao cĩ hình vuơng và cĩ cấu
trúc khá phức tạp Chân bệ là những nấc vuơng càng lên cao càng nhỏ lại để rồi phình ra ở
trên thành một gờ nổi lớn hơi ngả ra ngồi làm làm chỗ đứng vững chãi cho hình quả bầu thon
thả phía trên
PV: Nêu các chính sách đối ngoại của vương quốc Lạn Xạng ?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Theo em, vì sao vương quốc lạn Xạng lại suy yếu?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
- Sang thế kỉ XVIII , LạnXạng suy yếu bị Xiêmthôn tính, tiếp đó đếncuối thế kỉ XIX bị thựcdân Pháp đô hộ
4.Sơ kết bài học.
- Những nét chính về vương quốc Campuchia và vương quốc Lào
5 Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 7 những nét chung về xã hội phong kiến
+ Cơ sở kinh tế và xã hội của xã hội phong kiến
+ Nhà nước phong kiến
Tiết: 9 BÀI 7: NHỮNG NÉT CHUNG VỀ XÃ HỘI PHONG KIẾN ND: 17/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Những nét chính về cơ sở kinh tế và xã hội của xã hội phong kiến Châu Aâu vàPhương Đông
- Nhà nước phong kiến ở Châu Aâu và phương Đông
Trang 21II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bảng phụ các thời kì lịch sử hình thành và phát triển của xã hội phong kiến ChâuAâu và phương Đông
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ Kiểm tra 15 phút
Câu 1: ( 8 điểm ) Giới thiệu về vương quốc Campuchia?
Trả lời: - Thời kì Chân Lạp:
+ Thời tiền sử trên đất Campuchia đã có người sinh sống ( 1 đ )
+ Trong quá trình xuất hiện nhà nước, tộc người Khơme được hình thành, họ giỏi sănbắn, giỏi đào ao đắp hồ chứa nước Đến thế kỉ vương quốc Chân Lạp ra đời ( 2 đ )
- Thời kì Aêngco từ thế kỉ IX đến thế kỉ XV là thời kì phát triển huy hoàng của chế độphong kiến Campuchia ( 2 đ )
+ Nông nghiệp phát triển Lãnh thổ mở rộng ( 1 đ )
+ Văn hoá độc đáo mà tiêu biểu nhất là kiến trúc đền tháp như Ăng co Vát, Ăng coThom ( 1 đ )
- Sau thời kì Aêngco, Campuchia bước vào giai đoạn suy yếu kéo dài tới 1863 khi thực dânPháp xâm lược ( 1 đ )
Câu 2: ( 2 điểm ) Nêu các chính sách đối nội của vương quốc Lạn Xạng ?
Trả lời: - Chia đất nước thành các mường, đặt quan cai trị ( 1 đ )
- Xây dựng quân đội do nhà vua chỉ huy ( 1 đ )
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Các tiết học trước, thầy trò chúng ta đã tìm hiểu về sự hình thành và phát triểncủa xã hội phong kiến Châu Aâu và các quốc gia phong kiến Trung Quốc, Aán Đô, ĐôngNam Á Hôm nay, thầy trò chúng ta tổng hợp lại những nét chung về xã hội phongkiến ở Châu Aâu và phương Đông
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
PV: Cho biết cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến
Phương Đông?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến
Phương Tây?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết cơ sở xã hội của xã hội phong kiến
Phương Đông?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết cơ sở xã hội của xã hội phong kiến
Phương Tây?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Cho biết các giai cấp trong xã hội phong kiến
Phương Đông?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
1 CƠ SỞ KINH TẾ – XÃ HỘI CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN.
- Cơ sở kinh tế chủ yếu của xãhội phong kiến là sản xuất nôngnghiệp kết hợp với chăn nuôi vàmột số nghề thủ công
+ Sản xuất nông nghiệp đóngkín trong các công xã nông thôn( Phương Đông ) hay các lãnhđịa ( Phương Tây )
+ Ruộng đất nằm trong tay lãnhchúa hay địa chủ, giao cho nôngdân hay nông nô sản xuất
- Xã hội gồm hai giai cấp cơ bảnlà địa chủ và nông dân lĩnhcanh ( phương Đông ), lãnh chúa
Trang 22PV: Cho biết các giai cấp trong xã hội phong kiến
Phương Tây?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
PV: Quan hệ giữa các giai cấp trong xã hội phong
kiến như thế nào?
GV: Nhận xét,liên hệ, chốt ý
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Nhà nước phong kiến ở Châu Aâu và phương
Đông theo chế độ gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Đứng đầu nhà nước phong kiến là ai?
PV: Theo em, thế nào là chế độ quân chủ?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
phong kiến và nông nô ( PhươngTây ) Địa chủ, lãnh chúa bóc lộtnông dân, nông nô bằng địa tô
- Riêng ở xã hội phong kiếnphương Tây từ thế kỉ XI côngthong nghiệp phát triển
3 NHÀ NƯỚC PHONG KIẾN.
- Hầu hết các quốc gia phongkiến đều theo chế độ quân chủ,
do vua đứng đầu
4.Sơ kết bài học.
- Những nét chính về cơ sở kinh tế và xã hội của xã hội phong kiến Châu Aâu vàPhương Đông
- Nhà nước phong kiến ở Châu Aâu và phương Đông
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chẩn bị từ bài 1 đến 7 tiết sau làm bài tập lịch sử
Tiết: 10 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ ND: 19/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh:
- Ôn tập lại những kiến thức về lịch sử thế giới trung đại
- Rèn luyện kĩ năng làm bài tập lịch sử bằng hình thức trắc nghiệm khách quan
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bảng phụ
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Cho biết cơ sở kinh tế của xã hội phong kiến Phương Đông và phương Tây?
Trang 23Trả lời: - Cơ sở kinh tế chủ yếu của xã hội phong kiến là sản xuất nông nghiệp kết hợpvới chăn nuôi và một số nghề thủ công.
+ Sản xuất nông nghiệp đóng kín trong các công xã nông thôn ( Phương Đông ) hay cáclãnh địa ( Phương Tây )
+ Ruộng đất name trong tay lãnh chúa hay địa chủ, giao cho nông dân hay nông nô sảnxuất
- Xã hội gồm hai giai cấp cơ bản là địa chủ và nông dân lĩnh canh ( phương Đông ), lãnhchúa phong kiến và nông nô ( Phương Tây ) Địa chủ, lãnh chúa bóc lột nông dân, nôngnô bằng địa tô
- Riêng ở xã hội phong kiến phương Tây từ thế kỉ XI công thong nghiệp phát triển
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ làm bài tập lịch sử phần chương I và Chương II
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
GV treo bảng phụ gồm 5
câu hỏi trắc nghiệm lên
bảng
GV Lần lượt gọi từng học
sinh lên khoanh tròn vào
chữ cái đầu câu mà theo
em là đúng nhất
GV gọi học sinh khác
nhận xét, bổ sung
GV nhận xét, liên hệ,
chốt ý
Hoạt động 2: cá nhân
GV treo bảng phụ gồm 4
câu hỏi ghép ý lên bảng
GV lần lượt gọi học sinh
lên ghép các ý ở cột A với
các ý ở cột B sao cho
đúng
GV gọi học sinh khác
1 Khoanh tròn vào chữ cái đầu câu mà theo em là đúng nhất?
Câu 1: Xã hội phong kiến châu âu được hình thành:
A Thế kỉ III TCN B Thế kỉ IV
C Thế kỉ V D Thế kỉ VI.
Câu 2: Xã hội phong kiến châu âu gồm hai giai cấp:
A Lãnh chúa phong kiến, nơng nơ
B Địa chủ phong kiến, nơng dân lĩnh canh
C Cả câu A, B đều đúng
D.Cả câu A,B đều sai
Câu 3:Chủ nghĩa tư bản châu Âu hình thành gồm hai giai cấp:
A Địa chủ phong kiến, nơng dân lĩnh canh
B Giai cấp tư sản và vơ sản.
C Cả câu A, B đều đúng
D.Cả câu A,B đều sai
Câu 4:Phong trào văn hĩa phục hưng diễn ra vào thời gian:
A Thế kỉ III TCN B Thế kỉ V - X
C Thế kỉ XIV - XVII D Thế kỉ XVIII - XIX
Câu 5: Những nhà cải cách tơn giáo tiêu biểu ở châu âu:
A Cơ lơm bơ, Ma gien lan B Lu Thơ, Can Vanh.
C Cơ péc ních, Sếch xpia D Cả câu A, B, C đều đúng
2 Ghép các ý ở cột A với các ý ở cột B sao cho đúng?
Trang 24nhận xét, bổ sung.
GV nhận xét, liên hệ,
chốt ý
Hoạt động 3: cá nhân
GV treo bảng phụ lên
bảng
GV gọi học sinh lần lượt
lên điền những từ ngữ còn
thiếu vào chổ trống sao
cho đúng
GV gọi học sinh khác
nhận xét, bổ sung
GV nhận xét, liên hệ,
- Sản xuất nông nghiệp đóng kín trong các công xã nôngthôn ( Phương Đông ) hay các lãnh địa ( Phương Tây )
- Ruộng đất nằm trong tay lãnh chúa hay địa chủ, giaocho nông dân hay nông nô sản xuất
- Hầu hết các quốc gia phong kiến đều theo chế độ quânchủ, do vua đứng đầu
4.Sơ kết bài học.
- Nhắc lại những kiến thức về lịch sử thế giới trung đại
5 Hướng dẫn học ở nhà
- Chuẩn bị bài 8 nước ta buổi đầu độc lập
+ Ngô Quyền dựng nền độc lập như thế nào?
+ Tình hình chính trị cuối thời Ngô ra sao?
+ Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước như thế nào?
Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ X ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX.
CHƯƠNG I: BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP THỜI Tiết: 11 BÀI 8: NƯỚC TA BUỔI ĐẦU ĐỘC LẬP ND:24/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Những nét lớn về tình hình chính trị của buổi đầu độc lập thời Ngô
- Công dẹp loạn 12 sứ quân của Đinh Bộ Lĩnh
Trang 25II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh tranh đền thờ Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Sau chiến thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền làmviệc gì? Tình hình chính trị nhà Ngô ra sao? Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước nhưthế nào? Để biết được điều này, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 8 nước ta buổi đầuđộc lập
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
PV: Sau chiến thắng Bạch Đằng năm 938, Ngô Quyền làm
việc gì?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh Ngô Quyền, chốt ý
PV: Ngô Quyền đã xây dựng tổ chức bộ máy nhà nước
GV:nhận xét, liên hệ tuy còn sơ sài nhưng bước đầu đã
thể hiện được ý thức độc lập, tự chủ của Ngô Quyền, nhà
Ngô trị vì 26 năm với 2 triều đại là tiền Ngô vương ( Ngô
Quyền ) và Hậu Ngô vương ( Ngô Xương Văn, Ngô Xương
Ngập), chốt ý.
PV: Theo em, những việc làm của Ngô Quyền thể hiện
điều gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, Giáo dục học sinh ý thức độc lập,
tự chủ của Ngô Quyền, chốt ý.
Chuyển ý : Tình hình chính trị thời Ngô như thế nào? Để
biết được điều này, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần
hai
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Sau khi Ngô Quyền mất tình hình nước ta như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ chốt ý
1 NGÔ QUYỀN DỰNG NỀN ĐỘC LẬP.
- Năm 939 Ngô Quyền lênngôi vua, chọn Cổ Loa làmkinh đô và xây dựng chínhquyền
+ Trung ương: Vua đứngđầu quyết định mọi việc,đặt các chức quan văn, võ,quy định lễ nghi, sắc phụccủa quan lại các cấp
+ Địa phương: cử các tướngcó công coi giữ các châuquan trọng, Đinh Công Trứ– Thứ sử châu Hoan, KiềuCông Hãn – Thứ sử châuPhong…
2 TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ CUỐI THỜI NGÔ.
- 944 sau khi Ngô Quyềnmất, Dương Tam Kha tiếmquyền, các phe phái nổilên khắp nơi
- 950 Ngô Xương Văn dẹploạn được Dương Tam Kha,nhưng cuộc tranh chấpgiữa các thế lực, thổ hàođịa phương vẫn tiếp diễn,
12 tướng lĩnh chiếm cứ cácvùng địa phương, sử cũ gọi
Trang 26PV: Năm 950 diễn ra sự kiện gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Năm 965 diễn ra sự kiện gì?
GV: Nhận xét, liên hệ Quân Tống âm mưu xâm lược nước
ta, chốt ý.
Chuyển ý : Ai là người đứng ra dẹp loạn 12 sứ quân?Đinh
Bộ Lĩnh đã dẹp loạn 12 sứ quân như thế nào? Để biết
được điều này, thầy trò chúng ta tiếp tục tìm hiểu phần
ba
Hoạt động 3: cá nhân
PV: Em biết gì về Đinh Bộ Lĩnh ?
GV: nhận xét, liên hệ tranh và tiểu sử Đinh Bộ Lĩnh
trong SGK.
PV: Đinh Bộ Lĩnh đã làm gì để chấm dứt tình trạng cát
cứ, đưa đất nước trở lại bình yean thống nhất?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: theo em, Ngô Quyền và Đinh Bộ Lĩnh đã có những
công lao gì đối với nước ta buổi đầu độc lập?
GV: nhận xét, liên hệ, Ngô Quyền đặt nền móng cho một
quốc gia độc lập, Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân,
thống nhất đất nước, giáo dục học sinh ý thức độc lập, tự
chủ của dân tộc, biết ơn công lao của Ngô Quyền và Đinh
Bộ Lĩnh, liên hệ tranh đền thờ Ngô Quyền và Đinh Bộ
Lĩnh
là ‘’ Loạn 12 sứ quân’’
3 ĐINH BỘ LĨNH THỐNG NHẤT ĐẤT NƯỚC.
- Nhờ sự ủng hộ của nhândân, Đinh Bộ Lĩnh liênkết với sứ quân Trần Lãm,chiêu dụ và tiến đánh cácsứ quân khác Đến cuối
967 đất nước trở lại bìnhyên, thống nhất
4.Sơ kết bài học.
- Những nét lớn về tình hình chính trị của buổi đầu độc lập thời Ngô
- Công dẹp loạn 12 sứ quân của Đinh Bộ Lĩnh
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 9 Nước Đại Việt thời Đinh – Tiền Lê phần I Tình hình chínhtrị, quân sự
+ Nhà Đinh xây dựng đất nước như thế nào?
+ Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê
+ Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn -
Tiết: 12 BÀI 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ ND: 26/9/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh và thời Tiền Lê
- Những nét chính về diễn biến, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tốngcủa Lê Hoàn
2.Tư tưởng:
Trang 27- Giáo dục học sinh lòng yêu nước, biết ơn những người đã có công xây dựng và bảovệ đất nước Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ( vị trí địa lí của Hoa Lư, giữ gìn,tôn tạo các di tích lịch sử.)
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ Miêu tả tranh ảnh
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bản đồ cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
- Tranh đền thờ vua Đinh, tranh toàn cảnh cố đô Hoa Lư- Ninh Bình
- Sơ đồ tổ chức bộ máy nhà nước thời Ngô
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Ngô Quyền đã xây dựng tổ chức bộ máy nhà nước như thế nào?
Trả lời: + Trung ương: Vua đứng đầu quyết định mọi việc, đặt các chức quan văn, võ, quyđịnh lễ nghi, sắc phục của quan lại các cấp
+ Địa phương: cử các tướng có công coi giữ các châu quan trọng, Đinh Công Trứ – Thứ sửchâu Hoan, Kiều Công Hãn – Thứ sử châu Phong…
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Sau khi dẹp loạn 12 sứ quân thống nhất đất nước Đinh Bộ Lĩnh làm việc gì? NhàTiền Lê do ai thành lập , thành lập vào thời gian nào? Cuộc kháng chiến chống Tốngcủa Lê Hoàn diễn ra như thế nào? Để biết được điều này, thầy trò chúng ta sẽ tìmhiểu bài 9 nước Đại Cồ Việt thời Đinh – Tiền Lê
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
Hoạt động 1.1: cá nhân
PV: 986 Đinh Bộ Lĩnh làm việc gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV treo tranh toàn cảnh cố đô Hoa Lư- Ninh Bình lên bảng
PV: Miêu tả quang cảnh bức tranh?
GV: nhận xét, liên hệ vị trí địa lí của Hoa Lư là vùng
đất hẹp, xung quanh có nhiều đồi núi… bên ngoài là
nơi nhân dân sinh sống, giáo dục ý thức bảo vệ môi
trường, Giữ gìn, tôn tạo các di tích lịch sử cố đô Hoa
Lư- Ninh Bình.
PV: Nhà Đinh đã thi hành những chính sách gì để xây dựng
đất nước?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Việc nhà Đinh đặt tên nước và không dùng niên hiệu
của hoàng đế Trung Quốc nói lên điều gì?
PV: Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa gì?
GV: Nhận xét, liên hệ khẳng định người Việt có giang sơn
riêng, bờ cõi riêng, nước Đại Cồ Việt độc lập có chủ quyền
và ngang hàng với Trung Quốc chứ không phải là nước phụ
I TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, QUÂN SỰ.
1 Nhà Đinh xây dựng đất nước.
- 968 Đinh Bộ Lĩnh lênngôi Hoàng đế ( Đinh TiênHoàng ) đặt tên nước làĐại Cồ Việt ( nước Việtlớn ), đóng đô tại Hoa Lư (Ninh Bình )
- 970, vua Đinh đặt niênhiệu Thái Bình, sai sứsang giao hảo với nhàTống, phong vương cho cáccon, cử các tướng lĩnh thâncận nắm giữ các chức vụchủ chốt, xây dựng cungđiện, đúc tiền, xử phạt kẻphạm tội
Trang 28thuộc, hoàng đế Đại Cồ việt ngang hàng với hoàng đế Trung
Quốc
PV:Những việc làm của Đinh Bộ Lĩnh có ý nghĩa gì?
GV: Nhận xét, liên hệ Đinh Bộ Lĩnh đã tiến thêm một bước
mới trong việc xây dựng chính quyền độc lập tự chủ, khẳng
định chủ quyền quốc gia Giáo dục HS long biết ơn đối với
Đinh Bộ Lĩnh đã có công xây dựng và bảo vệ đất nước, liên
hệ tranh đền thờ vua Đinh Nhà Đinh trải qua 2 đời vua là
vua Đinh Tiên Hoàng ( 968-979) và Đinh Tuệ ( 979-980).
Hoạt động 1.2: cá nhân
PV: Nhà Tiền Lê do ai thành lập?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Vì sao các tướng lĩnh lại suy tôn Lê Hoàn lên làm vua?
PV: Đọc phần chữ nhỏ giới thiệu về Lê Hoàn
PV:Tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
GV nhận xét, liên hệ nhà Tiền Lê trải qua 3 đời vua là vua
Lê Đại Hành - Lê Hoàn ( 980-1005), Lê Trung Tông – Lê
Long Việt ( 1005), Lê Long Đĩnh ( 1005-1009).
PV: Em hãy so sánh tổ chức bộ máy nhà nước thời Tiền Lê
với thời Ngô?
GV: Nhận xét, liên hệ nhà Tiền Lê đã tiến thêm một bước
mới trong việc xây dựng chính quyền độc lập tự chủ, khẳng
định chủ quyền quốc gia, đây là sự hoàn thiện chính quyền
ở trung ương chia lại các đơn vị hành chính trong cả nước,
chú trọng xây dựng quân đội.
PV: Thời Tiền Lê quân đội được tổ chức như thế nào?
PV: Cấm quân và quân địa phương làm nhiệm vụ gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
Chuyển ý: Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn diễn
ra như thế nào? Kết quả ra sao?Để biết được điều này Thầy
trò chúng ta tiếp tục tìm hiểu phần ba
Hoạt động 1.3: cá nhân
GV treo Bản đồ cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn
lên bảng
PV: Năm 981 quân Tống làm việc gì?
2 Tổ chức chính quyền thời Tiền Lê.
- 980 Lê Hoàn được suytôn lên làm vua lập ra nhàLê ( sử cũ gọi là Tiền Lê )
- Tổ chức chính quyền:+ Bộ máy cai trị ở trungương, vua nắm mọi quyềnhành, giúp vua có thái sư,Đại sư và quan lại gồm haiban văn, võ, các con vuađược phong vương và trấngiữ các nơi quan trọng.+ Cả nước chia làm 10 lộ,dưới lộ có phủ và châu
- Xây dựng quân đội gồm
10 đạo và hai bộ phận cấmquân và quân địa phương
3 Cuộc kháng chiến chống Tống của Lê Hoàn.
- Diễn biến:
+ Đầu 981 quân Tống theohai đường thuỷ, bộ tiếnđánh nước ta
+ Lê Hoàn trực tiếp tổchức và lãnh đạo cuộckháng chiến
+ Nhiều trận chiến đấu đãdiễn ra trên sông BạchĐằng Trên bộ, quân tacũng chặn đánh quân Tốngquyết liệt, quân Tống đạibại
- Ý nghĩa lịch sử:
Trang 29GV: Nhận xét, liên hệ bản đồ, chốt ý.
PV: Lê Hoàn đã làm gì để chống quân Tống?
GV: Nhận xét, chỉ vào bản đồ trình bày diễn biến, chốt ý
PV: Cuộc kháng chiến chống Tống giành thắng lợi có ý
nghĩa lịch sử như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, Giáo dục học sinh lòng yêu nước,
biết ơn Lê Hoàn đã có công xây dựnh và bảo vệ đất nước,
chốt ý
+ Chiến thắng biểu thị ýchí quyết tâm chống ngoạixâm của quân dân ta.+ Chứng tỏ một bước pháttriển của đất nước và khảnăng bảo vệ độc lập dântộc của Đại Cồ Việt
4.Sơ kết bài học.
- Tổ chức bộ máy nhà nước thời Đinh và thời Tiền Lê
- Những nét chính về diễn biến, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống Tốngcủa Lê Hoàn
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị tiếp phần II: sự phát triển kinh tế và văn hóa
+ Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ
+ Đời sống xã hội và văn hóa thời Đinh – Tiền Lê
Tiết: 13 BÀI 9: NƯỚC ĐẠI CỒ VIỆT THỜI ĐINH – TIỀN LÊ ND: 1/10/13
( tiếp theo )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Tình hình kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Đinh –Tiền Lê
- Các tầng lớp trong xã hội Thời Đinh – Tiền Lê
- Các loại hình sinh hoạt văn hóa thời Đinh – Tiền Lê
2.Tư tưởng:- Giáo dục học sinh lòng tự hào, qúy trọng lao động, bảo vệ môi
trường ( Giáo dục ý thức giữ gìn, tôn tạo các di tích lịch sử của Hoa Lư, công việckhai khan đất hoang, công việc thuỷ lợi)
3 Kĩ năng:
Trang 30- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử.
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Tranh đền thờ vua Lê
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Nhà Đinh đã thi hành những chính sách gì để xây dựng đất nước?
Trả lời: - 968 Đinh Bộ Lĩnh lên ngôi Hoàng đế ( Đinh Tiên Hoàng ) đặt tên nước là ĐạiCồ Việt ( nước Việt lớn ), đóng đô tại Hoa Lư ( Ninh Bình )
- 970, vua Đinh đặt niên hiệu Thái Bình, sai sứ sang giao hảo với nhà Tống, phongvương cho các con, cử các tướng lĩnh thân cận nắm giữ các chức vụ chủ chốt, xây dựngcung điện, đúc tiền, xử phạt kẻ phạm tội
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Tiết học trước thầy trò chúng ta đã tìm hiểu phần I tình hình chính trị, quân sựthời Đinh – Tiền Lê Hôm nay, thầy trò chúng ta tiếp tục tìm hiểu phần II Sự pháttriển kinh tế và văn hoá thời Đinh – Tiền Lê
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
PV: Em hãy điểm qua tình hình nông nghiệp nước ta thời
Đinh – Tiền Lê ?
PV: Cho biết về tình hình ruộng đất thời Đinh – Tiền
Lê ?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Trong nông nghiệp, thời Đinh – Tiền Lê đã thi hành
những biện pháp gì?
PV: Những biện pháp của thời Đinh – Tiền Lê đem lại
kết quả gì?
GV: Nhận xét, liên hệ công cuộc khai khẩn đất
hoang, làm các công trình thuỷ lợi có ảnh hưởng
đến môi trường cần bảo vệ.
PV: Cho biết đôi nét về thủ công thời Đinh – Tiền Lê?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh kinh đô Hoa Lư giáo dục ý
thức giữ gìn, tôn tạo các di tích lịch sử của Hoa Lư,
chốt ý
PV: Cho biết đôi nét về thương nghiệp thời Đinh – Tiền
Lê?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Nguyên nhân nào làm cho nền kinh tế thời Đinh –
Tiền Lê phát triển?
GV: nhận xét, liên hệ nhà nước thi hành nhiều biện
pháp khuyến khích sản xuất nông nghiệp, đất nước độc
lập, hân dân can cù lao động, các thợ thủ công lành
nghề không còn bị bắt đưa sang Trung Quốc Giáo dục
II SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ VÀ VĂN HÓA.
1 Bước đầu xây dựng nền kinh tế tự chủ.
- Quyền sở hữu ruộng đấtthuộc sở hữu của làng xã,theo tập tục chia nhau càycấy, nộp thuế, đi lính và làmlao dịch cho nhà vua
- Việc khai khan đất hoang,đào vét kênh ngòi … được chútrọng, nền nông nghiệp ổnđịnh và bước đầu phát triển:nghề trồng dâu nuôi tằmđược khuyến khích… các năm987,989 được mùa
- Xây dựng một số xưởng thủcông nghiệp: từ thời Đinh đãcó đúc tiền, rèn vũ khí, maymũ áo… xây cung điện, chùachiền.Các nghề thủ côngtruyền thống phát triển: dệtlụa, làm đồ gốm
- Nhiều trung tâm buôn bánvà chợ làng quê được hìnhthành, nhân dân hai nước
Trang 31học sinh lòng tự hào, qúy trọng lao động.
Hoạt động 2: cá nhân
PV: trong xã hội có những tầng lớp nào?
PV: Tầng lớp thống trị gồm những ai?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Tầng lớp bị trị gồm những ai?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Tầng lớp nô tì gồm những ai?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Thời Đinh – Tiền Lê tình hình giáodục như thế nào?
PV: Tại sao các nhà sư lại được trọng dụng?
GV: Nhận xét, liên hệ Đạo phật được truyền bá rộng rãi,
giáo dục chưa phát triển nên số người đi học rất ít, mà
phần đông người có học là nhà sư nên họ được nhân dân
trọng dụng như truyện sư Đỗ Thuận; 987 nhà Tống sai
Lý Giác sang sứ nước ta Vua Lê sai đại sư Đỗ Thuận giả
làm người chèo thuyền đưa sứ giả sang sông, thấy 2 con
ngỗng trên mặt nước, Lý Giác bèn ngâm 2 câu thơ “
ngỗng kia ngỗng 1 đôi, ngửa mặt nhìn chân trời” Đỗ
Thuận đang cầm chèo liền đọc theo “ Lông trắng phô
nước biếc, chèo hồng rẽ sóng bơi” Lý Giác giật mình
không ngờ người chèo đò của Đại Cồ Việt lại là người có
học vấn như vậy.
PV: Thời Đinh – Tiền Lê Có những loại hình sinh hoạt
văn hoá nào?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh đền thờ vua Lê, Giáo dục
học sinh lòng biết ơn các vua Đinh – Tiền Lê đã có công
xây dựng đất nước.
Việt - Tống thường qua lạitrao đổi hàng hoá ở vùngbiên giới
2 Đời sống xã hội và văn hóa.
- Xã hội chia thành 3 tầnglớp:
+ Tầng lớp thống trị gồmvua, quan văn, võ, một số nhàsư
+ Tầng lớp bị trị gồm đa sốlà nông dân tự do cày ruộngcông làng xã
- Tầng lớp cuối cùng là nô tì
số lượng không nhiều
- Giáo dục chưa phát triển,Nho học chưa tạo ảnh hưởng,Đạo phật được truyền bárộng rãi, chùa chiền được xâydựng ở nhiều nơi, nhà sưđược nhân dân kính trọng
- Nhiều loại hình văn hóadân gian: ca hát, nhảy múa,đua thuyền… tồn tại và pháttriển
4.Sơ kết bài học
- Tình hình kinh tế nông nghiệp, thủ công nghiệp và thương nghiệp thời Đinh –Tiền Lê
- Các tầng lớp trong xã hội Thời Đinh – Tiền Lê
- Các loại hình sinh hoạt văn hóa thời Đinh – Tiền Lê
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 10 Nhà lí đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước
+ Sự thành lập nhà Lý
+ Luật pháp và quân đội nhà Lý
CHƯƠNG II: NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI LÍ ( THẾ KỈ XI-XII) Tiết: 14 BÀI 10: NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC ND:3/10/13
Trang 32I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Bối cảnh ra đời của nhà Lý, việc dời đô về Thăng Long và xây dựng tổ chức bộmáy nhà nước
- Những nét chính về luật pháp, quân đội và chính sách đối nội, đối ngoại của nhàLý
2.Tư tưởng:- Giáo dục học sinh lòng tự hào về quốc gia Đại Việt, ý thức chấp
hành pháp luật và bảo vệ tổ quốc, giáo dục ý thức bảo vệ độc lập chủ quyền dântộc
3 Kĩ năng: Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử.
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Sơ đồ tổ chuc bộ máy nhà nước thời Tiền Lê
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: Cho biết vài nét về tình hình kinh tế nước Đại Việt thời Đinh – Tiền Lê?
Trả lời: - Quyền sở hữu ruộng đất thuộc sở hữu của làng xã, theo tập tục chia nhau càycấy, nộp thuế, đi lính và làm lao dịch cho nhà vua
- Việc khai khan đất hoang, đào vét kênh ngòi … được chú trọng, nền nông nghiệp ổnđịnh và bước đầu phát triển: nghề trồng dâu nuôi tằm được khuyến khích… các năm987,989 được mùa
- Xây dựng một số xưởng thủ công nghiệp: từ thời Đinh đã có đúc tiền, rèn vũ khí, maymũ áo… xây cung điện, chùa chiền.Các nghề thủ công truyền thống phát triển: dệt lụa,làm đồ gốm
Nhiều trung tâm buôn bán và chợ làng quê được hình thành, nhân dân hai nước Việt Tống thường qua lại trao đổi hàng hoá ở vùng biên giới
-3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Nhà Lý do ai thành lập, thành lập vào thời gian nào? Nhà Lý đã làm những côngviệc gì để xây dựng đất nước? Để biết được điều này Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽtìm hiểu bài 10 Nhà Lý đẩy mạnh công cuộc xây dựng đất nước
b.Nội dung bài mới
BẢNG
Hoạt động 1.: cá nhân
PV: Nhà Lý thành lập trong hoàn cảnh nào?
GV: Nhận xét, liên hệ tiểu sử Lý Công Uẩn SGK, chốt ý.
PV: Năm 1010 Lý Công Uẩn làm việc gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Tại sao Lý Công Uẩn lại dời đô về Thăng Long?
GV: Nhận xét, liên hệ đoạn trích chiếu dời đô.
PV: Đọc phần giới thiệu thành Thăng Long?
PV: Năm 1054 nhà Lý làm việc gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Em hãy mô tả tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý?
1 SỰ THÀNH LẬP NHÀ LÝ.
- Bối cảnh ra đời:+ Năm 1005, LêHồn mất, LêLong Đĩnh nốingôi và mất1009
+ Triều thần chánghét nhà Lê, đãtôn Lý Công Uẩn
Trang 33GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý.
+ Trung ương
Vua
Quan đại thần
Quan Văn Quan võ
+ Địa phương
Lộ, Phủ
Huyện
Hương, xã
PV: Tại sao nhà Lý giao những chức vụ quan trọng cho những người
thân cận nắm giữ?
GV: Nhận xét, liên hệ giáo dục chưa phát triển nên chưa có điều kiện
tuyển chọn nhân tài, nhà Lý mới thành lập nên cần tập trung quyền
lực để xây dựng và củng cố chính quyền của mình.
GV: treo Sơ đồ tổ chuc bộ máy nhà nước thời Tiền Lê lên bảng +
PV: Hãy so sánh tổ chức bộ máy nhà nước thời Lý với thời Tiền Lê?
GV: Nhận xét, liên hệ đây là chính quyền quân chủ nhưng khoảng
cách giữa chính quyền và nhân dân, giữa vua với dân chưa phải là xa
lắm, nhà Lý luôn coi dân là gốc rễ sâu bền.
Chuyển ý: Nhà Lý ban hành bộ luật gì? Nội dung của bộ luật đó như
thế nào? Nhà Lý xây dựng tổ chức quân đội như thế nào?Để biết được
điều này Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần hai
Hoạt động 2: cá nhân
PV: Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật gì?
GV: Nhận xét,liên hệ,chốt ý?
PV: Đọc phần nội dung chữ nhỏ “ Đại Việt sử kí toàn thư “?
PV: Từ nhận xét trên, em hãy nêu sự cần thiết và tác dụng của bộ
luật Hình Thư?
GV: Nhận xét, liên hệ sự cần thiết: là do việc kiện tụng phiền nhiễu,
nhiều người bị oan…nên cần có những quy định khi xét xử để đảm
bảo sự công bằng cho mọi người Tác dụng: xử phạt kẻ phạm tội, sẽ
góp phần ổn định trật tự xã hội, nâng cao uy tín của nhà Lý
lên ngôi vua, nhàLý thành lập
- Năm 1010, LýThái Tổ dời đô vềĐại La và đổi tênthành là ThăngLong
- Tổ chức bộ máynhà nước:
+ Năm 1054 nhàLý đổi tên nướclà Đại Việt vàtiến hành xâydựng chính quyềnquân chủ:
+ Trung ương:đứng đầu là vua,dưới có quan đạithan và các quan
ở hai ban văn, võ+ Địa phương: cảnước chia thành
24 lộ, phủ dướilộ, phủ là huyện,dưới huyện làhương, xã
2 LUẬT PHÁP VÀ QUÂN ĐỘI.
- Luật pháp: 1042nhà Lý ban hànhbộ luật thànhvăn đầu tiên củanước ta – bộHình Thư
- Quân đội:
+ Gồm có 2 bộphận cấm quân
Trang 34Vua Lý cho treo chuông lớn ở điện Long Trì, cho phép dân ai có oan
ức gì thì đến đánh chuông xin vua xét xử Nhà nước quân chủ nhưng
khoảng cách giữa vua với dân không xa lắm, vua quan tâm đến nhân
dân, coi dân là gốc, Giáo dục học sinh lòng tự hào về quốc gia Đại
Việt, ý thức chấp hành pháp luật và bảo vệ tổ quốc.
PV: Quân đội nhà Lý được tổ chức như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Cấm quân được tuyển chọn như thế nào và làm nhiệm vụ gì?
PV: Quân địa phương được tuyển chọn như thế nào và làm nhiệm vụ
gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Em có nhận xét gì về tổ chức quân đội của nhà Lý?
GV: Nhận xét, liên hệ tổ chức khá chu đáo, có quy cũ và hùng mạnh.
PV: Đối với các tù trưởng dân tộc miền núi, nhà Lý thực hiện chủ
trương gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Em có nhận xét gì về chủ trương của nhà Lý đối với các tù trưởng
dân tộc miền núi?
GV: Nhận xét, liên hệ củng cố khối đoàn kết dân tộc, bảo vệ vùng biên
giới.
PV: Chính sách ngoại giao của nhà Lý là gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Em có nhận xét gì về chủ trương của nhà Lý đối với các láng
giềng?
GV: Nhận xét, liên hệ bảo vệ độc lập chủ quyền dân tộc.
và quân địaphương
+ Quân đội cóquân thủy vàquân bộ Vũ khícó giáo mác,kiếm, cung, nỏ,máy bắn đá…
- Đối nội: Củng cốkhối đoàn kết dântộc
- Đối ngoại
+ Đặt quan hệbình thường với
Champa
+ Kiên quyết bảotoàn lãnh thổ
4.Sơ kết bài học
- Bối cảnh ra đời của nhà Lý, việc dời đô về Thăng Long và xây dựng tổ chức bộmáy nhà nước
- Những nét chính về luật pháp, quân đội và chính sách đối nội, đối ngoại của nhàLý
5.Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 11 cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống ( 1075-1077)phần I: Giai đoạn thứ nhất ( 1075 )
+ Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta như thế nào?
+ Nhà Lý chủ động tấn công để phòng vệ như thế nào?
Trang 35Tuần 08:7-12/10/13 NS:2/10/13 Tiết: 15 BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN ND: 8/10/13
XÂM LƯỢC TỐNG (1075-1077)
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Aâm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống
- Nhà Lý chủ đứng trước âm mưu xâm lược của nhà Tống đã động tiến công đểphòng vệ
2.Tư tưởng:- Giáo dục học sinh lòng yêu nước, ý thức bảo vệ độc lập chủ quyền
dân tộc trước nguy cơ bị xâm lược
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bản đồ cuộc kháng chiến chống Tống ( 1075-1077), tranh Lý Thường Kiệt
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
Trang 362.Kiểm tra bài cũ Kiểm tra 15 phút
Câu 1: ( 8 điểm ) Nhà Lý được thành lập như thế nào? Nhà Lý tổ chức chính quyềntrung ương và địa phương ra sao?
Trả lời:
- Bối cảnh ra đời:
+ Năm 1005, Lê Hồn mất, Lê Long Đĩnh nối ngôi và mất 1009 ( 1đ )
+ Triều thần chán ghét nhà Lê, đã tôn Lý Công Uẩn lên ngôi vua, nhà Lý thành lập ( 1,5đ )
- Năm 1010, Lý Thái Tổ dời đô về Đại La và đổi tên thành là Thăng Long ( 1đ )
- Tổ chức bộ máy nhà nước:
+ Năm 1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt và tiến hành xây dựng chính quyền quânchủ: ( 1,5đ )
+ Trung ương: đứng đầu là vua, dưới có quan đại than và các quan ở hai ban văn, võ (1,5đ )
+ Địa phương: cả nước chia thành 24 lộ, phủ dưới lộ, phủ là huyện, dưới huyện là hương,xã ( 1,5đ )
Câu 2: ( 2 điểm ) Tại sao nhà Lý giao những chức vụ quan trọng cho những người thâncận nắm giữ?
Trả lời:
-Giáo dục chưa phát triển nên chưa có điều kiện tuyển chọn nhân tài, ( 1đ )nhà Lý mớithành lập nên cần tập trung quyền lực để xây dựng và củng cố chính quyền của mình ( 1đ )
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Vì sao nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta? Nhà Lý đã làm gì để chống quânTống? Để biết được điều này Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 11 cuộckháng chiến chống quân Tống xâm lược ( 1075 – 1077 )
b.Nội dung bài mới
Hoạt động 1: cá nhân
Hoạt động 1.1: cá nhân
PV: Từ giữa thế kỉ XI, tình hình nhà Tống như thế
nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Nhà Tống âm mưu xâm lược Đại Việt nhằm
mục đích gì?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Nhà Tống thực hiện âm mưu xâm lược Đại
Việt bằng cách nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
Chuyển ý: Trước âm mưu xâm lược của nhà Tống,
nhà Lý đã đối phó như thế nào? Để biết được
điều này Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần hai
Hoạt động 1.2: cá nhân
PV: Nhà Lý đã chuẩn bị đối phó với quân Tống
I.GIAI ĐOẠN THỨ NHẤT (1075).
1 Nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta.
- Từ giữa thế kỉ XI nhà Tống gặpnhiều khó khăn chồng chất: nội bộmâu thuẫn, nông dân khởi nghĩa,vùng biên cương phía bắc nhà Tốnghai nước Liêu – Hạ quay nhiễu
- Đối với nước ta, nhà Tống định dùngchiến tranh để giải quyết tình trạngkhủng hoảng trong nước và đưa nước
ta trở lại chế độ đô hộ như trước
- Nhà Tống xúi giục vua Cham-pađánh lên từ phía nam Ở biên giớiphía bắc của Đại Việt, nhà Tống ngăncản việc buôn bán, dụ dỗ các tù
Trang 37như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ tranh và tiểu sử Lý
Thường Kiệt trong skg, chốt ý.
GV treo Bản đồ cuộc kháng chiến chống Tống
( 1075-1077) lên bảng và giới thiệu diễn biến cuộc
chủ động tấn công để phòng vệ của Lý Thường
Kiệt, chốt ý
PV: Việc chủ động tấn công để tự vệ của Lý
Thường Kiệt có ý nghĩa như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ để tiêu diệt lực lượng của
nhà Tống, phá huỷ, tiêu hao kho tàng, lương
thực, súng đạn mà nhà Tống chuẩn bị cho cuộc
chiến tranh nước ta, tạo thế chủ động cho quân
ta, làm trì hoãn cuộc xâm lược của nhà Tống.
PV: Tại sao Lý Thường Kiệt đánh thắng lại rút
quân về nước?
GV: Nhận xét, liên hệ nhằm giành thế chủ động,
tiêu hao sinh lực địch ngay từ lúc chúng còn
chuẩn bị chưa tiến hành xâm lược, nên chủ động
tiến công để tự vệ chứ không phải là tấn công để
xâm lược, đây là tính nhân đạo của người Việt.
Giáo dục học sinh lòng yêu nước, ý thức bảo vệ
độc lập chủ quyền dân tộc trước nguy cơ bị xâm
lược và truyền thống nhân đạo của dân tộc ta.
trưởng dân tộc
2 Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ.
- Nhà Lý cử Lý Thường Kiệt làmngười chỉ huy, tổ chức cuộc khángchiến và mộ thêm quân, tăng cườngcanh phòng, luyện tập, làm thất bạiâm mưu dụ dỗ của nhà Tống
- Lý Thánh Tông cùng Lý ThườngKiệt đem quân đánh Champa
- Thực hiện chủ trương ‘’ tiến cơngtrước để tự vệ’’, 10- 1075, Lý ThườngKiệt đem 10 vạn quân bất ngờ tấncông vào Châu Khâm, Châu Liêm.Sau khi tiêu diệt các căn cứ, kho tàngcủa giặc, Lý Thường kiệt kéo quân vềtấn công Ung Châu
- Sau 42 ngày chiến đấu, quân ta hạthành Ung Châu và nhanh chóng rútquân về nước
4.Sơ kết bài học
- Aâm mưu xâm lược Đại Việt của nhà Tống
- Nhà Lý chủ động tiến công để phòng vệ với sự lãnh đạo của Lý Thường Kiệt
5.Hướng dẫn học ở nhà
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- Chuẩn bị bài 11 cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Tống ( 1075-1077)phần II: Giai đoạn thứ nhất ( 1076- 1077 )
+ Kháng chiến bùng nổ
+ Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt
Tiết: 15 BÀI 11: CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN ND: 10/10/13
XÂM LƯỢC TỐNG (1075-1077) ( Tiếp theo )
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1.Kiến thức : Giúp học sinh biết:
- Tác dụng của phòng tuyến sông Như Nguyệt
- Những nét chung về cuộc tấn công xâm lược nước ta của nhà Tống
- Cuộc kháng chiến chống Tống của quân dân nhà Lý
2.Tư tưởng:- Giáo dục học sinh lòng yêu nước, đoàn kết chống giặc ngoại xâm của
dân tộc, lòng nhân nghĩa của người Việt Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường ( sông
Trang 38Như Nguyệt và việc xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt Sự sáng tạo của tổtiên ta trong việc dựa vào điều kiện tự nhiên để chiến đấu bảo vệ tổ quốc).
3 Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích sự kiện lịch sử, sử dụng bản đồ, thảo luận nhóm
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bản đồ cuộc kháng chiến chống Tống ( 1075-1077)
- Bản đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ
Câu 1: nhà Tống âm mưu xâm lược nước ta như thế nào?
Trả lời: - Từ giữa thế kỉ XI nhà Tống gặp nhiều khó khăn chồng chất: nội bộ mâu thuẫn,nông dân khởi nghĩa, vùng biên cương phía bắc nhà Tống hai nước Liêu – Hạ quaynhiễu
- Đối với nước ta, nhà Tống định dùng chiến tranh để giải quyết tình trạng khủng hoảngtrong nước và đưa nước ta trở lại chế độ đô hộ như trước
- Nhà Tống xúi giục vua Cham-pa đánh lên từ phía nam Ở biên giới phía bắc của ĐạiViệt, nhà Tống ngăn cản việc buôn bán, dụ dỗ các tù trưởng dân tộc
3.Giảng bài mới
a.Giới thiệu bài mới
Sau chiến thắng ở thành Ung Châu, Lý Thường Kiệt đã chuẩn bị chống quân Tốngnhư thế nào? Sau thất bạo ở Ung Châu, nhà Tống đã làm việc gì? Để biết được điềunày Hôm nay, thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu bài 11 cuộc kháng chiến chống quânTống xâm lược ( 1075 – 1077 )
b.Nội dung bài mới:
Hoạt động 2: cá nhân
Hoạt động 2.1: cá nhân
PV: Sau chiến thắng ở Ung Châu, Lý Thường Kiệt đã chuẩn bị
chống quân Tống như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ, chốt ý
PV: Tại sao Lý Thường Kiệt chọn sông Như Nguyệt làm phòng
tuyến chống quân xâm lược Tống?
GV: Nhận xét, liên hệ việc xây dựng ở các vị trí chiến lược ở
biên giới ( dự đoán nơi quân xâm lược nhất định đi qua) …
100km
PV: Nhà Tống tiến hành xâm lược nước ta như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ bản đồ, chốt ý
Chuyển ý:Trước sức tấn công của quân Tống, Lý Thường Kiệt
đã kháng chiến chống quân Tống như thế nào? Để biết được
điều này Thầy trò chúng ta sẽ tìm hiểu phần hai
Hoạt động 2.2: cá nhân
GV treo Bản đồ trận chiến tại phòng tuyến Như Nguyệt lên
bảng và giới thiệu diễn biến cuộc chiến đấu trên phòng tuyến
Như nguyệt, chốt ý
II GIAI ĐOẠN THỨ HAI (1076 - 1077 ).
1 Kháng chiến bùng nổ.
- Cuối 1076, nhà Tốngcử một đạo quân lớntheo hai đường thuỷ, bộtiến hành xâm lược ĐạiViệt
- 1/1077, 10 vạn quânbộ do Quách Quỳ, TriệuTiết chỉ huy vượt biêngiới Lạng Sơn tiếnxuống
- Quân ta chặn đánh,đến bờ bắc sông NhưNguyệt quân Tống bịquân ta chặn lại Quânthuỷ của nhà Tống bị
Trang 39PV: Em hãy nêu những nét độc đáo trong cách đánh giặc của
Lý Thường Kiệt?
GV: Nhận xét, liên hệ xây dựng phòng tuyến sông Như Nguyệt
để chặn giặc, diệt thuỷ quân giặc, đẩy giặc vào thế bị động,
động viên khích lệ tinh than chiến đấu của quân sĩ, làm khiếp
đãm tinh thần quân giặc, khi thời cơ đến mở cuộc tấn công bất
ngờ tiêu diệt giặc; giặc thua nhưng lại chủ động kết thúc chiến
tranh bằng đề nghị giảng hoà Đây là nét độc đáo của Lý
Thường Kiệt để đảm bảo mối bang giao hoà hiếu giữa hai nước
sau chiến tranh, không làm tổn thương danh dự của nước lớn,
đảm bảo hoà bình lâu dài Đó chính là truyền thống nhân đạo
của dân tộc ta.
PV:Chiến thắng trên phòng tuyến Như Nguyệt có ý nghĩa lịch
sử như thế nào?
GV: Nhận xét, liên hệ sự sáng tạo của tổ tiên ta biết dựa
vào sông Như Nguyệt để chiến đấu bảo vệ tổ quốc.
PV: Cho biết vai trò của cacù dân tộc ít người trong cuộc kháng
chiến?
GV: Nhận xét, liên hệ các dân tộc ít người đã đóng góp một
phần quan trọng trong cuộc tiến công để tự vệ của nhà Lý như
các tù trưởng Thân Cảnh Phúc, Tông Đản chỉ huy dân binh
miền núi đánh Ung châu Các tù trưởng dân tộc ít người ở gần
biên giới Việt – Tống đã cho quân mai phục ở những vị trí
chiến lược quan trọng, các dân tộc ít người đã đoàn kết chiến
đấu kiên cường góp phần đánh bại kẻ thù xâm lược, thể hiện
tinh than đoàn kết chống giặc ngoại xâm của dân tộc ta.
PV: Vì sao nhân dân ta chống Tống thắng lợi?
GV: Nhận xét, liên hệ ý chí độc lập,tự chủ của nhân dân Đại
Việt; sức mạnh đoàn kết to lớn của dân tộc; biết kế thừa truyền
thống đấu tranh bất khuất của dân tộc; công lao to lớn và tài
năng của anh hùng dân tộc Lý Thường Kiệt
quân ta chặn ở vùngven biển nên không thểtiến sâu vào để hỗ trợcho cánh quân bộ
2 Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt.
- Diễn biến
+ Quân Tống nhiều lầntấn công vào phòngtuyến để tiến xuốngphía nam, nhưng bịquân ta đẩy lùi
+ Quân Tống chán nản,chết dần chết moon.Cuối mùa xuân 1077,quân ta phản công,quân Tống thua to.+ Quân ta chủ động kếtthúc chiến tranh bằngđề nghị giảng hoà,quân Tống chấp nhậnngay vội rút quân vềnước…
-Ý nghĩa lịch sử: Nềnđộc lập, tự chủ của ĐạiViệt được giữ vững
4.Sơ kết bài học
- Sự chuẩn bị chống quân Tống của nhà Lý
- Quân Tống tiến hành xâm lược Đại Việt
- Diễn biến và ý nghĩa lịch sử của cuộc chiến đấu trên phòng tuyến NhưNguyệt
5.Hướng dẫn học ở nhà.
- Học bài, trả lời các câu hỏi trong SGK
- chuển bị làm bài tập lịch sử phần chương I và chương II
Trang 40Tuần 9: 14-19/10/13 NS:7/10/13
Tiết: 17 LÀM BÀI TẬP LỊCH SỬ ND:15/10/13
I MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp học sinh
- Ôn tập lại những kiến thức về Chương I Buổi đầu độc lập thời Ngô – Đinh – TiềnLê( thế kỉ X) và Chương II: Nước Đại Việt thời Lý ( thế kỉ XI – XII )
- Rèn luyện kĩ năng làm bài tập lịch sử bằng hình thức trắc nghiệm khách quan
II THIẾT BỊ DẠY VÀ HỌC
- Bảng phụ
III.TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC
1.Oån định và tổ chức: Kiểm tra sỉ số
2.Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Trình bày diễn biến Cuộc chiến đấu trên phòng tuyến Như Nguyệt?
Tr
ả l ờ i: + Quân Tống nhiều lần tấn công vào phòng tuyến để tiến xuống phía nam, nhưng
bị quân ta đẩy lùi
+ Quân Tống chán nản, chết dần chết moon Cuối mùa xuân 1077, quân ta phản công,quân Tống thua to
+ Quân ta chủ động kết thúc chiến tranh bằng đề nghị giảng hoà, quân Tống chấp nhậnngay vội rút quân về nước…