-Tác giả muốn người đọc liên tưởng : những nhân vật tốt đẹp trong truyện không phải chỉ là những cá nhân riêng lẻ mà là số đông tăng sức khái quát?. Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ Nguyễn Qu
Trang 1Chào mừng thầy cô và
trường THCS Trần Phú.
Trang 2KIỂM TRA BÀI CŨ
? Vì sao tất cả các nhân
vật trong truyện Lặng lẽ
Sa Pa (Nguyễn Thành Long), kể cả nhân vật chính, đều không được đặt tên riêng?
? Nêu giá trị nghệ thuật
và nội dung nổi bật của đoạn trích Lặng lẽ Sa Pa (Nguyễn Thành Long)?
-Tác giả muốn người đọc liên tưởng : những nhân vật tốt đẹp trong truyện không phải chỉ là những cá nhân riêng lẻ mà là số đông tăng sức khái quát.
Nghệ thuật : Xây dựng tình huống hợp lí; kể chuyện
tự nhiên; kết hợp tự sự, trữ tình với bình luận …
Trang 3Hãy lắng nghe và nêu cảm nhận của mình.
Trang 4(Nguyễn Quang Sáng)
Tiết 71+72
Trang 5Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
SGK
Trang 6Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng) Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
Nhà văn Nguyễn Quang SángBút danh : Nguyễn Sáng
- Sinh 12/01/1932, quê gốc : An Giang
- Tham gia quân đội 1946 Năm 1955 tập kết ra Bắc
- Năm 1958 công tác tại Hội Nhà văn Việt Nam
- 1966 vào chiến trường miền Nam, là cán bộ sáng tác của Hội Văn nghệ Giải phóng
- 1972 trở ra Hà Nội, 1975 trở lại TP Hồ Chí Minh, làm tổng Thư kí Hội Nhà văn TP HCM khóa 1, 2 và 3
- Là UV BCH Hội Nhà văn Việt Nam khóa 2, 3
- Hiện nay là Phó Tổng Thư kí Hội Nhà văn Việt Nam khóa 4
Trang 7Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
2 Tác phẩm :
- Ông là một trong những
cây bút viết truyện ngắn
nổi tiếng trong thời kì
kháng chiến chống Mĩ
- Ông thường viết về cuộc
sống và con người Nam
Bộ trong hai cuộc chiến
tranh chống Pháp và
lược ngà” được sáng tác vào thời gian nào? Trong hoàn cảnh
nào?
SGK.
I Giới thiệu chung :
1 Tác giả : SGK.
Trang 8Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
- Truyện ngắn viết năm
1966, rút từ tập truyện
ngắn cùng tên của Nguyễn
Quang Sáng
- Truyện được sáng tác trong
thời kì tác giả tham gia
cuộc kháng chiến chống
Mĩ ở miền Nam
II Đọc – Hiểu văn bản :
1 Đọc, tìm hiểu chú thích :
2 Bố cục :
2 phần
3 Tóm tắt :
Trang 9Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
Gợi ý :
- Ai ghi lại câu chuyện này?
- Câu chuyện xảy ra như thế nào?
+ Khi anh Sáu về thăm nhà, quan hệ giữa hai cha con như thế nào?
+ Khi anh Sáu chia tay mọi người, chuyện gì xảy ra?
+ Trong lúc tiếp tục tham gia kháng chiến, anh Sáu đã làm gì?
+ Bé Thu có nhận được món quà của bố không? Ai trao?
Tóm tắt nội dung truyện ngắn “Chiếc lược ngà” của
Nguyễn Quang Sáng một cách ngắn gọn?
Trang 10Bác Ba (người kể chuyện)
Thoát li đi kháng chiến Chưa đầy một tuổi
8 năm sau
Về thăm nhà, mong
gặp con Không chịu nhận ông Sáu là cha.
3 ngày ở nhà
Tìm mọi cách để con
gọi ba Cự tuyệt, nhất quyết không gọi.
Lúc chia tay
Hạnh phúc Gọi ba – tiếng kêu xé
lòng
Ở căn cứ, tỉ mỉ làm cây lược
10 năm sauCha con
Trang 11Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
4 Phân tích :
a Nhân vật bé Thu : a.1 Lúc nhỏ :
* Khi ông Sáu mới về:
Vì sao tên truyện
là “Chiếc lược
ngà”?
+ Đầu mối câu chuyện
+ Biểu hiện tình cảm cha con
I Giới thiệu chung :
Trang 12Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
diễn tả thái độ của bé
Thu trong lần đầu
gặp ba
(?) Ta cần chú ý
những từ ngữ nào? Những từ ngữ đó diễn tả thái độ gì của bé
Trang 13Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
II Đọc – Hiểu văn bản :
1 Đọc, tìm hiểu chú
thích : SGK
2 Bố cục : 2 phần
3 Tóm tắt :
Trang 14Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
- Gọi : vô ăn cơm
- Cơm sôi rồi, chắt nước dùm cái
- … nhón gót lấy vá múc nước
- … hất cái trứng, cơm văng tung tóe …
- … bị đánh … ngồi im, mặt cúi gằm xuống …
(?) Hãy tìm những
chi tiết miêu tả cách
cư xử của bé Thu đối
với ông Sáu trong
những ngày ông Sáu
ở nhà?
(?) Cách cư xử đó
làm nổi bật lên
tính cách gì của bé
Thu?
Bướng bỉnh, cứng đầu, gan
lì, bất cần …
Trang 15Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
Thảo luận nhóm : Thời gian 2 phút.
(?) Em có đồng ý với cách cư xử của bé Thu không? Vì sao?
Gợi ý :
Không đồng ý nhưng ta thông cảm Bởi vì bé Thu rất yêu cha, tôn trọng, tự hào và tôn thờ cha mình – người trong tấm ảnh, khác với người có vết thẹo trên mặt này Bé thu còn nhỏ,
không hiểu được điều ấy Do đó, nó cố bảo vệ người cha trong tấm ảnh, nó không chấp nhận một người khác làm cha nên mới có những cách cư xử như thế
Trang 16Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
4 Phân tích :
a Nhân vật bé Thu : a.1 Lúc nhỏ :
* Khi ông Sáu mới về:
* Những ngày ông Sáu ở nhà:
* Phút chia tay :
• I Giới thiệu chung :
Trang 17Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
- … “Ba ở nhà với con”
- Nó hôn tóc, hôn cổ, hôn vai, hôn cả vết thẹo dài …
- Hai tay siết chặt cổ … dang cả hai chân câu chặt ba nó …
(?) Khi nghe bà kể,
bé Thu đã tỉnh ngộ,
lúc này tình cảm của
bé Thu hình như có
một xáo động dữ
dội Bé Thu đã có
những hành động gì
gây bất ngờ cho ông
Sáu và cho tất cả
mọi người?
(?) Nhận xét
cách dùng từ ngữ và cách miêu tả tâm
lí nhân vật?
Trang 18Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
Động từ diễn tả hành động nhanh, mạnh :
(?) Mười năm sau,
Bác Ba gặp lại và
miêu tả về bé Thu
như thế nào?
a.2 Mười năm sau : Thu là một cô giao liên dũng cảm
Tình cảm mãnh liệt, nồng nàn (Sự bùng nổ tình cảm bấy lâu bị dồn nén)
(?) Một loạt các từ
ngữ chỉ hoạt động
nhanh gọn, dồn dập
như vậy nhằm diễn
tả tâm trạng gì của
bé Thu lúc này?
Trang 19Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
I Giới thiệu chung :
1 Tác giả : SGK.
2 Tác phẩm : SGK.
II Đọc – Hiểu văn bản :
1 Đọc, tìm hiểu chú
* Phút chia tay :
a.2 Mười năm sau :
Trang 20Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
(?) Qua bút pháp miêu tả nhân vật của tác giả, em thấy bé
Thu là một nhân vật như thế nào?
- Một cô bé ương bướng nhưng nồng nàn tình cảm
- Một chị giao liên thông minh gan góc
Trang 22Qua tìm hiểu nhân vật bé Thu, ta nhận thấy tác giả là người
diễn tả sinh động, chân thực mọi mạch nguồn cảm xúc
am hiểu tâm lí trẻ thơ; yêu mến, trân trọng tình cảm trẻ thơ.biết chọn câu chuyện, chọn từ ngữ, chọn nhân vật để kể
giản dị, chân thật, trong sáng trong lời văn, cách nghĩ
Trang 23Tiết 71+72 CHIẾC LƯỢC NGÀ (Nguyễn Quang Sáng)
Sau khi tìm hiểu xong nhân vật bé Thu, vang vọng trong lòng chúng ta một tiếng kêu ba – đó là tiếng gọi đầu tiên của đời bé Thu Khi Thu nhận ra ba cũng là lúc phải chia xa Bé Thu có còn dịp gọi lần nữa tiếng ba đầy yêu thươngấy nữa không? Diễn biến tâm trạng củaông Sáu thế nào khi xa con? … Tiết tiếp Theo chúng ta sẽ tìm hiểu về nhân vật ông Sáu, về tình cha con – tình phụ tửmuôn đời sáng mãi với thời gian
Trang 24- Nắm kiến thức về tác
giả, tác phẩm
- Đọc lại và tóm tắt truyện
- Phân tích nhân vật bé Thu, nắm được nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật
- Chuẩn bị kĩ các câu hỏi còn lại (câu 3,4)
HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ