Công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã đặng xá, huyện gia lâm, thành phố hà nội

Đã có một số công trình, đề tài nghiên cứu về an ninhcon người nhưng chưa có công trình nghiên cứu về công tác bảo đảm an ninh conngười trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm nên đề tài

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH

Hà Nội - 2019

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA QUẢN TRỊ VÀ KINH DOANH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS NGUYỄN NGỌC THẾ

Hà Nội - 2019

CAM KẾT

Tác giả cam kết rằng kết quả nghiên cứu trong luận văn là kết quả lao độngcủa chính tác giả thu được chủ yếu trong thời gian học và nghiên cứu, chưa đượccông bố trong bất cứ một chương trình nghiên cứu nào của người khác

Những kết quả nghiên cứu và tài liệu của người khác (trích dẫn, bảng biểu,công thức cùng những tài liệu khác) được sử dụng trong luận văn này đã được cáctác giả đồng ý và trích dẫn cụ thể

Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước Hội đồng bảo vệ luận văn, Khoa Quảntrị và Kinh doanh, ĐHQGHN trước pháp luật về những cam kết nói trên

Hà Nội, ngày … tháng … năm 2019

Tác giả luận văn

Nguyễn Thị Kiều Hà

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học cao học và làm luận văn tốt nghiệp, tôi đã nhậnđược sự hướng dẫn giúp đỡ quý báu của các Thầy Cô trong Khoa Quản trị và Kinhdoanh (HSB) – Đại học Quốc gia Hà Nội

Trước hết tôi xin chân thành cám ơn Ban lãnh đạo khoa, các Thầy Cô đã tậntình dạy bảo trong quá trình theo học Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn PGS.TS.Hoàng Đình Phi đã giúp tôi lĩnh hội những kiến thức quý báu về môn học Quản trị

an ninh phi truyền thống

Tôi xin chân thành cám ơn Thiếu tướng, PGS.TS Nguyễn Ngọc Thế đã rất tậntình, quan tâm, hướng dẫn và chỉ bảo tôi trong quá trình thực hiện luận văn tốt nghiệp

Xin chân thành cám ơn các Thầy Cô giáo trong Khoa Quản trị và Kinhdoanh (HSB) – Đại học Quốc gia Hà Nội

Tôi xin chân thành cám ơn tập thể cán bộ UBND xã Đặng Xá đã giúp đỡ, cungcấp thông tin và tạo điều kiện để tôi hoàn thành công trình nghiên cứu của mình

Cùng với sự giúp đỡ từ nhiều phía, học viên cũng đã rất nỗ lực để hoàn thànhluận văn một cách tốt nhất, nhưng do hạn chế nhất định về kiến thức, thời gian,thông tin nên sản phẩm chắc chắn không tránh khỏi nhiều thiếu sót Tôi rất mongnhận được sự cảm thông, đóng góp và bổ sung của các Thầy Cô và bạn đọc để đềtài được hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cám ơn!

MỤC LỤC

CAM KẾT I LỜI CẢM ƠN II DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT V DANH MỤC BẢNG BIỂU VI

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BẢO ĐẢM AN NINH CON NGƯỜI 9

1.1 Khái niệm về an ninh con người 9

1.2 Các thành tố cấu thành an ninh con người 11

1.3 Mối quan hệ giữa an ninh con người và an ninh quốc gia 14

1.4 Tầm quan trọng của an ninh con người 17

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới an ninh con người 18

1.6 Nội hàm của công tác bảo đảm an ninh con người tại một đơn vị hành chính cấp xã/phường 20

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 21

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM AN NINH CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐẶNG XÁ, HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 22

2.1 Tình hình liên quan công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội 22

2.1.1 Khái quát về địa giới hành chính của xã Đặng Xá 22

2.1.2 Tình hình kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội 23

2.2 Thực trạng công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội 23

2.2.1 Thực trạng về bảo đảm an ninh sức khỏe 23

2.2.2 Thực trạng về bảo đảm an ninh lương thực 38

2.2.3 Thực trạng về bảo đảm an ninh môi trường 45

2.2.4 Thực trạng về bảo đảm an ninh cá nhân 50

2.3 Đánh giá chung về thực trạng công tác bảo đảm an ninh con người trên địa

bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội 58

2.3.1 Kết quả đạt được 58

2.3.2 Một số mặt hạn chế và nguyên nhân 60

2.3.3 Đánh giá, nhận xét 63

KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 66

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC BẢO ĐẢM AN NINH CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐẶNG XÁ, HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ HÀ NỘI 67

3.1 Quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ và định hướng của chính quyền xã Đặng Xá giai đoạn 2020-2025 67

3.1.1 Quan điểm 67

3.1.2 Mục tiêu 67

3.1.3 Nhiệm vụ và định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực của xã 67

3.2 Các giải pháp hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội 71

3.2.1 Giải pháp chung 71

3.2.2 Hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh sức khỏe 73

3.2.3 Hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh lương thực 75

3.2.4 Hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh môi trường 76

3.2.5 Hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh cá nhân 78

KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 81

KẾT LUẬN 82

TÀI LIỆU THAM KHẢO 83

PHỤ LỤC 85

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT

7 NNPTNN Nông nghiệp Phát triển nông thôn

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1: Tổng hợp đánh giá của người dân xã Đặng Xá về công tác bảo đảm an ninh sức khỏe cho

con người 24

Bảng 2.2: Tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ các loại văc-xin 29

Bảng 2.3: Số phụ nữ sinh con thứ 3 trở lên phân theo đơn vị hành chính 30

Bảng 2.4: Cơ sở y tế, cán bộ nhân viên y tế do xã quản lý 35

Bảng 2.5: Công tác thú y trên địa bàn xã 36

Bảng 2.6: Tổng hợp đánh giá của người dân xã Đặng Xá về công tác bảo đảm an ninh lương thực cho con người 38

Bảng 2.7: Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp năm 2018 trên địa bàn xã 40

Bảng 2.8: Tổng hợp đánh giá của người dân xã Đặng Xá về công tác bảo đảm an ninh môi trường cho con người 46

Bảng 2.10 Chất lượng giáo dục trên địa bàn xã 54

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài luận văn

Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước luôn chú trọng nhiều tới vấn đề bảo đảm

an ninh con người Hiến pháp 2013 khẳng định chúng ta xây dựng Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân với mục tiêu vì con người Theo

đó, Đảng Cộng sản Việt Nam và Nhà Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Namđặc biệt quan tâm và coi con người là mục tiêu, cũng như động lực của quá trìnhphát triển xã hội Đảng và Nhà nước Việt Nam xác định con người ở vị trí trung tâmcủa các chính sách kinh tế - xã hội, và là nhân tố quan trọng để phát triển bền vững

và thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước An ninhcon người là một thuật ngữ khá mới mẻ đang được nhiều chính trị gia, học giả, nhànghiên cứu đề cập, nghiên cứu Vì vậy, có khá nhiều định nghĩa về thuật ngữ nàynhưng chung quy lại, an ninh con người được hiểu là an toàn của người dân cả vềtinh thần và thể chất

Xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội là một xã nằm ở bờ namsông Đuống, được con sông Nghĩa Giang hiền hòa bồi đắp phù sa nên cây trồngquanh năm xanh tốt Cũng giống như các xã khác, đời sống văn hóa của người dânđịa phương mang đậm dấu ấn của nền văn minh lúa nước Xã Đặng Xá là một trongnhững xã trung tâm của huyện Gia Lâm, có nhiều đóng góp vào tình hình phát triểnkinh tế và xã hội ở huyện Gia Lâm cũng như của thành phố Hà Nội

Trong những năm qua, cùng với sự chuyển mình của cả nước, tình hình kinh

tế của xã Đặng Xá có nhiều chuyển biến tích cực, đời sống của người dân đã từngbước được cải thiện, nâng cao đáng kể theo hướng cơ cấu kinh tế có chuyển đổimạnh từ nông nghiệp chiếm tỷ trọng cao sang thương mại dịch vụ, đồng thờichuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi tạo ra các sản phẩm đạt chất lượng cao Đảng

ủy và UBND xã Đặng Xã đã có nhiều quyết định giúp bảo đảm an ninh con ngườihơn Tuy nhiên, trên thực tế, công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn vẫncòn nhiều bất cập, hạn chế, nhất là về giáo dục, môi trường, sức khỏe, năng lượng Còn nhiều hộ gia đình có hoàn cảnh khó khăn, làm ăn vất vả nhưng chưa thật sựthoát nghèo Công tác bảo vệ môi trường, thu gom rác thải chưa được quan tâm chỉ

đạo, giải quyết đúng mức, vẫn còn tình trạng xả rác bừa bãi và môi trường tại nhiều

ao hồ, ruộng đất bị ô nhiễm Đặc biệt là tình trạng nhiều thanh thiếu niên sa ngã, ănchơi, trộm cắp, nghiện ma túy, … đang diễn biến khá phức tạp tại địa bàn

Vì những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội” để làm đề tài

nghiên cứu luận văn thạc sĩ Đã có một số công trình, đề tài nghiên cứu về an ninhcon người nhưng chưa có công trình nghiên cứu về công tác bảo đảm an ninh conngười trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm nên đề tài nghiên cứu của tác giảhoàn toàn không trùng với đề tài, công trình nghiên cứu trước đó

2 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu về việc quản trị an ninh phi truyền thống, đặc biệt là an ninh conngười là một nội dung rất mới mẻ, đặc biệt tại Việt Nam Đa số các nghiên cứu chỉtập trung khai thác về an ninh kinh tế, an ninh quốc gia Tuy nhiên, vẫn có thể kể ramột số công trình nghiên cứu ít nhiều liên quan đến vấn đề này như sau:

Nghiên cứu trên Thế giới

Nghiên cứu bảo đảm công tác an ninh con người là một vấn đề khá mới.Trên thế giới cũng như ở Việt Nam, chưa có nhiều nghiên cứu được thực hiện vềvấn đề này Tuy nhiên, đây là một trong những vấn đề cần được quan tâm nhấttrong thời đại hiện nay của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam bởi

an ninh con người sẽ tạo điều kiện cho sự ổn định, thịnh vượng, phát triển của mỗiquốc gia, mỗi dân tộc Có thể kể đến một số nghiên cứu như sau:

Quỹ United Nations Trust Fund for Human Security (2016) nghiên cứu về vấn

đề an ninh con người trong cuốn sách Human Security Handbook (Tạm dịch: Cẩmnang về an ninh con người) Cuốn sách hướng tới một cách tiếp cận tích hợp để thựchiện các mục tiêu phát triển bền vững và các lĩnh vực ưu tiên của hệ thống Liên HợpQuốc và cộng đồng quốc tế Nội dung chính của cuốn sách được chuẩn bị như mộthướng dẫn cho các học viên và các nhà hoạch định chính sách có kế hoạch tích hợpcách tiếp cận an ninh con người vào công việc của họ và cuốn sách cung cấp một cáinhìn tổng quan về các nguyên tắc thể hiện cách tiếp cận và giá trị gia tăng của nó Cuốnsách giới thiệu một quy trình phân tích từng bước để thiết kế và thực hiện các sáng kiến

an ninh con người, và cung cấp hướng dẫn để đánh giá giá trị gia tăng của phươngpháp này Trong cuốn sách, nhóm tác giả đã thực hiện nghiên cứu trường hợp chi tiếtvới Turkana của Kenya để cho thấy việc áp dụng các công cụ an ninh con người trongviệc phân tích một tình huống phức tạp và phát triển một cách tiếp cận đa ngành tíchhợp Tiếp theo, cuốn sách trình bày các ví dụ bổ sung về các chương trình được hỗ trợtheo Quỹ Ủy thác An ninh Con người của Liên Hợp Quốc (UNTFHS).

Cuốn cẩm nang này khẳng định các kiến thức đầu tiên về các phương phápquản lý chương trình/dự án, ví dụ quản lý dựa trên kết quả cũng như phân tíchkhung logic và sẽ được kèm theo một loạt các khóa đào tạo cho các cơ quan củaLiên Hợp Quốc, nhân viên hiện trường và các bên liên quan khác

Yasunobu Satō (2014) nghiên cứu về “Human Security and Peace Building:Practical Research Through NGOs (Tạm dịch: Xây dựng hòa bình và an ninh conngười: Nghiên cứu thực tế thông qua các tổ chức phi chính phủ (NGO) trên Tạp chíDiscussion Paper for Peace-building Studies, số 01 Theo cuốn sách, an ninh conngười được lập luận như một khái niệm gắn kết hòa bình và phát triển An ninh conngười có nghĩa là giải phóng con người, giải phóng khỏi những cản trở vật chất vànhân tạo như chiến tranh, nghèo đói hay áp bức chính trị, ngăn cản mọi người tự dolựa chọn và hành động tự do theo những gì họ đã chọn Bài viết đã đề cập đến lýthuyết an ninh của con người như một cách tiếp cận để xây dựng hòa bình Đồng thời,bài viết cũng cung cấp một cái nhìn tổng quan về các khía cạnh của quản trị xung đột vàgiải quyết các yếu tố cấu trúc của xung đột, như các phương pháp bảo đảm an ninh củacon người

Des Gasper and Oscar A.Gómez (2014) với nghiên cứu Evolution ofThinking and Research on Human and Personal Security 1994-2013 (Tạm dịch: Sựphát triển của tư duy và nghiên cứu về an ninh cá nhân và con người giai đoạn1994-2013) Theo nội dung của bài nghiên cứu, việc phân tích an ninh con ngườiđược coi sự giao thoa của thiếu thốn và dễ bị tổn thương, và là một phần thiết yếu,hoặc đối tác, của tư duy phát triển con người, đặc biệt chú ý đến các rủi ro và lựcphá vỡ và phá hủy Bài viết này nhấn mạnh sáu vấn đề hoặc phong cách trong côngviệc từ năm 1994, đó là: xung đột bạo lực, và phòng ngừa và giải quyết; tội phạm và

an ninh; an ninh công dân; tâm lý bất an; sự biến đổi khí hậu; xác định toàn diện và

so sánh tất cả các mối đe dọa chính; và nghiên cứu các mối đe dọa ưu tiên được lựachọn trong khoảng thời gian và địa điểm cụ thể

Nghiên cứu tại Việt Nam

Nguyễn Phương Bình (2004) nghiên cứu về Các vấn đề an ninh phi truyền thống ở Đông Nam Á: Tác động đối với ASEAN và Việt Nam Luận án tiến sĩ này

tập trung khai thác các khía cạnh khác nhau của an ninh phi truyền thống, nhữngthách thức của an ninh phi truyền thống ở khu vực Đông Nam Á, quan điểm hợp táccủa ASEAN và Việt Nam về an ninh phi truyền thống Trong đó, nghiên cứu tậptrung khá nhiều vào làm nổi bật vấn đề an ninh con người như một biểu hiện tiêubiểu của an ninh phi truyền thống Tuy nhiên, nghiên cứu có hạn chế khi chỉ xemxét vấn đề an ninh con người mới chỉ dừng lại ở việc thể hiện các quan điểm khácnhau về an ninh con người

Nguyễn Xuân Thắng (2006) chủ biên cuốn sách mang tên Chênh lệch phát triển

và an ninh kinh tế ở ASEAN Cuốn sách tập trung đề cập đến cách tiếp cận an ninh trong

xu thế toàn cầu hóa, từ an ninh truyền thống sang an ninh phi truyền thống và vấn đề anninh con người được coi là trọng tâm dựa trên nền tảng của an ninh kinh tế

Bộ môn Quan hệ Quốc tế của Đại học Khoa học xã hội và nhân văn Thành

phố Hồ Chí Minh tổ chức hội thảo mang tên An ninh con người ở Đông Nam Á.

Trong hội thảo này, các nội dung xoay quanh trình bày rất nhiều bài viết của cácnhà khoa học thuộc các lĩnh vực khác nhau nhưng đều có chung một mối quan tâmtới an ninh con người trên cả phương diện rộng và hẹp

Tạ Minh Tuấn (2007) nghiên cứu về Các thách thức an ninh phi truyền thống ở Đông Nam Á và tác động đến Việt Nam với chuyên đề nghiên cứu cụ thể là

An ninh con người Chuyên đề đã tập trung giới thiệu tổng quan về an ninh con

người bằng cách đưa ra các khái niệm, đặc điểm, các yếu tố cấu thành của an ninhcon người cũng như hệ thống cơ quan bảo vệ an ninh con người Tuy nhiên, chuyên

đề này chỉ xem xét an ninh con người dưới góc độ quan hệ quốc tế

Chu Mạnh Hùng và Trinh Xuân An (2007) có bài viết về An ninh con người trong tiến trình hình thành cộng đồng ASEAN đăng trên Tạp chí Luật học số 9.

Trong bài viết này, hai tác giả phân tích các đặc điểm của an ninh con người và xemxét an ninh con người là một mục tiêu của tiến trình hình thành và phát triển củacộng động ASEAN trong tương lai

Nguyễn Văn Hưởng (2014) cùng sách An ninh phi truyền thống – Nguy cơ, thách thức, chủ trương và giải pháp đối phó ở Việt Nam, NXB ĐHQGHN.

Nhóm tác giả Nguyễn Văn Hưởng, Bùi Văn Nam, Hoàng Đình Phi với Tập

bài giảng Tổng quan về quản trị an ninh phi truyền thống, 2015

Tuy nhiên, các nghiên cứu tìm hiểu về công tác bảo đảm an ninh con ngườitại Việt Nam còn khá ít, đặc biệt là ở các địa bàn nhỏ hơn, như xã, phường hayquận, huyện Trong khi những cơ sở, đơn vị này lại có vị trí quan trọng, phản ánh rõnhất, cụ thể nhất các khía cạnh của vấn đề an ninh con người Do đó, tác giả quyếtđịnh chọn đề tài này là cần thiết và có tính thời sự cao

3 Mục tiêu nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu làm sáng tỏ bản chất của an ninh con người trên địa bàn xãĐặng Xá, Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội thông qua việc phân tích cơ sở lý luận

và thực tiễn của công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá,Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội; từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường anninh bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, Huyện Gia Lâm, thànhphố Hà Nội trong thời gian tới

4 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ cơ sở lý thuyết về bảo đảm an ninh con người;

- Phân tích, đánh giá thực trạng công tác bảo đảm an ninh con người trên địabàn xã Đặng Xá, Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

- Đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường an ninh bảo đảm an ninh con ngườitrên địa bàn xã Đặng Xá, Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội trong thời gian tới

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu nghiên cứu

a Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, Huyện GiaLâm, thành phố Hà Nội

b Phạm vi nghiên cứu

- Về không gian: Xã Đặng Xá, Huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội.

- Về thời gian: Công tác bảo đảm an ninh con người giai đoạn 2016 đến tháng06/2019

6 Phương pháp nghiên cứu

a Phương pháp luận

Luận văn nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tưtưởng Hồ Chí Minh về vấn đề con người và an ninh con người

b Phương pháp nghiên cứu cụ thể

Phương pháp chủ yếu được sử dụng:

- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp:

Dữ liệu thứ cấp là các thông tin, nội dung được công bố rộng rãi dưới dạngcác báo cáo, tài liệu tham khảo, bài viết, website về công tác bảo đảm an ninh conngười hoặc có liên quan đến công tác bảo đảm an ninh con người do các tổ chức, cánhân thực hiện Việc thu thập các thông tin này sẽ giúp tác giả có được một nguồnthông tin hữu ích, đa dạng và riêng biệt phục vụ cho bài nghiên cứu của tác giả trênphương diện tiếp thu, học hỏi, kế thừa các kết quả nghiên cứu và các bài học bổ ích

từ các công trình nghiên cứu này

Dữ liệu thứ cấp mà tác giả sử dụng còn là các báo cáo về công tác để tác giả

có được những đánh giá xác thực và hữu ích nhất cho việc nghiên cứu, đưa ra cácgiải pháp tăng cường công tác bảo đảm an ninh con người cho nhân dân trên địa bàn

xã Đặng Xá

Nguồn dữ liệu thứ cấp sẽ được thu thập trong khoảng thời gian 2016- 6/2019

- Phương pháp điều tra khảo sát thông qua bảng hỏi:

Dữ liệu sơ cấp được tác giả thu thập bằng cách phát phiếu điều tra

+ Nội dung khảo sát: Công tác bảo đảm an ninh con người cho nhân dân trênđịa bàn xã Đặng Xá

+ Đối tượng khảo sát: Người dân trên địa bàn xã Đặng Xá

+ Xác định cỡ mẫu (trong trường hợp biết được tổng thể) như sau:

Với n là cỡ mẫu, N là số lượng tổng thể, e là sai số tiêu chuẩn

n = N

1+N*(e)2(Nguồn: Trung Tâm Thông tin và phân tích dữ liệu Việt Nam(VIDAC))

VD: Với tổng thể là N= 22.158 người tham gia BHYT (tính đến tháng 06năm 2019), độ tin cậy là 95%, cỡ mẫu với sai số cho phép ±8% Áp dụng công thứccủa VIDAC trên, tác giả tính được cỡ mẫu là:

n = 1+22.15822.158* (0,08)2

+ Ta có kết quả n= 155 Vậy tác giả sẽ tiến hành khảo sát 200 phiếu

Qua thu thập số liệu này, tác giả sẽ thu được những kết quả chân thực vàchính xác nhất về tình hình bảo đảm an ninh con người trên địa bàn này

Nghiên cứu thực hiện phỏng vấn sâu 01 chủ tịch và 01 cán bộ phụ trách quản

lý nhân khẩu của xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội để hiểu được thựctrạng các biện pháp và kế hoạch mà xã này đã và đang tổ chức để bảo đảm an ninhcon người cho người dân nơi đây

Luận văn còn sử dụng các phương pháp nghiên cứu khác nhau như phươngpháp thu thập tài liệu, phương pháp phân tích - tổng hợp dữ liệu, phương pháp sosánh dữ liệu, phương pháp thực nghiệm tổng kết thực tiễn hoạt động của xã Đặng

Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

Hơn nữa, nghiên cứu cũng sử dụng các bảng, biểu và hình minh họa nhằmlàm tăng thêm tính trực quan và thuyết phục trong quá trình nhận xét, đánh giá

Thang đo được sử dụng trong phiếu điều tra là thang đo Likert với 5 mức độ

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, luận văn có kết cấu 03 chương như sau:Chương 1: Cơ sở lý luận về bảo đảm an ninh con người

Chương 2: Phân tích thực trạng công tác bảo đảm an ninh con người trên địabàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện công tác bảo đảm an ninh con người trên địabàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ BẢO ĐẢM AN NINH CON NGƯỜI

1.1 Khái niệm về an ninh con người

An ninh con người được coi là một trong những thuật ngữ mới nhất trongmột loạt từ mới được sáng tạo, cùng với các từ như an ninh chung, an ninh toàn cầu,

an ninh hợp tác, an ninh toàn diện Những khái niệm này vốn khuyến khích các nhàhoạch định chính sách và các học giả nghiên cứu về an ninh quốc tế vượt ra ngoàivấn đề bảo vệ các lợi ích quốc gia và lãnh thổ thông qua biện pháp quân sự

Những tư tưởng và quan niệm về an ninh con người đã xuất hiện từ rất lâu,

từ khi Tổng thống Franklin Roosevelt đang còn đương chức là người đứng đầu Hợpchủng quốc Hoa Kỳ Theo ông, an ninh con người gồm bốn quyền tự do cơ bản củacon người, trong đó có quyền “không phải sống trong sợ hãi” [4, tr.5] Đến nhữngnăm 1960, các nhà kinh tế học bắt đầu bàn về an ninh và các mô hình phát triểnkinh tế, trong đó có an ninh con người Khoảng thập niên 70, các nhà nghiên cứuquan hệ quốc tế đã phác thảo và tranh luận về một mô hình trật tự thế giới mới ổnđịnh hơn và bắt đầu quan tâm đến sự an toàn của cá nhân con người Trong giaiđoạn này, câu lạc bộ Rome đã đưa ra nhiều báo cáo về “những vấn đề của thế giới”dựa trên các ý tưởng cho rằng đang tồn tại rất nhiều vấn đề phức tạp đe dọa tất cảmọi người đang sống trên khắp thế giới như đói nghèo, vấn đề môi trường, đô thịhóa không kiểm soát được, lạm phát, khủng hoảng kinh tế và tiền tệ,…

Tất cả mọi người trên thế giới đều phải đối mặt và chịu nhiều sức ép, nhiềuvấn đề ở nhiều mức độ khác nhau và đòi hỏi mất nhiều thời gian đấu tranh, vượtqua,… Họ lo lắng về sức mạnh của bản thân và sự an toàn của cả quốc gia Họ lolắng về một cuộc chiến có thể xảy ra bất cứ lúc nào, nguy hại đến bản thân và đấtnước của họ

Đặc biệt trong thời đại ngày nay, khi xu thế toàn cầu hóa đang phát triểnmạnh mẽ ở khắp mọi nơi ảnh hưởng đến từng cá nhân con người, đặc biệt là việcgia tăng dân số, sự xuống cấp và ô nhiễm môi trường,… Những tác động cấp vĩ mônhư tăng trưởng kinh tế toàn cầu mang lại những giới hạn nhất định theo quy luật vàrất có thể trong tương lai, loài người phải đối mặt với một trận “Đại hồng thủy”

Tuy nhiên, mọi người đều tin rằng “một trạng thái cân bằng toàn cầu” sẽ được tạo ra

để bảo đảm đáp ứng được các nhu cầu cơ bản của con người và mỗi cá nhân đều cónhững cơ hội bình đẳng để phát huy khả năng của mình Như vậy, bước đầu đã cócác ý tưởng về an ninh con người, cơ hội của mỗi người trong cuộc sống và nhấtđịnh sẽ có những cách thức chuyển đổi để tạo ra sự phát triển toàn cầu, qua đó anninh toàn cầu sẽ được bảo đảm và mang lại nhiều cơ hội cho các cá nhân hơn

Trong Báo cáo Nam – Bắc của Willy Brandt, Chủ tịch xuất bản Báo cáoNam – Bắc (North-South Report), Ủy ban độc lập về các vấn đề phát triển quốc tếnăm 1980 có viết “Báo cáo của chúng tôi dựa trên những lợi ích chung và cơ bảnnhất Đó là những gì để nhân loại cần để tồn tại và không đặt ra những câu hỏi vềchiến tranh và hòa bình mà là vấn đề cả thế giới sẽ làm gì để vượt qua đói nghèo vànhững khoảng cách trong điều kiện sống giữa người giàu và người nghèo…) [6, tr.13]

Khái niệm về an ninh con người cũng xuất hiện vào những năm 90 Mahbub

ul Haq, một nhà kinh tế, một cố vấn lâu năm cho Chương trình phát triển Liên HợpQuốc (UNDP) và nhân vật chính trong việc đưa ra chỉ số so sánh về phát triển conngười của Liên Hợp Quốc đã có đóng góp to lớn khi đưa ra định nghĩa về an ninhcon người Theo đó, an ninh con người được hiểu là sự an toàn của con người trướcnhững đe dọa triền miên và sự bảo vệ con người trước những biến động bất thườngảnh hưởng tiêu cực đến cuộc sống

Như vậy, mặc dù có nhiều định nghĩa khác nhau về an ninh con người nhưnghầu hết các định nghĩa đều nhấn mạnh đến phúc lợi của dân thường, thừa nhận conngười có quyền được bảo vệ an toàn và an ninh đối với bản thân họ Nói cách khác,con người phải được bảo vệ khỏi các mối đe dọa từ bên ngoài đối với bản thân mình

và tạo lập cảm giác an toàn trong cuộc sống gia đình, nơi làm việc và trong xã hội.Theo đó, khái niệm an ninh con người được hiểu theo nhiều nghĩa khác nhau

Thứ nhất, an ninh con người được hiểu theo nghĩa hẹp là “việc bảo vệ cáccộng đồng và cá nhân khỏi bạo lực từ bên trong” (Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc,Kofi Annan) [4, tr.2] Theo quan niệm này, an ninh con người tập trung vào chiếntranh, xung đột, bạo lực,… và các tác động của chúng tới con người, nhà nước đóngvai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh con người Năm 1997, Bộ trưởng Bộ

Ngoại giao Canada, Lloyd Axworthy đã chỉ ra rằng an ninh con người bao gồm anninh chống lại tình trạng thiếu thốn về kinh tế, một chất lượng cuộc sống chấp nhậnđược và bảo đảm các quyền cơ bản của con người Ông còn đưa ra nhận xét rằng anninh con người đã trở thành một biện pháp mới của an ninh toàn cầu Trong khi đó,

Bộ Ngoại giao Canada định nghĩa “an ninh con người là không bị các mối đe dọa rõràng đối với các quyền của con người, an toàn và sinh mạng của họ”

Nếu hiểu theo nghĩa rộng, an ninh con người gồm nhiều cách tiếp cận nhằmngăn chặn, giải quyết các xung đột bạo lực, bảo vệ thường dân ở những nơi xungđột diễn ra và tăng cường năng lực của Nhà nước để bảo đảm an ninh con người.Con người được đặt trong vị trí trung tâm của chính sách an ninh để tăng cường anninh quốc gia, quốc tế, thúc đẩy sự phát triển ấm no của con người

Như vậy, theo quan niệm chính thức được ghi nhận trong “Báo cáophát triển con người” năm 1994, an ninh con người gồm hai khía cạnh:

(1) An toàn trước các mối đe dọa triền miên như đói khát, bệnh tật, áp bức;(2) Con người cần được bảo vệ trước những biến động bất thường và có hạiđối với cuộc sống hàng ngày dù trong gia đình, nơi làm việc hay ngoài xã hội.Theo Ủy ban an ninh con người của Liên Hợp Quốc, an ninh con người là

“phải bảo vệ các giá trị cơ bản quan trọng nhất trong cuộc sống của tất cả mọi ngườitheo hướng tăng cường khả năng tự do lựa chọn và hưởng thụ của con người, nghĩa

là bảo vệ con người khỏi những mối đe dọa và tình huống nguy hiểm và hiện hữu ởkhắp mọi nơi” Nói cách khác, cần phải tạo dựng các hệ thống chính trị, pháp luật,môi trường, kinh tế, quân sự và văn hóa cùng một lúc để giúp con người đặt nềnmóng cho sự tồn tại, cho cuộc sống của bản thân và nhân phẩm của chính mình

Qua phân tích, có thể hiểu, an ninh con người là những bảo đảm bằng phápluật quốc tế và quốc gia để con người không bị đe dọa trước các mối nguy hiểm vàtạo lập một cuộc sống an toàn và phát triển

1.2 Các thành tố cấu thành an ninh con người

Theo quan điểm chính thức được ghi nhận trong “Báo cáo phát triển conngười” năm 1994 của Liên Hợp Quốc, một báo cáo được coi là tài liệu đề cập toàndiện nhất về khái niệm an ninh con người, an ninh con người gồm 07 nhân tố cơ

bản cấu thành, đó là kinh tế, lương thực, sức khỏe, môi trường, cá nhân, cộng đồng

và chính trị

- An ninh kinh tế: An ninh kinh tế ở đây không hướng tới việc duy trì haythúc đẩy tăng trưởng kinh tế, không nhằm bảo vệ hàng hóa trong nước khỏi sự cạnhtranh của hàng hóa nước ngoài, cũng không nhấn mạnh đến các vấn đề chính trị,thuế quan mà hướng vào bảo đảm mức thu nhập cơ bản cho con người, trong đó vấn

đề việc làm đóng vai trò rất quan trọng Trong thời đại khoa học, công nghệ pháttriển nhanh chóng như hiện nay, bất cứ ngành nghề nào trong xã hội đều đòi hỏi laođộng có trình độ, có tay nghề cao và có thể nhanh nhạy, năng động để thích ứng vớicác yêu cầu về công việc mới ngày càng đòi hỏi khắt khe Các ngành sản xuất sửdụng nhiều lao động nhưng lại thu hẹp quy mô khiến sức ép cạnh tranh việc làmngày càng lớn, đe dọa trực tiếp tới an ninh kinh tế của mỗi cá nhân

- An ninh lương thực: An ninh lương thực được hiểu là bảo đảm một trạngthái mà con người không bị đói, nghĩa là con người có đủ các chất dinh dưỡng để cómột cuộc sống hiệu quả, hoạt bát, khỏe mạnh Tuy nhiên hiện nay, việc có sẵn nguồnlương thực chưa thể bảo đảm an ninh lương thực bởi con người vẫn có thể chết đói.Theo báo cáo “Tình trạng an ninh lương thực và dinh dưỡng trên thế giới 2018” của Tổchức Lương Nông Liên Hợp Quốc (FAO), năm 2018, có 38 triệu người chết đói trêntoàn thế giới và 821 triệu người đang phải sống trong tình trạng thiếu ăn Nguyên nhân

là do việc phân phối lương thực kém hiệu quả và con người thiếu khả năng mua hàng.Như vậy, có thể thấy ngoài nhân tố thiên tai thì khả năng sản xuất lương thực, cácchính sách, trình độ quản lý kinh tế của các quốc gia cũng tác động rất nhiều tới việcbảo đảm cung cấp lương thực cũng như thu nhập cho người dân

- An ninh sức khỏe: Sức khỏe luôn là vấn đề quan tâm hàng đầu của conngười, của quốc gia Sức khỏe ảnh hưởng trực tiếp nhất đến an ninh con người Bất

cứ cá nhân nào bị ốm, đặc biệt là những người bị bệnh nặng luôn có cảm giác thiếu

an toàn, bất an và lo sợ Ở các nước phát triển, các nhân tố gây chết người thườngliên quan đến hệ tuần hoàn máu (do lối sống) và ung thư Cả các nước phát triển vànước đang phát triển, mối đe dọa tới sức khỏe con người thường có xu hướng lanrộng hơn trong cộng đồng dân cư nghèo khổ, đặc biệt là những người sống ở nông

thôn, vùng sâu, vùng xa, trẻ em và phụ nữ Những năm gần đây, nhiều loại bệnh nguyhiểm và chưa có thuốc chữa như HIV/AIDS,… ngày càng trở nên nguy hiểm hơn.Thậm chí, những đợt dịch bệnh mới như cúm gia cầm H5N1, Ebola, Rubella,… cũng

có nguy cơ đe dọa tính mạng của hàng chục triệu người nếu nó trở thành đại dịch

- An ninh môi trường: Các mối đe dọa từ môi trường đối với con người dohai nguyên nhân chính, do con người và do thiên nhiên tạo ra Những mối đe dọa docon người tạo ra gồm làm ô nhiễm nguồn đất, nước, không khí, tiếng ồn, sa mạchóa, chặt phá rừng bữa bãi,… “Báo cáo phát triển con người” năm 2016 của LiênHợp Quốc cho biết, có tới 1,6 tỷ người ở các nước đang phát triển không được tiếpcận với nguồn nước một cách đầy đủ và khoảng 2,8 tỷ người thiếu các điều kiện vệsinh cơ bản Trong đó, mối đe dọa do thiên nhiên gây ra gồm bão, lũ, lụt, hạn hán,động đất, sóng thần, …Tại châu Á, số người chết do sóng thần năm 2018 ước tínhgần 300.000 người và chỉ riêng Indonesia, số người bị thiệt hại là 1.200 người.Khoa học đã chứng minh rằng con người và thiên nhiên có mối quan hệ mật thiếtvới nhau và do dó hiện tượng biến đổi khí hậu sẽ khiến thiên nhiên ngày càng trởnên khắc nghiệt, trong đó phần lớn bắt nguồn từ các hoạt động của con người Mộtthực tế đang khắc nghiệt hiện nay đó là trái đất đang ngày càng nóng lên do lượngkhí thải mà con người xả ra môi trường ngày một lớn gây nên hiệu ứng nhà kính, lũlụt, hạn hán bắt nguồn từ việc chặt phá rừng bừa bãi, trái phép Rõ ràng, chính conngười đang tự hủy hoại môi trường sống, sự an toàn và làm gia tăng bất bình đẳngcủa chính mình Và thế giới đang tiến sát tới thời điểm không thể tránh được thảmhọa sinh thái

- An ninh cá nhân: An ninh cá nhân có lẽ đề cập đến các hành vi bạo lực, mộttrong những khía cạnh quan trọng nhất của an ninh con người Bất kỳ quốc gia nàotrên thế giới cũng đều tồn tại vấn nạn bạo lực với một số hình thức đe dọa như sau:

+ Đe dọa từ nhà nước như tra tấn, lao động khổ sai,…

+ Đe dọa từ các quốc gia như chiến tranh, xung đột vũ trang giữa các nhómxuyên biên giới,

+ Đe dọa từ các nhóm người khác như căng thẳng, xung đột sắc tộc,…

+ Đe dọa từ các cá nhân và băng nhóm chống lại các cá nhân và các băngnhóm khác như tội phạm, tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia, bạo lực đường phố,…

+ Đe dọa trực tiếp đối với phụ nữ và trẻ em như bạo lực trong gia đình, lạmdụng trẻ em, xâm hại trẻ em,…

+ Đe dọa đối với bản thân các cá nhân như tự tử, nghiện hút,…

Tùy từng điều kiện của các quốc gia khác nhau mà các hình thức đe dọa đến

an ninh con người sẽ khác nhau

- An ninh cộng đồng: An ninh con người chủ yếu đều gắn với một nhómngười nhất định trong cộng đồng như cộng đồng dân cư, tổ chức hay một nhóm sắctộc,… Nói cách khác, an ninh con người chỉ được bảo đảm khi người đó sống trongmột cộng đồng ổn định, văn minh, bình đẳng và phát triển Một cộng đồng thường

có khả năng tập hợp lực lượng mạnh hơn để chống lại các mối đe dọa từ bên ngoài

Do đó, nếu cộng đồng đó được an toàn, khả năng các thành viên trong cộng đồng đóđược an toàn là rất cao

- An ninh chính trị: Liên Hợp Quốc cũng đã gắn an ninh chính trị với việc

“xã hội tôn trọng các quyền cơ bản của con người” Theo đó, an ninh chính trị đượchiểu rộng hơn bởi bản thân quyền con người đã bao hàm cả quyền chính trị, nghĩa lànếu vi phạm nhân quyền sẽ đồng nghĩa với việc đe dọa tới an ninh chính trị Do đó,bảo đảm an ninh chính trị chính là việc tập trung vào bảo đảm cho con người khôngphải chịu sự đàn áp, ngược đãi, đối xử bất công của các lực lượng thuộc quyền lựcnhà nước, đặc biệt là công an và quân đội Trong đó, mức độ an ninh chính trị cũngđược đánh giá bằng các tiêu chí như tỷ lệ ngân sách quốc phòng so với chi phí chogiáo dục, chăm sóc sức khỏe, các dịch vụ xã hội khác

1.3 Mối quan hệ giữa an ninh con người và an ninh quốc gia

An ninh quốc gia là “sự yên ổn, bền vững về chính trị, kinh tế, văn hóa, xãhội và biên giới, lãnh thổ của một quốc gia” [7, tr.42] Định nghĩa này bao gồm cáclĩnh vực cấu thành nên an ninh quốc gia cả bên trong, bên ngoài, cả chủ quan vàkhách quan Do đó, quốc gia chỉ có thể tồn tại và phát triển khi an ninh quốc giađược bảo đảm Tuy nhiên, trong trường hợp có chiến tranh lạnh xảy ra, các yếu tố ýthức hệ đều bị bao trùm bởi nguy cơ chiến tranh nên các chủ thể tập trung xem xét

các yếu tố bên ngoài, khách quan để ngăn chặn các nguy cơ bị tấn công, xâm lược.

Đó chính là quan niệm về an ninh truyền thống An ninh truyền thống lấy Nhà nướclàm đơn vị và đề cập nhiều đến các quan hệ chính trị, tương quan sức mạnh quân sựgiữa các quốc gia Mọi lợi ích đều phải đặt dưới lợi ích quốc gia An ninh truyềnthống là để bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền, thể chế, và giá trị của đất nướctrong đó, cốt lõi là bảo vệ đất nước khỏi các mối đe dọa bên ngoài bằng tấn côngquân sự An ninh truyền thống xem xét các vấn đề vượt ra ngoài các quan hệ chínhtrị và quân sự thông thường giữa các quốc gia

An ninh con người phản ánh bước phát triển mới trong môi trường an ninhtruyền thống [7, tr.34] An ninh truyền thống quan tâm đến việc bảo vệ lãnh thổ, lợiích quốc gia, những giá trị cốt lõi của Nhà nước Ngày nay, an ninh được hiểu làviệc bảo vệ cho người dân tránh khỏi các đe dọa của bệnh tật, thất nghiệp, xung đột

xã hội cũng như các biến động của môi trường Do đó, an ninh cần phải thay đổitheo hai hướng cơ bản: từ bảo đảm an ninh lãnh thổ sang chú trọng nhiều đến anninh con người; từ an ninh bằng vũ trang sang an ninh thông qua phát triển bền vững

Như vậy, an ninh quốc gia là yếu tốt cốt lõi bảo đảm cho sự tồn tại và pháttriển của quốc gia từ lịch sử, hiện tại và tương lai Theo đó, sự xuất hiện và tồn tạicủa khái niệm an ninh con người không phủ nhận đi vai trò của an ninh quốc gia màngược lại bổ sung cho an ninh quốc gia bởi an ninh con người là cầu nối giữa anninh truyền thống và an ninh phi truyền thống thông qua mối quan hệ giữa an ninhcon người và an ninh quốc gia:

Thứ nhất, an ninh con người trực tiếp khẳng định chủ thể thụ hưởng là cộng đồngdân cư ở mỗi quốc gia Con người ở đây bao gồm từng cá nhân, cộng đồng, dân tộc vàtoàn bộ dân cư có mặt trên lãnh thổ của một quốc gia Con người chính là chủ thể của anninh con người nhưng không thể phủ nhận vai trò của nhà nước cũng như các quan niệmtruyền thống về an ninh quốc gia Bảo đảm an ninh con người không thể thay thế việcbảo vệ biên giới, lãnh thổ quốc gia; bảo vệ cuộc sống và tài sản của nhân thân cũng thuộc

về trách nhiệm của quốc gia An ninh con người không thể đặt ngoài khuôn khổ của chủquyền quốc gia với tư cách là một thuộc tính chính trị - pháp lý gắn liền với sự tồn tại,phát triển của quốc gia cũng như tư cách chủ thể luật quốc gia của quốc gia

Thứ hai, an ninh con người là một giá trị phổ biến và do đó, tính lan tỏa cũngnhư nguy cơ đe dọa được xem xét trên phương diện rộng Theo Liên Hợp Quốc, cácnguy cơ gồm thất nghiệp, ma túy, tội phạm, ô nhiễm môi trường, vi phạm nhânquyền và những lo ngại truyền thống như chiến tranh Những nguy cơ này khôngchỉ đe dọa tới cuộc sống an lành của con người mà còn đe dọa đến sự ổn định, pháttriển của mỗi quốc gia Do đó, khái niệm an ninh con người không làm mất đi tínhchính xác của cách tiếp cận an ninh truyền thống mà còn bảo đảm được tính baoquát của cách tiếp cận mới đối với an ninh truyền thống, đối với những vấn đề anninh mang tính phi quân sự An ninh con người cho phép xây dựng những ưu tiêntrong chính sách mang tính đồng bộ và tổng thể

Thứ ba, an ninh con người phản ánh quan hệ hợp tác giữa các quốc gia trongcộng đồng quốc tế Một mối đe dọa đối với an ninh con người ở một nơi trên thếgiới có liên quan đến con người ở nhiều nơi Nguy cơ đối với an ninh hiện nay như đóikhát, bệnh tật, ô nhiễm môi trường, xung đột sắc tộc, phân hóa xã hội không còn là vấn

đề riêng của mỗi quốc gia nào Tính phức tạp của môi trường sống của con người vàcác nhân tố tác động đến an ninh con người có mối quan hệ qua lại và bổ sung chonhau An ninh con người đòi hỏi những nhu cầu thiết yếu của con người phải được đápứng nhưng đồng thời an ninh con người cũng khẳng định vai trò của nền hòa bình thếgiới mà ở đó, còn có sự phát triển kinh tế bền vững, các quyền và tự do cơ bản của conngười được tôn trọng, công bằng xã hội được bảo đảm Do đó, an ninh con người phảnánh nhu cầu cũng như vai trò của hợp tác quốc tế giữa các quốc gia

Thứ tư, an ninh con người và việc xác định rõ các nguy cơ đe dọa tới an ninhcon người, tạo ra các giải pháp mang tính chủ động, tích cực An ninh con người sẽkhông được bảo đảm khi con người không thể phát triển do không có mức sống cao,khi xã hội không ổn định, khó có nguồn lực để ngăn chặn dịch bệnh hoặc giải quyếthậu quả của thiên tại, xem nhẹ yếu tố môi trường và phải gánh chịu hậu quả củakinh tế, xã hội cũng như sức khỏe của người dân không được bảo đảm, Do vậy,từng quốc gia phải tự nỗ lực trên tinh thần chủ động để bảo đảm an ninh chung củaquốc gia, trong đó có an ninh con người

An ninh con người và an ninh quốc gia có mối quan hệ biện chứng nênkhông thể có an ninh con người nếu không gắn liền với Nhà nước, chế độ xã hội vớitính giai cấp của Nhà nước [7, tr.32] Trong quan hệ quốc tế ngày nay, các nước đếquốc cũng lợi dụng vấn đề an ninh con người trong chính sách đối ngoại để canthiệp vào công việc nội bộ của các quốc gia khác

1.4 Tầm quan trọng của an ninh con người

An ninh con người phản ánh sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các quốc gia và cộngđồng quốc tế trong bối cảnh toàn cầu hóa Vì vậy, an ninh con người có vai trò tíchcực trên cả khía cạnh lý luận và thực tiễn

Thứ nhất, an ninh con người ghi nhận sự tồn tại một quan niệm mới trongquan hệ quốc tế Khái niệm quyền con người xuất hiện và được thừa nhận trongpháp luật quốc tế, nhưng sự xuất hiện của khái niệm an ninh con người không phủnhận đi quyền con người mà lại giúp bảo đảm để quyền con người được thực hiệnhóa vì mục tiêu của an ninh con người là bảo vệ quyền con người

Thứ hai, an ninh con người đòi hỏi mỗi cá nhân con người phải nhận thức vềchính mình và có những hành động tích cực hơn đối với xã hội Xã hội tốt sẽ tạo ranhững con người tốt với những hành động tích cực Do đó, an ninh con ngườikhông chỉ là vấn đề của pháp luật quốc tế, quốc gia mà còn góp phần tạo dựng cácgiá trị văn hóa, xã hội thông qua các cá nhân

Thứ ba, an ninh con người giúp bổ sung và làm phong phú thêm khái niệm anninh quốc gia Theo quan niệm truyền thống, an ninh quốc gia được tiếp cận chủ yếu ởphương diện đối ngoại giữa biên giới và toàn vẹn lãnh thổ Sự toàn vẹn lãnh thổ cũngđồng thời bảo đảm an ninh của cộng đồng dân cư trên lãnh thổ của quốc gia đó Dovậy, an ninh con người khẳng định rõ hơn mối quan hệ giữa các cá nhân và cộng đồngqua quyền của cá nhân và quyền dân tộc tự quyết Hơn nữa, an ninh con người còngiúp làm sáng tỏ hơn vai trò của an ninh quốc gia với tư cách chủ thể của luật quốc tế

Thứ tư, an ninh con người góp phần hình thành nên quan điểm tổng thể trongnhận thức và hành động của các quốc gia cũng như cộng đồng quốc tế với các vấn

đề toàn cầu Về cơ bản, các vấn đề toàn cầu là đòn bẩy để các quốc gia tập trungphát triển kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội trên quan điểm phát triển và tập trung

xử lý các vấn đề toàn cầu, qua đó các quốc gia sẽ gần lại với nhau hơn và giảm bớtcác căng thẳng, xung đột Vì vậy, trước thách thức của các vấn đề toàn cầu, an ninhcon người như một giải pháp giúp tạo lập hòa bình và bảo đảm an ninh quốc tế

Thứ năm, an ninh con người giúp thúc đẩy các nỗ lực hợp tác quốc tế của cácquốc gia mạnh mẽ hơn Bất cứ quốc gia nào đều phải hợp tác quốc tế mới có thểphát triển được Nó thể hiện sự tuân thủ của các quốc gia đối với nguyên tắc tận tâmthực hiện cam kết quốc tế Hơn nữa, thách thức toàn cầu tác động tiêu cực đến anninh con người và an ninh con người không thể được bảo đảm nếu các quốc giakhông hợp tác với nhau

Thứ sáu, an ninh con người góp phần khẳng định vai trò của các tổ chứcquốc tế, đặc biệt là Liên Hợp Quốc trong việc xử lý các vấn đề toàn cầu và khu vực.Mỗi tổ chức quốc tế đều có chức năng và nhiệm vụ riêng nhưng tất cả đều tập trunghợp tác, hành động vì nhau và cùng nhau phát triển Do đó, các quốc gia phải cùngtập trung xây dựng và thực hiện chiến lược phòng ngừa toàn diện, cụ thể, lấy conngười làm trung tâm và coi đó là cách tiếp cận mới : vì an ninh con người

Thứ bảy, an ninh con người đòi hỏi phải nâng cao về luật pháp quốc tế Hiệnnay, luật pháp quốc tế xác lập quyền, nghĩa vụ ràng buộc trách nhiệm đối với cácchủ thể Vì vậy, an ninh con người cần trực tiếp được ghi nhận và điều chỉnh bằngluật pháp quốc tế để có thể tăng tính trách nhiệm của mỗi quốc gia

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng tới an ninh con người

Có thể chia mối đe dọa với an ninh con người thành hai loại: Một là, các mối đedọa ở cấp quốc gia, tức là chúng chỉ tác động trong phạm vi biên giới quốc gia; Hai là,các mối đe dọa toàn cầu, nghĩa là chúng phổ biến và có tác động trên phạm vi rộng,xuyên quốc gia và ảnh hưởng tới nhiều cộng đồng khác nhau Trong đó, các mối đe dọatới an ninh con người trong phạm vi quốc gia chính là 07 yếu tố cấu thành nên an ninhcon người (Mục 2.2) và các mối đe dọa toàn cầu gồm các mối đe dọa cơ bản sau:

- Sự gia tăng dân số: Mặc dù nhiều quốc gia đã ban hành các chính sách hạnchế hoặc khuyến khích thích hợp để kìm hãm dân số nhưng tổng dân sô toàn cầuvẫn có thể đạt con số 9,4 tỷ người năm 2050 Tốc độ dân số tăng nhanh sẽ đặt áp

lực lớn lên các hoạt động khác như việc khai thác, sử dụng nguồn tài nguyên thiênnhiên không có hoặc ít khả năng tái tạo như đất, nước, dầu mỏ, than đá,,

- Bất bình đẳng về cơ hội kinh tế: Cơ hội kinh tế chính là mức thu nhập bìnhquân đầu người, yếu tố ảnh hưởng trực tiếp và lớn nhất đến an ninh con người.Khoảng cách giữa người giàu và người nghèo sẽ tiếp tục tăng Các quốc gia tụt hậunhư châu Phi sẽ khó đuổi kịp các nước phát triển hơn Điều này cho thấy việc toàncầu hóa kinh tế không đồng nghĩa với việc tạo sự bình đẳng về cơ hội kinh tế chomọi quốc gia và mọi cộng đồng

- Áp lực về di dân: Đây là một trong những hậu quả rõ rệt của việc gia tăngdân số và tình trạng đói nghèo tại các nước đang phát triển Hàng năm, tỷ lệ di dânđang diễn ra rất mạnh mẽ Phần lớn người di cư đều từ các nước đang phát triểnsang các nước phát triển và điều này đã tạo nên áp lực lớn đối với các cộng đồngtiếp nhận làn sóng di cư này, từ việc làm, chăm sóc y tế, cung cấp chỗ ở đến bảođảm an ninh Bản thân những người nhập cư còn cạnh tranh với người bản địa vềcông việc càng làm căng thẳng thêm mâu thuẫn giữa con người với nhau

- Xuống cấp về môi trường: Đây cũng là mối đe dọa đáng quan tâm hiện naytrong phạm vi từng quốc gia và toàn thế giới Vấn nạn môi trường đang ngày càng

đe dọa đến nhiều quốc gia, đe dọa trực tiếp đến đời sống của con người Có thể kểđến vụ cháy rừng ở Indonesia làm khói bụi lan sang Malaysia và Xingapore; sựnóng lên của trái đất làm băng tan ở hai cực, khiến nước đại dương dâng cao, đe dọatrực tiếp đến các nước ven biến có nền đất thấp

- Buôn lậu ma túy: Mặc dù tại từng quốc gia và trên toàn thế giới đều đã nỗlực phòng chống ma túy nhưng vẫn chưa ngăn chặn được triệt để Các hình thức matúy ngày càng biến tướng thành các loại khó kiểm soát và gây nên nhiều nguy hạicho con người nhiều hơn như ma túy đá, thuốc cỏ, thuốc lắc, ma túy tổng hợp,…Hiện nay, các loại thuốc này đang ngày càng được buôn bán công khai với số lượnglớn tại nhiều quốc gia, gây ảnh hưởng lớn đến con người, đặc biệt là lớp thanh niên,thế hệ trẻ, chủ nhân tương lai của đất nước

- Khủng bố quốc tế: Hàng năm, có tới hàng trăm vụ khủng bố trên toàn thếgiới, đặc biệt là Tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) với nhiều hành động cực

đoan, ảnh hưởng tới mạng sống của con người Đây hiện vẫn đang làm một trongnhững thảm họa nguy hiểm và khó kiểm soát của lực lượng an ninh trên toàn thế giới.

- Phổ biến và vũ khí hủy diệt hàng loạt: Sự xuất hiện và lan tràn của loại vũkhí này sẽ mang lại một sức hủy diệt lớn nhất và nếu không kiểm soát được, chúng

sẽ là thảm họa với toàn thế giới, cướp đi sinh mạng của hàng triệu người

1.6 Nội hàm của công tác bảo đảm an ninh con người tại một đơn vị hành chính cấp xã/phường

Nội dung của công tác bảo đảm an ninh con người khá rộng và phức tạp,được nghiên cứu trên nhiều trụ cột khác nhau như an ninh kinh tế, an ninh môitrường, an ninh sức khỏe, an ninh lương thực, an ninh năng lượng, an ninh cánhân, Tuy nhiên, trong khuôn khổ của luận văn này, giới hạn phạm vi nghiên cứutại địa bàn cấp xã, tác giả tập trung nghiên cứu 03 yếu tố cấu thành chính của anninh con người, nói cách khác là an ninh của tất cả công dân đang sống tại một địabàn có quy mô cấp xã, đó là:

Phương trình cơ bản về an ninh của một chủ thể là:

An ninh con người = (1 An toàn + 2 Ổn định + 3 Phát triển bền vững) – ( 4.Chi phí quản trị rủi ro + 5 Khủng hoảng + 6 Chi phí khắc phục)

S’S = (S1 + S2 + S3 ) – ( C1 + C2 + C3 )

Nguồn: TT.TS Nguyễn Văn Hưởng và PGS.TS Hoàng Đình Phi (2016).Dựa theo phương trình và trong phạm vi của nghiên cứu này, tác giả lựachọn 4 trụ cột chính hay 4 yếu tố chính để xem xét và đánh giá về công tác bảo đảm

an ninh con người trên địa bàn xã Theo đó, trong một năm, tại một địa bàn xã, bốnyếu tố an ninh sức khỏe, an ninh lương thực, an ninh môi trường, an ninh thông tinmạng và quyền con người được bảo đảm ở mức độ an toàn, ổn đinh (S1) – kết quảtốt đã đạt được, không để cho rủi ro (C1) – những khungxảy ra, gây thiệt hại vềngười và tài sản ở các mức độ từ thấp đến cao

Như vậy, tiêu chí cơ bản để đánh giá mức độ hoàn thành công tác bảo đảm

an ninh con người trong mỗi năm của các cán bộ, công chức, viên chức được giaonhiệm vụ bảo đảm an ninh con người được đánh giá qua kết quả cuối cùng của tất

cả các công việc mà họ đảm nhận Nếu con người trong xã được bảo đảm an toàntrên cả 4 yếu tố an ninh sức khỏe, an ninh lương thực, an ninh môi trường, an ninhthông tin mạng và quyền con người có thể đánh giá công tác đó là đã đạt kết quả tốt.Ngược lại, nếu có khủng hoảng xảy ra gây thiệt hại về người và khiến một nhómngười hay một nhóm dân cư nào đó, ví dụ dịch sốt xuất huyết làm chết một số cưdân trên địa bàn năm 2017 hay trường hợp nhiễm sán lợn đầu năm 2019, coi nhưcông tác bảo đảm an ninh con người chưa được thực hiện tốt và có yếu kém haykhuyết điểm

KẾT LUẬN CHƯƠNG 1

Chương 1, tác giả đã trình bày cơ sở lý luận về bảo đảm an ninh con ngườivới một số nội dung chính như khái niệm về an ninh con người, các thành tố cấuthành an ninh con người, mối quan hệ giữa an ninh con người, an ninh quốc gia,tầm quan trọng của an ninh con người, các yếu tố ảnh hưởng tới an ninh con người

và nội hàm của công tác bảo đảm an ninh con người tại một đơn vị hành chính cấpxã/phường Từ đó, tác giả chọn ra 03 nội dung chính về công tác bảo đảm an ninhcon người đó là An ninh sức khỏe, An ninh lương thực An ninh môi trường và mộtnội dung về An ninh cá nhân, một loại an ninh đang cần thiết trong thời gian hiệnnay Đây là cơ sở lý luận quan trọng để tác giả phân tích thực trạng bảo đảm an ninhcon người trên địa bàn huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội trong Chương 2

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC BẢO ĐẢM AN NINH CON NGƯỜI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐẶNG XÁ, HUYỆN GIA LÂM, THÀNH PHỐ

HÀ NỘI

2.1 Tình hình liên quan công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

2.1.1 Khái quát về địa giới hành chính của xã Đặng Xá

Xã Đặng Xá nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ, liền kề vùng trung tâm châuthổ sông Hồng nên có những nét đặc trưng của vùng “tam giác” sông Hồng, sôngĐuống với địa hình bằng phẳng, phù sa của các con sông bồi đắp nên đất đai màu

mỡ, thuận tiện cho tưới tiêu, cây cối quanh năm xanh tốt, vì vậy thế mạnh về pháttriển nghề nông được xã Đặng Xá tận dụng

Xã Đặng Xá nằm ở bờ Nam sông Đuống, phía Tây Bắc giáp xã Cổ Bi; phíaĐông Bắc giáp đê sông Đuống; phía Đông Nam giáp xã Phú Thị; phía Tây Namgiáp thị trấn Trâu Quỳ Tính đến tháng 12/2018, xã Đặng Xá có diện tích đất tựnhiên là 587 ha, trong đó diện tích đất canh tác là 486 ha Dân số tại thời điểm tháng12/2018 là 9961 nhân khẩu

Xã có 10 thôn nằm liền kề dọc 2 bên đường Ỷ Lan từ ngã ba Sủi đến DốcLời Phía Tây Bắc đường Ỷ Lan có các thôn Kim Âu (hay làng Âu), thôn An Đà(hay kẻ Già), thôn Cự Đà (hay làng Gồm), thôn Đặng (hay kẻ Đặng), thôn Lở (haythôn Lễ) Phía Đông Nam đường Ỷ Lan từ đê sông Đuống xuống có thôn Lời (haythôn Lê), thôn Đổng Xuyên (hay Gióng Mốt, kẻ Gióng), thôn Hoàng Long, thônViên Ngoại (hay kẻ Ngoài) và thôn Nhân Lễ (hay thôn Lợ) Năm 2008, xã thành lậpthêm 01 Tổ dân phố (TDP Đường 5) Năm 2015, xã tiếp nhận quản lý 05 Tổ dânphố của Khu đô thị mới Đặng Xá (TDP số 3, 4, 5, 6, 7)

Cũng giống như nhiều làng Việt cổ trên địa bàn huyện, đời sống văn hóa củangười dân địa phương mang đậm dấu ấn của nền văn minh lúa nước Các thôn làngcủa xã Đặng Xá đều có hệ thống đình – chùa được xây dựng từ lâu đời để đáp ứngnhu cầu sinh hoạt tín ngưỡng và văn hóa tâm linh của người dân địa phương

2.1.2 Tình hình kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội

Những năm trước đây, người dân trên địa bàn xã Đặng Xá chủ yếu trồng cácloài cây chủ lực như lúa, ngô, rau Ngoài ra, người dân trong nhiều thôn của xã cònphát triển nghề trồng dâu, nuôi tằm (chủ yếu ở thôn Đổng Xuyên), nhiều thời điểmdiện tích trồng dâu lên tới 100 mẫu

Ngoài thế mạnh về nghề nông, nghề thủ công cũng được người dân nơi đâyphát triển từ rất sớm Đó là nghề đúc lưỡi cày gang ở thôn Nhân Lễ hay còn gọi cày

Lợ nổi tiếng cả vùng; nghề thợ xây (hay còn gọi là thợ Ngõa) tại thôn Lở đã từngphát triển rất mạnh Dưới bàn tay của những thợ nề thôn Lở, nhiều công trình nổitiếng cả vùng, đặc biệt là các công trình đòi hỏi sự cầu kỳ về kiểu dáng, kỹ thuật, độbền vững cao như đình, chùa, hội trường, công sở, trường học, trên địa bàn xãđược xây dựng

Các hoạt động kinh doanh, dịch vụ, thương mại, vận chuyển trên địa bàn xãnhững năm gần đây cũng phát triển khá sôi nổi, góp phần tích cực vào việc giảiquyết việc làm và tăng thu nhập cho người dân địa phương Nhờ thực hiện hiệu quảchương trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cây trồng vật nuôi trong sản xuất nôngnghiệp, kinh tế trên địa bàn xã đạt tốc độ tăng trưởng khá Năm 2018, thu nhập bìnhquân đầu người đạt 18,3 triệu đồng

Hiện nay, các công trình điện, đường, trường, trạm tại Đặng Xá cũng đượcxây dựng theo tiêu chí nông thôn mới Các trường trung học cơ sở, tiểu học, trạm y

tế đã đạt chuẩn quốc gia

2.2 Thực trạng công tác bảo đảm an ninh con người trên địa bàn xã Đặng Xá, huyện Gia Lâm, thành phố Hà Nội

2.2.1 Thực trạng về bảo đảm an ninh sức khỏe

An ninh sức khỏe là một trong những vấn đề đáng quan tâm hiện nay của conngười ở bất kỳ địa phương nào Vấn đề sức khỏe đang bị tác động xấu nhiều bởitình trạng ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng, vấn nạn thực phẩm bẩn trànlan, gây nguy hại trực tiếp đến sức khỏe của con người và là nguyên nhân dẫn đếnnhiều căn bệnh hiểm nghèo cho người dân; biến đổi khí hậu cũng khiến sức khỏecủa người dân bị ảnh hưởng, đặc biệt là người già, trẻ nhỏ

Để có cái nhìn khách quan hơn về công tác bảo đảm an ninh sức khỏe chocon người trên địa bàn xã Đặng Xá, tác giả thực hiện phiếu khảo sát cho 200 ngườidân hiện đang sinh sống trên địa bàn này Kết quả thu được như sau:

Bảng 2.1: Tổng hợp đánh giá của người dân xã Đặng Xá về công tác bảo đảm

a n ninh sức khỏe cho con người

ST

Rất khôn g đồng ý

Khôn g đồng ý

Bình thườn g

Đồn

g ý

Rất đồn

g ý

Điể m bình quân

hưởng tới sức khỏe của

con người như virut Zika,

sốt xuất huyết, tay chân

hoạch hóa gia đình, chăm

sóc sức khỏe sinh sản được

Rất khôn g đồng ý

Khôn g đồng ý

Bình thườn g

Đồn

g ý

Rất đồn

g ý

Điể m bình quân

khỏe cho người dân như

phun thuốc muỗi; khoanh

công tác bảo đảm ATTP

cho toàn thể nhân dân

trong thôn

7

UBND xã thường xuyên

tiến hành kiểm tra các cơ

sở kinh doanh, bảo đảm đủ

điều kiện hoạt động

8

UBND xã thực hiện giám

sát, kiểm tra các cơ sở y tế

ngoài công lập trên địa bàn

9

UBND xã thường xuyên

phối hợp với các cơ quan y

Như vậy, theo bảng số liệu trên, điểm trung bình mà người dân đánh giá vềcông tác bảo đảm an ninh sức khỏe cho người dân xã Đặng Xá là 3,27/5 điểm, mứcđiểm khá tốt Cụ thể như sau:

Nội dung UBND xã luôn đưa ra các chủ trương, chính sách nhằm bảo đảm

an ninh sức khỏe cho người dân được đánh giá với điểm số 3,59, một điểm trung

bình ở mức tốt Điều này cho thấy UBND xã, cụ thể là Trạm Y tế đã quan tâm đếnvấn đề sức khỏe cho người dân Hàng năm, theo chỉ đạo của UBND thành phố HàNội và huyện Gia Lâm, UBND xã đều bảo đảm tuân thủ các chủ trương, chính sáchcủa các cơ quan cấp trên chỉ đạo, trong đó có điều chỉnh để bảo đảm phù hợp vớitình hình phát triển và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương Sau đó, UBND xãchỉ đạo các phòng, ban chức năng tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách đó

để bảo đảm sức khỏe cho người dân trên địa bàn

Nội dung UBND xã phản ứng tốt với các diễn biến phức tạp ảnh hưởng tới sức khỏe của con người như virut Zika, sốt xuất huyết,dịch tay chân miệng, dịch tả lợn châu Phi, được đánh giá với điểm số 3,5/5 Trong những năm gần đây, tình

hình dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp, gây nên nhiều hậu quả khó lường vàảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của nhân dân Do đó, trước những dịch bệnhnày, UBND xã Đặng Xá đã kịp thời, chủ động phòng tránh, đối phó Một số kết quảđạt được như sau:

+ Năm 2016, dịch bệnh trên thế giới và trong nước diễn biến rất phức tạpnhư virut Zika, sốt xuất huyết bùng phát, Xã Đặng Xá, Gia Lâm nằm trên địa bànthành phố Hà Nội nên cũng ít nhiều bị ảnh hưởng Thực hiện sự chỉ đạo của Sở Y tế

Hà Nội, của UBND huyện Gia Lâm, UBND xã Đặng Xá đã xây dựng, tổ chức vàtriển khai thực hiện các kế hoạch phòng chống dịch bệnh tới 10 thôn và 06 tổ dânphố trong xã Mạng lưới giám sát dịch từ xã đến các thôn, xóm đều được rà soát vàkiện toàn, trong đó có 02 đội phòng chống dịch cơ động tại Trung tâm Y tế

+ UBND xã lên kế hoạch chủ động giám sát thực hiện các loại dịch bệnh,đặc biệt là dịch sốt xuất huyết, bệnh do virus Zika, dịch tay chân miệng, thủy đậu,quai bị, viêm màng não mô cầu, ngay tại cộng đồng, tại Trạm y tế để phát hiện kịp

thời các ca bệnh dịch và xử lý để không cho dịch bùng phát Tổng số ca giám sátđược trong năm 2018 là 124/158 ca (78,48%)

+ Xã đã giám sát được 12/12 ổ dịch sốt xuất huyết năm 2015 tại 08/10 thôn(trừ thôn Đổng Xuyên và Hoàng Long)

+ Tổ chức 02 chiến dịch tổng vệ sinh môi trường diệt muỗi, bọ gậy phòngbệnh do virus Zika, sốt xuất huyết Dengue tại 10 thôn, 06 tổ dân phố và bổ sung 02chiến dịch tại các thôn có nguy cơ bùng phát dịch cao vào tháng 4, tháng 8, và tháng

11 hàng năm

+ Hàng năm, UBND xã đều phối hợp với Trung tâm y tế dự phòng huyệnGia Lâm tổ chức phun diện rộng phòng chống muỗi và dịch sốt xuất huyết trên toànxã

+ Triển khai điều tra các nguyên nhân gây ho gà cho trẻ con năm 2018 tại 07thôn ghi nhận có ca mắc ho gà, đó là Kim Âu, thôn Lở, Cự Đà, Hoàng Long, ViênNgoại, Nhân Lễ và thôn Lời

+ Đầu năm 2019, dịch tả lợn châu Phi diễn biến hết sức phức tạp cũng ảnhhưởng không nhỏ tới công tác chăn nuôi của người dân và sức khỏe của con người.UBND xã Đặng Xá đã có công văn chỉ đạo lập 13/13 chốt tại các cửa ngõ liên xã,liên huyện để kiểm tra, phát hiện kịp thời các xe chở lợn vào hoặc ra khỏi địaphương, tránh lây lan trở thành đại dịch Tuy nhiên tính đến ngày 02/06/2019 toàn

xã phải tiêu hủy 22 con lợn lái, 264 con lợn thịt bằng 286 con, chiếm 24% tổng đàn

và vẫn có xu hướng tăng về số lượng cần tiêu hủy

Trước tình hình nghiêm trọng của dịch tả lợn châu Phi trên cả nước, đặc biệt

là tại Hà Nội, UBND xã đã tổ chức 03 lớp tập huấn công tác phòng chống dịch bệnhcho các phòng ban, trưởng Trạm y tế và đội chống dịch cơ động; 01 hội nghị triểnkhai kế hoạch phòng chống dịch bệnh do dịch tả lợn châu Phi, tập huấn công tácgiám sát bệnh trong tiêm chủng mở rộng cho các cán bộ y tế của Trạm Y tế xã.Ngoài ra, trong năm 2018, xã đã tổ chức 01 lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thứcphòng chống dịch bệnh như tay chân miệng, sốt xuất huyết, bệnh do virus Zika, dodịch tả lợn châu Phi, , an toàn vệ sinh thực phẩm, vệ sinh học đường trong trườnghọc cho Ban giám hiệu, cán bộ y tế các trường Mầm non, tiểu học, trung học cơ sở

với 342 người tham dự; 02 lớp tập huấn công tác giám sát, phát hiện và phòngchống bệnh mùa đông xuân cho 87 cán bộ nhân viên Y tế, các ngành đoàn thể tại 02thôn (Cự Đà, Nhân Lễ), 01 buổi truyền thông trực tiếp về phòng chống bệnh dovirus Zika, bệnh sốt xuất huyết tại thôn Kim Âu với 57 người tham dự.

Nội dung Công tác dân số - Kế hoạch hóa gia đình, chăm sóc sức khỏe sinh sản được thực hiện tốt được đánh giá với 3,09 Mức điểm này chỉ ở mức trung bình

– khá Trong công tác dân số, KHHGĐ, UBND xã Đặng Xá đã làm khá tốt việcquản lý phụ nữ có thai, trẻ em tiêm chủng, chăm sóc sức khỏe sinh sản và sức khỏecủa toàn thể phụ nữ trong toàn xã Cụ thể như sau:

+ Công tác quản lý phụ nữ có thai đạt 100% Tất cả các phụ nữ có thai đềuđược Hội phụ nữ từng thôn, tổ dân phố và Trạm y tế xã lập danh sách, quản lý, nhắcnhở khám thai định kỳ 3 lần/thai kỳ, tiêm uốn ván 2 lần/thai kỳ 100% các bà mẹsinh con trong vòng 1 tháng đều được uống vitamin A và các bà mẹ, trẻ sơ sinh sausinh được chăm sóc đạt tỷ lệ 98,7%

+ Tổ chức 02 lớp tập huấn cập nhật, nâng cao kiến thức chăm sóc sức khỏesinh sản cho cán bộ phụ trách công tác hộ sinh, 12 lớp phổ cập kiến thức chăm sócsức khỏe trước sinh cho 230 phụ nữ có thai trong toàn xã tại 10 thôn và 06 tổ dânphố Phối hợp với các thôn và tổ dân phố tổ chức 03 buổi tập huấn bổ sung các kiếnthức về chăm sóc sức khỏe sinh sản, phòng chống ung thư cho 123 cộng tác viêncủa xã; 17 buổi phổ cập kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho 1.782 phụ nữtrong độ tuổi từ 15-29; 08 buổi phổ cập kiến thức phòng chống ung thư cho 675 phụ

nữ trên địa bàn

+ Tỷ suất sinh thô năm 2018 là 10,81%, giảm 0,07% so với năm 2017

+ Trạm Y tế xã phối hợp với Trạm Y tế huyện và thành phố tổ chức chươngtrình mở rộng (TCMR) cho toàn bộ trẻ em của xã trong độ tuổi tiêm chủng; hàngtháng, vào ngày 25, cán bộ y tế, công tác viên dân số đều gửi giấy mời các trẻ đếnlịch tiêm phòng tại Trạm Y tế xã

Bảng 2.2 : Tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ các loại văc-xin

Nguồn: Báo cáo của Trạm y tế xã Đặng Xá, 2016-2018

Tỷ lệ tiêm chủng cho trẻ em trên địa xã Đặng Xá bảo đảm đạt trên 69%, chưađạt tỷ lệ cao trên 80% như nhiều địa phương khác Đặc biệt, tỷ lệ tiêm chủng năm

2018 giảm mạnh so với năm 2016 và 2017, chỉ đạt 72,92% Nguyên nhân do tìnhtrạng thiếu văc-xin 5 trong 1 và nhiều ca tiêm phòng bị tác dụng phụ hoặc tử vongsau tiêm vì sốc thuốc khiến cho các hộ dân không còn tin tưởng vào tiêm phòngvăc-xin cho con mình như trước Ngoài ra, số liệu thống kê trên chưa bao gồm 06TDP do còn bất cập trong công tác quản lý nhân khẩu

Nội dung Công tác tuyên truyền về ATTP, dịch bệnh, kế hoạch hóa gia đình, được thực hiện một cách thường xuyên và hiệu quả được đánh giá với điểm

trung bình là 3,07 điểm Nhìn chung, công tác tuyên truyền được UBND xã chútrọng, bảo đảm triển khai nhưng về mức độ thường xuyên và đạt hiệu quả chưa thực

sự cao Chỉ vào những ngày lễ kỷ niệm hay có chỉ đạo của UBND huyện và Thànhphố phát động, UBND xã mới thực hiện tuyên truyền Việc tuyên truyền còn mangtính hình thức, nội dung không mới, năm sau thực hiện dựa trên năm trước nên khôngtạo được sự hấp dẫn, mới mẻ với nhân dân

+ Tình hình dịch bệnh năm 2018 (tính đến 31/12/2018): trên toàn xã Đặng

Xá đã phát hiện 45 ca sốt xuất huyết; 12 ca sốt phát ban nghi sởi (trong đó có 02 cádương tính với sởi, tại thôn Nhân Lễ và Kim Âu); 32 ca tay chân miệng; 28 ca thủyđậu; 11 ca quai bị; 01 ca ho gà; không có ca nào mắc viêm não virus Tuy nhiên, chỉ

có 65% các ca bệnh được xử lý kịp thời, đúng quy trình, không để lại di chứng nguy

hiểm, có tới 07 trường hợp bị biến chứng vì không điều trị đúng cách do người dân

có trình độ hiểu biết còn hạn chế, tâm lý ngại đi bệnh viện, tự mua thuốc, điều trị tạinhà, chữa trị cách dân gian truyền miệng

+ Hội phụ nữ xã và cán bộ nhân viên y tế đã phối hợp với Trung tâm Chămsóc sức khỏe sinh sản tổ chức 03 buổi phổ cập kiến thức sinh sản vị thành niên cho

140 học sinh trường Trung học cơ sở Đặng Xá và phối hợp với Trung tâm dân số KHHGĐ xã Đặng Xá tổ chức chiến dịch truyền thông lồng ghép dịch vụ chăm sócsức khỏe sinh sản, kế hoạch hóa gia đình tại 10 thôn và 06 tổ dân phố; tổ chức khámphụ khoa cho 459 lượt chị em phụ nữ; lấy mẫu xét nghiệm tế bào âm đạo, cổ tửcung : 231 ca và đặt dụng cụ tử cung : 90 ca

-Do tuyên truyền không đạt hiệu quả nên tỷ lệ sinh con thứ ba đang có xuhướng gia tăng Điều kiện kinh tế của các hộ trong xã ngày càng được cải thiện nêntâm lý các gia đình đều mong muốn “đông con nhiều cháu, đông con nhiều của” Tỷ

lệ này năm 2018 tăng cao so với năm 2017 Thậm chí xảy ra cả ở trong các gia đìnhĐảng viên, cán bộ công chức viên chức