Đồ án môn học Phân tích thực phẩm: Hạt mè

Đồ án môn học Phân tích thực phẩm đề tài Hạt mè được nghiên cứu với các nội dung: Tổng quan về hạt mè; Các phương pháp đánh giá chỉ tiêu chất lượng theo TCVN, AOAC; Kết luận và kiến nghị. Để nắm vững kiến thức về đề tài mời các bạn cùng tham khảo tài liệu.

ti p hế ướng d n, ch  b o cho em trong su t quá trình hoàn thành đ  án môn h cẫ ỉ ả ố ồ ọ  phân tích th c ph m này.ự ẩ

Đ ng th i em cũng xin g i l i c m  n sâu s c đ n gia đình, b n bè và t pồ ờ ử ờ ả ơ ắ ế ạ ậ  

th  l p 02DHDB1 nh ng ngể ớ ữ ười luôn đ ng sau giúp đ , chia s  v i em nh ngứ ỡ ẻ ớ ữ  khó khăn và thu n l i trong su t th i gian qua.ậ ợ ố ờ

Đ  tài đ  án c a em là “ H t mè ”, đây là m t đ  tài nói v  h t mè v i cácề ồ ủ ạ ộ ề ề ạ ớ  

ch  tiêu ch t lỉ ấ ượng c n ph i đầ ả ược ki m tra v i nh ng phể ớ ữ ương pháp ki m tra phùể  

h p.Đây cũng là đ  tài đ u tiêu mà em th c hi n nên không tránh kh i nh ngợ ề ầ ự ệ ỏ ữ  thi u sót  . Vì v y em r t mong nh n đế ậ ấ ậ ượ ực s  đóng góp ý ki n c a các th y côế ủ ầ  giáo và b n bè đ  đ  án môn h c c a em đạ ể ồ ọ ủ ược hoàn thi n h n.ệ ơ

Phép đo ph  c ng hổ ộ ưởng t  h t nhân (NMR)ừ ạ

Phương pháp khai thác ch t l ng siêu t i h n( SFE)ấ ỏ ớ ạ

Polytetraflo­ etylen (PTFE)

S c kí l ng hi u năng cao (HPLC)ắ ỏ ệ

S  phân rã c m  ng t  do (FID)ự ả ứ ự

Trường đi n t  xoay chi u   d ng xung có năng lệ ừ ề ở ạ ượng kích ho t (RF)ạ

B ng 1.1 Tên khoa h c c a loài cây có d u cũng nh  tên g i tả ọ ủ ầ ư ọ ương  ng c aứ ủ  nguyên li u và d uệ ầ

B ng 1.2 Thành ph n hóa h c h t mèả ầ ọ ạ

B ng 1.3 D  li u dinh dả ữ ệ ưỡng – H t mè đã x  lý nhi t so v i h t mè nguyên li uạ ử ệ ớ ạ ệ

B ng 1.4 ả B ng phân tích thành ph n dinh dả ầ ưỡng các acid amin có trong b t mè vàộ  trong th t.ị

M C L C Ụ Ụ

L I M  Đ U Ờ Ở Ầ

H t mè là m t lo i h t trong nhóm h t có d u. Ch t béo trong mè ch  y uạ ộ ạ ạ ạ ầ ấ ủ ế  

là các ch t béo ch a bão hòa, có kh  năng b o v  tim m ch trấ ư ả ả ệ ạ ước nguy c  b  t nơ ị ổ  

thương do lão hóa, đ ng th i giúp gi m x  v a m ch máu và thi u máu c  tim.ồ ờ ả ơ ữ ạ ế ơ  Trong mè còn ch a hai lo i ch t x  đ c bi t là sesamin và sesamolin có tác d ngứ ạ ấ ơ ặ ệ ụ  làm gi m hàm lả ượng cholesterol, b o v  gan kh i nguy c  b  ô­xy hóa và ngănả ệ ỏ ơ ị  

ng a huy t áp cao. ừ ế

V i 400 mg/100 gr thì h t mè cũng là h t ch a nhi u phytosterol nh t, v iớ ạ ạ ứ ề ấ ớ  

c u trúc g n v i s n ph m t  đ ng v t, có l i cho s c kh e tim m ch. Nhi uấ ầ ớ ả ẩ ừ ộ ậ ợ ứ ỏ ạ ề  

nước châu M  đã b  sung thêm phytosterol vào các s n ph m nh  m t, margarin,ỹ ổ ả ẩ ư ứ  mayonnaise, nước x t tr n salad, yaourt và c  nố ộ ả ước ép trái cây. Tuy nh  li tiỏ  

nh ng h t mè l i có hàm lư ạ ạ ượng ch t x  không hòa tan r t cao, nên đấ ơ ấ ược đ a vàoư  

th c đ n cho nh ng b nh nhân ung th  ru t k t và ch  đ  ăn gi m cân. Khôngự ơ ữ ệ ư ộ ế ế ộ ả  

ch  là m t ngu n b  sung can­xi tuy t v i, h t mè còn r t giàu các ch t nhỉ ộ ồ ổ ệ ờ ạ ấ ấ ư mangan, đ ng, ma­giê, s t, ph t­pho, vitamin B1, k m, vitamin E, protein t t vàồ ắ ố ẽ ố  

ch t x  Magie có trong mè, có tác d ng giãn c , giúp ngăn ng a s  co th tấ ơ ụ ơ ừ ự ắ  

đường hô h p.ấ

H t mè đạ ược s  d ng trong n u nử ụ ấ ướng, ch  bi n các món ăn, làm bánhế ế  

k o cũng nh  trong các lo i thu c truy n th ng do nh ng đ c tính dinh dẹ ư ạ ố ề ố ữ ặ ưỡng, phòng và ch a b nh.ữ ệ

Trong đó  ng d ng chính là  h t mè đứ ụ ạ ược dùng đ  ép l y d u. H t mèể ấ ầ ạ  

ch a t  38 đ n 50% d u. H t mè dùng làm d u mè là m t lo i d u ăn t t. D uứ ừ ế ầ ạ ầ ộ ạ ầ ố ầ  

mè (v ng) đừ ược xem là lo i d u có nhi u dinh dạ ầ ề ưỡng, dùng làm gia v  n u ăn,ị ấ  không ch  tăng hỉ ương v  cho món ăn mà còn tăng giá tr  dinh dị ị ưỡng ngoài ra còn phòng ng a đừ ược nhi u b nh t t.ề ệ ậ

M C TIÊU Đ  TÀI Ụ Ề

Bên c nh r t nhi u l i ích k  trênạ ấ ề ợ ể  h t mè cũng có ph n nhạ ầ ược đi m làể  

n m   trong   danh   sách   th c   ph m   có   th   gây   d   ng   da,   h   tiêu   hóa   và   hôằ ự ẩ ể ị ứ ệ  

h p.Ngoài ra, n u b o qu n không t t, m t s  m c có th  phát tri n và sinh đ cấ ế ả ả ố ộ ố ố ể ể ộ  

t  n u có đi u ki n đ   m và nhi t đ  thích h p (đ   m trên 85%, nhi t đ  30ºố ế ề ệ ộ ẩ ệ ộ ợ ộ ẩ ệ ộ  C).N u h t b  nhi m m c ế ạ ị ễ ố A. flavus thì m c này có th  sinh đ c t  aflatoxin gâyố ể ộ ố  nguy hi m cho con ngể ười và đ ng v t. Vì v y, vi c ki m tra các ch  tiêu ch tộ ậ ậ ệ ể ỉ ấ  

lượng trong h t mè r t quan tr ng và c n thi t.Nên v i đ  tài này em đã tìm hi uạ ấ ọ ầ ế ớ ề ể  

v  h t mè cùng v i các phề ạ ớ ương pháp xác đ nh ch  tiêu ch t lị ỉ ấ ượng c a nó.ủ

Trong quá trình tìm hi u đ  tài không tránh kh i nh ng sai sót vì đây l nể ề ỏ ữ ầ  

đ u em làm m t bài đ  án em r t mong nh n đầ ộ ồ ấ ậ ượ ực s  góp  ý ki n c a cô, em xinế ủ  chân thành c m  n! ả ơ  

Tp. H  Chí minh ngày 5 tháng 5 năm 2014 ồ

V ng (sesamum, h  v ng (Pedaliaceae)[13].ừ ọ ừ H t mè là h t song t  di p (Hìnhạ ạ ử ệ  1.1).C u t o h t có n i phôi nhấ ạ ạ ộ ủ.H t mè nh  thạ ỏ ường có hình tr ng h i d p tr ngứ ơ ẹ ọ  

lượng 1000 h t t  2 ­ 4 g. V  láng ho c nhăn màu đen, tr ng, vàng, nâu đ  hayạ ừ ỏ ặ ắ ỏ  xám, cũng có h t màu xám nâu, xanh olive và nâu đ m. H t mè tạ ậ ạ ương đ i m nhố ả  

và ch a r t nhi u d u, do đó, d  m t s c n y m m sau khi thu ho ch. ứ ấ ề ầ ễ ấ ứ ả ầ ạ

Cây mè được tr ng ph  bi n   nồ ổ ế ở ước ta và các nước nhi t đ i, s n lệ ớ ả ượ  ng

l n nh t là    n Đ  v i các gi ng có màu s c, v  h t khác nhau( Hình 1.2). Đâyớ ấ ở Ấ ộ ớ ố ắ ỏ ạ  

là m t cây độ ược thu n hóa   các vùng nhi t đ i kh p th  gi i và đầ ở ệ ớ ắ ế ớ ược tr ng đồ ể 

l y h t ăn do h t có hàm lấ ạ ạ ượng ch t béo và ch t đ m cao. H t mè có t  cây mèấ ấ ạ ạ ừ  

là m t cây cao c  1­1,5m. Lá đ n và kép 3 lá ph , có lông, hoa vàng nh t, nang cóộ ỡ ơ ụ ạ  khía, h t nh  ạ ỏ

B ng 1.1 Tên khoa h c c a loài cây có d u cũng nh  tên g i tả ọ ủ ầ ư ọ ương  ng c aứ ủ  

nguyên li u và d u ệ ầ [3]

S2* Sesamum indicum L. E) Sesame (seeds)

V) V ng (h t) ừ ạ

E) Sesameseeds oil Sesame oil V) D u h t v ng ầ ạ ừ

Th i gian sinh trờ ưởng: phân lo i gi ng có th i gian sinh trạ ố ờ ưởng dài ngày (trên 100 ngày) ho c gi ng sinh trặ ố ưởng ng n ngày (dắ ưới 100 ngày). Cách phân 

lo i này r t quan tr ng khi ch n gi ng đ  luân canh v i cây tr ng khác nh  lúa,ạ ấ ọ ọ ố ể ớ ồ ư  

b p, đ u, khoai  ắ ậ

S  khía trên trái mè: phân lo i các gi ng mè b n khía, sáu khía, tám khía,ố ạ ố ố  phân lo i naöy dùng đ  ch n c  h t nh  l i. ạ ể ọ ỡ ạ ỏ ạ

Trái b  n t khi thu ho ch hay không b  n t: phân lo i này giúp cho vi c thuị ứ ạ ị ứ ạ ệ  

ho ch đạ ược đ ng lo t hay không vì nh ng gi ng không n t trái khi thu ho chồ ạ ữ ố ứ ạ  không b  n t h t. ị ứ ạ

Màu h t: đây là cách phân lo i ph  bi n nh t. ạ ạ ổ ế ấ Phân bi t hai lo i mè: Mèệ ạ  

1.2 Giá tr  dinh dị ưỡng

Là m t lo i h t có d u nên ch a hàm lộ ạ ạ ầ ứ ượng lipid cao, ngoài ra còn ch aứ  các protein, ch t khoáng ch  y u là s t và vitamin ch  y u là vitamin PP( b ngấ ủ ế ắ ủ ế ả  1.2),( b ng 1.3)ả

Giá tr  dinh dị ưỡng 100g

B ng 1.4 ả B ng phân tích thành ph n dinh dả ầ ưỡng các acid amin có trong b tộ  

mè và trong th tịAcid amin B t mè %ộ Th t %ị

Mè g m mè đen và mè tr ng c  hai lo i này đ u giàu ch t béo, nh t làồ ắ ả ạ ề ấ ấ  

ch t béo không no. nhân h t mè ch a 42ấ ạ ứ  75% d u, có màu vàng nh t đ n vàngầ ạ ế  

r m. D u mè làm t  mè tr ng có 40% acid béo nhi u n i đôi, 40% acid béo m tơ ầ ừ ắ ề ố ộ  

n i đôi, 18% acid béo bão hòa (B ng 1.5). T  l  4:4:1 đ t tiêu chu n đ t tiêuố ả ỷ ệ ạ ẩ ạ  chu n vì yêu c u lý thuy t là m i th  1/3, nh ng trong th c ăn hàng ngày thẩ ầ ế ỗ ứ ư ứ ườ  ng

có acid béo bão hòa, d u mè thì ít acid béo bão hòa ph i h p chung thành m i thầ ố ợ ỗ ứ 1/3. Nh  v y ăn d u mè t t h n ăn d u d a, d u c ư ậ ầ ố ơ ầ ừ ầ ọ Thành ph n axit h u c  chầ ữ ơ ủ 

y u c a d u mè là 2 lo i acid béo ch a no tính theo ph n trăm t ng acid béo nhế ủ ầ ạ ư ầ ổ ư sau:

H t mè giàu mangan, đ ng và calcium ( 90mg/l mu ng súp h t ch a bócạ ồ ỗ ạ ư  

v , 10 mg đã bóc v  ) và ch a vitamine B1 (Thiamine) và vitamine E ( ch a chỏ ỏ ứ ứ ủ 

y u là 2 lo i:  ­ tocopherol 50­ 373 ppm và  ­ tocopherol 90­ 390 ppm. Chúngế ạ α γ  

ch a đ ng m t s  ch t có kh  năng ch ng oxy hóa nh  lignans­ có kh  năngứ ự ộ ố ấ ả ố ư ả  

ch ng ung th ố ư

Ch t dinh dấ ưỡng c a h t mè đủ ạ ược h p th  t t n u chúng đấ ụ ố ế ược nghi nề  

ho c nghi n thành b t trặ ề ộ ước khi s  d ng.ử ụ

1.4 Ch  tiêu ch t lỉ ấ ượng [15]

H t mè đ a vào s n xu t ph i ch a 98% h t mè vàng.ạ ư ả ấ ả ứ ạ

C m quanả  : không có l n s n, đá, cát, không có sâu m t, không vón c c.ẫ ạ ọ ụ

Đ   mộ ẩ  : không quá 6%

T p ch tạ ấ  : không quá 2%

Hàm lượng d uầ  : t i thi u 44%.ố ể

Acid béo t  do (FFAs)ự  : không quá 2% tính theo acid oleic

­ B o qu n h t   đi u ki n nhi t đ  ho c đ   m th p h n m c c n thi tả ả ạ ở ề ệ ệ ộ ặ ộ ẩ ấ ơ ứ ầ ế  cho quá trình sinh s n c a côn trùng, b  ve (ví d  b ng cách s y khô, b o qu nả ủ ọ ụ ằ ấ ả ả  trong kho có thông gió, kho l nh);ạ

­  B o qu n trong kho kín khí ho c kho dùng khí tr ;ả ả ặ ơ

­  B o qu n nh ng h t không ch a côn trùng trong các v t ch a có khả ả ữ ạ ứ ậ ứ ả năng ch ng côn trùng xâm nh p;ố ậ

­ Thêm thu c sâu (ví d  pyret rin, thu c phosphat h u c ) nh m xua đu iố ụ ố ữ ơ ằ ổ  

ho c di t tr  nh ng côn trùng đã l t vào.ặ ệ ừ ữ ọ

 Di t trệ ừ: Thông thường, c n xây d ng m t chi n lầ ự ộ ế ượ ổc t ng th  bao g mể ồ  các bi n pháp khác nhau.Vi c di t tr  có th  bao g m công tác tiêu di t ho cệ ệ ệ ừ ể ồ ệ ặ  

lo i tr  côn trùng, b  veạ ừ ọ

­  Trong các gian nhà kho r ngỗ

­  Trong các phương ti n v n chuy n r ngệ ậ ể ỗ

­  Trong các thùng ch a (k  c  trong bao t i) trứ ể ả ả ước khi đem đ ng h tự ạ

­  Trong h tạ

Các phương pháp c  h c và v t lýơ ọ ậ  H t có th  đạ ể ược:

­ Cho qua sàng đ  lo i b  côn trùng và b  ve s ng t  doể ạ ỏ ọ ố ự

­ X  lý b ng b i trử ằ ụ ơ

­ S y (nh ng c n l u ý m t đi m là có s  khác nhau r t nh  gi a nhi tấ ư ầ ư ộ ể ự ấ ỏ ữ ệ  

đ  c n thi t đ  di t côn trùng và nhi t đ  có th  gây h ng h t)ộ ầ ế ể ệ ệ ộ ể ỏ ạ

­ X  lý b ng tia phóng x  gamma, b ng sóng đi n t  cao t n ho c b ngử ằ ạ ằ ệ ừ ầ ặ ằ  dòng đi n t  cao t cệ ử ố

­ X p trong các kho kín khí có th  làm côn trùng ch t khi hàm lế ể ế ượng oxy trong không khí gi m xu ng dả ố ưới 2%

­ X p trong môi trế ường không khí nhân t o có ki m traạ ể

­ Thông gió nh m gi m nhi t đ  và/ho c đ   m c a h t.ằ ả ệ ộ ặ ộ ẩ ủ ạ

1.6  ng d ng c a h t mè trong đ i s ng và s n xu t th c ph m Ứ ụ ủ ạ ờ ố ả ấ ự ẩ [15]

Ch t béo trong mè ch  y u là các ch t béo ch a bão hòa, có kh  năng b oấ ủ ế ấ ư ả ả  

v  tim m ch trệ ạ ước nguy c  b  t n thơ ị ổ ương do lão hóa, đ ng th i giúp gi m xồ ờ ả ơ 

v a m ch máu và thi u máu c  tim. Trong mè còn ch a hai lo i ch t x  đ c bi tữ ạ ế ơ ứ ạ ấ ơ ặ ệ  

là sesamin và sesamolin có tác d ng làm gi m hàm lụ ả ượng cholesterol, b o v  ganả ệ  

kh i nguy c  b  ô­xy hóaỏ ơ ị   và ngăn ng a huy t áp cao. Ngay c  khi h t mè khôngừ ế ả ạ  

được nghi n nát thì lignan cũng đề ược c  th  h p thu và chuy n đ i m t cách cóơ ể ấ ể ổ ộ  

hi u qu  Sesamin, thành ph n lignan chính t  mè, có nh ng tính năng vệ ả ầ ừ ữ ượt tr iộ  

nh  h  cholesterol, h  huy t áp,  n đ nh lipid máu. V i 400 mg/100 gr thì h t mèư ạ ạ ế ổ ị ớ ạ  cũng là h t ch a nhi u phytosterol nh t, v i c u trúc g n v i s n ph m t  đ ngạ ứ ề ấ ớ ấ ầ ớ ả ẩ ừ ộ  

v t, có l i cho s c kh e tim m ch. Hàm lậ ợ ứ ỏ ạ ượng magie trong h t mè cao cũng giúpạ  

gi m và  n đ nh huy t áp, ngăn ch n nh ng c n đau tim, đ t qu  Magie có trongả ổ ị ế ặ ữ ơ ộ ỵ  

mè, có tác d ng giãn c , giúp ngăn ng a s  co th t đụ ơ ừ ự ắ ường hô h p.ấ Không ch  làỉ  

m t ngu n b  sung can­xi tuy t v i, h t mè còn r t giàu các ch t nh  mangan,ộ ồ ổ ệ ờ ạ ấ ấ ư  

đ ng, ma­giê, s t, ph t­pho, vitamin B1, k m, vitamin E, protein t t và ch t x  ồ ắ ố ẽ ố ấ ơ

Nhi u nề ước châu M  đã b  sung thêm phytosterol vào các s n ph m nhỹ ổ ả ẩ ư 

m t, margarin, mayonnaise, nứ ước x t tr n salad, yaourt và c  nố ộ ả ước ép trái cây. Tuy nh  li ti nh ng h t mè l i có hàm lỏ ư ạ ạ ượng ch t x  không hòa tan r t cao, nênấ ơ ấ  

được đ a vào th c đ n cho nh ng b nh nhân ung th  ru t k t và ch  đ  ănư ự ơ ữ ệ ư ộ ế ế ộ  

2.1 L y m uấ ẫ [4][7]

Nguyên t cắ : Sau khi tách riêng các t p ch t có kích thạ ấ ướ ớc l n, n u c n vàế ầ  chia m u phòng th  nghi m b ng d ng c  thích h p đ  thu đẫ ử ệ ằ ụ ụ ợ ể ược m u th  đ iẫ ử ạ  

di n c a m u phòng th  nghi m.ệ ủ ẫ ử ệ

Thi t b , d ng c :ế ị ụ ụ   S  d ng thi t b , d ng c  c a phòng th  nghi mử ụ ế ị ụ ụ ủ ử ệ  thông thường và c  th  nh  sau:ụ ể ư

D ng c  chia m u, ví d  d ng c  chia m u b n ngăn, b  chia m u hìnhụ ụ ẫ ụ ụ ụ ẫ ố ộ ẫ  nón, b  chia m u nhi u rãnh có h  th ng phân ph i ho c d ng c  chia m u vàộ ẫ ề ệ ố ố ặ ụ ụ ẫ  phân ph i khác đ m b o phân b  đ ng đ u các thành ph n c a m u phòng thố ả ả ố ồ ề ầ ủ ẫ ử nghi m trong m u th ệ ẫ ử

H p đ ng m u, có kích thộ ự ẫ ước phù h p v i m u th , có th  đ y kín đợ ớ ẫ ử ể ậ ược.Cách ti n hànhế

Khi nh n đậ ược m u phòng th  nghi m, ki m tra và ghi l i tình tr ng c aẫ ử ệ ể ạ ạ ủ  

d u niêm phong và h p đ ng m u. B o qu n m u phòng th  nghi m   n i anấ ộ ự ẫ ả ả ẫ ử ệ ở ơ  toàn cách xa ngu n nhi t và ngu n  m cao cho đ n khi chu n b  m u th ồ ệ ồ ẩ ế ẩ ị ẫ ử

M  h p đ ng m u phòng th  nghi m c n th n, r i ti n hành ngay theoở ộ ự ẫ ử ệ ẩ ậ ồ ế  quy trình dưới đây:

Đ u tiên, cân m u phòng th  nghi m r i tách và cân các t p ch t có kíchầ ẫ ử ệ ồ ạ ấ  

thướ ớc l n, n u c n, vì không th  tr n đ u các t p ch t. Tr n c n th n m uế ầ ể ộ ề ạ ấ ộ ẩ ậ ẫ  phòng th  nghi m còn l i đ  thu đử ệ ạ ể ược m u càng đ u càng t t, sau đó dùng d ngẫ ề ố ụ  

c  chia m u phù h p v i b n ch t c a h t, gi m m u liên ti p cho đ n khi thuụ ẫ ợ ớ ả ấ ủ ạ ả ẫ ế ế  

được kh i lố ượng t i thi u theo quy đ nh trong B ng 2.1.ố ể ị ả

Đ i v i các h t không nêu trong B ng 2.1, kh i lố ớ ạ ả ố ượng h t t i thi u thuạ ố ể  

được ph i b ng kh i lả ằ ố ượng t i thi u c a các loài có kích thố ể ủ ướ ươc t ng đương đã 

được quy đ nh.ị

N u ph i phân tích m u không ch a t p ch t thì ti n hành theo TCVNế ả ẫ ứ ạ ấ ế  

B o qu n m u th    n i an toàn, cách xa ngu n nhi t và ngu n  m cao.ả ả ẫ ử ở ơ ồ ệ ồ ẩ

Vi c phân tích ph i đệ ả ược ti n hành trong m t kho ng th i gian phù h pế ộ ả ờ ợ  

Trong trường h p c n thi t, ph i gi m m u th  thì dùng thi t b  chia m uợ ầ ế ả ả ẫ ử ế ị ẫ  

th  t  đ ng ho c dùng cách chia t  b ng tay theo đử ự ộ ặ ư ằ ường chéo trên khay m u đẫ ể 

l y m u cho m t l n xác đ nh,ấ ẫ ộ ầ ị  kh i lố ượ  m u ít nh t là 200g. N u t  l  t png ẫ ấ ế ỷ ệ ạ  

ch t r t nh  thì có th  tăngấ ấ ỏ ể  kh i lố ượ  m u th ng ẫ ử

Tách m uẫ

Vi c tách m u th  thành các nhóm c u t  nh m thuệ ẫ ử ấ ử ằ  đượ  các thông tin cliên quan  đ n các vi c s  d ng chúng m t  cách h p  lý.Thông  thế ệ ử ụ ộ ợ ường  m uẫ  thử đượ  tách thành 5 nhóm như sau:c

 H t đ c tr ng cho loài và gi ng: Nhóm này g m t t c  các h t nguyênạ ặ ư ố ồ ấ ả ạ  

v n đi n hình, h t b  n t ho c xây xát, h t b  h ng nh  do côn trùng phá ho i vàẹ ể ạ ị ứ ặ ạ ị ỏ ẹ ạ  

h t b  v  có kích thạ ị ỡ ướ ớc l n h n m t n a h t nguyên.Tu  theo yêu c u, nhóm nàyơ ộ ử ạ ỳ ầ  

có thể đượ  tách thành các nhóm nh  riêng bi t.c ỏ ệ

 H t đ c tr ng cho loài nh ng khác gi ng: Nhóm này g m các h t c a cácạ ặ ư ư ố ồ ạ ủ  

gi ng có hình d ng, kích thố ạ ước, màu s c ho c v  bên ngoài khác c  b n so v iắ ặ ỏ ơ ả ớ  

Ghi s  lố ượ  c a t ng nhóm c u t  tính theo ph n trămng ủ ừ ấ ử ầ  kh i lố ượ  so ng

v iớ  kh i lố ượ  m u th ng ẫ ử

Xác đ nh c  h tị ỡ ạ

Ti n hành xác đ nh c  h t c a các h t đ u đ  thu c nhóm mô t  nhế ị ỡ ạ ủ ạ ậ ỗ ộ ả ư trên.Tu  thu c vào loài c a h t mà dùng b  sàng l  tròn (thí d  đ i v i đ u h tỳ ộ ủ ạ ộ ỗ ụ ố ớ ậ ạ  tròn và đ u lăng) ho c b  sàng l  dài thích h p (thí d : v i lo i đ u đ  nóiậ ặ ộ ỗ ợ ụ ớ ạ ậ ỗ  chung)

Cân lượng h t l t qua m t sàng có l  sàng nh  nh t và lạ ọ ặ ỗ ỏ ấ ượng h t còn l i trênạ ạ  

l i m u. Có th  ki m tra thêm mùi l  c a m u trong ho c sau khi nghi nạ ẫ ể ể ạ ủ ẫ ặ ề  

m u.N u sau các khâu ki m tra trên v n không phát hi nẫ ế ể ẫ ệ  đượ  mùi l  m t cáchc ạ ộ  

ch c ch n, thì l y t  3 đ n 5g m u đã nghi n cho vào l  dung tích 50 ml đ n 100ắ ắ ấ ừ ế ẫ ề ọ ế  

ml. Gia nhi t l  ch a m u t i nhi t đ  không quá 60ệ ọ ứ ẫ ớ ệ ộ 0C b ng cách h  c n th n lằ ơ ẩ ậ ọ 

ch a m u đ  h  trên ng n l a ho c l c l  liên t c và ngâm l  vào bình nứ ẫ ể ở ọ ử ặ ắ ọ ụ ọ ướ  c

đ ng th i ki m tra mùi l  c a m u.Cho m t lồ ờ ể ạ ủ ẫ ộ ượng nh  s n ph m đã nghi nỏ ả ẩ ề  

ho c ch a nghi n vào c c, thêm m t ít nặ ư ề ố ộ ướ ấc  m (600C­700C) và đ y c c l i.Sauậ ố ạ  

2 đ n 3 phút, g n nế ạ ước và ng i xem có mùi l  không.ử ạ

Bi u th  k t qu : Ghi l i s  có m t ho c không có m t c a mùi l ể ị ế ả ạ ự ặ ặ ặ ủ ạ

Xác đ nh s  nhi m côn trùngị ự ễ

Ghi nh n s  có m t c a côn trùng đ c bi t là côn trùng đã trậ ự ặ ủ ặ ệ ưởng thành 

ho c  u trùng c a ngài kho (thí d : Endrosis ho c Hofmannophila) ho c m t đ cặ ấ ủ ụ ặ ặ ọ ụ  

h t cánh c ng trong các s n ph m đ ng trong bao cũngạ ứ ả ẩ ự  như s n ph m đ  đ ng.ả ẩ ổ ố

 Xác đ nh s  nhi m côn trùng th yị ự ễ ấ  được

Cách ti n hành: Dàn m ng m t ph n m u thí nghi m trên m t khay  mế ỏ ộ ầ ẫ ệ ộ ấ  (kho ng 40ả 0C) và l y chuông thu  tinh đ y ngay l i đ  côn trùng không bò raấ ỷ ậ ạ ể  

ngoài. Khi tr i  m, có th  làm l nh m u sau đó sàng nhanh trên m t sàng có kíchờ ấ ể ạ ẫ ặ  

thướ ỗc l  thích h p v i m u, côn trùng có kích thợ ớ ẫ ước nh  h n l  sàng s  l t sàng.ỏ ơ ỗ ẽ ọ  Gom côn trùng trưởng thành vào  ng nghi m và n u mu n bi t có côn trùng s ngố ệ ế ố ế ố  hay không, có th  làm  m  ng nghi m ch a côn trùng đã đ y n p b ng tay trongể ấ ố ệ ứ ậ ắ ằ  

ít phút

N u không phát hi nế ệ  đượ  côn trùng s ng trong vòng 15 phút thì bóc 100c ố  

h t b  nhi m côn trùng đ  ki m tra s  có m t c a côn trùng s ng ho c ch t vàạ ị ễ ể ể ự ặ ủ ố ặ ế  

u trùng. Ki m tra thêm c  kén do  u trùng c a ngài kho và các loài h  hàng c a

Nguyên t c: ắ Đ a m u th  vào t  trư ẫ ử ừ ường c a máy đo ph  NMR. S  d ngủ ổ ử ụ  

trường đi n t  xoay chi u   d ng xung có năng lệ ừ ề ở ạ ượng kích ho t (RF) cạ ường độ 

900 đ  kích ho t t t c  các h t nhân hydro. Ghi l i s  phân rã c m  ng t  doể ạ ấ ả ạ ạ ự ả ứ ự  (FID) theo xung 900.Biên đ  t i đa c a tín hi u này t  l  thu n v i t ng sộ ố ủ ệ ỷ ệ ậ ớ ổ ố proton t  pha nừ ước và pha d u c a m u.ầ ủ ẫ

S  d ng xung RF th  hai cử ụ ứ ường đ  180ộ 0, đ  t o ra tín hi u d i spin khi chể ạ ệ ọ ỉ 

có m t tín hi u t  pha d u góp ph n vào FID. Biên đ  t i đa c a tín hi u d i nàyộ ệ ừ ầ ầ ộ ố ủ ệ ộ  

t  l  thu n v i hàm lỷ ệ ậ ớ ượng d u. Biên đ  này bi n đ i cùng v i nhi t đ  c a m uầ ộ ế ổ ớ ệ ộ ủ ẫ  theo m t quy lu t ph c t p. Vi c tăng nhi t đ  s  làm gi m giá tr  c a tín hi uộ ậ ứ ạ ệ ệ ộ ẽ ả ị ủ ệ  

d i đo độ ược

Tính chênh l ch gi a hai biên đ , giá tr  này t  l  thu n v i hàm lệ ữ ộ ị ỷ ệ ậ ớ ượ  ng

nước. Sau khi hi u ch nh các thi t b  thích h p, tín hi u đo đệ ỉ ế ị ợ ệ ượ ự ộc t  đ ng chuy nể  sang các t  l  ph n trăm c a d u ho c nỷ ệ ầ ủ ầ ặ ước. M t s  máy đo ph  độ ố ổ ược trang bị 

m t máy tính nh  và m t chộ ỏ ộ ương trình riêng có th  cho các ch  th  đ ng th i vể ỉ ị ồ ờ ề hàm lượng d u và hàm lầ ượng nước

M u hi u chu n đ   mẫ ệ ẩ ộ ẩ

Đ  thu để ược đường chu n chính xác, các m u hi u chu n ph i có hàmẩ ẫ ệ ẩ ả  

lượng nước nh  h n 10%.Hàm lỏ ơ ượng nước c a h t có th  thay đ i tùy thu củ ạ ể ổ ộ  vào đi u ki n b o qu n. Do đó, hàm lề ệ ả ả ượng nước ph i đả ược xác đ nh ngay trị ướ  ckhi hi u chu n.ệ ẩ

Thi t b , d ng c : ế ị ụ ụ S  d ng các thi t b , d ng c  c a phòng th  nghi mử ụ ế ị ụ ụ ủ ử ệ  thông thường và c  th  nh  sau:ụ ể ư

 Máy đo ph  NMR đ  phân gi i th p có t o xung, thích h p đ  đo hàmổ ộ ả ấ ạ ợ ể  

lượng d u và hàm lầ ượng nước c a h t có d u, đáp  ng đủ ạ ầ ứ ược các yêu c u v  đầ ề ộ 

ch m.ụ

Các thông s  c a thi t b  ph i tuân th  các hố ủ ế ị ả ủ ướng d n/quy đ nh k  thu tẫ ị ỹ ậ  

t  nhà s n xu t.ừ ả ấ

Chú ý: Không đ  các đ  v t kim lo i g n máy đo ph  NMR.ể ồ ậ ạ ầ ổ

ng đ ng m u, b ng th y tinh, thích h p cho vi c s  d ng máy đo ph

NMR

Cân phân tích, đi n t , có kh  năng cân chính xác đ n 0,01 g.Cân có thệ ử ả ế ể 

được g n v i máy đo ph  NMR đ  ghi l i tr c ti p kh i lắ ớ ổ ể ạ ự ế ố ượng c a m u trênủ ẫ  máy NMR ho c đặ ược g n v i m t máy tính mini.ắ ớ ộ

T  s y, có th  duy trì nhi t đ    103ủ ấ ể ệ ộ ở 0C ± 20C

Đĩa, b ng th y tinh ho c kim lo i, đằ ủ ặ ạ ường kính 7cm đ n 10cm, có n p đ y.ế ắ ậBình hút  m, có ch a ch t hút  m hi u qu ẩ ứ ấ ẩ ệ ả

Chu n b  m u th : Đi u quan tr ng là phòng th  nghi m nh n đẩ ị ẫ ử ề ọ ử ệ ậ ược đúng 

m u đ i di n và m u không b  h  h ng ho c bi n đ i trong su t quá trình v nẫ ạ ệ ẫ ị ư ỏ ặ ế ổ ố ậ  chuy n ho c b o qu n. Lo i b  h t các v t kim lo i (ví d  ghim, kim…) ra kh iể ặ ả ả ạ ỏ ế ậ ạ ụ ỏ  

m u th  đã chu n b  M u th  ph i đẫ ử ẩ ị ẫ ử ả ược tr n đ u và không ch a các t p ch t.ộ ề ứ ạ ấ

Cách ti n hànhế

Yêu c u đ i v i phòng th  nghi m và s   n đ nh c a m u thầ ố ớ ử ệ ự ổ ị ủ ẫ ử

Nhi t đ  c a phòng th  nghi m ph i đệ ộ ủ ử ệ ả ược duy trì trong kho ng t  17ả ừ 0C 

đ n 28ế 0C. Do đó, c n ki m soát nhi t đ  c a phòng th  nghi m.ầ ể ệ ộ ủ ử ệ

Chuy n m u th  đ n phòng th  nghi m ít nh t 60 phút trể ẫ ử ế ử ệ ấ ước khi ti nế  hành xác đ nh đ  nhi t đ  các m u th  cân b ng v i nhi t đ  phòng.ị ể ệ ộ ẫ ử ằ ớ ệ ộ

Đo th  tích c a m u th  đã ch n r i chuy n đ nh lể ủ ẫ ử ọ ồ ể ị ượng th  tích này vàoể  

ng đ ng m u đã cân tr c (ví d  dùng 40 ml m u th  cho  ng đ ng m u có

đường kính 40 mm)

Chuy n m t lể ộ ượng v a đ  m u th  đã đừ ủ ẫ ử ượ ổc  n đ nh vào  ng đ ng m uị ố ự ẫ  

đ  làm đ y  ng đ n chi u cao t i  u ± 5mm. Chi u cao t i  u để ầ ố ế ề ố ư ề ố ư ược v ch rõ trênạ  

ng b ng m t v ch ho c có th  s  d ng bút d  đ  đánh d u b ng tay. Làm đ y

ng đ ng m u đ n chi u cao phù h p theo h ng d n c a nhà s n xu t và các

dãy bi n thiên kh i lế ố ượng được khuy n cáo cho các h t khác nhau.ế ạ

Xác đ nh: Ki m tra vi c hi u chu n trị ể ệ ệ ẩ ước m i dãy phép đo (ho c ít nh tỗ ặ ấ  

m t l n m t ngày), s  d ng m u hi u chu n đã bi t hàm lộ ầ ộ ử ụ ẫ ệ ẩ ế ượng nước

Trường h p chung: Ch n chợ ọ ương trình và các thông s  thi t b  phù h pố ế ị ợ  

đ i v i hàm lố ớ ượng nước và s  đố ường chu n tẩ ương  ng v i phép th  đứ ớ ử ược dùng 

và tương  ng vói các lo i h t.ứ ạ ạ

Cài đ t máy v  ch  đ  đo.ặ ề ế ộ

Cân ph n m u th  và chuy n giá tr  kh i lầ ẫ ử ể ị ố ượng t  cân sang máy đo phừ ổ NMR

Đ a  ng đ ng m u ch a ph n m u th  vào đ u đo r i xác đ nh hàmư ố ự ẫ ứ ầ ẫ ử ầ ồ ị  

lượng nước

2.2.3 Xác đ nh nito t ng s  ị ổ ố[10]

Nguyên t c: ắ M u đẫ ược chuy n hóa thành khí b ng cách đ t trong  ng đ tể ằ ố ố ố  hóa khí m u. T t c  các thành ph n gây nhi u đẫ ấ ả ầ ễ ược lo i b  ra kh i h n h p khíạ ỏ ỏ ỗ ợ  

t o thành.Các h p ch t nit  c a h n h p khí ho c c a ph n đ i di n c a chúngạ ợ ấ ơ ủ ỗ ợ ặ ủ ầ ạ ệ ủ  

được chuy n v  nit  phân t  và để ề ơ ử ược đ nh lị ượng b ng detector d n nhi t. Hàmằ ẫ ệ  

lượng nit  đơ ược tính toán b ng b  vi x  lý.ằ ộ ử

Thu c th : ố ử Ch  s  d ng thu c th  lo i tinh khi t phân tích ho c thu cỉ ử ụ ố ử ạ ế ặ ố  

th  có đ  tinh khi t tử ộ ế ương đương theo qui đ nh c a nhà s n xu t thi t b  Tr  cácị ủ ả ấ ế ị ừ  

m u chu n( acid aspartic), còn l i t t c  các thu c th  không đẫ ẩ ạ ấ ả ố ử ược ch a nit ứ ơKhí mang, s  d ng m t trong hai khí sau:ử ụ ộ

Cacbon dioxit, càng tinh khi t càng t t và ế ố (CO2)   99,99 % (th  tích).ểHeli, càng tinh khi t càng t t và ế ố (He)   99,99 % (th  tích).ể

Oxy, càng tinh khi t càng t t và ế ố (O2)   99,99 % (th  tích).ể

Ch t h p th  sulfua dioxit và halogenấ ấ ụ , dùng đ  lo i sulfua ra kh i m u [ví d ,ể ạ ỏ ẫ ụ  chì cromat (PbCrO4) ho c búi thép].ặ

Ch t xúc tác platin đ ng oxitấ ồ  (v t li u nh i cho  ng sau đ t).ậ ệ ồ ố ố

Ch t xúc tác platin [5 % Pt trên alumin (Alấ 2O3)] được pha tr n v i CuO v i t  lộ ớ ớ ỷ ệ 

Đ  tránh b  phân tách do t  tr ng c a hai v t li u này khác nhau, nênể ị ỷ ọ ủ ậ ệ  không c n chu n b  s n h n h p trầ ẩ ị ẵ ỗ ợ ước khi nh i  ng. Nên s  d ng ph u thíchồ ố ử ụ ễ  

h p đ  đ  ch t xúc tác platin và đ ng oxit đ ng th i vào  ng sau đ t.ợ ể ổ ấ ồ ồ ờ ố ố

Bông b c và bông đ ngạ ồ : C n đầ ược tách r i trờ ước khi n p vào  ng sau đ t ho cạ ố ố ặ  

ng kh

Bông th ch anh ho c bông th y tinh ho c s i bôngạ ặ ủ ặ ợ , theo ch  d n c a nhà s nỉ ẫ ủ ả  

xu t.ấ

Đ ngồ   (dây, các đo n c t, v n ho c b t) ho c volfram dùng cho  ng kh Sạ ắ ụ ặ ộ ặ ố ử ử 

d ng dây đ ng s  tăng đ  ch m c a các k t qu  phân tích đ i v i các m u ch aụ ồ ẽ ộ ụ ủ ế ả ố ớ ẫ ứ  hàm lượng nit  th p (kho ng 1 % kh i lơ ấ ả ố ượng)

Diphospho pentoxit (P2O5) ho c magiê peclorat h t [Mg(ClOặ ạ 4)2] ho c ch tặ ấ  mang khác thích h p đ  nh i các  ng làm khô.ợ ể ồ ố

Các h t khoáng oxit nhôm hình c u (corundum) r ng ho c các viên nhômạ ầ ỗ ặ  oxit, dùng cho  ng đ t.ố ố

Đ ng oxitồ  (CuO), làm v t li u nh i cho  ng đ t.ậ ệ ồ ố ố

Natri hydroxit (NaOH), trên ch t h  tr ấ ỗ ợ

Axit aspartic  (C4H7NO4) ho c axit etylen diamin tetraaxetic (Cặ 10H16N2O8) ho cặ  axit   glutamic   (C5H9NO4)   ho c   axit   hippuric   chu n   (Cặ ẩ 9H9NO3),   ho c   các   m uặ ẫ  chu n thích h p khác đã bi t trẩ ợ ế ước có hàm lượng nit  không đ i đã đơ ổ ược xác 

nh n.ậ

Đ  thu h i t i thi u ph i là 99 % kh i lộ ồ ố ể ả ố ượng

D u nhầ ẹ, có đi m sôi trong kho ng t  30 ể ả ừ oC đ n 60 ế oC ho c axeton ho c etanol.ặ ặ

Thi t b , d ng c : ế ị ụ ụ S  d ng các thi t b , d ng c  c a phòng th  nghi mử ụ ế ị ụ ụ ủ ử ệ  thông thường và c  th  nh  sau:ụ ể ư

Cân phân tích, có th  cân chính xác đ n 0,0001 g.ể ế

Sàng th  nghi m, có c  l  800 ử ệ ỡ ỗ m ho c 1 mm làm b ng v t li u không ch a s t.ặ ằ ậ ệ ứ ắChén nung (ví d , b ng thép không g , th ch anh, g m ho c platin) ho c  ngụ ằ ỉ ạ ố ặ ặ ố  thi c, ho c gi y l c không ch a nit , thích h p đ  s  d ng cho thi t b  Dumas.ế ặ ấ ọ ứ ơ ợ ể ử ụ ế ịThi t b  Dumas, có lò nung có th  duy trì đế ị ể ược nhi t đ  b ng ho c l n h n 850ệ ộ ằ ặ ớ ơ  

oC, detector d n nhi t và có thi t b  thích h p đ  phân tích tín hi u.Đ  tránh rò r ,ẫ ệ ế ị ợ ể ệ ể ỉ  vòng ch  O đữ ượ ử ục s  d ng đ  làm kín ph i để ả ược bôi tr n b ng d u chân khôngơ ằ ầ  cao trước khi l p đ t.ắ ặ

Kinh nghi m cho th y r ng đi u quan tr ng là ph i làm s ch t t c  cácệ ấ ằ ề ọ ả ạ ấ ả  

d ng c  th ch anh và d ng c  th y tinh th t c n th n và xóa h t các d u vân tayụ ụ ạ ụ ụ ủ ậ ẩ ậ ế ấ  trên các  ng b ng dung môi thích h p (ví d : nh  axeton) trố ằ ợ ụ ư ước khi đ a các  ngư ố  vào lò nung

Chu n b  m u th : M u phòng th  nghi m ph i đẩ ị ẫ ử ẫ ử ệ ả ược chu n b  theo cáchẩ ị  sao cho thu được m u th  đ ng nh t, đ i di n cho s n ph m. S  d ng máyẫ ử ồ ấ ạ ệ ả ẩ ử ụ  nghi n thích h p đ  nghi n m u phòng th  nghi m. Nhìn chung, m u đề ợ ể ề ẫ ử ệ ẫ ượ  cnghi n ph i l t qua sàng c  l  danh đ nh 800 ề ả ọ ỡ ỗ ị m đ i v i các c  m u nh  (dố ớ ỡ ẫ ỏ ướ  i

300 mg), ho c qua sàng c  l  1 mm đ i v i c  m u l n h n (b ng ho c l n h nặ ỡ ỗ ố ớ ỡ ẫ ớ ơ ằ ặ ớ ơ  

300 mg). Khi s  d ng các lo i máy nghi n cho các c  h t th a mãn các yêu c uử ụ ạ ề ỡ ạ ỏ ầ  trong B ng 2.2 s  cho các k t qu  có th  ch p nh n đả ẽ ế ả ể ấ ậ ược

      Ph n m u th : Cân ít nh t 0,1 g m u th  chính xác đ n 0,0001 g cho vàoầ ẫ ử ấ ẫ ử ế  chén nung ho c  ng thi c ho c gi y l c không ch a nit  Đ i v i các m u ch aặ ố ế ặ ấ ọ ứ ơ ố ớ ẫ ứ  hàm lượng protein th p (nh  h n 1% kh i lấ ỏ ơ ố ượng) thì có th  c n tăng lể ầ ượng m uẫ  lên 3,5 g, tùy thu c vào lo i thi t b  Dumas và b n ch t c a ph n m u th Tùyộ ạ ế ị ả ấ ủ ầ ẫ ử  thu c vào ki u thi t b  độ ể ế ị ượ ử ục s  d ng, n u m u có đ   m l n h n 17% thì c nế ẫ ộ ẩ ớ ơ ầ  

s y khô m u trấ ẫ ước khi phân tích

Đ i v i các m u có hàm lố ớ ẫ ượng protein r t cao ho c khi ch  có s n các lấ ặ ỉ ẵ ượ  ng

m u r t nh  thì có th  dùng kh i lẫ ấ ỏ ể ố ượng m u nh  h n. Trong trẫ ỏ ơ ường h p lợ ượ  ng

m u nh  h n 0,1 g thì c n th c hi n ki m tra xác nh n.ẫ ỏ ơ ầ ự ệ ể ậ

      Ki m soát nhu c u oxy: Ki m soát nhu c u oxi, đ c bi t là dòng oxi, theoể ầ ể ầ ặ ệ  

hướng d n c a nhà cung c p v t li u.Th c hi n các phép th  tr ng càng nhi uẫ ủ ấ ậ ệ ự ệ ử ắ ề  càng t t đ   n đ nh thi t b , m i l n s  d ng m t lố ể ổ ị ế ị ỗ ầ ử ụ ộ ượng sacaroza tương đươ  ngthay cho m u th  đ  xác đ nh nit  ho c protein. M u tr ng sacaroza cho bi t m tẫ ử ể ị ơ ặ ẫ ắ ế ộ  

lượng nit  do không khí đ a vào và b  gi  l i trong v t li u h u c  đã nghi nơ ư ị ữ ạ ậ ệ ữ ơ ề  thành b t. S  d ng giá tr  trung bình c a các l n th  tr ng môi trộ ử ụ ị ủ ầ ử ắ ường không khí 

đ  hi u ch nh sai s  trong phép tính xác đ nh nit  ho c protein c a t ng m u th ể ệ ỉ ố ị ơ ặ ủ ừ ẫ ử

        Hi u chu n: S  d ng các h p ch t tinh khi t có hàm lệ ẩ ử ụ ợ ấ ế ượng nit  bi tơ ế  

trước không đ i, ví d : axit aspartic làm ch t chu n đ  hi u chu n thi t b  lâuổ ụ ấ ẩ ể ệ ẩ ế ị  dài. Phân tích kép ba h p ch t tinh khi t m i l n s  d ng ba n ng đ  khác nhauợ ấ ế ỗ ầ ử ụ ồ ộ  

được ch n theo d i đo các m u th c.Đ  d ng đọ ả ẫ ự ể ự ường chu n, c n ch n h p ch tẩ ầ ọ ợ ấ  

và lượng s  d ng đ  đ m b o r ng có th  phát hi n đử ụ ể ả ả ằ ể ệ ược chính xác lượng nitơ liên quan đ n ch t n n c n phân tích. Đ  hi u chu n, s  d ng năm m u chu nế ấ ề ầ ể ệ ẩ ử ụ ẫ ẩ  (t i thi u) theo ph m vi c a các ch t n n đố ể ạ ủ ấ ề ược phân tích

         V i hàm lớ ượng nit  l n h n 200 mg thì đơ ớ ơ ường chu n d  đoán s  khôngẩ ự ẽ  tuy n tính.Trong ph n không tuy n tính này, m t vài đo n ng n có th  đế ầ ế ộ ạ ắ ể ượ ử c s

d ng đ  hi u chu n.Đ  đ m b o ch t lụ ể ệ ẩ ể ả ả ấ ượng hi u chu n trong d i này, thì ph iệ ẩ ả ả  tăng hàm lượng nit  c a các m u chu n t  1 mg đ n 5 mg.ơ ủ ẫ ẩ ừ ế

        Có th  s  d ng các dung d ch chu n cho vi c hi u chu n. Trể ử ụ ị ẩ ệ ệ ẩ ước khi b tắ  

đ u m t lo t xác đ nh, ki m tra hi u chu n ít nh t ba l n và sau đó cách 15 đ nầ ộ ạ ị ể ệ ẩ ấ ầ ế  

25 m u l i ki m tra, b ng cách phân tích m t trong các m u gi ng nhau ho cẫ ạ ể ằ ộ ẫ ố ặ  

m u có hàm lẫ ượng nit  đã bi t trơ ế ước. Giá tr  thu đị ược ph i ít h n 0,05 % kh iả ơ ố  

lượng nit  c a giá tr  d  ki n. M t khác, phân tích l i các m u sau khi ki m traơ ủ ị ự ế ặ ạ ẫ ể  

hi u năng c a thi t b ệ ủ ế ị

        Xác đ nh: V i các thi t b  khi đang v n hành, vi c đ a m u vào ph i tuânị ớ ế ị ậ ệ ư ẫ ả  

th  ch  d n c a nhà s n xu t.Trong su t quá trình phân tích, các quá trình sau đâyủ ỉ ẫ ủ ả ấ ố  

di n ra trong thi t b ễ ế ị

       Ph n m u th  đầ ẫ ử ược đ t cháy h t trong các đi u ki n đã chu n hóa   nhi tố ế ề ệ ẩ ở ệ  

đ  t i thi u là 850 ộ ố ể oC tùy thu c vào thi t b  và m u th  nghi m.ộ ế ị ẫ ử ệ

       Các s n ph m phân h y bay h i (nit  phân t , nit  oxit, cacbon dioxit, h iả ẩ ủ ơ ơ ử ơ ơ  

nước là chính) được chuy n b ng khí mang qua thi t b ể ằ ế ị

         Các nit  oxit đơ ược kh  v  nit  phân t  và lử ề ơ ử ượng oxy th a đừ ược gi  l iữ ạ  

b ng đ ng ho c tungsten trong c t kh ằ ồ ặ ộ ử

       Nước được lo i ra b ng b  ng ng đạ ằ ộ ư ược làm đ y b ng magiê pecloratầ ằ  diphospho pentoxit ho c ch t làm khô khác.Khi không dùng cacbon dioxit làm khíặ ấ  mang, thì nước được lo i b ng cách cho đi qua ch t h p th  thích h p, ví d  nhạ ằ ấ ấ ụ ợ ụ ư natri hydroxit trên ch t mang.ấ

         Các h p ch t gây nhi u (ví d  nh  các h p ch t halogen bay h i và h pợ ấ ễ ụ ư ợ ấ ơ ợ  

ch t l u hu nh) ph i đấ ư ỳ ả ược lo i ra b ng các ch t h p th  ho c các ch t ti p xúcạ ằ ấ ấ ụ ặ ấ ế  [ví d : bông b c ho c natri hydroxit trên ch t mang thích h p].ụ ạ ặ ấ ợ

        Nit  trong h n h p khí còn l i, g m nit  và khí mang đơ ỗ ợ ạ ồ ơ ược đi qua detector 

d n nhi t.ẫ ệ

       Phát hi n và tích phân: Đ  đ nh lệ ể ị ượng nit  thì thi t b  s  d ng t  bào d nơ ế ị ử ụ ế ẫ  nhi t c m  ng, đã đệ ả ứ ượ ố ưc t i  u hóa v  khí mang s  d ng và có th  có đi u ch nhề ử ụ ể ề ỉ  

đi m zero t  đ ng gi a các l n đo các ph n m u th  Sau khi khuy ch đ i vàể ự ộ ữ ầ ầ ẫ ử ế ạ  chuy n đ i tín hi u detector thì các s  li u này để ổ ệ ố ệ ược x  lý b ng b  vi x  lýử ằ ộ ử  ngo i biên.ạ

Tính k t quế ả

Hàm lượng nit : Các k t qu  v  hàm lơ ế ả ề ượng nit  t ng s , ơ ổ ố wN, được bi u th  b ngể ị ằ  

ph n trăm kh i lầ ố ượng và thông thường có s n t  s  li u in ra t  thi t b ẵ ừ ố ệ ừ ế ị

Hàm lượng protein thô: H  s  hi u ch nh,  ệ ố ệ ỉ Fc, bi u th  b ng ph n trăm kh iể ị ằ ầ ố  

lượng, tính được theo công th c (1):ứ

(1)Trong đó

wH2 O.1 là đ   m trộ ẩ ước khi nghi n, tính b ng ph n trăm kh i lề ằ ầ ố ượng;

wH2O.2là đ   m sau khi nghi n, tính b ng ph n trăm kh i lộ ẩ ề ằ ầ ố ượng;

Hàm lượng protein thô, wp, tính b ng ph n trăm kh i lằ ầ ố ượng, theo công th c (2)ứ

(2)Trong đó

wNlà hàm lượng nit  c a m u v i đ   m t  nhiên c a nó, tính b ng ph n trămơ ủ ẫ ớ ộ ẩ ự ủ ằ ầ  

kh i lố ượng;

F là h  s  chuy n đ i b ng 5,3 đ i v i h t mè (xem Ph  l c D).ệ ố ể ổ ằ ố ớ ạ ụ ụ

Khi c n thi t, hàm lầ ế ượng protein thô, wpd, có th  để ược bi u th  b ng ph n trămể ị ằ ầ  

kh i lố ượng ch t khô, theo công th c (3):ấ ứ

(3)Trong đó

wH2O là đ   m, tính b ng ph n trăm kh i lộ ẩ ằ ầ ố ượng

2.2.4 Xác đ nh hàm lị ượng d u ầ [5][13]

Nguyên t c: ắ Dùng máy đo ph  c ng hổ ộ ưởng t  h t nhân (NMR) đ  phânừ ạ ộ  

gi i th p s  d ng sóng liên t c đ  xác đ nh hàm lả ấ ử ụ ụ ể ị ượng các thành ph n ch t l ngầ ấ ỏ  

ch a hydro có m t trong h t có d u đã đứ ặ ạ ầ ượ ấc s y khô   103 ở oC ± 2 oC và có tính 

đ n  nh hế ả ưởng c a ch t khô (khô d u).ủ ấ ầ

V t li uậ ệ

D u hi u chu n, d u thô t  các h t c a cùng lo i th c v t và có ngu nấ ệ ẩ ầ ừ ạ ủ ạ ự ậ ồ  

g c đ a lí cũng nh  thành ph n hóa h c tố ị ư ầ ọ ương t  v i các h t dùng cho phân tích,ự ớ ạ  

được chi t trong phòng th  nghi m, ít h n 1 tháng trế ử ệ ơ ước đó.B o qu n d u hi uả ả ấ ệ  chu n trong đi u ki n khô ráo đ  tránh b  oxy hóa.ẩ ề ệ ể ị

Khô d u, thu đầ ượ ừc t  các h t c a cùng lo i th c v t và có ngu n g c đ aạ ủ ạ ự ậ ồ ố ị  

lí cũng nh  thành ph n hóa h c tư ầ ọ ương t  v i các lo i h t dùng cho phép phânự ớ ạ ạ  tích, được chi t trong phòng th  nghi m, ít h n 1 tháng trế ử ệ ơ ước đó

Thi t b , d ng c : ế ị ụ ụ S  d ng các thi t b , d ng c  c a phòng th  nghi mử ụ ế ị ụ ụ ủ ử ệ  thông thường và c  th  nh  sau:ụ ể ư

Thi t b , d ng c  c n thi t cho phế ị ụ ụ ầ ế ương pháp s y khô.ấ

Máy đo ph  NMR đ  phân gi i th p s  d ng sóng liên t c.ổ ộ ả ấ ử ụ ụ

ng đo m u, t t nh t là có n p đ y, phù h p đ  s  d ng v i máy đo ph

NMR và có dung tích l n nh t có th , đớ ấ ể ược làm b ng v t li u không d n đi n,ằ ậ ệ ẫ ệ  không   có   t   tính,   không   ch a   hydro   [ví   d   th y   tinh   hay   polytetraflo­etylenừ ứ ụ ủ  (PTFE)]

Bình hút  m, có ch a ch t làm khô hi u qu ẩ ứ ấ ệ ả

Cách ti n hành: ế Do  nh hả ưởng c a s  bi n thiên nhi t đ  đ n các k tủ ự ế ệ ộ ế ế  

qu  thu đả ược là r t l n (h  s  đáp  ng c a d u gi m kho ng 0,3 % v i m i đấ ớ ệ ố ứ ủ ầ ả ả ớ ỗ ộ Celsius), nên t t c  các thao tác hi u chu n thi t b  và t t c  các thao tác đo ph iấ ả ệ ẩ ế ị ấ ả ả  

được ti n hành nghiêm ng t   cùng nhi t đ  Nên có s n các d ng c  c n thi tế ặ ở ệ ộ ẵ ụ ụ ầ ế  

đ t trong các h p kim lo i cách nhi t   nhi t đ  đo đ  ki m soát nhi t đ  ph nặ ộ ạ ệ ở ệ ộ ể ể ệ ộ ầ  

“hi u d ng” c a thi t b  và đ  đ nh v  h t. N u không có s n các d ng c  này thìệ ụ ủ ế ị ể ị ị ạ ế ẵ ụ ụ  

ti n hành hi u chu n thi t b  30 phút m t l n.ế ệ ẩ ế ị ộ ầ

Ki m tra đ  l p l i (n u c n)ể ộ ặ ạ ế ầ

N u c n ki m tra đ  l p l i thì ti n hành hai phép xác đ nh riêng r , m iế ầ ể ộ ặ ạ ế ị ẽ ỗ  phép xác đ nh bao g m hai phép xác đ nh trung giantheo các đi u ki n l p l i.ị ồ ị ề ệ ặ ạ

Hi u chu n thi t b : Đi u ch nh máy đo ph  NMRtheo hệ ẩ ế ị ề ỉ ổ ướng d n c a nhàẫ ủ  

s n xu t, sau đó đi u ch nh thi t b  v  0 sau khi đ t m t  ng đo m u r ng vàoả ấ ề ỉ ế ị ề ặ ộ ố ẫ ỗ  trong t  trừ ường. Cân 5 g, 10 g, 20 g và n u thi t b  cho phép thì cân 30 g d u hi uế ế ị ầ ệ  chu n, chính xác đ n 0,01 g vào b n  ng đo m u gi ng h t nhau đ  đi u ch nhẩ ế ố ố ẫ ố ệ ể ề ỉ  máy (nghĩa là đ a s  đ c v  0 sau khi đ t các  ng đo m u vào trong t  trư ố ọ ề ặ ố ẫ ừ ường), 

c n th n đ  d u không bám lên thành  ng trên ph n hi u d ng. Đo h  s  đápẩ ậ ể ầ ố ầ ệ ụ ệ ố  

ng c a thi t b  đ i v i t ng  ng trong dãy b n  ng, l y và  là các giá tr  trung

bình c a năm l n s  đ c trên máy tích phân c a m i  ng, trong th i gian tíchủ ầ ố ọ ủ ỗ ố ờ  phân, cho đ  l p l i t t nh t c a phép đo, s  d ng m c t n s  năng lộ ặ ạ ố ấ ủ ử ụ ứ ầ ố ượng kích 

ho t đ  đ  thu đạ ủ ể ược tín hi u th a mãn liên quan đ n nhi u n n, nh ng khôngệ ỏ ế ễ ề ư  

t o quá 1 % đ  bão hòa. Ngạ ộ ười thao tác có th  ch n chính xác m c đ  bão hòaể ọ ứ ộ  

n u đã bi t đế ế ược m i tố ương quan gi a t n s  năng lữ ầ ố ượng kích ho t và đ  bãoạ ộ  hòa. N u không, thì đi u ch nh chính xác m c đ  bão hòa theo hế ề ỉ ứ ộ ướng d n c aẫ ủ  nhà s n xu t thi t b V  m t đả ấ ế ị ẽ ộ ường th ng bi u di n các giá tr  theo hàm s  vẳ ể ễ ị ố ề 

kh i lố ượng c a d u đủ ầ ược cho vào  ng. Đố ường th ng này ph i đi qua g c t aẳ ả ố ọ  

đ N u không, thì ph i liên h  v i nhà s n xu t đ  đi u ch nh l i các thi t bộ ế ả ệ ớ ả ấ ể ề ỉ ạ ế ị 

ho c ti n hành các đi u ch nh c n thi t n u thi t b  cho phép.Ki m tra thặ ế ề ỉ ầ ế ế ế ị ể ườ  ngxuyên vi c hi u chu n thi t b  (n u có th  thì m i ngày m t l n). N u nhi t đệ ệ ẩ ế ị ế ể ỗ ộ ầ ế ệ ộ 

c a thi t b  và m u không kh ng ch  đủ ế ị ẫ ố ế ượ ổc  n đ nh thì c n ki m tra gradientị ầ ể