Bài mới: Giới thiệu bài: GV nhắc lại lịch sử: - ở lớp 8 các em đã đợc tìm hiểu một số công trình mĩ thuật thời Lê có một loại hình nghệ thuật mới ra đời là nghệ thuật dân gian trong đó
Trang 1Ngày soạn: 27 tháng 09 năm 2008 Tiết 6
Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9A
Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9B
Bài 6: Thờng thức mĩ thuật
Chạm khắc gỗ đình làng việt nam
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: HS hiểu sơ lợc về nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam.
2 Kĩ năng: HS cảm nhận vẻ đẹp của nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng.
3 Thái độ: HS có tháI độ yêu quí, trân trọng và giữ gìn các công trình vn hóa lịch sử của
quê hơng đất nớc
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- SGK, SGV
- Tranh BĐDDH lớp 9
- Tranh ảnh một số đình làng
- ảnh chụp các bức chạm khắc dân gian
2 Học sinh
- SGK
- Su tầm các bài viết, tranh, ảnh liên quan đến bài học
iii Phơng pháp dạy - học
- Vận dụng các phơng pháp thuyết trình, vấn đáp
- Tăng cờng minh họa bằng tranh và thảo luận, tạo không khí sinh động cho tiết dạy
IV Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A Có mặt: ; Vắng:
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9B Có mặt: ; Vắng:
2 Kiểm tra đồ dùng.
3 Bài mới:
Giới thiệu bài: GV nhắc lại lịch sử:
- ở lớp 8 các em đã đợc tìm hiểu một số công trình mĩ thuật thời Lê có một loại hình nghệ thuật mới ra đời là nghệ thuật dân gian trong đó có nghệ thuật Tranh dân gian
và nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng
- Vởy hôm nay Thầy cùng các em đi tìm hiểu sâu hơn về loài hình nghệ thuật này qua bài Chạm khắc gỗ đình làng VN
a) Hoạt động 1: Tìm hiểu
khái quát về đình làng VN
- GV cho HS đọc mục 1 và tìm
hiểu GV hỏi:
(?) Em hiểu gì về Đình làng ?
- GV củng cố:
- ở vùng đồng bằng miền Bắc
và miền Trung Việt Nam theo
truyền thống: mỗi làng thờng
xây một ngôi Đình riêng của
- Là nơi thờ Thành Hoàng làng,
là nơi hội họp , tổ chức các lễ hội hàng năm của làng,…
- Là niềm tự hào, gắn bó với ngời dân với quê hơng
- Kiến trúc đình làng thờng kết hợp với chạm khắc trang trí truyền thống
1 Vài nét khái quát
- Đình làng: Là nơi thờ
Thành Hoàng làng, là nơi hội họp , tổ chức các lễ hội
- Kiến trúc gắn liền với chạm khắc dân gian, mộc mạc, khỏe khoắn, sinh động
Trang 2làng Đây là nơI thờ Thành
Hoàng làng, đồng thờ là nơi
hội họp giảI quyết việc làngvà
tổ chức lễ hội
b) Hoạt động 2: HD tìm hiểu
về chạm khắc đình làng
- GV tổ chức cho HS thảo luận
nhóm
- Nhóm trởng lên nhận phiếu
học tập
- Các thành viên trong nhóm
nghiên cứu tài liệu su tầm và
SGK
- Nhóm trởng tổng hợp vào
viết vào phiếu
- Nhóm cử đại diện lên trình
bày
Câu hỏi thảo luận:
- Hãy nêu nội dung và
tính nghệ thuật của
chạm khắc gỗ đình
làng? Nêu ví dụ?
- Cách thể hiện chạm khắc
đình làng ở thòi Lê có đặc
điểm gì?
- Sau khi các nhóm trình bày,
GV sử dụng đồ dùng dạy học
kết hợp với hớng dẫn học sinh
quan sát hình ảnh sau đó củng
cố, bổ sung kiến thức.
* GV kết luận:
- Chạm khắc trang trí thờng
gắn liền với kiến trúc đình
làng, đây là dòng nghệ thuật
dân gian độc đáo trong kho
tàng nghệ thuật cổ VN do
chính những ngời thợ ở làng
tạo ra nhng rất lạc quan yêu
đời
Đầu đao đình Phù Lão (Bắc Giang)
- Nội dung các bức chạm khắc miêu tả cuộc sống hàng ngày của ngời dân nên rất phong phú và dí dỏm, miêu tả những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống th-ờng nhật của ngời dân….nghệ thuật chạm khắc rất sinh động, dứt khoát, chắc tay…
- VD: Bức chạm khắc: Ngời đánh
đàn, tám ở đầm sen, đấu vật, đốn củi, đánh cờ, đá cầu,…
- Chạm khắc đình làng là chạm khắc dân gian do ngời dân sáng tạo nên cho chính họ, vì thế đối lập với chạm khắc đình làng, cung đình chính thống - với những quy tắc nghiêm ngặt, mang tính tợng trng
- Hình thức thể hiện dân giã tự nhiên, cách tả khỏe khoắn thoát khỏi những chuẩn mực của nghệ thuật cung đình
2 Nghệ thuật chạm khắc gỗ đình làng
- Chạm khắc đình làng
là một loại hình nghệ thuật dân gian đặc sắc,
độc đáo do những thợ ở làng tạo ra Cách chạm dứt khoát, chắc tay thể hiện cuộc sống muôn màu, lạc quan, yêu
đời…
- VD: Bức chạm khắc: Ngời đánh đàn, tám ở
đầm sen, đấu vật, đốn củi, đánh cờ, đá cầu,…
- Thoát khỏi những chuẩn mực của nghệ thuật cung đình
Đình Chu Quyến (Hà Tây)
Cảnh sinh hoạt của ngời dân.
Đình Thổ Tang (Vĩnh T-ờng-Vĩnh Phúc)
Rồng chầu Đình Chu Quyến (Hà Tây)
Trang 3- Dựa vào hình ảnh và qua bài
học em hãy cho biết đặc điểm
của chạm khắc gỗ đình làng
Việt Nam?
- Chạm khắc đình làng là chạm khắc dân gian do ngời dân sáng tạo nên cho chính họ, vì thế đối lập với chạm khắc đình làng, cung đình chính thống - với những quy tắc nghiêm ngặt, mang tính tợng trng
- Hình thức thể hiện dân giã tự nhiên, cách tả khỏe khoắn thoát khỏi những chuẩn mực của nghệ thuật cung đình
của chạm khắc gỗ
đình làng
- Chạm khắc đình làng
là chạm khắc dân gian
do chính ngời dân tạo ra
- Hình thức thể hiện dân dã tự nhiên
- Cách tả khỏe khoắn thoát khỏi những chuẩn mực của nghệ thuật cung đình
d) Hoạt động 4: Đánh giá kết
quả học tập
(?) Hãy nêu nội dung và tính
nghệ thuật của chạm khắc gỗ
đình làng? Nêu ví dụ?
- GV nhận xét tiết học
- Khen ngợi HS và các nhóm
- HS trả lời tóm tắt
4 Củng cố - Dặn dò
- Qua bài này chúng ta hiểu khái quát và nắm đợc đặc điểm của loại hình nghệ thuật dân gian chạm khắc gỗ đình làng, một số tác phẩm chạm khác tiêu biểu của thời Lê
- Chuẩn bị bài sau, đọc trớc bài mới ở nhà
v Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 02 tháng 10 năm 2008 Tiết 7 Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9A
Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9B
Bài 7: Vẽ theo mẫu
vẽ tợng chân dung (Tợng thạch cao - Vẽ hình)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Học sinh biết thêm về tỷ lệ các bộ phận trên khuôn mặt ngời.
2 Kĩ năng: Học sinh làm quen với cách vẽ chân dung và vẽ đợc hình với tỷ lệ các phần
chính gần đúng mẫu
3 Thái độ: Học sinh thích vẽ tợng chân dung
II Chuẩu bị
1 Giáo viên:
- Bài soạn giảng
- SGK, SGV
Trang 4- Mẫu tợng bán thân dễ quan sát.
- Bài vẽ của học sinh cũ
- Hình gợi ý cách vẽ (4 bớc)
2 Học sinh:
- SGK
- Vở A4
- Màu vẽ chì, tẩy
iii Phơng pháp dạy - học
- Phơng pháp trực quan, gợi mở, vần đáp và luyện tập
IV Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A Có mặt: ; Vắng:
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9B Có mặt: ; Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: Hãy cho biết đặc điểm của chạm khắc gỗ đình làng Việt Nam ?
( là chạm khắc dân gian do chính ngời dân tạo ra.Hình thức thể hiện dân dã tự nhiên Cách tả khỏe khoắn thoát khỏi những chuẩn mực của nghệ thuật cung đình.)
3 Bài mới
Giới thiệu bài: Giáo viên có thể miêu tả đặc điểm, tỷ lệ cấu tạo cơ thể ngời, để lôi cuốn học sinh vào bài học
- GV ghi đầu bài
a) Hoạt động 1: HD quan
sát và nhận xét
(?) Tợng là gì? Chất liệu?
Hãy kể tên các tợng em biết?
GV cho HS quan sát
hình SGK/ 79: Hình chính
diện, nghiêng, nghiêng 2/3
* GV giới thiệu mẫu, hỏi:
(?) Hình dáng cấu trúc của
mẫu?
(?) Tỷ lệ, đặc điểm của mẫu?
(?) Hớng sáng và độ đậm
nhạt ?
+ Tợng là tác phẩm nghệ thuật điêu khắc Gồm tợng
đầu, bán thân, toàn thân và bằng nhiều chất liệu khác nhau: gỗ, đá, xi măng,…
+ HS nhận xét
+, Đầu, bệ tợng,…
+, HS ớc lợng +, Từ chính diện, có 3 độ
đận nhạt
1 Quan sát - nhận xét
b) Hoạt động 2: HD cách
vẽ
- GV yêu cầu HS quan sát
hình gợi ý SGK/ 79 + ớc lợng tỷ lệ khung hìnhvới vở A4 vẽ khung hình
2 Cách vẽ hình
Trang 5(?) Em hãy nhắc lại các bớc
vẽ?
* GV kết luận:
Tất cả các bài vẽ theo
mẫu đều phải tiến
hành từ bao quát đến
chi tiết
Chú ý đến bố cục của
bài vẽ không quá to
hay quá nhỏ so với A4
chung
+ Tìm tỷ lệ khung hình chung
+ ớc lợng tỷ lệ đầu với cổ và
đế tợng
+ ớc lợng tỷ lệ các bộ phận
và vẽ phác nét chính + Nhìn mẫu vẽ chi tiết có
đậm nhạt
c) Hoạt động 3: HD thực
hành
- Quan sát lớp để góp ý, gợi
mở chọn đợc bố cục bài vẽ
- GV quan sát, bổ sung khi
học sinh thực hành
- Động viên các em vẽ
nhanh, đẹp
d) Hoạt động 4: Đánh giá
kết quả học tập
- GV gợi ý học sinh nhận xét
một số bài theo nội dung bên
cạch
- GV nhận xét chung và bổ
sung những thiếu sót ở một
số bài cha đạt
- Học sinh thực hành vẽ tranh
- Vẽ đúng theo hớng nhìn mẫu
- Vẽ nét chi tiết sát vói mẫu
+ Nhận xét bố cục (hình vẽ cân đối với tờ giấy)
+ Hình vẽ (rõ đặc điểm)
3 Bài tập thực hành
Bà mẫu
4 Củng cố - Dặn dò
a) Củng cố
- Qua bài học các em phải nắm đợc cách chọn bố cục và khung hình bài vẽ
- Nắm các bớc vẽ tợng và vẽ đợc bài
- Không vẽ tiếp bài ở nhà
b) Dặn dò
- Chuẩn bị bài sau: Vẽ đậm nhạt
v Rút kinh nghiệm
Trang 6Ngày soạn: 02 tháng 10 năm 2008 Tiết 8 Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9A
Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9B
Bài 8: Vẽ theo mẫu
vẽ tợng chân dung (Tợng thạch cao - Vẽ đậm nhạt)
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Học sinh nhận ra các độ đậm nhạt chính, vẽ đợc các mảng đậm nhạt của tợng
ở mức đơn giản
2 Kĩ năng: Học sinh vẽ đợc ba sắc độ đậm nhạt chính để bớc đầu tạo đợc khối và ánh sáng
ở hình vẽ
3 Thái độ: Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp của đậm nhạt trong tạo khối
II Chuẩu bị
1 Giáo viên:
- Bài soạn giảng
- SGK, SGV
- Mẫu tợng bán thân dễ quan sát
- Ba bài vẽ đậm nhạt ở 3 hớng nhìn khác nhau bằng chì và màu
2 Học sinh:
- SGK
- Bài vẽ hình của giờ trớc
- Màu vẽ chì, tẩy
iii Phơng pháp dạy - học
- Phơng pháp trực quan, gợi mở, vần đáp và luyện tập
IV Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A Có mặt: ; Vắng:
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9B Có mặt: ; Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: Em hãy nhắc lại các bớc vẽ tợng ?
3 Bài mới
Giới thiệu bài: Giáo viên có thể miêu tả đặc điểm, độ đậm nhạt của bài vẽ để lôi cuốn học sinh vào bài học
- GV ghi đầu bài
Trang 7a) Hoạt động 1: HD quan
sát và nhận xét
- GV cho HS quan sát bài vẽ
và mẫu vẽ:
- Xác định hớng ánh sáng
chính chiếu vào mẫu vẽ?
- Tìm ba độ đậm nhạt trên
bức tợng?
- ở mỗi vị trí khác nhau thì
độ đậm nhạt có khác nhau
không tại sao ?
- Xác định về chất liệu của
t-ợng ?
- Cách vẽ của bài tợng thạch
cao cần thể hiện nh thế nào ?
- HS lên tìm ba độ đậm trên bức tợng
- Chúng khác nhau vì hớng
ánh sáng chỉ đi theo một chiều nhất định, trong khi
đó ngời vẽ lại ở một vị trí khác
- Chất liệu thạch cao
- Đánh nhẹ nhàng vì độ đậm nhạt không lớn, rất mờ, nên
đánh nhẹ tay
1 Quan sát - nhận xét
- Xác định hớng ánh sáng chính chiếu vào mẫu vẽ
- Xác định 3 độ đậm nhạt
- Tìm chất liệu của tợng là thạch cao
b) Hoạt động 2: HD cách
vẽ
(?) Các mảng đậm nhạt có
đều nhau không?
- Các mảng đậm nhạt không
đều là Vì:
- Hình khối tợng không
đều nhau, có chỗ
nông, chỗ sâu khác
nhau
- VD : Mũi tợng, hốc
mắt… vì thế diễn tả
đậm nhạt ta phải theo
hình khối tợng
- Cách vẽ đậm nhạt :
(?) Trong khi vẽ đậm nhạt ta
nên tiến hành vẽ đậm trớc
hay nhạt trớc Tại sao? (mục
đích để làm gì)
(?) Cách đánh chì cho bài vẽ
đậm nhạt ?
(?) Trong bài vẽ ta nên tránh
nét vẽ nh thế nào?
? Trong qua trình vẽ ta luôn
phải làm gì?
- Các mảng đậm nhạt không
đều nhau
- Vẽ từ đậm sang trung gian rồi đến nhạt để dễ so sánh
đợc 3 độ đậm nhạt dễ dàng hơn
- Ngiêng bút chì, đánh nhẹ,
đan chéo kẻ ka rô
- Di bút chì làm bài vẽ bị lì
- Quan sát mẫu vẽ để so sánh đợc đậm nhạt và điều chỉnh cho giống mẫu
2 Cách vẽ
- Phác mảng đậm nhạt (3 mảng rõ ràng)
- Vẽ đậm nhạt
+ Vẽ đậm trớc, nhạt sau + Vẽ từ đậm sang trung gian rồi đến nhạt để so sánh đợc 3
độ đậm nhạt dễ dàng hơn
- Quan sát mẫu vẽ để so sánh
đợc đậm nhạt và điều chỉnh cho giống mẫu
Trang 8- Tiến hành theo các bớc nêu
trên
- GV quan sát, bổ sung khi
học sinh thực hành
- Động viên các em vẽ
nhanh, đẹp
d) Hoạt động 4: Đánh giá
kết quả học tập
- GV gợi ý học sinh nhận xét
một số bài theo nội dung bên
cạch
- GV nhận xét chung và bổ
sung những thiếu sót ở một
số bài cha đạt
- HS cần tiến hành làm bài trên khổ giấy A4 và tiến hành làm bài theo các bớc
đã học
- Học sinh thực hành vẽ
đậm nhạt
+ Nhận xét bố cục (hình vẽ cân đối với tờ giấy)
+ Hình vẽ (rõ đặc điểm)
- Vẽ tợng chân dung thạch cao
- Vẽ đạm nhạt
- Thời gian 45 phút
4 Củng cố - Dặn dò
a) Củng cố
- Qua bài học các em phải nắm đợc cách vẽ đậm nhạt
b) Dặn dò
- Chuẩn bị bài sau: Tập phóng tranh
v Rút kinh nghiệm
Ngày soạn: 12 tháng 10 năm 2008 Tiết 9 Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9A
Ngày giảng: tháng 10 năm 2008, Lớp 9B
Bài 9: Vẽ trang trí
Tập phòng tranh ảnh
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức: Học sinh biết cách phóng tranh ảnh phục vụ học tập và sinh hoạt.
2 Kĩ năng: Học sinh phóng đợc tranh ảnh đơn giản.
3 Thái độ: HS có thói quan sát và cách làm việc kiên trì.
II Chuẩn bị
1 Giáo viên
- SGK, SGV
- Một số hình cách chép các họa tiết bộ ĐDDH
- Chuẩn bị tranh ảnh mẫu, và đợc phóng to từ mẫu
2 Học sinh
- SGK, tranh ảnh mẫu
Trang 9- Vở A4, chì tẩy, màu
iii Phơng pháp dạy- học
- Sử dụng phơng pháp trực quan, quan sát, gợi mở, vấn đáp và luyện tập
IV Tiến trình dạy học
1 ổn định tổ chức
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9A Có mặt: ; Vắng:
- Kiểm tra sĩ số: Lớp 9B Có mặt: ; Vắng:
2 Kiểm tra bài cũ: (?) Khi vẽ đậm nhạt ta nên tiến hành phần nào trớc Tại sao? Mục đích
để làm gì ? (Vẽ từ đậm đến nhạt để dễ so sánh đợc 3 độ đậm nhạt )
(?) Cách đánh chì cho bài vẽ đậm nhạt ? (đan chéo kẻ ka rô.)
(?) Trong bài vẽ ta nên tránh nét vẽ nh thế nào? (Di bút chì làm bài vẽ bị lì)
- Bài mới
Giới thiệu bài:
GV giới thiệu một số hình ảnh, tranh khi muốn phóng to ta cần làm nh thế nào để kích thích sự tìm hiểu của HS GV vào bài
Hoạt động của Thầy Hoạt động của Trò Nội dung ghi bảng
a) Hoạt động 1: HD Quan
sát –Nhận xétNhận xét
- GV cho hoc sinh quan sát
một số tranh và trả lời câu
hỏi:
(?) Em hãy cho biết việc
phóng tranh ảnh có tác dụng
gì ?
(?) Có mấy cách phóng tranh
là những cách nào?
+ Học sinh quan sát, nhận xét
và ghi nhớ:
+ Phóng tranh ảnh nhằm phục
vụ cho sinh hoạt và học tập, tạo điều kiện phát triển khẳ năng quan sát, kiên trì, chính xác…
+ Vẽ tranh ảnh yêu thích, làm báo tờng, lễ hội, trang trí góc học tập…
+ Có 2 cách phóng: Cách kẻ ô vuông và cách kẻ đờng chéo
1 Quan sát -Nhận xét
- Tác dụng: Phục vụ học tập, phóng đợc tranh ảnh yêu thích, làm báo tờng, lễ hội, trang trí góc học tập…
- Có 2 cách phóng: Cách
kẻ ô vuông và cách kẻ đ-ờng chéo
b) Hoạt động 2: HD Cách
phóng tranh
- Cách 1: Kẻ ô vuông: Cho
HS quan sát hình vẽ và giáo
viên hớng dẫn học sinh cách
kẻ ô vuông:
- Đo chiều cao, ngang hình
định phóng
- Chia các ô đều nhau
- Muốn phóng to bao nhiêu ta
có thể tăng tỉ lệ ô vuông lên
bấy nhiêu
2 Cách vẽ họa tiết
a) Kẻ ô vuông:
- Xác định chiều cao, ngang hình định phóng, kẻ các ô vuông bằng nhau
- Kẻ ô vuông ở giấy vẽ to hơn ở hình định phóng
- Dựa vào các ô đã kẻ để
vẽ hình
Trang 10- Đánh dấu các điển cần vẽ
dựa vào các điểm phác hình
cho giống mẫu vẽ b) Kẻ đờng chéo:
- Kẻ đờng chéo, hình chữ nhật ở hình mẫu
- Kẻ ô hình lớn theo nh mẫu
- Dựa vào hình mẫu tìm vị trí hình để phóng chính xác
- Nhìn mẫu, điều chỉnh hoàn thành bài vẽ
c) Hoạt động 3: Bài tập thực
hành
GV: Yêu cầu học sinh chọn
một hình ảnh đơn giản để
phóng
GV: Đến từng bàn quan sát và
hớng dẫn bổ sung
d) Hoạt động 4: Đánh giá
kết quả học tập
- GV nhận xét bài vẽ và chấm
bài
- Khen ngợi HS tích cức tham
gia xây dựng bài và nhận xét
tiết học
- GV nhận xét chung
- HS cần tiến hành làm bài trên khổ giấy A4 và tiến hành làm bài theo các bớc đã học
3 Bài tập thực hành
- Tập phóng bức tranh mà
em yêu thích
4 Củng cố - Dặn dò
a) Củng cố
- GV: gợi ý học sinh nhận xét một số bài vẽ
- GV: bổ sung và tóm tắt nội dung chính, động viên học sinh khá và nhắc nhở học sinh cha
xong
b) Dặn dò
- Su tầm tranh ảnh lễ hội
- Chuẩn bị đồ dùng vẽ bài sau
V Rút kinh nghiệm
Tổ trởng duyệt, Ngày… tháng 10 năm 2008
Kí và ghi họ tên