giao an ly tron nam

Hướng dẫn hs thảo luận nhóm, thống nhất câu trả lời Gọi hs trả lời các câu hỏi: • Ta nhận biết được ánh sáng khi nào?. +Kết luận:- Ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng không hứng được trên

Trang 1

I/ Mục tiêu:

• Bằng thí nghiệm khẳng định được rằng ta nhận biết được ánh sáng khi có ánh sáng truyền vào mắt ta & ta nhìn thấy các vật khi có ánh sáng từ các vật đó truyền vào mắt ta

• Phân biệt được nguồn sáng và vật sáng

2/ Kiểm tra bài cũ:

3/ Dạy bài mới :

Hoạt động của GV Hoạt động của HSø Phần nội dung

HĐ1 Tổ chức tình huống học tập (3’)

Đặt vấn đề : 1

người không bị tật,

bệnh về mắt có khi

nào mở mắt mà

không thấy 1vật?

Khi nào ta thấy 1

vật?

Suy nghĩ và trả lời

+Khi vào phòng vào buổi tối mà không bật đèn

+khi có ánh sáng

HĐ2 Tổ chức tình huống đi đến ? (3’) I.Nhận biết ánh sáng :

+ Quan sát và thí nghiệm:

Đặt vấn đề: khi nào

ta nhận biết được

ánh sáng?

Đưa cái đèn pin ra,

bật đèn và chiếu về

phía hs….nêu câu

hỏi như sgk

HĐ3 Hs tìm câu trả lời (10’)

? khi nào mắt ta

nhận biết được ánh

NGUỒN SÁNG VÀ VẬT SÁNG

Ngày soạn: 14/08/09

Tiết: 01 ; Tuần: 01

Trang 2

Thảo luận cả lớp rút ra kết luận.

HĐ4 Nghiên cứu trong điều kiện nào ta nhìn

HĐ5 Phân biệt nguồn sáng và vật sáng III.Nguồn sáng và vật sáng:

? dây tóc bóng đèn

đang sáng và mảnh

giấy trắng trong

hộp, vật nào tự nó

phát ra ánh sáng,

vật nào phải nhờ

ánh sáng từ vật

khác chiếu vào nó?

Suy nghĩ và trả lời:

+dây tóc bóng đèn đang sáng tự nó phát ra ánh sáng, còn mảnh giấy trắng trong hộp phải nhờ ánh sáng từ vật khác chiếu vào nó

Hướng dẫn hs thảo

luận nhóm, thống

nhất câu trả lời

Gọi hs trả lời các câu hỏi:

• Ta nhận biết được ánh sáng khi nào? (khi có ánh sáng truyền vào mắt ta)

• Ta nhận thấy được 1 vật khi nào? (có ánh sáng truyền vào mắt ta)

• Nguồn sáng là gì? (vật phát ra ánh sáng, vật sáng gồm nguồn sáng và vật sáng)

5/ Hướng dẫn về nhà:

Hs học bài như phần ghi nhớ ở sgk và làm bài tập 1.1 đến 1.5 SBT

Mỗi nhóm chuan bị 1 đèn pin, 1 ống trụ thẳng ∅ 3mm, 1 ống trụ cong không trong suốt , 3 màn chắn có đục lỗ

IV/ Rút kinh nghiệm :

TỔ TRƯỞNG

/08/2009

Trang 3

I Mục tiêu:

 Biết thực hiện 1 thí nghiệm đơn giản để xác định đường truyền của ánh sáng

 Phát biểu được định luận về sự truyền thẳng của ánh sáng

 Biết vận dụng định luận truyền thẳng của ánh sáng để ngắm các vật thẳng hàng

 Nhận biết được 3 loại chùm sáng ( song song, phân kì, hội tụ.)

II Chuẩn bị:

Mỗi nhóm hs:

1 đèn pin, 1 ống thẳng, 1 ống cong (không trong suốt), 3 màn chắn có đục lỗ

III Các bước lên lớp:

1/ Ổn định lớp:

2/ Kiểm tra bài cũ:

Hỏi : Ta nhìn thấy 1 vật khi nào? Thế nào là nguồn sáng, vật sáng?

Đáp:+ Ta nhìn thấy 1 vật khi có ánh sáng truyền từ vật đó đến mắt ta.

+ Nguồn sáng là vật tự nó phát ra ánh sáng, vật sáng gồm nguồn sáng và vật hắc lại ánh sáng chiếu vào nó

3/ Dạy bài mới:

HĐ1 Tổ chức tình huống học tập

trao đổi về thắc mắc Hải nêu ra ở đầu bài.

HĐ2 Nghiên cứu về quy luật đường truyền của ánh

-Thí nghiệm:

giới thiệu TN như hình

2.1 sgk

? vì sao dùng ống cong

thì không nhìn thấy ánh

sáng từ day tóc đèn phát

ra?

-Thực hiện TN theo hướng dẫn của gv, trả lời C 1

-Giải thích -Làm TN như C 2 , rút ra kết luận.

HĐ3 khái quát hóa kết quả nghiên cứu, phát biểu

trong môi trường trong suốt và đồng thông báo : không khí là phát biểu định luật và

Trang 4

1 môi trường trong suốt

và đồng tính….

ghi vào vở.

HĐ4 Tìm hiểu về tia sáng, chùm sáng.

Thông báo từ ngữ mới :

tia sáng, chùm sáng

Nói rõ thêm qui ước

biểu diễn đường truyền

của ánh sáng.bằng 1

đường thẳng gọi là tia

sáng.

( 1 đường kẻ thẳng có

dấu mũi tên chỉ hướng

truyền).

làm TN để hs nhận biết

3 dạng chùm sáng

Chú ý nghe Ghi vào vở.

Quan sát TN

hướng dẫn và thống

nhất câu trả lời đúng.

thảo luận nhóm và trả lời câu hỏi C 4 ; C 5

4/ Củng cố:

• Hs nêu định luật truyền thẳng của ánh sáng:

• Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn như thế nào? Và gọi là gì?

• Làm bài tập 2.1; 2.2 SBT

5/ Hướng dẫn về nhà:

• HS về nhà học bài theo các câu hỏi vừa nêu đọc phần có thể em chưa biết.

• Xem trước bài 3 “Ứng dụng định luật truyền thẳng của ánh sáng”.

• Làm bài tập 2.3; 2.4 SBT

IV Rút kinh nghiệm:

Tổ Trưỏng

/08/2009

Trang 5

I Mục tiêu:

 Nhận biết được bóng tối, bóng nữa tối và giải thích.

 Giải thích được vì sao lại có nhật thực, nguyệt thực

Hỏi: Nêu định luật truyền thẳng ánh sáng Quy ước đường biểu diễn đường truyền của ánh sáng.

Đáp: + Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.

+ Quy ước: Biểu diễn đường truyền của ánh sáng bằng 1 đường thẳng có mũi tên chỉ hướng gọi là tia sáng.

HĐ1 Tổ chức tình huống học tập

Nêu lên hiện tượng

như phần đầu bài ở

sgk

chú ý lắng nghe.

HĐ2 Tìm hiểu bóng tối, bóng nữa tối I Bóng tối- bóng nữa tối:

-Làm thí nghiệm 2 với cây nến, dựa trên hình chụp 3.2

ở sgk -Quan sát & rút ra nhận xét hình thành khái niệm bóng nữa tối.

HĐ3 Hình thành khái niệm nhật thực, nguyệt thực II.Nhật thực - nguyệt thực:

-Khi Mặt Trăng nằm trong

yêu cầu hs đọc sgk,

nghiên cứu trả lời

câu hỏi C

Đọc thông báo ở mục II sau đó nghiên cứu C 3 và chỉ ra trên hình 3.3 vùng nào trên

Tiết: 03 ; Tuần: 03 BÀI 3 ỨNG DỤNG ĐỊNH LUẬT

TRUYỀN THẲNG CỦA ÁNH SÁNG.

Trang 6

Thông báo về tính

phản chiếu ánh sáng

của Mặt Trăng, sự

quay của Mặt Trăng

xung quanh Trái Đất.

trái đất có nhật thực toàn phần, nhật thực 1 phần.

-Trả lời câu C 4 Quan sát hình 3.4 chỉ ra đứng chỗ nào trên mặt đất là ban đêm và nhìn thấy trăng sáng.

C 5 Khi miếng bìa lại gần màn

Hướng dẫn hs làm

bài tập vận dụng C 5 ;

C 6 sgk

C 6 Khi dùng quyển vở che kín bóng đèn dây tóc đang sáng, bàn nằm trong vùng bóng tối sau quyển vở, không nhận được ánh sáng từ đèn tới nên ta không thể đọc được sách.

Dùng quyển vở không che kín được đèn ống, bàn nằm trong vùng bóng nữa tôisau quyển vở, nhận được 1 phần ánh sáng của đèn truyền tới nên vẫn đọc sách được.

4/ Củng cố:

 Gọi hs nêu thế nào là bóng tối , bóng nữa tối?

 Nói lại hiện tượng nhật thực, nguyệt thực.

o Nhật thực toàn phần ( hoặc 1 phần) quan sát được ở chỗ có bóng tối (hoặc bóng nữa tối) của Mặt Trăng trên Trái Đất.

o Nguyệt thực xảy ra khi Mặt Trăng bị Trái Đất che khuất ( không được Mặt Trời chiếu sáng).

o Hs học bài theo phần ghi nhớ ở sgk và làm các bài tập 3.1 đến 3.4 SBT

o Xem trước bài 4 “ Định luật phản xạ ánh sáng”

IV.Rút kinh nghiệm :

Trang 7

• Biết xác định tia tới, tia phản xạ, pháp tuyến, góc tới, góc phản xạ trong mỗi thí nghiệm.

• Phát biểu được định luật phản xạ ánh sáng.

• Biết ứng dụng định luật phản xạ ánh sáng để đổi hướng đi của tia sáng theo ý muốn.

II.Chuẩn bị:

Đối với mỗi nhóm hs: 1 gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng.

o 1 đèn pin có màn chắn đục lỗ để tạo 1 tia sáng.

o 1 tờ giấy dán trên mặt tấm gỗ phẳng nằm ngang, thước đo góc.

III.Các bước lên lớp :

1/ Ổn định lớp :

Hỏi: Trường hợp nào ta thấy có hiện tượng nhật thực, nguyệt thực?

Đáp: + ban ngày, khi Mặt Trời bị Mặt Trăng che khuất, nơi ta đứng trên Trái Đất

không nhận được ánh sáng Mặt Trời , nơi đó có hiện tượng nhật thực.

+Ban đêm, khi Mặt Trăng không nhận được ánh sáng Mặt Trời vì bị Trái Đất che

khuất Lúc đó có nguyệt thực.

HĐ1 Tạo tình huống học tập (2’)

-Làm thí nghiệm như

phần mở bài ở sgk &đặt

vấn đề: phải đặt đèn pin

như thế nào? Để thu

được tia sáng hắc lại

trên gương chiếu sáng

đúng 1 điểm A trên

màn?

Quan sát suy nghĩ & trả lời

HĐ2 Sơ bộ đưa ra khái niệm gương phẳng (3’) I.Gương phẳng:

Hướng dẫn hs quan sát

và trả lời câu hỏi: nhìn

thấy gì trong gương?

Quan sát và trả lời:

-Nhìn thấy ảnh của mình trong gương.

Ngày soạn: 09/09

Trang 8

S I R

…1 mặt phẳng nhẵn

bóng gọi là gương

phẳng.

yêu cầu hs nêu trong

thực tế những vật nào có

thể coi là gương phẳng?

-cái mâm inot , miếng nhôm còn mới,….

HĐ3 Sơ bộ hình thành hiện tượng về sự phản xạ ánh

1)Tia phản xạ nằm trong mặt

-Thông báo tia sáng bị

hắt lại khi gặp mặt chắn

gọi là tia phản xạ.

-Làm TN theo nhóm -Rút ra kết luận.

HĐ4 Tìm sự đổi hướng của tia sáng khi gặp gương

phẳng (20’)

-Giới thiệu dụng cụ TN

như hình 4.2 sgk

-Yêu cầu hs làm TN

theo nhóm và rút ra kết

luận.

-Làm TN theo nhóm -Rút ra kết luận.

HĐ5 Phát biểu định luật (3’)

Yêu cầu hs phát biểu

định luật phản xạ ánh

sáng.

- phát biểu định luật phản xạ ánh sáng.

HĐ6 Tập vẽ tia sáng, tia phản xạ trên gương phẳng 4)Biểu diễn gương phẳng &

các tia sáng trên hình vẽ:

Hướng dẫn hs vẽ hình -Vẽ hình vào vở theo

hướng dẫn của gv.

Hướng dẫn hs vẽ hình

Hướng dẫn hs trả lời câu

b.vẽ hình ra nháp rồi trả

-Gọi hs nhắc lại định luật phản xạ ánh sáng.

-Hs làm bài tập 4.1 ; 4.2 SBT

Hs học thuộc định luật phản xạ ánh sáng , chú ý cách vẽ tia sáng, gương phẳng trên giấy Làm tiếp bài tập 4.3; 4.4 SBT (trang 6)

Trang 9

o Bố trí thí nghiệm để nghiên cứu ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng.

o Nêu được những tính chất của ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng.

o Vẽ được ảnh của 1 vật đặt trước gương phẳng.

o Đối với mỗi nhóm hs:

Một gương phẳng có giá đỡ thẳng đứng, 1 tấm kín màu trong suốt, 2 viên phấn như nhau,

1 tấm giấy trắng dán trên tấm gỗ phẳng.

Hỏi: định luật phản xạ ánh sáng?

Đáp: định luật phản xạ ánh sáng:

+Tia phản xạ nằm trong cùng mặt phẳng với tia tới và đường pháp tuyến.

+Góc phản xạ luôn luôn bằng góc tới.

HĐ1 Tạo tình huống học tập (2’)

đặt vấn đề vào bài -Đọc câu chuyện kể ở đầu

bài.

-Nêu lên vài ý kiến.

gương phẳng:

-Hướng dẫn hs làm TN

chú ý đặt gương vuông

góc với tờ giấy.

-Làm TN để quan sát ảnh của 1 chiếc pin, cục phấn trong gương phẳng.

Làm việc theo nhóm nhỏ.

Tổ Trưởng

Ngày soạn: 16/09

Tiết: 05 ; Tuần:

05

Trang 10

-Nhóm hs dự đoán.

-Làm TN kiểm tra.

HĐ3 xét xem ảnh của 1 vật tạo bởi gương phẳng có

hứng được trên màn chắn không? +Kết luận:- Ảnh của 1 vật tạo bởi gương

phẳng không hứng được trên

-Hướng dẫn hs : làm TN,

quan sát , rút ra kết

luận.

-Làm TN kiểm tra, rút ra kết luận.

HĐ4 Nghiên cứu độ lớn của ảnh tạo bởi gương

luận.

-Làm TN kiểm tra Quan sát TN, rút ra kết luận.

HĐ5 So sánh khoảng cách từ điểm A và khoảng cách

từ điểm A’ đến gương. -Điểm sáng và ảnh của nó bởi gương phẳng cách gương 1

khoảng bằng nhau.

luận.

-Làm TN kiểm tra Quan sát TN, rút ra kết luận.

HĐ6 Giải thích sự tạo thành ảnh bởi gương phẳng II Giải thích sự tạo thành

ảnh bởi gương phẳng:

Thông báo ảnh của A là

giao điểm của 2 tia phản

xạ tương ứng.

-Hướng dẫn hs vẽ hình.

-Ghi kết luận vào vở.

-Vẽ hình 5.4 vào vở.

4/ Củng cố:

Câu C 6 Giải thích hình cái tháp loan ngược dựa vào phép vẽ ảnh: chân tháp ở sát mặt đất , đỉnh tháp ở xa mặt đất nên ảnh của đỉnh tháp cũng ở xa mặt đất và ở phía dưới bên kia gương phẳng tức là dưới nước.

Hs học bài theo phần ghi nhớ trong sgk Đọc trước bài 6 “Thực hành: quan sát vẽ ảnh của một vật tạo bởi gương phẳng” mỗi hs chép sẵn mẫu báo cáo thực hành trang 19 sgk , 1 gương phẳng, bút chì, thước đo độ.

Tổ Trưởng

Bài 6 THỰC HÀNH:

Ngày soạn: 25/09

Trang 11

A B

B’

I.Mục tiêu:

o Luyện tập vẽ ảnh của các vật có hình dạng khác nhau đặt trước gương phẳng

o Tập xác định vùng nhìn thấp của gương.

o Đối với mỗi nhóm hs:

Mẫu báo cáo thực hành trang 19 sgk , 1 gương phẳng, bút chì, thước đo độ

Hs lên bảng vẽ ảnh A’B’ của AB qua gương phẳng

3/ Dạy bài mới : A’

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Phần nội dung

Quan sát và vẽ ảnh của một số

Nêu nội dung bài thực

hành (nói rõ nội dung thứ

2 xác định vùng nhìn thấy

của gương), kiểm tra sự

chuẩn bị ở nhà của hs,

giới thiệu dụng cụ TH,

phân chia dụng cụ TH

HĐ2 Xác định ảnh của 1 vật tạo bởi gương (15’)

hướng dẫn hs ghi báo cáo

theo từng mục ( có mẫu ở

trang 19 sgk)

hướng dẫn hs đánh dấu

vùng nhìn thấy của gương

- làm thực hành theo hướng dẫn của gv.

HĐ3 Xác định vùng nhìn thấy của gương (20’)

Tổ chức cho hs lần lược

làm các câu C 2 ,C 3 ; C 4

sau khi hs thực hiện C 2 gv

đưa ra thuật ngữ vùng

nhìn thấy của gương.

lần lược làm các câu

C 2 ,C 3 ; C 4 theo hướng dẫn của gv.

HĐ4 Tổng kết (5’)

Thu các báo cáo.

Nhận xét về tin thần, thái

độ, phối hợp trong nhóm

Nộp báo cáo cho gv.

Thu dọn dụng cụ thực hành.

QUAN SÁT & VẼ ẢNH CỦA MỘT VẬT

TẠO BỞI GƯƠNG PHẲNG.

Trang 12

thực hành.

4/ Củng cố:

Lưu ý hs cách vẽ ảnh của vật qua gương phẳng.

Hs về nhà làm bài tập 5.3; 5.4 trong SBT (trang 7)

Xem trước bài 7 “Gương cầu lồi”

Tổ Trưởng

Bài 7.

GƯƠNG CẦU LỒI

I.Mục tiêu:

o Nêu được những tính chất của ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi.

o Nhận biết được vùng nhìn thấy của gương cầu lồi rộng hơn của gương phẳng có cùng kích thước.

o Giải thích được ứng dụng của gương cầu lồi.

Mỗi nhóm hs cần có:

Một gương cầu lồi, 1 gương phẳng có cùng kích thước, 1 cây nến, 1 bao diêm.

Hỏi: khi di chuyển gương từ từ ra xa mắt thì vùng nhìn thấy của gương phẳng sẽ như thế nào?

Ngày soạn: 01/10

Trang 13

Đáp: khi di chuyển gương từ từ ra xa mắt thì vùng nhìn thấy của gương phẳng sẽ càng nhỏ hơn.

HĐ1 Giới thiệu dụng cụ dùng để nghiêng cứu ảnh

của 1 vật tạo bởi gương cầu lồi.(3’) I.Ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi:-Đưa ra 1 số đồ vật

nhẵn bóng không

phẳng Đặt vấn đề

nghiêng cứu ảnh của 1

vật tạo bởi gương cầu

lồi.

-Quan sát xem có thấy ảnh của mình trong các vật đó không?

HĐ2 Làm thí nghiệm tìm ra tính chất ảnh của 1 vật

tạo bởi gương cầu lồi.(10’)

+Kết luận: ảnh của 1 vật tạo bởi gương cầu lồi có tính chất sau:

 Là ảnh ảo không hứng được

-lưu ý cách đặt vật

trước gương cùng 1

HĐ4 Tìm hiểu vùng nhìn thấy của gương cầu lồi.

Nêu vấn đề xác định

vùng nhìn thấy của

gương cầu lồi, so sánh

với vùng nhìn thấy của

gương phẳng có cùng

kích thước.

-Làm thí nghiệm theo nhóm.

-Thảo luận kết quả.

-ghi kết quả quan sát.

C 3 Vùng nhìn thấy của gương cầu

Yêu cầu hs trả lời các

câu hỏi C 3 ; C 4

nhận xét và cho điểm.

Làm việc cá nhân.

trả lời các câu hỏi C 3 ;

C 4

hs khác nhận xét, bổ sung.

4/ Củng cố:

Gọi Hs đọc phần ghi nhớ của sgk.

Làm bài tập trong SBT bài 7.1 chọn câu A đúng; bài 7.2 chọn câu C đúng.

Hs học theo phần ghi nhớ của sgk, làm các bài tập 7.3; 7.4 trong SBT.

Đọc phần “có thể em chưa biết” và xem trước bài 8 “ Gương cầu lõm”.

Trang 14

Tổ Trưởng

Bài 8

GƯƠNG CẦU LÕM

I.Mục tiêu:

 Nhận biết được ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm

 Nêu được những tính chất của ảnh ảo tạo bởi gương cầu lõm

 Biết cách bố trí thí nghiệm để quan sát ảnh ảo của một vật tạo bởi gương cầu lõm.

Mỗi nhóm hs cần có:

Một gương cầu lõm có giá đỡ thẳng đứng, một gương phẳng có cùng kích thước với gương cầu lõm, 1 gương cầu lồi , một màn chắn sáng có giá đỡ di chuyển được, 1 đèn pin.

Hỏi: ảnh của một vật tạo bởi gương cầu lồi có những tính chất gì?

Đáp: + là ảnh ảo không hứng được trên màn chắn.

+ Ảnh nhỏ hơn vật.

Ngày soạn: 07/10

Trang 15

HĐ1 Tìm tính chất của ảnh tạo bởi gương cầu lõm

(18’)

hướng dẫn hs quan

sát và nhận xét.

đặt vấn đề nghiên

cứu ảnh của 1 vật tạo

bởi gương cầu lõm.

quan sát gương cầu lồi, gương cầu lõm.

nhận xét sự giống nhau và khác nhau của 2 loại gương này.

quan sát -> dự đoán tính chất của ảnh ….

làm thí nghiệm kiểm tra trả lời C 1 ; C 2

HĐ2 Rút ra kết luận (3’) +Kết luận : Đặt 1 vật gần sát

gương cầu lõm, nhìn vào gương

yêu cầu 1 số hs phát

biểu và sửa chữa bổ

sung cho đúng.

điền từ thích hợp vào chỗ trống trong câu kết luận.

HĐ3 Nghiên cứu sự phản xạ của 1 chùm tia tới trên

gương cầu lõm.(18’) II.gương cầu lõm: Sự phản xạ ánh sáng trên điều khiển hs làm

TN , rút ra kết luận ,

thảo luận nhóm về

các câu trả lời.

thông nhất ý kiến

đúng.

làm TN như trong sgk, rút

ra nhận xét, viết nay đủ câu kết luận.

vận dụng kết luận để trả lời

C 3 thảo luận chung về lời giải.

làm TN như trong sgk, rút

ra nhận xét, viết nay đủ câu kết luận.

quan sát cấu tạo đèn pin

Bật đèn sáng, xoay nhẹ pha đèn để thay đổi vị trí của bóng đèn cho đến khi thu được chùm tia phạn xạ song song.

C 6 Nhờ có gương cầu trong pha

yêu cầu hs vận dụng

kết luận trên để thảo

luận trả lời C 6 ; C 7

sửa chữa bổ sung cho

Trang 16

8.1 Xếp các gương phẳng nhỏ theo 1 hình chỏm cầu,

mặt phản xạ tạo thành mặt lõm của gương cầu.

8.2 Mặt lõm của muỗi, giá canh, chảo.

Vật càng gần gương, ảnh càng nhỏ.

Học sinh về nhà học bài theo phần ghi nhớ , làm các bài tập còn lại trong SBT

Trả lời các câu hỏi ôn tập (bài 9 trang 25; 25 sgk ) vào tập

• Luyện tập cách vẽ tia phản xạ trên gương phẳng & ảnh tạo bởi gương phẳng.

 Hs chuẩn bị trước các câu trả lời cho phần tự kiểm tra trong sgk.

 Gv vẽ sẵn lên bảng phụ trò chơi ô chữ hình 9.3 sgk.

Hỏi: Định luật phản xạ ánh sáng?

Đáp: Trong môi trường trong suốt và đồng tính ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.

Ngày soạn: 14/10

Trang 17

S 2

HĐ1 Tự kiểm tra

-Yêu cầu hs đọc câu

hỏi và trả lời các câu

hỏi từ 1 đến 9 trong

-hs khác nhận xét, bổ sung.

hướng dẫn hs vẽ hình

trên bảng.

điều khiển hs thảo

luận, trả lời.

vẽ hình theo hướng dẫn của gv

thảo luận nhóm , trả lời.

nhận xét, bổ sung.

thống nhất kết quả.

4/ Củng cố:

-Hs cần lưu ý học thuộc các câu trả lời như trên để kiểm tra 45’

III. Trò chơi ô chữ

8 Từ hàng dọc: Gương phẳng.

Hs về nhà học bài chuẩn bị tiết sau kiểm tra 45’ chương I.

Tổ Trưởng

KIỂM TRA

Ngày soạn: 16/10

Tiết: 10; Tuần:10

Trang 18

I Mục tiêu:

• Giáo dục ý thức tự giác làm bài cho hs.

• Vận dụng kiến thức đã học trong chương I vào việc trả lời 1 số câu hỏi cơ bản giải 1 số bài tập cơ bản và cụ thể.

• Giáo viên nhận được thông tin ngược từ phía hs.

So với lần trước ghi chú Tăng Giảm

Trang 19

I.Mục tiêu:

• Nêu được đặc điểm của các nguồn âm.

• Nhận biết được một số nguồn âm thường gặp trong cuộc sống.

• Mỗi nhóm hs cần có: một sợi day cao su mảnh, một thìa và một cốc thuỷ tinh, một âm thoa, một búa cao su.

• Gv: vài lá chuối, ống nghiệm hoặc lọ nhỏ ( như lọ Pênixilin)

• “Bộ đàn ống nghiệm” gồm 7 ống nghiệm đã được đổ nước đến các mực khác nhau.

HĐ1 Giới thiệu nội dung chính của chương và vào

bài (5’)

có thể kết hợp phần mở

đầu chương II và phần

mở đầu của bài 10 để

giới thiệu nội dung

chính của chương và vào

bài.

HĐ2 Nhận biết nguồn âm (5’) I/ Nhận biết nguồn âm:

*Vật phát ra âm gọi là nguồn

-Nêu vấn đề như C 1 ; C 2

-Hướng dẫn hs thực hiện

2 vấn đề trên.

-Thực hiện giải quyết vấn đề.

-Cho ví dụ nguồn âm:

trống , sáo, kèn, cái ly, … HĐ3 Nghiên cứu đặc điểm của nguồn âm (25’) II/ Các nguồn âm có chung

C 5 a) ống nghiệm và nước

-Điều khiển hs thảo luận

nhóm trả lời câu hỏi C 5 ,

C 8 cách kiểm tra sự dao động của không khí trong

Trang 20

lọ bằng cách bỏ những vụn giấy vào lọ rồi thổi vào lọ sẽ thấy vụn giấy bay ra.

4/ Củng cố:

-Gọi hs trả lời : Vật nào là nguồn âm? Các nguồn âm có chung đặc điểm gì?

- Cho hs làm bài tập 10.1 chọn câu D Dao động.

Bài 10.2 chọn câu D khi làm vật dao động.

Bài 10.3 khi gảy đàn ghita dây đàn dao động, khi thổi sáo cột không khí trong ống

sáo dao động.( hoặc không khí trong hộp đàn dao động phát ra nốt nhạc).

Hs về đọc trước bài 11 “Độ cao của âm” và làm tiếp các bài tập còn lại trong SBT

- Nêu được mối liên hệ giữa độ cao & tần số của âm

- Sử dụng được thuật ngữ âm cao (âm bổng ), âm thấp (âm trầm) và tần số khi so sánh 2 âm

Giá thí nghiệm, 2 con lắc đơn (có chiều dài 20 cm, 40 cm )

1 đĩa quay có đục lỗ tròn cách đều nhau 1 cái quạt điện, 1 tấm bìa

Trang 21

2/ kiểm tra bài cũ:

Hỏi: + Vật nào được gọi là nguồn âm ?

+ Các nguồn âm có chung đặc điểm gì ?

Đáp : + Vật phát ra âm gọi là nguồn âm.

+ Khi phát ra âm các vật đều dao động

3/ dạy bài mới :

Hoạt động của

thầy

Hoạt động của trò Phần nội dung

HĐ1: Tổ chức tình huống học tập (5’)

- Đặt vấn đề vào bài

HĐ2: Quan sát dao động nhanh chậm và

nghiên cứu khái niệm tần số.(10’) I>Dao động nhanh, chậm – tần số:

- trả lời C2 & nhận xét

HĐ3: nghiên cứu mối liên hệ giữa tần số &

độ cao của âm (18’) II>Âm cao ( âm bổng), âm thấp (âm trầm)

- Hướng dẫn , tổ

chứa HS thảo luận

rút ra kết luận

C6 Khi vặn cho dây căng ít

Trang 22

4/ củng cố:

+ C7 Khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần vành đĩa thì âm phat ra cao hơn so với khi chạm góc miếng bìa vào hàng lỗ ở gần tâm đĩa

+ HS đọc ghi nhớ ( SGK)+ HS làm bài tập 11.1 11.4 SBT

+ HS làm các bài tập SBT và học bài theo phần ghi nhớ ( SGK)

11.1 A đúng

11.2 + tần số Héc (Hz)

+ 20 (Hz) đến 20000 (Hz)+ lớn

11.4 a) con muỗi vỗ cánh nhiều hơn con ong đất

b) Tần số dao động của cánh chim nhỏ ( < 20 Hz) nên không nghe được âm do cánh chim bay tạo ra

IV Rút kinh nghiệm :

TỔ TRƯỞNG

Trang 23

Bài 12 ĐỘ TO CỦA ÂM

I Mục tiêu:

- Nêu được mối liên hệ giữa biên độ và độ to của âm phát ra

- Sử dụng được thuật ngữ âm to, âm nhỏ khi so sánh 2 âm

 Đối với mỗi nhóm HS:

1 thước đàn hồi hoặc 1 lá thép mỏng (dài khoảng 20 ; 30 cm) được vít chặt vào hộp gỗ rỗng như hình 12.1 (SGK)

1 cái trống và vùi gõ, 1 con lắc bấc

III Các bước lên lớp:

1/ Ổn định lớp:

2/ Kiểm tra bài cũ:

Hỏi: +Tần số là gì? Đơn vị ?

+Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi ?

+Âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi ?

Đáp: + Số dao động trong 1 giây gọi là tần số Đơn vị của tần số là Héc (Hz)

+ khi tần số dao động càng lớn

+ khi tần số dao động càng nhỏ

3/ Dạy bài mới:

Hoạt động của GV Hoạt động của HSø Phần nội dung

HĐ1: tổ chức tình huống học tập (5’)

- đặt vấn đề

như SGK

+ Khi nào âm phát

ra to, nhỏ ?

- Suy nghĩ

HĐ2: nghiên cứu về biên độ dao động &

mối liên hệ giữa biên độ dao động & độ

to của âm phát ra (15’)

I>Âm to, âm nhỏ, biên độ dao động:

• Thí nghiệm 1:

+ Độ lệch lớn nhất của vật dao

- Yêu cần HS làm + làm TN1

Ngày soạn: 22/11

Tiết : 13 ; Tuần : 13

Trang 24

- rút ra kết luận.

HĐ3: tìm hiểu độ to của âm II> Độ to của một số âm:

- Đặt vài câu hỏi

để khai thác bảng

2

- Giới thiệu giới

hạn tiếng ồn là 70

- Hướng dẫn và

theo dõi HS làm

12.2 + Đơn vị độ to của âm là đêxiben (dB)

+ Dao động càng mạnh thì âm phát ra càng to

+ Dao động càng yếu thì âm phát ra càng nhỏ

5/ Hướng dẫn về nhà:

- HS học bài theo phần ghi nhớ

- Làm tiếp các bài tập còn lại ở SBT & xem trước bài 13 “Môi trường

truyền âm”

- 12.3 Hải đang chơi đàn ghita.

a) Bạn ấy thay đổi độ to của nốt nhạc bằng cách gảy mạnh dây đàn

b) + Dao động của sợi dây đàn mạnh khi bạn ấy gảy mạnh và yếu khi

bạn ấy gảy nhẹ

+ Biên độ dao động của sợi dây đàn lớn khi bạn ấy gảy mạnh và nhỏ khi

bạn ấy gảy nhẹ

c) Dao động của sợi dây đàn ghita nhanh khi bạn ấy chơi nốt cao và

chậm khi bạn ấy chơi nốt thấp

IV Rút kinh nghiệm:

Trang 25

BÀI 13

MÔI TRƯỜNG TRUYỀN ÂM

I/ Mục tiêu:

 Kể tên được 1 số môi trường truyền âm và không truyền được âm

 Nêu được 1 số thí vụ về sự truyền âm trong các chất rắn, lỏng, khí

II/ Chuẩn bị:

Đối với cả lớp:

2 cái trống, 1 que gõ và 1 giá đỡ 2 trống; 1 bình to đựng đầy nước; 1bình nhỏ có nắp đậy; 1 nguồn phát âm có thể bỏ lọt bình nhỏ; 1 tranh vẽ to hình 13.4

III/ Các bước lên lớp :

HS điền vào chỗ trống trong các câu sau:

+ Đơn vị độ to của âm là đêxiben (dB)

+ Dao động càng mạnh thì âm phát ra càng to

+ Dao động càng yếu thì âm phát ra càng nhỏ

HĐ1: Tổ chức tình huống học tập (5’)

Đặt vấn đề như

SGK

- Suy nghĩ, (không cần trả lời ngay)

TỔ TRƯỞNG

Ngày soạn: 29/11

Tiết: 14

Tuần: 14

Trang 26

HĐ2: Tìm hiểu môi trường truyền âm

1/ - Đặt câu hỏi

lắng nghe âm phát

ra và trả lời C4

4/ - Treo tranh vẽ

- dự đoán kết quả

- Quan sát trả lời C1và C2

- 1 HS trả lời trước lớp

- HS khác bổ sung và thống nhất ý kiến

- thực hiện trong 5 phút

- Trả lời C3 và thống nhất ý kiến

- lắng nghe âm phát

ra, thảo luận và trả lời C4

- Nghe GV mô tả

TN, thảo luận và trả lời C5

- Vài HS đọc kết luận hoàn thành trước lớp

- Các HS khác nghe và bổ sung nếu cần thiết

HĐ3: Vận tốc truyền âm 5/ Vận tốc truyền âm:

C6 Vận tốc truyền âm trong nước

- Hướng dẫn thảo

luận và thống nhất

câu trả lời C6

- Đọc mục 5 SGK

- Thảo luận và trả lời C6 HS khác bổ sung

- Thống nhất câu trả lời C6

C7.Âm thanh truyền đến tai ta nhờ

Hướng dẫn thảo

luận và thống nhất

câu trả lời C7 , C8 ,

C9 , C10

- Thảo luận và trả lời C7 , C8 , C9 , C10

- HS khác bổ sung

- Thống nhất câu trả lời

- ghi vào vở

Trang 27

4/ củng cố:

Gọi HS đọc phần ghi nhớ & phần “có thể em chưa biết”

Làm BT 13.1 A Khoảng chân không

HS học bài theo phần ghi nhớ, làm các BT 13.2 đến 13.4 SBT

- xem trước bài 14 “ Phản xạ âm – tiếng vang”

Hỏi: - Âm thanh xung quanh truyền đến tai ta nhờ môi trường nào ?

- Hãy nêu ví dụ chứng tỏ âm có thể truyền trong môi trường lỏng.Đáp: - Âm thanh xung quanh truyền đến tai ta nhờ môi trường không khí

- khi bơi dưới nước, ta có thể nghe tiếng sùng sục củ bong bóng nước

HĐ1 mở bài (2’)

Đặt vấn đề như SGK - Suy nghĩ, (không

cần trả lời ngay)

Trang 28

HĐ2.Tìm hiểu âm phản xạ và tiếng vang

- thống nhất câu trả

lời các câu C1; C2; C3

- Đọc SGK

- thảo luận nhóm

- trả lời các câu hỏi

C1; C2; C3

- Rút ra kết luận

HĐ3.Tìm hiểu vật phản xạ âm tốt & vật

phản xạ âm kém (5’)

II/ Phản xạ âm tốt & phản xạ âm kém:

- Những vật cứng có bề mặt

- Yêu cầu HS tự đọc

mục II SGK

- đặt câu hỏi : “ Vật

như thế nào thì phản

xạ âm tốt ? Vật như

thế nào thì phản xạ

âm kém?

-Đọc mục II SGK-Làm câu C4 Vật phản xạ âm tốt là : mặt gương, mặt đá hoa, tấm kim loại, tường gạch Vật phản xạ âm kém là : Miếng xốp , áo len, ghế đệm mút, cao su xốp

C5 làm tường sần sùi, treo rèm

- theo dõi và thống

nhất câu trả lời của

- HS làm các bài tập 14.3; 14.5; 14.6 SBT

- Học bài theo phần ghi nhớ

- Xem trước bài 15 “chống ô nhiễm tiếng ồn”

Trang 29

TỔ TRƯỞNG

I/ Mục tiêu:

- Phân biệt được tiếng ồn và ô nhiễm tiếng ồn

- Đề ra được 1 số biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn trong những trường hợp

Hỏi: nêu những vật như thế nào thì phản xạ âm tốt, phản xạ âm kém?

Đáp: Những vật cứng có bề mặt nhẵn thì phản xạ âm tốt ( hấp thụ âm kém ).

Những vật mềm, xốp có bề mặt gồ ghề thì phản xạ âm kém

Trang 30

15.1;2;3

Yêu cầu hs quan

sát và trả lời câu

C1,C2

C2-thảo luận nhóm thống nhất câu trả lời

C1 trả lời hình 15.2 ; 15.3

C2 chọn b; d

HĐ2 tìm hiểu biện pháp chống ô nhiễm tiếng ồn II/ biện pháp chống ô nhiễm

tiếng ồn:

-Yêu cầu hs đọc

SGK và trả lời câu

C3 ; C4

-Theo dõi , hướng

dẫn hs trả lời

-Uốn nắn câu trả

lời (nếu hs sai)

-Tự đọc SGK -Thảo luận nhóm để trả lời

C3 ; C4 -HS khác bổ sung thống nhất câu trả lời đúng

*Ghi nhớ: (SGK)

C6 /Tuỳ theo hs Có

thể là:

-Tiếng kêu vào

buổi sáng sớm hằng

ngày tại lò mổ.biện

pháp đề nghị :

chuyển lò mổ đi tới

nơi xa khu dân cư;

xây tường chắn……

-Làm việc cạnh nơi

nổ mì, phá đá Biện

pháp: Bịt, nút tai

khi làm việc…

-Trả lời C5 ; C6

C5/ Hình 15.2: yêu caẩutong giờ làm việc tiếng ồn máy khoan phát ra không quá 80dB; người thợ khoan cần dùng bông nút kín tai hoặc đeo cái bịt tai lúc làm việc…

Hình 15.3 : ngăn cách giữa lớp học và chợ bằng cách đóng các cửa phòng, treo rèm, xây tường chắn, trồng cây xanh; chuyển lớp học hoặc chợ đi nơi khác…

4/ củng cố:

Hs làm câu 7 (trang 46 SGK)

*Treo biển cấm bóp còi gần bệnh viện

*Xây tường chắn xung quanh bệnh viện, đong cửa phòng để ngăn đường truyền âm

*Trồng nhiều cây xanh xung quanh bệnh viện để âm truyền đi theo

hướng khác

*Treo rèm ở cửa ra vào để ngăn chặn đường truyền âm cũng như để hấp thụ âm

*Dùng nhiều đồ dùng mềm, xốp, có bề mặt xù xì để hấp thụ bớt âm

Trang 31

Hs về ôn tập theo các phần ghi nhớ của các bài đã học và các bài tập ở SBT

( từ bài 1 đến bài 15 ) chuẩn bị kiểm tra học kì I

TỔ TRƯỞNG

08/12 /2008

I/ Mục tiêu:

o Ôn lại kiến thức liên quan đến âm học

o Rèn luyện những kĩ năng còn yếu của học sinh

Bảng phụ ghi các nội dung câu trả lời tổng kết chương, trò chơi ô chữ

Hs điều vào chỗ trống câu 1 (45)

Đáp: a)Các nguồn phát âm đều rung động

b)Số dao động trong 1 giây là tần số đơn vị tần số là Héc (Hz)c)Độ to của âm được đo bằng đơn vị Dexiben (dB)

d) Vận tốc truyền âm trong không khí là 340 (m/s)e) Giới hạn ô nhiễm tiếng ồn là 70 (dB)

HĐ1

ôn lại kiến thức đã học trong chương II I / Tự kiểm tra:2a) Tần số dao động càng lớn, âm

phát ra càng bổng

-Gọi hs đứng tại -Trả lời các câu

TỔNG KẾT CHƯƠNG II ÂM HỌC

Ngày soạn: 09/12

Tiết: 17

Tuần: 17

Trang 32

chỗ trả lời các câu

hỏi SGK trang 45

-theo dõi hs trả lời,

yêu cầu hs khác

bổ sung và sửa sai

( nếu có)

hỏi SGK trang 45-Hs khác bổ sung và sửa sai ( nếu có)

1/

-Goi hs nêu câu

trả lời đã chuẩn bị

ở nhà

-Hướng dẫn hs

thảo luận thống

nhất câu trả lời

-Đứng tại chỗ trả lời

- Hs khác bổ sung và sửa sai ( nếu có)

HĐ3 Trò chơi ô chữ III/ Trò chơi ô chữ:

1/ CHÂN KHÔNG

-Tổ chứa cho hs

thảo luận và trả

lời từng hàng

ngang, từ hàng dọc

-Gọi hs đọc đề và

trả lời các từ hàng

ngang, hàng dọc

-Hs thảo luận và trả lời từng hàng ngang, từ hàng dọc

4/ củng cố:

Lưu ý hs đọc kỹ câu hỏi, câu trả lời phải rõ ràng, chính xác, đúng với yêu cầu của đề bài

Hs về nhà đọc trước bài 17 “ Sự nhiễm điện do cọ xát” Chuẩn bị vụn giấy

Trang 33

I.Mục tiêu:

o Ôn tập và củng cố kiến thức từ bài 1 đến bài 15

o Vận dụng kiến thức đó để làm các bài tập đơn giản và cơ bản trong

chương I , chương II

o Rèn luyện kĩ năng trình bày bài làm

Bảng phụ các bài tập và câu hỏi có liên quan đến bài kiểm tra học kì I

1/ Ổn định lớp :

2/ Kiểm tra bài cũ:

Hs điều vào chỗ trống câu 1 (45)

Đáp: a)Các nguồn phát âm đều rung động

b)Số dao động trong 1 giây là tần số đơn vị tần số là Héc (Hz)

c)Độ to của âm được đo bằng đơn vị Dexiben (dB)

d) Vận tốc truyền âm trong không khí là 340 (m/s)

e) Giới hạn ô nhiễm tiếng ồn là 70 (dB)

3/ Dạy bài mới :

Câu 1: Định luật truyền thẳng của

-Nêu câu hỏi

-Yêu cầu học sinh trả

lời.

-Bổ sung, thống nhất

kết quả đúng.

Yêu cầu học sinh về

nhà xem lại những

câu hỏi và bài tập đã

làm trong chương I

và chương II.

-Trả lời câu hỏi theo yêu cầu của giáo viên.

-Bổ sung, thống nhất kết quả đúng.

-Ghi vào vở.

HĐ2 củng cố cách làm bài tập Độ sâu của đáy biển là:

-Nêu đề bài, yêu cầu

học sinh suy nghĩ và

làm bài.

Giả sử tàu phát ra

siêu âm và thu được

âm phản xạ của nó

từ đáy biển sau 0,9

giây Tính gần đúng

độ sâu của đáy biển,

+Suy nghĩ và làm bài theo yêu cầu của giáo viên.

+Bổ sung và thống nhất ý kiến.

+Ghi vào vở.

Trang 34

S1’

biết vận tốc truyền

siêu âm trong nước

là 1500 m/s ?

4/ Củng cố:

5/ Hướng dẫn về nhà:

Học sinh về nhà xem lại các câu hỏi trong chương I, chương II, các bài tập tương tự trong SBT Học thuộc bài chuẩn bị kiểm tra học kì I.

Tổ Trưởng

22/12/08

I/ Mục tiêu:

• Giáo dục ý thức tự làm bài cho hs

• Hs vận dụng được kiến thức đã học để trả lời 1 số câu hỏi cơ bản, cụ thể

• Gv nhận được thông tin ngược từ phía hs, từ đó có sự điều chỉnh về phương pháp giảng dạy sao cho phù hợp, vừa sức với từng đối tượng hs

Hs: ôn tập từ bài 1 đến bài 15

Trang 35

4/Đáp án và thang điểm:

5/ Tổng kết :

Lớp:SS

GIỎI(8-10) (6.5-7.9)KHÁ (5-6.4)TB (3.5-4.9)YẾU (dưới 3.5)KÉM trở lênTừ TB

+Giải thích được 1 số hiện tượng nhiễm điện do cọ xát trong thực tế ( chỉ ra

các vật nào cọ Sát với nhau và biểu hiện của sự nhiễm điện )

1 thước nhựa, 1 thanh thuỷ tinh, vụn giấy, quả cầu nhựa xốp có xuyên chỉ

khâu, 1 giá treo, 1 mảnh vải khô, 1 mảnh lụa, 1 mảnh kim loại, 1 bút thử

điện loại thông mạch

HĐ1 Tổ chức tình huống học tập ( 10’)

+Nêu như phần đầu bài

HĐ2 Làm thí nghiệm 1, phát hiện nhiều

vật bị cọ xát có tính chất mới ( 15’)

I/ Vật nhiễm điện:

+Thí nghiệm 1:

Ngày soạn: 02/ 01

Tiết: 20; Tuần: 20

Tiêu đề	Nhận biết ánh sáng – Nguồn sáng và vật sáng
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông XYZ
Chuyên ngành	Vật Lí
Thể loại	giáo án
Năm xuất bản	2009
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	70
Dung lượng	1,02 MB