PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ BẰNG CÁCH PHỐI HỢP NHIỀU PHƯƠNG PHÁP I.. Mục tiêu: Sau tiết học này HS cần đạt được các yêu cầu sau: Về kiến thức: _HS biết vận dụng một cách linh hoạt
Trang 1Giáo án Đại số 8
Tuần 7
Tiết CT 13
§9 PHÂN TÍCH ĐA THỨC THÀNH NHÂN TỬ
BẰNG CÁCH PHỐI HỢP NHIỀU PHƯƠNG PHÁP
I Mục tiêu:
Sau tiết học này HS cần đạt được các yêu cầu sau:
Về kiến thức:
_HS biết vận dụng một cách linh hoạt các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử đã học vào việc giải loại toán phân tích đa thức thành nhân tử
Về kỹ năng:
_Phối hợp các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử để giải các bài tập từ đơn giản đến phức tạp
Về tư duy thái độ:
_Rèn luyện tính chính xác, làm việc khoa học, có tinh thần hợp tích cực trong tìm tòi kiến thức
II Chuẩn bị:
* GV:_Chia nhóm học tập.
_Bảng phụ ?2b/
* HS:_Bảng nhóm.
_MTBT
_Ôn tập các kiến thức : Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp đặt nhân tử chung Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp dùng hằng đẳng thức Phân tích đa thức thành nhân tử bằng phương pháp nhóm hạng tử
III Hoạt động dạy học:
Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ - Đặt vấn đề (5 phút)
_Nêu yêu cầu kiểm tra:
HS1: Làm bài tập 48b tr 22 SGK
HS2: Làm bài tập 48c tr 22 SGK
_Gọi HS trình bày
_Gọi HS nhận xét
_GV nhận xét, ghi điểm
_ĐVĐ: Các em đã học qua 3
phương pháp phân tích, hôm nay
_HS chú ý yêu cầu kiểm tra _HS chuẩn bị câu trả lời
_HS được gọi lên bảng trình bày
_HS khác nhận xét
HS1: Bài tập 48 tr 22 SGK:
b) 3x2 + 6xy + 3y2 – 3z2
= 3(x2 + 2xy + y2 – z2)
= 3[(x2 + 2xy + y2) – z2]
= 3[(x + y)2 – z2]
= 3(x + y + z)(x – y – z)
HS2: Bài tập 48 tr 22 SGK:
c) x2 – 2xy + y2 – z2 + 2zt – t2
= (x2 – 2xy + y2) – (z2 - 2zt + t2)
= (x – y)2 – (z – t)2
= [(x – y) +(z – t)][(x – y)–(z – t)]
= (x – y + z - t)(x – y – z + t)
Trang 2Giáo án Đại số 8
phối hợp các phương pháp đó để
giải loại toán phân tích đa thức
thành nhân tử
_Để phối hợp tốt, các em nêu
nhận xét các đa thức và tìm hướng
giải thích hợp trước khi giải
_HS chú ý nghe để thực hiện
Phân tích đa thức thành nhân
tử bằng cách phối hợp nhiều phương pháp
Hoạt động 2: Ví dụ (8phút)
_GV ghi đề VD1,2 ở bảng
_Với bài toán trên em có thể dùng
phương pháp nào để phân tích ?
(GV ghi bảng theo lời giải của
HS)
_Đến đây bài toán dừng lại được
chưa ? Vì sao ?
_Vậy VD1 dùng pp đặt nhân tử
chung rồi dùng HĐT
_Ở VD2 em định dùng pp nào ?
_Ghi bảng thực hiện theo ý HS
đọc
_Treo bảng phụ ghi cách nhóm
khác hỏi HS: Hãy quan sát và cho
biết cách nhóm này được không ?
Vì sao ?
x2 – 2xy + y2 – 9
= (x2 – 2xy) + (y2 – 9)
hoặc = (x2 – 9) + (y2 – 2xy)
_Treo bảng phụ ghi các bước khi
PTĐTTNT :
Đặt nhân tử chung nếu tất cả các
hạng tử có nhân tử chung
Dùng hằng đẳng thức nếu có
Nhóm nhiều hạng tử : thường
mỗi nhóm có nhân tử chung hoặc
là hằng đẳng thức, nếu cần thiết
phải đặt dấu “-” trước ngoặc và
đổi dấu các hạng tử
_Y/C HS làm ?1 SGK
_Theo dõi, uốn nắn, hoàn chỉnh
_HS: Vì 3 hạng tử đều có 5x nên dùng pp đặt nhân tử chung
_HS: còn phân tích tiếp được vì trong ngoặc là HĐT bình phương một tổng
_HS: cả 4 hạng tử của đa thức không có nhân tử chung nên có thể nhóm các hạng tử rồi dùng HĐT
_HS quan sát ở bảng phụ, suy nghĩ
_HS: cách đó không được vì :
(x2 – 2xy) + (y2 – 9)
= x(x – 2y) + (y + 3)(y – 3) không phân tích tiếp được
(x2 – 9) + (y2 – 2xy)
= (x + 3)(x – 3) + y(y – 2x) cũng không phân tích tiếp được
_HS theo dõi _HS ghi chú để nhớ và thực hiện
_HS làm bài vào vở
_1 HS lên bảng làm và trình
1 Ví dụ:
Phân tích đa thức thành nhân tử
u 5x3 + 10x2y + 5xy2
= 5x(x2 + 2xy + y2)
= 5x(x+ y)2
x2 – 2xy + y2 - 9
= (x2 – 2xy + y2) - 32
= (x – y)2 - 32
= [(x – y) + 3] [(x – y) – 3]
= (x – y + 3)(x – y – 3)
?1 PTĐTTNT 2x3y – 2xy3 – 4xy2 – 2xy
= 2xy(x2 – y2 – 2y– 1)
Trang 3Giáo án Đại số 8
bày
_Cả lớp theo dõi, sửa vào vở
= 2xy[x2 – (y2 + 2y+ 1)]
= 2xy[x2 – (y+ 1)2]
= 2xy[x + (y+ 1)][x – (y+ 1)]
= 2xy(x + y+ 1)(x – y- 1)
Hoạt động 3: Aùp dụng (7 phút)
_GV ghi đề bài tập ?2
_Gọi HS đọc gợi ý SGK
_GV ghi theo lời của GV
_GV nhận xét và sửa chửa
_Treo bảng phụ đề bài ?2 b SGK
_Cho HS tiến hành thảo luận
_GV nhận xét và sửa chửa
_HS đọc đề bài tập ở bảng
_HS đọc gợi ý và xung phong trình bày miệng tại chỗ cho GV ghi bảng
_HS khác nhận xét
_HS đọc đề và tiến hành phân tích thảo luận nhóm cho kết quả
_Các nhóm trình bày kết quả của mình
2 Aùp dụng:
?2
a) x2 + 2x + 1 – y2
= (x2 + 2x + 1) – y2
= (x+1)2 – y2
= [(x+1) + y][(x+1) – y]
= (x + 1 + y)(x + 1 - y) với x = 94,5 và y = 4,5 ta có: (x + 1 + y)(x + 1 - y)
= (94,5 + 1 + 4,5)(94,5 + 1 – 4,5)
= 100 91
= 9100 b) Bạn Việt đã sử dụng các phương pháp :
Nhóm hạng tử
Dùng HĐT
Đặt nhân tử chung
Hoạt động 4: Luyện tập (14 phút)
_GV ghi đề bài tập 51 ở bảng
_Hãy nêu các bước PTĐTTNT
của từng bài?
_Gọi 3 HS xung phong lên bảng
và trình bày
_Theo dõi, sửa chữa, uốn nắn,
hoàn chỉnh
_HS quan sát đề BÀI TẬP
_HS nêu các bước PTĐTTNT sơ lượt cho từng bài
_HS xung phong lên bảng
_HS khác theo dõi, nhận xét
Bài tập 51 tr 24 SGK:
a) x3 – 2x2 + x
= x(x2 – 2x + 1)
= x(x – 1)2 b) 2x2 + 4x + 2 – 2y2
= 2(x2 + 2x + 1 – y2)
= 2[(x2 + 2x + 1) – y2]
= 2[(x + 1)2 – y2]
= 2[(x + 1) + y][(x + 1) – y]
= 2(x + 1 + y)(x + 1 – y) c) 2xy – x2 – y2 + 16
= 16 – (2xy + x2 + y2)
= 42 – (x + y)2
= [4 + (x + y)][4 – (x + y)]
= (4 + x + y)(4 – x - y)
Trang 4Giáo án Đại số 8
_GV nhận xét và sửa chửa
_GV yêu cầu HS đọc đề bài tập
52 ở bảng
_Một số chia hết cho 5 có dạng là
gì?
_Cho HS xung phong
_GV nhận xét và sửa chửa
_HS đọc đề bài tập SGK
_Số chia hết cho 5 có dạng có một thừa số của 5
_HS xung phong
Bài tập 52 tr 24 SGK:
Ta có : (5n + 2)2 – 4
= (5n + 2)2 – 22
= (5n + 2 + 2)(5n + 2 –2)
= (5n + 4).5n
= 5n(5n + 4) 5
Hoạt động 5: Trò chơi ( 10 phút)
_Tổ chức HS thi làm toán nhanh :
+ Đợt 1 : 20z2 – 5x2 – 10xy – 5y2
+ Đợi 2 : 2x – 2y – x2 + 2xy – y2
_Nêu y/c của trò chơi :
* Mỗi đội cử ra 5 HS
* Mỗi HS chỉ được viết một dòng
(trong quá trình PTĐTTNT)
* HS cuối cùng viết các pp mà đội
mình đã dùng khi phân tích
* HS sau có quyền sửa sai của HS
trước
* Đội nào làm nhanh và đúng là
thắng cuộc
Trò chơi dưới dạng thi tiếp sức
_Theo dõi hoạt động thi tiếp sức
_Gọi HS nhận xét, hoàn chỉnh
_Công bố đội thắng cuộc và phát
thưởng
_Hai đội thảo luận nhanh _Trò chơi tiến hành
* 5 HS bắt đầu cuộc thi
* HS còn lại là cổ động viên
_HS theo dõi cổ động đội mình
_HS cổ động viên nhận xét, bổ sung
Đề bài : PTĐTTNT và nêu các
phương pháp mà đội mình đã dùng khi phân tích đa thức (theo thứ tự)
+ Đợt 1 : 20z2 – 5x2 – 10xy – 5y2 = 5(4z2 – x2 – 2xy – y2)
= 5[4z2 – (x2 + 2xy + y2)] = 5[(2z)2 – (x2 + 2xy + y2)] = 5[(2z)2 – (x + y)2]
= 5[2z + (x + y)][2z– (x + y)] = 5(2z + x + y)(2z– x - y) PP: Đặt nhân tử chung, nhóm hạng tử, dùng hằng đẳng thức + Đợt 2 : 2x – 2y – x2 + 2xy – y2 = (2x – 2y) – (x2 - 2xy + y2) = 2(x – y) – (x – y)2
= (x – y)[2 – (x – y)]
= (x – y)(2 – x + y) PP: Nhóm hạng tử, dùng hằng đẳng thức, đặt nhân tử chung
Hoạt động 6: Hướng dẫn về nhà (1 phút)
_ Làm bài tập 54, 55 tr 24 – 25 SGK; 34 tr 7 SBT
_ Ôn tập lại các phương pháp phân tích đa thức thành nhân tử
_Nghiên cứu phương pháp tách hạng tử để phân tích đa thức thành nhân tử qua Bt 53 tr 24 SGK