Giáo án Ngữ Văn 7 TUẦN 01 Ngày soạn : Tiết : 01 Bài dạy : CỔNG TRƯỜNG MỞ RA (Theo Lí Lan – Báo Yêu trẻ số 166) I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY : * Kiến thức : giúp HS : - Cảm nhận và hiểu được những tình cảm đẹp đẽ của người mẹ đối với con nhân ngày khai trường. - Thấy được ý nghóa lớn lao của của nhà trường và xã hội đối với việc giáo dục trẻ em. - Hiểu được tính chất biểu cảm của văn bản. * Kỹ năng : Biết diễn đạt trực tiếp cảm nghó trong loại văn bản báo cáo. * Tư tưởng : Giáo dục HS thấy được tầm quan trọng của việc đến trường, việc học tập. Bồi dưỡng thêm lòng yêu kính mẹ. II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH : * Chuẩn bò của GV – Đồ dùng dạy học : Dự kiến dạy học tích hợp. Tranh minh họa. * Chuẩn bò của HS – Bài tập ra kỳ trước : Đọc, trả lời câu hỏi SGK. Sưu tầm bài hát. III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY : * Ổn đònh tổ chức : Tình hình lớp – Só số (1’) * Kiểm tra bài cũ : (2’) Sách vở ghi bài – Hướng dẫn 1 số yêu cầu của môn học. * Giảng bài mới : - Giới thiệu bài : Chắc hẳn trong chúng ta ai cũng đã có lần nghe và thuộc bài hát “Đi học” hát về tình thương mến trong ngày đầu tiên mẹ đưa đến trường. Bài hát ấy có hình ảnh người mẹ yêu thương và mái trường thân yêu. Và có nhiều văn bản khác cũng xuất hiện hình ảnh này. “Cổng trường mở ra” mà chúng ta học hôm nay sẽ mang lại cho ta nhiều cảm xúc thú vò. - Tiến trình bài dạy : Thời gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng HĐ 1 6’ Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích. 1./ GV đọc, hướng dẫn HS đọc mỗi em một đoạn (giọng nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm) 2./ Đọc giải nghóa phần chú thích : Nhạy cảm, háo hức, bận tâm, can đảm. Từ nào là từ Hán – Việt (can đảm) - Đọc diễn cảm, nhẹ nhàng, chậm rãi (2 em đọc theo yêu cầu, 1 HS đọc chú thích các từ : nhạy cảm, háo hức, bận tâm, can đảm.) + Can đảm : Từ Hán Việt. I- Đọc, tìm hiểu chú thích : - Đọc : nhỏ nhẹ, tha thiết, chậm. - Chú ý các chú thích: 1, 2, 3, 10. - Can đảm (Hán Việt) : có tinh thần Trang 1 Giáo án Ngữ Văn 7 3./ Văn bản này thuộc loại văn bản gì? Viết theo kiểu gì? (văn bản nhật dụng. Viết theo dạng văn biểu cảm tự sự (kể người, việc, cảm nghó)). 4./ Văn bản nhật dụng? (Là loại văn bản có đề tài thời sự, đưa ra những vấn đề xã hội có ý nghóa lâu dài. Đây là văn bản nhật dụng, viết bằng thể loại văn biểu cảm tự sự (nghóa là kể về người, việc, cảm nghó cá nhân.) - Văn bản nhật dụng :đề tài thời sự, đề cập vấn đề xã hội có ý nghóa lâu dài mạnh mẽ, không sợ khó khổ, hiểm nguy. HĐ 2 24’ Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản : ? Tóm tắt văn bản bằng một vài câu ngắn gọn? (Văn bản viết về ai? Về việc gì? Nhân vật chính là ai?) ? Tâm sự của người mẹ được biểu hiện trong 2 phần nội dung của văn bản: + Tâm trạng của người mẹ trong đêm trước ngày khai giảng. + Cảm nghó của người mẹ về tầm quan trọng của giáo dục, xã hội, nhà trường trong việc giáo dục trẻ em. ? Hãy xác đònh hai phần nội dung đó trong văn bản : Phần 1 : Từ đầu ……… mẹ vừa bước vào. Phần 2 : Còn lại. ? Theo dõi phần đầu của văn bản, cho biết người mẹ nghó đến con trong ******* ? (đêm trước ngày con vào lớp 1) ? Thời điểm đó gợi cảm xúc gì trong tình cảm hai mẹ con? (hồi hộp, vui sướng, hy vọng, bâng khuâng). ? Tìm những chi tiết trong văn bản diễn tả cảm xúc vui sướng của con, sự vui mừng, hy vọng của mẹ? - Cảm xúc của con : “niềm vui háo hức …… giấc ngủ đến dòu dàng như một ly sữa …… gương - Tóm tắt văn bản : Viết về tâm trạng và suy nghó của người mẹ trong một đêm không ngủ trước ngày khai trường lớp 1 của con (nhân vật chính : người mẹ) - Hai phần nội dung của văn bản : + Từ đầu … bước vào. + Phần còn lại. - Thời điểm nảy sinh tâm trạng người mẹ : Đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con. - Gợi cảm xúc : Con : háo hức … gương mặt thanh thoát; mẹ : hồi hộp, vui sướng, hy vọng. Chi tiết : • Mẹ không tập trung được vào việc gì cả. • Mẹ lên giường và trằn trọc. • Ấn tượng của mẹ về buổi khai trường rất sâu đậm. • Mẹ nhớ sự nôn nao, hồi hộp… chơi vơi, hốt hoảng. - Tâm trạng hai mẹ con trái ngược nhau (con ngủ nhẹ nhàng >< Mẹ thao thức, hồi hộp). - Việc làm của mẹ : nhìn con ngủ, xem lại những thứ chuẩn bò, đắp mền … → tình mẫu tử giản dò. - Mẹ không ngủ được vì (HS thảo luận kết hợp với sự liên tưởng bản thân). II – Tìm hiểu văn bản : 1./ Cấu trúc văn bản - Nhân vật chính : người mẹ. - Hai nội dung : + Tâm trạng người mẹ. + Cảm nghó của mẹ về xã hội, nhà trường trong giáo dục trẻ em. 2./Nội dung văn bản: a./ Nỗi lòng người mẹ: - Hoàn cảnh nảy sinh tâm trạng. + Vào đêm trước ngày khai trường vào lớp 1 của con. - Cảm xúc : Hồi hộp, vui sướng, hy vọng, nhớ lại kỷ niệm của ngày khai trường đầu tiên. ⇒ Tấm lòng yêu thương con, tình cảm đẹp đẽ sâu nặng đối với con. b./ Cảm nghó của mẹ: - Nghó về ngày hội khai trường. - Nghó về vai trò của Trang 2 Giáo án Ngữ Văn 7 mặt thanh thoát, đôi môi hé mở”. - Cảm xúc của mẹ : “hôm nay mẹ không tập trung được vào việc gì cả”; “mẹ lên giường và trằn trọc”; “lo lắng đến nỗi không ngủ được”; “ấn tượng của mẹ về buổi khai trường đầu tiên ấy rất sâu đậm”, “mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp … khi cổng trường đóng lại” ? Như vậy trong đêm trước ngày khai trường vào lớp 1, tâm trạng của hai mẹ con có giống nhau không? *** ? Điều đó có tác dụng gì? (Mẹ: thao thức không ngủ, suy nghó triền miên – Con : thanh thản, nhẹ nhàng, vô tư. *** : tương phản làm nổi bật 2 tâm trạng trái ngược nhau). ? Trong đêm không ngủ, mẹ đã làm gì cho con? (dẫn chứng). (Đắp mền, buông màn, nhặt đồ chơi, nhìn con ngủ, xem lại những thứ đã chuẩn bò cho con → Đức hy sinh, vẻ đẹp giản dò mà lớn lao của tình mẫu tử. ? Theo em, tại sao người mẹ lại trằn trọc không ngủ được? (lo lắng cho con; nôn nao nghó về ngày khai trường; yêu thương con; nhớ trường xưa; nhớ bà ……) ? Tại sao ngày khai trường lại để lại dấu ấn thật sâu đậm trong lòng người mẹ (là ngày đầu tiên… môi trường xa lạ; thế giới mới lạ; ngỡ ngàng…) ? ⇒ Em hiểu gì về người mẹ? Có nhận xét gì về cách dùng từ trong đoạn văn. Nêu tác dụng của cách dùng từ? (Người mẹ rất giàu tình thương con, cảm xúc). Dùng từ láy liên tiếp → gợi cảm xúc phức tạp trong lòng mẹ : vui, nhớ, thương. - Cảm nghó về người mẹ : Tình yêu con quên mình, đức hy sinh – vẻ đẹp của tình mẫu tử. - Cách dùng từ láy liên tiếp → gợi được cảm xúc trong lòng người mẹ. - Cảm nghó của người mẹ : + Nghó về ngày khai trường + Nghó về sự quan trọng của giáo dục với trẻ em. - Trả lời câu : “Mỗi sai lầm … sau này”. Thành ngữ : “Sai … dặm” → khẳng đònh tầm quan trọng của giáo dục với trẻ em, đất nước. (HS thảo luận). - HS thảo luận theo nhóm về thế giới kỳ diệu. - HS đọc ghi nhớ SGK trang 9. - Mẹ nói với chính mình (tâm sự) → Cách viết này có tác dụng khắc họa được tâm tư, tình cảm, những điều khó nói bằng những lời trực tiếp. - HS đọc ghi nhớ rút ra hai nội dung chính của bài. - HS đọc bài tập 1/9 – Tình bày miệng về ý kiến của mình. - Một HS khác đọc đoạn văn viết về một kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trương đầu tiên của mình. Có thể kể về một kỷ niệm đáng nhớ (trình bày miệng) giáo dục đối với trẻ em. - “Đi đi con … thế giới này là của con … sẽ mở ra”. → Vai trò to lớn của nhà trường đối với con người. Trang 3 Giáo án Ngữ Văn 7 ? Từ dấu ấn sâu đậm của ngày khai trường, trong đêm ngủ không được người mẹ đã nghó về điều gì? (đọc lại phần cuối văn bản). (Mẹ nghó về : Ngày hội khai trường, tầm quan trọng của giáo dục – GV : liên hệ ngày khai trường sắp tới) ? Câu văn nào trong bài nói lên tầm quan trọng của nhà trường với trẻ em? “Mỗi sai lầm trong giáo dục sẽ ảnh hưởng đến cả một thế hệ…” ? Tìm thành ngữ được dùng trong đoạn văn? Ý nghóa? (“Sai một ly đi một dặm” → Khẳng đònh tầm quan trọng của giáo dục, không được phép sai lầm trong giáo dục, giáo dục quyết đònh tương lai của đất nước) → HS thảo luận. ? Kết thúc bài văn, người mẹ nói: “Bước qua cánh … mở ra”. Em hiểu thế giới kỳ diệu đó là gì? (HS thảo luận) HĐ 3 4’ Tìm hiểu ý nghóa văn bản (Tổng kết). ? Trong bài văn, có phải người mẹ đang trực tiếp nói với con không? Người mẹ đang tâm sự với ai? Cách viết này có tác dụng gì? (Người mẹ không trực tiếp nói với con hoặc với ai; người mẹ nhìn con ngủ như tâm sự với con nhưng thực ra đang nói với mình, đang ôn lại kỷ niệm của riêng mình → nổi bật tâm trạng, khắc họa được tâm tư tình cảm, những điều sâu thẳm khó nói bằng những lời trực tiếp. GV:Liên hệ với bài sau“Mẹ tôi” ? Qua bài tác giả muốn nói đến vấn đề gì? ⇒ Ghi nhớ. Tổng kết : Ghi nhớ : SGK. HĐ Luyện tập : Luyện tập : Trang 4 Giáo án Ngữ Văn 7 4 5’ ? Một bạn cho rằng có rất nhiều ngày khai trường, nhưng ngày khai trường vào lớp 1 là ngày ghi dấu ấn sâu đậm nhất trong tâm hồn mỗi con người. Em có tán thành ý kiến đó không? Vì sao? (HS thảo luận). ? Cho HS viết đoạn văn về kỷ niệm đáng nhớ này (Nếu không có thời gian về nhà viết). ? Em nào thuộc bài thơ, bài hát nào nói về tình mẫu tử, mái trường? (Đọc hoặc hát). Bài 1 trang 9. Bài 2 trang 9. Đọc đoạn văn ghi lại kỷ niệm đáng nhớ nhất trong ngày khai trường đầu tiên. * Củng cố - Hướng dẫn ở nhà : (2’) - Đọc lại đoạn văn em thích nhất trong bài. - Chuẩn bò bài sau : “Mẹ tôi” - Chuẩn bò trước bài tập 2/12 * Rút kinh nghiệm bổ sung (nếu có) . . . . Trang 5 Giáo án Ngữ Văn 7 TUẦN 01 Ngày soạn : Tiết : 02 Bài dạy : MẸ TÔI (Ét-môn-đôđơ A-mixi – Những tấm lòng cao cả) I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY : * Kiến thức : giúp HS : - Cảm nhận được, hiểu và thấm thía được những tình cảm thiêng liêng, sâu nặng của cha mẹ đối với con cái. * Kỹ năng : Biết tìm hiểu và phân tích văn bản. Từ đó rút ra ý nghóa, nội dung. * Tư tưởng : Giáo dục HS biết tự kiểm điểm thái độ và tình cảm của bản thân đối với bố mẹ của mình. II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH : * Chuẩn bò của GV – Đồ dùng dạy học : Giáo án. * Chuẩn bò của HS – Bài tập ra kỳ trước : Đọc, trả lời câu hỏi SGK. III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY : * Ổn đònh tổ chức : Só số (1’) * Kiểm tra bài cũ : Bài học sâu sắc nhất mà em rút ra được từ bài học “Cổng trường mở ra” là gì? Trả lời : Hiểu thêm tấm lòng thương yêu, tình cảm sâu nặng của người mẹ đối với con cái. - Vai trò to lớn của nhà trường đối với cuộc sống con người (3’) * Giảng bài mới : (40’) - Giới thiệu bài : (1’) Trong cuộc đới của mỗi chúng ta, người mẹ có một vò trí vô cùng quan trọng và lớn lao, thiêng liêng. Nhưng không phảikhi nào ta cũng ý thức được điều đó. Chỉ đến khi mắc những lỗi lầm ta mới nhận ra tất cả. Bài “Mẹ tôi” hôm nay chúng ta học sẽ cho ta bài học bổ ích. - Tiến trình bài dạy : Thời gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng HĐ 1 6’ Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích. ? Nêu xuất xứ của văn bản? (AmiXi 1846-1908) nhà văn Italia (Ý), tác giả của nhiều cuốn sách “Những tấm lòng cao cả”. - 2 HS đọc, tìm hiểu chú thích : chú ý đọc thể hiện những tâm tư, tình cảm buồn khổ của người bố, tâm trạng của bố với mẹ EnRiCô. - GV sửa cách đọc. - HS đọc chú thích – chú ý : 1, 5, 6, 7, 8, 9, 10. - GV ghi một số từ lên bảng : “Lương tâm” thuộc từ loại gì? Từ gì? (ghép). Nguồn gốc từ này? (Hán Việt) * HS đọc xuất xứ SGK. * 2 HS đọc: + Từ đầu … mất mẹ. + Tiếp … hết bài. * Đọc chú thích SGK. Chú ý : quằn quại, lương tâm, khổ hình … I- Đọc, tìm hiểu chú thích : - Đọc. - Chú thích: 1, 5, 6, 7, 8, 9, 10. II – Tác giả, tác phẩm: (SGK) Trang 6 Giáo án Ngữ Văn 7 HĐ 2 25’ Tìm hiểu văn bản : ? Văn bản là bức thư của người bố gửi cho con nhưng nhan đề lại lấy tên là “Mẹ tôi” ? (Hình như giữa nội dung và nhan đề không phù hợp). GV : - Nhan đề là của chính tác giả đặt cho đoạn trích. - Qua bức thư ta thấy người mẹ là tiêu điểm mà các nhân vật và chi tiết đều hướng tới để làm sáng tỏ. Người mẹ hiện lên là hiện tượng cao cả, lớn lao. Không để người mẹ xuất hiện trực tiếp, tác giả sẽ dễ dàng mô tả cũng như bộc lộ tình cảm và thái độ quý trọng của người bố đối với mẹ. Nói được một cách tế nhò và sâu sắc những gian khổ, hy sinh mà người mẹ đã âm thầm dành cho con. ? Qua bài văn, em thấy thái độ của người bố đối với EnRiCô như thế nào? Chi tiết nào cho em biết rõ điều đó? - Thái độ của bố : Tức giận, buồn bã. Được thể hiện quan lời lẽ, từ ngữ, hình ảnh trong bức thư. - Cụ thể : + Sự hỗn láo của con như một vết dao đâm vào tim bố; bố không thể nén được cơn tức giận đối với con; con mà lại xúc phạm đến mẹ con ư? ; bố sẽ không thể nào vui lòng đáp lại cái hôn của con được; thật đáng xấu hỗ … chà đạp … ? Lý do gì đã khiến bố của EnRiCô có thái độ như vậy? (Vì ông cảm thấy hụt hẫng, bất ngờ, ông không thể ngờ được EnRiCô lại có thái độ như vậy với mẹ) ? Bố tức giận vì lời nói vô lễ của EnRiCô với mẹ. Tại sao? - Mẹ là người lớn, là người sinh ra ta – Công lao của mẹ là vô cùng to lớn, không lấy gì để bù đắp cho xứng đáng, đạo làm con phải thấy được công lao to lớn ấy. ? Mẹ của EnRiCô là người như thế nào? Căn cứ vào đâu mà em có được nhận xét - Nhan đề “Mẹ tôi” là phù hợp với văn bản. Vì nội dung bức thư phần lớn nói về mẹ là nhiều nhất → Viết theo thể loại viết thư phù hợp với sự thể hiện được tình cảm của người bố đối với mẹ. - Thái độ của bố : Tức giận, buồn bã (HS tìm những từ ngữ, hình ảnh, lời lẽ trong thư để trả lời chi tiết). * Lý do : chính bố đã nghe được những lời xúc phạm của con với mẹ trước mặt cô giáo. + Bố hụt hẫng, bất ngờ + Bố không ngờ… * EnRiCô sai vì (HS tự nhận xét). * HS nhận xét về mẹ của EnRiCô – tìm các chi tiết III – Tìm hiểu văn bản : 1./ Nhan đề “Mẹ tôi” 2./ Thái độ của người bố đối với EnRiCô : - Sự hỗn láo của con như một vết dao đâm vào tim bố. - Bố không thể nén được cơn giận dữ đối với con - Bố sẽ không thể nào vui lòng đáp lại cái hôn của con được ⇒ Buồn bã, tức giận. 3./ Hình ảnh người Trang 7 Giáo án Ngữ Văn 7 như vậy? (Mẹ là người hết lòng yêu thương con: + Mẹ đã phải thức suốt đêm, cúi mình trên chiếc nôi, trông chừng hơi thở hỗn hễn của con, quằn quại vì nỗi lo sợ, khóc nức nở khi nghó rằng có thể mất con! + Mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm … để tránh cho con một giờ … ) → Càng hiểu thêm một cách sâu sắc tại sao người bố lại có thái độ nghiêm khắc với con. Gv bình : Mẹ là người hy sinh cho con, hết lòng vì con, mẹ luôn lo lắng, khổ sở, vất vả, hy sinh hạnh phúc của bản thân, thậm chí chấp nhận làm những việc hèn nhất cho con … ? Trước sự vô lễ của EnRiCô bố không chỉ tức giận con mà còn khuyên EnRiCô điều gì? - Không bao giờ con được thốt ra một lời nói nặng với mẹ. - Con phải xin lỗi mẹ. - Con hãy cầu xin mẹ hôn con, để … xóa đi cái … vong ân bội nghóa. - Con hãy nhớ rằng … là tình cảm thiêng liêng cao cả. ? Khi đọc những lời lẽ trong thư của bố, EnRiCô đã có thái độ như thế nào? (xúc động vô cùng) Tại sao như vậy? - Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi 4/12 bằng cách chọn các lý do đã đưa ra (HS thảo luận). - Có thể chọn là a) Vì bố gợi lại những kỹ niệm giữa mẹ và EnRiCô. c) Vì thái độ kiên quyết và nghiêm khắc của bố d) Vì những lời rất chân tình và sâu sắc của bố. ? Em hiểu được gì qua lời khuyên của bố? - Đừng bao giờ làm điều gì sai quấy khiến mẹ đau lòng. - Nếu lỡ phạm sai lầm phải thành khẩn trong bức thư để làm rõ về tình thương yêu của người mẹ EnRiCô. + Mẹ đã thức suốt đêm + Mẹ sẵn sàng bỏ hết một năm hạnh phúc… * HS tìm lời lẽ khuyên nhủ của bố trong bức thư: + Con hãy nhớ rằng tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả. EnRiCô xúc động vì (HS thảo luận) : a, c, d và tìm ra các lý do khác. * HS thảo luận : lời khuyên nhủ của bố là lời dạy sống cho phải đạo với những người sinh thành. * Nhận xét cách nói của bố : Không nói trực tiếp → phù hợp với cách góp ý với một đứa con có lỗi. mẹcủa EnRiCô: - Hết lòng yêu thương con. - Công lao của mẹ rất to lớn. - Mẹ đã hy sinh vô bờ bến cho con 4./ Lời khuyên nhủ của bố : “Con hãy nhớ rằng, tình yêu thương, kính trọng cha mẹ là tình cảm thiêng liêng hơn cả” → Lời khuyên nhủ chân tình, sâu sắc. Trang 8 Giáo án Ngữ Văn 7 nhận lỗi. ? Em có suy nghó gì về người bố của EnRiCô? - Nghiêm khắc dạy con, khuyên nhủ chân thành. - Trân trọng người mẹ của EnRiCô. ? Theo em, tại sao người bố không nói trực tiếp với EnRiCô mà viết thư? (làm người mắc lỗi không mất lòng tự trọng; tình cảm thường tế nhò, kín đáo, nhiều khi không nói trực tiếp được). GV : Đây cũng là một bài học về cách ứng xử trong gia đình, nhà trường, xã hội. HĐ 3 4’ Tổng kết Qua bức thư người bố gởi cho EnRiCô, em đã rút ra được bài học gì? * HS rút ra nội dung ghi nhớ – Đọc ghi nhớ SGK. Tổng kết : Ghi nhớ SGK. HĐ 4 5’ Luyện tập : - Chọn một đoạn trong bức thư có ý nghóa của người mẹ → con , đọc học thuộc. - Bản thân em có lần nào phạm lỗi với mẹ chưa? Hãy kể lại. * HS thảo luận – Tự kể lại lỗi của mình với mẹ (bố) → suy nghó. Luyện tập : * Củng cố - Hướng dẫn ở nhà : (1’) - Đọc “Thư gửi mẹ” và “Vì sao hoa cúc có nhiều cánh nhỏ”. - Học bài. - Xem bài “Từ ghép” * Rút kinh nghiệm bổ sung (nếu có) . . . . Trang 9 Giáo án Ngữ Văn 7 TUẦN 01 Ngày soạn : Tiết : 03 Bài dạy : TỪ GHÉP I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY : * Kiến thức : giúp HS : Nắm được cấu tạo của 2 loại từ ghép : Từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập. * Kỹ năng : Biết vận dụng những hiểu biết về cơ chế tạo nghóa vào ******. * Tư tưởng : Tìm hiểu nghóa của hệ thống từ ghép tiếng Việt. II./ CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH : * Chuẩn bò của GV – Đồ dùng dạy học : Giáo án. Bảng phụ ghi ví dụ. * Chuẩn bò của HS – Bài tập ra kỳ trước : Ôn lại bài cấu tạo từ đã học ở lớp 6. III./ TIẾN TRÌNH TIẾT DẠY : * Ổn đònh tổ chức : Só số (1’) * Kiểm tra bài cũ : Thế nào là từ ghép? Cho ví dụ. Trả lời : Đó là những từ phức được tạo ra bằng cách ghép các tiếng có quan hệ với nhau về nghóa (3’) * Giảng bài mới : - Giới thiệu bài : (1’) Ở lớp 6 các em đã học “Cấu tạo của từ”, trong đó phần nào các em đã nắm được khái niệm về từ ghép. Để hiểu sâu rộng hơn về cấu tạo từ, trật tự sắp xếp và nghóa của từ ghép, chúng ta sẽ học bài học này. Thời gian Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức ghi bảng HĐ 1 7’ Tìm hiểu cấu tạo của từ ghép chính phụ. GV cho HS đọc các câu văn, đoạn văn (trang 13), chú ý các từ in đậm. - HS quan sát ví dụ và giải nghóa của từ: Bà ngoại – thơm phức. (Chú ý giải nghóa và phân tích). + Bà ngoại : người đàn bà sinh ra mẹ mình. + Thơm phức : thơm sực, có mùi thơm nức bốc lên mạnh. ? Các tiếng trong từ ghép “Bà ngoại”, “Thơm phức” tiếng nào là tiếng chính? Tiếng nào là tiếng phụ? Tại sao em biết? Thử cho 1 ví dụ khác. - GV phân tích : . + Bà ngoại = Bà + ngoại tiếng chính - Đọc các câu, đoạn văn SGK. Chú ý các từ in đậm. - Giải nghóa : Bà ngoại, thơm phức. → xác đònh tiếng chính, tiếng phụ (bà : tiếng chính, ngoại : tiếng phụ; thơm : tiếng chính, phức : tiếng phụ) Cho ví dụ : xe máy, hoa hồng. → tiếng chính : tiếng được bổ sung nghóa (đứng trước). Tiếng phụ : tiếng bổ sung nghóa cho tiếng chính (đứng sau) I- Các loại từ ghép : Phân tích cấu tạo từ : Bà ngoại tiếng chính tiếng phụ Thơm phức tiếng chính tiếng phụ ⇓ Từ ghép chính phụ Trang 10 [...]... nhất của liên kết văn bản là liên kết Đọc ghi nhớ mục 1 SGK trang 18 * Đọc lại đoạn văn trang 2./ Phương tiện liên 17 – Sửa lại đoạn văn để kết trong văn bản : EnRiCô có thể hiểu được Bài tập : a, b /18 ý bố Giáo án Ngữ Văn 7 + Làm cho văn bản có nghóa + Người tiếp nhận văn bản hiểu được + Hiệu quả giao tiếp cao HĐ 2 Tìm hiểu các phương tiện liên kết : 12 ’ - Đọc đoạn văn trang 17 Cho biết do thiếu... nghiệm bổ sung (nếu có) Trang 13 Giáo án Ngữ Văn 7 Trang 14 Giáo án Ngữ Văn 7 TUẦN 01 Ngày soạn : Tiết : 04 Bài dạy : LIÊN KẾT TRONG VĂN BẢN I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY : * Kiến thức : giúp cho HS thấy : - Muốn đạt được mục đích giao tiếp thì văn bản phải có tính liên kết Sự liên kết ấy cần được thể hiện trên cả 2 mặt : hình thức... đọc đoạn văn 1b) /18 – Chỉ ra sự thiếu liên kết của chúng + So sánh với văn bản : “Cổng trường mở ra” tương ứng với đoạn văn 1b /18 → Đoạn văn trong “Cổng trường mở ra” → có tính liên kết Đoạn văn 1b) → ko có sự liên kết vì: chép thiếu : từ câu 1 → 2 làm cho nội dung 2 câu không liền mạch • Chép sai : “đứa trẻ” ở câu 3 → làm cho nội dung câu 2, 3 không gắn kết mà rời rạc, thậm chí khó hiểu (vì C1 : “con... nội dung ý nghóa * Đọc đoạn văn 1b) /18 – chỉ ra sự thiếu liên kết của chúng : + Thiếu “còn bây giờ” → nội dung 2 câu rời rạc, không liền mạch + Sai : “đứa trẻ” → nội dung đoạn văn sẽ khó hiểu * HS rút ra kết luận : Liên kết bằng hình thuc ngôn ngữ → Đọc ghi nhớ 2 * Liên kết về hình thức ngôn ngữ Ghi nhớ trang 18 SGK Luyện tập : Bài 1/ 18 : Sắp xếp Giáo án Ngữ Văn 7 14 ’ xếp : 1, 4, 2, 5, 3 → cần có sự... trong văn bản * Rút kinh nghiệm bổ sung (nếu có) Trang 25 Giáo án Ngữ Văn 7 Trang 26 Giáo án Ngữ Văn 7 TUẦN 02 Ngày soạn : Tiết : 07 Bài dạy : BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN I./ MỤC TIÊU BÀI DẠY : * Kiến thức : giúp HS hiểu rõ : - Tầm quan trọng của bố cục trong văn bản; trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản... HĐ 1 Hướng dẫn tìm hiểu thế nào là liên kết I – Liên kết và 12 ’ trong văn bản phương tiện liên kết Cho HS đọc và quan sát ví dụ 1a) Theo * HS đọc ví dụ SGK trong văn bản : 1. / Tính chất liên kết em, đọc mấy dòng ấy, EnRiCô có thể trang 17 thật hiểu rõ bố muốn nói gì chưa? (mấy + EnRiCô không thể hiểu của văn bản : dòng chữ ấy là những lời không thể hiểu những lời bố nói trong Đoạn văn : trang 17 Các... C3) - GV cho HS thấy : bên cạnh sự liên kết về nội dung, văn bản còn cần phải có sự liên kết về phương diện nào nữa - Từ 2 văn bản trên, hãy cho biết : 1 văn bản có tính liên kết phải có điều kiện gì? Phương tiện gì? ⇒ ghi nhớ SGK /18 HĐ Hướng dẫn luyện tập 3 - Đọc bài 1/ 18 xác đònh yêu cầu : sắp Trang 17 * Liên kết về nội Nhận xét bài tập 1a) /18 – dung ý nghóa Sửa lại cho EnRiCô hiểu được ý bố → Cần... Trang 27 Giáo án Ngữ Văn 7 ? Em có thể tùy thích ghi nội dung nào trước cũng được không? Ví dụ có thể viết lý do em tha thiết muốn xin vào đội trước rồi mới khai tên em là gì HĐ 2 Tìm hiểu văn bản : 21 ? Từ đó, em thấy bố cục của một văn bản cần đạt được yêu cầu gì để người đọc có thể hiểu được văn bản? + Muốn được dễ dàng tiếp nhận thì các đọan mạch trong văn bản phải rõ ràng Nghóa là trong văn bản... HS Trang 35 Kiến thức ghi bảng Giáo án Ngữ Văn 7 gian HĐ 1 Đọc văn bản và tìm hiểu chú thích 6’ Đọc chú thích (*) – giáo viên hướng dẫn học sinh đọc – Đọc tìm hiểu chú thích 1, 2,3,4,5 ? Theo em, tại sao bốn bài ca dao, dân ca khác nhau lại có thể hợp thành 1 văn bản? (đều có nội dung tình cảm gia đình) ? Bốn bài có nội dung riêng không? bài nào ứng với nội dung đó? (bài1: Ơn nghóa công lao cha mẹ; bài2... C1 : nói về mẹ, C2 : nói về coon → xem ra có vẻ rời rạc, nếu tách khỏi các câu khác trong văn bản Nhưng đặt vào đoạn văn trong văn bản “Cổng trường mở ra” thì thành một thể thống nhất, làm cho đoạn văn trở nên liên kết chặt chẽ nhau → câu liên kết nhau - Bài 5 /19 → Vai trò quan trọng của liên kết các câu Bài 2 /19 : Nhận xét trong liên kết Bài 3 /19 : Điền từ Bài 4 /19 : Giải thích tính liên kết câu 1, . trang 18 SGK. HĐ 3 Hướng dẫn luyện tập. - Đọc bài 1/ 18 xác đònh yêu cầu : sắp Luyện tập : Bài 1/ 18 : Sắp xếp Trang 17 Giáo án Ngữ Văn 7 14 ’ xếp : 1, 4,. quan trọng nhất của văn bản là liên kết. 2./ Phương tiện liên kết trong văn bản : Bài tập : a, b /18 Trang 16 Giáo án Ngữ Văn 7 + Làm cho văn bản có nghóa.