Thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả trong việc khắc hoạ tính cách nhân vật phản diện qua diện mạo, cử chỉ.. - Đoạn trích kể về việc MGS tìm đến ra mắt và xem xét mua Kiều, q
Trang 1Tuần 8 – Tiết 36 Tiết 36 Ngày soạn:
Văn bản
m giám sinh mua kiều ã giám sinh mua kiều
( Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du )
A Mục tiêu.
Giúp học sinh :
- Thấy đợc tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du: khinh bỉ và căm phẫn
sâu sắc bọn buôn ngời; đau đớn xót xa trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp, bị
chà đạp Thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả trong việc khắc
hoạ tính cách nhân vật phản diện qua diện mạo, cử chỉ
- Rèn kĩ năng đọc, phân tích thơ, tích cách nhân vật
- Giáo dục học sinh lòng thông cảm với những buồn đau của con ngời
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu
- HS : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy- học.
- Tổ chức lớp
- KTBC: ? Đọc thuộc lòng 8 câu thơ cuối trong đoạn trích: Kiều ở
lầu Ngng
Bích Nêu nét đặc sắc về nghệ thuật?
- Đọc chú thích dấu sao sgk
? Nêu vị trí của đoạn trích?
? Hãy cho biết nội dung của đoạn
trích?
- G/v hớng dẫn học sinh đọc
Hs đọc – Tiết 36 nhận xét
? Đoạn trích có thể chia làm mấy
phần? Nêu nội dung từng phần?
? Nêu đại ý cuả đoạn trích?
? Chàng trai họ mã xuất hiện ntn?
? MGS tự giới thiệu lai lịch của
mình ra sao?
I Giới thiệu đoạn trích.
- Đoạn trích gồm 26 câu lục bát ( từ câu623 – Tiết 36 648) nằm ở phần hai Gia biến và lu lạc
- Đoạn trích là một trong những cảnh đặc sắc nhất của T Kiều, ở đây hiện thực xã hội đợc phơi bày: Thế lực của đồng tiền tàn bạo, giá trị con ngời bị chà đạp – Tiết 36 bị hạ thấp và biến thành một thứ hàng hoá
II Đọc - Hiểu văn bản.
1 Đọc – Tiết 36 chú thích
- Chú ý giọng ngời kể, giọng nhân vật, ngữ điệu
2 Bố cục.
- P1: 6 câu đầu – Tiết 36 Kiều nhờ mụ mối tìm ngời
- P2: 16 câu tiếp – Tiết 36 MGS đến mua Kiều
- P3: 4 câu còn lại – Tiết 36 cuộc ngã giá
3 Đại ý.
- Đoạn trích kể về việc MGS tìm đến ra mắt và xem xét mua Kiều, qua đó phơi bày bản chất con buôn ghê tởm của MGS; thể hiện nỗi đau
đớn ê chề, tủi nhục trong cảnh ngộ bất hạnh đầu tiên của đời Kiều
4 Phân tích.
a Nhân vật Mã Giám Sinh.
- Do mụ mối đa đờng
* Lai lịch:
- Viễn khách
- Tên là: MGS
- Quê ở huyện Lâm Thanh
Trang 2? Em có nhận xét gì về lai lịch của
MGS thông qua cách giới thiệu
của hắn?
? Điều đó đợc thể hiện ntn qua lời
nói của hắn?
? Em có cảm nhận ban đầu ntn về
nhân vật này?
? Ngoại hình của MGS có gì đặc
biệt?
? Em có nhận xét gì về ngoại hình
của MGS?
? Cách miêu tả đó của tác giả có
ngụ ý gì?
? Anh chàng họ mã khi đi hỏi vợ
còn có hành động cử chỉ ntn?
? Em hiểu nghĩa của từ tót trong
câu thơ này ntn?
? Qua đó hé lộ bản chất gì của
MGS?
-> Lai lịch rất mập mờ không rõ ràng, không
đáng tin cậy
* Cách ăn nói:
- Cách giới thiệu: viễn khách – Tiết 36 cũng gần
- Cách giao tiếp: trả lời cộc lốc vô lễ -> Nếu ở lời giới thiệu trang nhã bao nhiêu thì khi giao tiếp lại vô lễ nhố nhăng và thiếu văn hoá bấy nhiêu Lời giới thiệu là khách ở xa đén thì khi vấn danh hắn lại nói là cũng gần Điều đó chứng tỏ lời nói không đáng tin cậy, không lơng thiện
* Ngoại hình:
- Ngoại tứ tuần: mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao
-> Là ngời đàn ông đứng tuổi mà vẫn chải chuốt, bỏng bẩy, một phong cách ăn mặc, ngoại hình hoàn toàn không phù hợp với tuổi tác
=> Ngụ ý mỉa mai chê cời – Tiết 36 gợi sự bất lơng, thiếu đứng đắn, thiếu lịch sự
* Hành động cử chỉ:
- Thầy - tớ: lao xao
- Ghế trên - ngồi tót sỗ sàng
- NT: đảo ngữ, từ láy gợi sự lộn xộn, ầm í, thiếu
nề nếp
- Tót: hành động của kẻ hạ lu, hỗn loạn, trởtẽnvà vô học
-> MGS kẻ đóng vai ngời đi hỏi vợ đã đợc mụ mối khoác cho chiếc vỏ aó rất trang trọng ( đa , rớc) cùng với sự trang điểm kĩ lỡng của hắn
nh-ng cũnh-ng khônh-ng thể che giấu đợc bản chất của một con buôn: vừa vô học, vừa hèn hạ nhng lại hợm hĩnh
D Củng cố - Hớng dẫn
? Nêu vị trí của đoạn trích?
? Phân tích tính cách của Mã Giám Sinh và nêu cảm nghĩ của em?
- Học thuộc đoạn trích
- Chuẩn bi: phần còn lại
_
Tuần 8 - Tiết 37 Ngày
soạn:
Văn bản
m giám sinh mua kiều ã giám sinh mua kiều
( Trích Truyện Kiều - Nguyễn Du )
A Mục tiêu.
Trang 3Giúp học sinh :
- Thấy đợc tấm lòng nhân đạo của Nguyễn Du: khinh bỉ và căm phẫn
sâu sắc bọn buôn ngời; đau đớn xót xa trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp, bị
chà đạp Thấy đợc nghệ thuật miêu tả nhân vật của tác giả trong việc khắc
hoạ tính cách nhân vật phản diện qua diện mạo, cử chỉ
- Rèn kĩ năng đọc, phân tích thơ, tích cách nhân vật
- Giáo dục học sinh lòng thông cảm với những buồn đau của con ngời
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu
- HS : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy- học.
- Tổ chức lớp
- KTBC: ? Đọc thuộc lòng 9 câu thơ đầu? Nêu nhận xét về NT trong 9
câu thơ?
- Bài mới:
? Tác giả đã đặt MGS vào tình huống nào
để hắn bộc lộ bản chất của mọt con buôn?
? Bản chất đó đợc bộc lộ ntn?
? Hành động đó của MGS chứng tỏ hắn là
kẻ ntn?
? Mặc dù MGS đã cố che đậy bản chất của
mình khi dùng những lời lẽ của kẻ đi hỏi
vợ (mua ngọc, sính nghi, xin dạy) nhng
càng che đậy, bản chất lại càng lộ rõ hơn
Hãy tìm những chi tiết thể hện điều đó?
? Em có nhận xét gì về từ cò kè mà tác giả
dùng?
? Từ đó nói lên điều gì?
? Khi đã quyết định bán mình chuộc cha,
giờ đây Kiều đang ở cảnh ngộ ntn?
II Đọc - Hiểu văn bản.
4 Phân tích ( tiếp)
a Nhân vật Mã Giám Sinh
* Cảnh mua bán:
+ Khi xem hàng:
- Đắn đo: cân – Tiết 36 sắc, tài
ép cung cầm nguyệt thử bài quạt thơ
-> Hành động của kẻ buôn ngời nhiều kinh nghiệm lọc lõi, sành sỏi
+ Hành vi mua bán:
- Cò kè – Tiết 36 bớt thêm
- Giờ lâu – Tiết 36 ngã giá
- Hs thảo luận – Tiết 36 phá biểu
- Gv chốt
- Cò kè đã lột tả rõ bản chất con buôn: keo kiệt, bủn xỉn, ti tiện, mánh lới lu manh, đa đẩy nâng lên đặt xuống, dìmgiá mặc cả
=> Bộ mặt của phờng buôn thịt bán ngời
bị phơi bày một cách đầy đủ
b Nỗi lòng của Kiều.
* Cảnh ngộ:
- Là ngời có hàng để bán
- Là ngời rao bán
- Tự mình đem mình ra làm món hàng -> Cảnh ngộ hết sức éo le, vừa xót xa, vừa tội nghiệp
* Tâm trạng:
- Thềm hoa một bớc – Tiết 36 lệ hoa mấy hàng
- Ngại ngùng, dợn, e
- Thẹn, mặt dày
Trang 4? Em có nhận xét gì về cảnh ngộ đó?
? Trớc cảnh ngộ đó tâm trạng của Kiều
ntn?
? Khi miêu tả tâm trạng của Kiều, tác giả
đã sử dụng biện pháp NT gì? Tác dụng?
? Thái độ của tác giả ntn đối với Kiều?
? Thái độ của Nguyễn Du trong đoạn trích
này ntn?
? Nêu những nét nghệ thuật và nội dung
đặc sắc của văn bản ?
? N Du đã miêu tả MGS bằng những bút
pháp NT nào?
- Buồn nh cúc, gầy nh mai
- NT: ẩn dụ, so sánh, ớc lệ -> sự buồn rầu, tủi hổ, sợng sùng trong bớc đi, tâm trạng ê chề, đau đớn tái tê, uất ức với một dáng vẻ tiều tuỵ vô cảm, vô hồn
- N Du thể hiện niềm thơng cảm sâu sắc trớc nỗi đau đớn tủi hổ của nhân vật cũng nh trớc thực trạng con ngời bị hạ thấp bị chà đạp
- Thái độ: tố cáo thế lực đồng tiền đã chà đạp lên nhân phẩm con ngời, khinh
bỉ và căm phẫn trớc bọn lu manh, bọn buôn ngời và các thế lực xấu xa
III Tổng kết.
- Hs đọc ghi nhớ
IV Luyện tập
A Miêu tả bằng bút pháp ớc lệ tợng tr-ng
B Miêu tả bằng bút pháp ớc lệ lí tởng hoá
C Miêu tả bằng bút pháp hiện thực, khắc hoạ qua diệm mạo, cử chỉ, hành
động
D Củng cố - Hớng dẫn.
? Về bản chất, tính cách của Mã Giám Sinh ntn?
? Nêu giá trị hiện thực và nhân đạo trong đoạn trích?
- Học bài , nắm chắc nội dung văn bản
- Soạn bài: Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga.
_
Tuần 8 - Tiết 38 Ngày soạn:
Văn bản
Lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga
( Trích “ Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)
A Mục tiêu
- Giúp học sinh nắm đợc cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả,
tác phẩm Qua đoạn trích , hiểu đợc khát vọng cứu ngời, giúp đời của tác giả
và phẩm chất của hai nhân vật: Lục Vân Tiên , Kiều Nguyệt Nga.Tìm hiểu
đặc trng phơng thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện
- Rèn kĩ năng đọc truyện thơ Nôm, phân tích cách kể chuyện và xây
dựng n/v
- Giáo dục học sinh biết yêu quí, trân trọng cái đẹp và biết làm việc
nghĩa
Trang 5B Chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu
- HS : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy- học.
- Tổ chức lớp
- KTBC: ? Đọc thuộc lòng đoạn trích “ Mã Giám Sinh mua Kiều”
? Nêu những nhận xét của em về nhân vật MGS?
- Bài mới:
Đọc chú thích dấu sao sgk
? Nêu hiểu biết của em về
tác giả Nguyễn Đình Chiểu ?
? Sự nghiệp văn học của N Đ
Chiểu đợc chia làm mấy thời kì?
? Kể tên các tác phẩm tiêu biểu
của từng thời kì?
? Truyện Lục Vân Tiên có kết
cấu ntn?
? Truyện thuộc thể loại nào?
? Truyện Lục Vân Tiên có nội
dung ý nghĩa gì?
I Giới thiệu chung.
1 Tác giả.
- Nguyễn Đình Chiểu ( 1822- 1888) nhà giáo, nhà văn, thờng gọi là Đồ Chiểu Sinh ra tại Gia
Định, mất tại Bến Tre
- Cuộc đời có nhiều đau khổ, bất hạnh…nh ngnh sống có ích cho đời
- Nguyễn Đình Chiểu là ngời yêu nớc, tràn đầy tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm
2 Sự nghiệp sáng tác.
- Là một trong những nhag thơ đầu tiên ở Nam
Bộ dùng chữ Nôm làm phơng tiện sáng tác
* Trớc khi Pháp xâm lợc:
- Những sáng tác của ông xoay quanh đề tài đạo
đức xã hội:
Truyện Lục Vân Tiên Dơng từ - Hà mậu
* Sau khi Pháp xâm lợc:
- Ông sáng tác thơ văn khích lệ tinh thần yêu nớc
và khí thế quyết tâm đánh giặc yêu nớc:
Chạy giặc ( 1859) Văn tế nghĩa sĩ cần Giuộc (1861)
3 Tác phẩm.
a Kết cấu:
- Theo kiểu truyền thống: chơng, hồi xoay quanh diễn biến cuộc đời các nhân vật chính
- Truyện thơ Nôm gồm 2082 câu lục bát
b Thể loại
- Truyện thơ nôm dài 2082 câu lục bát
c Nội dung ý nghĩa
* Tuyên truyền đạo lí làm ngời:
- Xem trọng tình nghĩa giữa ngời với ngời trong xã hội Tình cha con, mẹ con, vợ chồng, bạn bè,
…nh
- Đề cao tinh thần nghĩa hiệp sẵn sàng cứu khó, phò nguy
- Thể hiện khát vọng của nhân dân hớng tới lẽ công bằng và những điều tốt đẹp trong xã hội, trong cuộc đời Phê phán lối sống gian ác, thâm hiểm của những con ngời xấu xa
4 Tóm tắt.
?5
Trang 6? Hãy tóm tắt tác phẩm theo
từng phần trong sgk a Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga khỏi taybọn cớp đờng
b Lục Vân Tiên gặp nạn đợc thần dân cứu giúp c.Kiều Nguyệt Nga gặp nạn vẫn một lòng chung thuỷ với Lục Vân Tiên
d Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga gặp lại nhau
D Củng cố - Hớng dẫn.
? Truyện Lục Vân Tiên đợc kết cấu theo kiểu thông thờng của các loại
truyện truyền thống xa ntn?
? Đối với loại văn chơng nhằm tuyên truyền đạo đức thì kiểu kết cấu
đó có ý nghĩa gì?
- Đọc, tìm hiểu kĩ về tác giả, tác phẩm
- Chuẩn bị đoạn trích: LVT
Tuần 8 - Tiết 39 Ngày soạn:
Lục vân tiên cứu kiều nguyệt nga
( Trích “ Truyện Lục Vân Tiên - Nguyễn Đình Chiểu)
A Mục tiêu.
- Giúp học sinh nắm đợc cốt truyện và những điều cơ bản về tác giả,
tác phẩm Qua đoạn trích , hiểu đợc khát vọng cứu ngời, giúp đời của tác giả
và phẩm chất của hai nhân vật: Lục Vân Tiên , Kiều Nguyệt Nga.Tìm hiểu
đặc trng phơng thức khắc hoạ tính cách nhân vật của truyện
- Rèn kĩ năng đọc truyện thơ Nôm, phân tích cách kể chuyện và xây
dựng nhân vật
- Giáo dục học sinh biết yêu quí, trân trọng cái đẹp và biết làm việc
nghĩa
B Chuẩn bị.
- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu
- HS : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy- học.
- Tổ chức lớp
- KTBC: ? Nêu nội dung ý nghĩa của Truyện LVT ?
- Bài mới:
? Dựa vào phần tóm tắt truyện, em hãy
nêu vị trí và nội dung của đoạn trích ?
- Gv hớng dẫn cách đọc - hs đọc -
nhận xét
? Em có thể tách văn bản này thành
I Giới thiệu đoạn trích
- Đoạn trích nằm ở phần đầu của tác phẩm
- Nội dung: kể lại việc nghĩa đầu tiên của LVT
II Đọc - Hiểu văn bản.
1 Đọc - chú thích.
- Chú ý chuyển giọng cho phù hợp khi kể, tả trận đánh, giọng của các nhân vật
2 Bố cục ( 2 phần.)
- P1: 14 câu đầu -> Lục Vân Tiên đánh cớp
Trang 7mấy phần? Nội dung của từng phần?
? Hành động đánh cớp của LVT đợc
tác giả tả và kể qua chi tiết nào?
? Trong khi miêu tả tác giả kết hợp các
biện pháp nghệ thuật nào?
? Hình ảnh đó gợi cho em nhớ lại nhân
vật nào trong truyện cổ tích lớp 6?
? Qua đó em có nhận xét gì về nhân
vật LVT qua hành động đánh cớp cứu
KNN?
? Sau khi đánh tan bọn cớp, LVT đã có
cử chỉ với KNN ntn?
? Khi KNN muốn xuống xe để lạy tạ,
VT đã làm gì?
? Qua hành động cử chỉ lời nói của
VT, em có cảm nhận gì về nhân vật
này?
? Khi KNN có ý muốn đền ơn LVT đã
có thái độ ra sao?
? Thái độ đó giúp em hiểu thêm điều
gì về nhân vật này?
? Nhân vật LVT đã gợi cho em những
tình cảm gì?
? KNN đợc giới thiệu là cô gái ntn?
? Tìm chi tiết miêu tả vẻ đẹp của KNN
- P2: còn lại -> Cuộc trò chuyện giữa Lục Vân Tiên và Kiều Nguyệt Nga
3 Phân tích.
a Hình ảnh Lục Vân Tiên.
* Hành động đánh cớp:
- Bẻ cây - gậy - xông vô
- Tả xung hữu đột
- Nh Triệu Tử phá
- Lâu la vỡ tan, phong lai tử trận -> So sánh Vân Tiên với Triệu Tử Long
- Gợi nhớ: hình ảnh Thạch Sanh diệt đại bàng cứu công chúa Nguyệt Nga
- Là chàng trai có tấm lòng dũng cảm, có khí phách anh hùng, có tài năng, mang dáng dấp của một vị dũng tớng Đồng thời còn là ngời
có lòng vị nghĩa vong thân, không lo hiểm nguy, đánh tan thế lực bạo tàn cứu ngời, giúp
đời
=> Là ngời văn võ xong toàn, mẫu ngời lí t-ởng
* Cách c sử với KNN:
- Thăm hỏi: tên họ, gia đình, lí do gặp nạn
- An ủi: ta đã trừ dùng lâu la
- Vội gạt đi : ngồi đó, chớ ra Phận gái – Tiết 36 phận trai -> Là ngời hào hiệp nhân nghĩa, chân thành vô t ,chính trực Là ngời biết giữ gìn khuôn phép, coi trọng danh dự và đạo đức
+ Thái độ :
- Làm ơn há dễ trông ngời trả ơn
- Nào ai tính thiệt so hơn
- Kiến ngãi bất vi – Tiết 36 phi anh hùng
=> Là ngời trọng nghĩa khinh tài, thái độ vô
t coi đó là một lẽ tự nhiên, là bổn phận của ngời anh hùng, hảo hán, bổn phận của ngời quân tử
- Hs thảo luận, phát biểu
- Gv: Ngỡng mộ, quý trọng, tin tởng
b Hình ảnh Kiều Nguyệt Nga.
- Quê: Tây xuyên
- Cha làm tri phủ Hà Khê
- Đâu giám cãi cha
-> Là con nhà gia giáo danh giá, là cô gái khuê các, là ngời con hiếu thảo
*Lời nói:
- Tha rằng
- Quân tử tạm ngồi
- Tiện tha: lạy, tha
-> Cách nói năng dịu dàng mực thớc, cách
x-ng hô khiêm nhờx-ng, cách trình bày rõ ràx-ng
Trang 8thông qua lời nói?
? Em có nhận xét gì về cách nói của
KNN?
? Khi đợc LVT cứu giúp KNN đã có
thái độ ntn?
? Thái độ đó đã bộc lộ vẻ đẹp phẩm
chất nào của KNN?
? Qua phân tích em có nhận xét gì về
ngôn ngữ mà tác giả sử dụng trong
đoạn trích?
? Nêu những nét đặc sắc về nội dung
và NT của văn bản?
? Hãy phân biệt sắc thía riêng từng lời
thoại của mỗi nhân vật trong đoạn
trích
khúc triết
=> Là cô gái có học thức, thuỳ mị nết na
* Thái độ:
- Xin theo - đền ơn cho chàng
- Giữa đờng:
Tiền của, bạc vàng không có Lấy chi cho phỉ tấm lòng…nh -> Là ngời coi trọng ơn nghĩa – Tiết 36 “ ơn ai một chút chẳng quên”, coi trọng đạo lí ở đời, chân thành và ân tình
=> Đẹp ngời , đẹp nết , toàn mĩ
- Hs thảo luận
- GV chốt: Ngôn ngữ thơ đa dạng, phù hợp với diễn biến tình tiết nhng cũng rất mộc mạc, bình dị, rất tự nhiên dễ đi vào tình cảm tâm hồn ngời đọc
III Tổng kết.
- Hs phát biểu nhận xét
- Gv chốt – Tiết 36 hs đọc ghi nhớ
IV Luyện tập.
+ Hs thảo luận , đại diện nhóm trình bày + Gv chốt:
- Phong lai: hung hãn, dữ tợn, hùng hổ, hống hách,
- Vân Tiên: với phong lai phẫn nộ Với KNN chân thành ân tình
- KNN: mền mỏng, xúc động, thuỳ mị
D Củng cố - Hớng dẫn.
? Văn bản Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga có phảng phất một
truyện dân
gian cổ nào mà em biết?
? Ngôn ngữ giàu sắc thái Nam Bộ đợc thể hiện ntn trong văn bản ?
- Học bài, nắm chắc nội dung, nghệ thuật chính của văn bản
- Soạn bài: Lục Vân Tiên gặp nạn.
- Chuẩn bị: Miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự.
Tuần 8 - Tiết 40
Miêu tả nội tâm trong văn bản
tự sự
A Mục tiêu.
- Giúp học sinh Hiểu đợc vai trò của yếu tố miêu tả nội tâm và mối
quan hệ giữa nội tâm với ngoại hình khi kể chuyện
- Rèn kĩ năng kết hợp kể chuyện với miêu tả nội tâm nhân vật khi viết
bài văn tự sự
- Có ý thức sử dụng đúng, hay khi viết
B Chuẩn bị.
Trang 9- GV: Sgk, sgv, giáo án, tài liệu
- HS : Đọc văn bản và trả lời câu hỏi sgk
C Tiến trình dạy- học.
- Tổ chức lớp
- KTBC: ? Vì sao trong văn bản tự sự lại cần có yếu tố miêu tả? Tác
dụng?
- Bài mới:
- Đọc văn bản sgk
? Tìm những câu thơ tả cảnh và
miêu tả tâm trạng Thuý Kiều
trong đoạn trích trên?
? Tại sao em biết đợc điều đó?
? Dựa vào tiêu chí nào mà ta có
thể phân biệt đợc nh vậy?
? Những câu thơ tả cảnh có mối
quan hệ ntn với việc thể hiện nội
tâm nhân vật?
? Miêu tả nội tâm có tác dụng
ntn đối với việc khắc hoạ nhân
vật trong văn bản tự sự?
? Nhận xét cách miêu tả nội tâm
nhân vật của tác giả?
( Đoạn văn trích: Lão Hạc- Nam
Cao)
I Tìm hiểu yếu tố miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự:
1 Ví dụ1
- Đoạn trích: Kiều ở lầu Ngng Bích
2 Nhận xét.
* Tả cảnh:
- 4 câu đầu
- 8 câu cuối
* Tả nội tâm:
- Bên trời…nhcó khi …nh.ôm
- Đoạn thơ đầu thiên về tả cảch trớc lầu Ngng Bích Đoạn thơ sau tập trung vào miêu tả những suy nghĩ, tâm trạng của Kiều: nghĩ thầm về hoàn cảnh cô đơn, về cuộc đời trôi nổi, thân phận bèo bọt, tâm trạng xót xa
* Biết đợc là nhờ các dấu hiệu:
- Mtả bên ngoài bao gồm cảnh sắc thiên nhiên và ngoại hình của con ngời, sự vật…nh có thể quan sát trực tiếp đợc
- Mtả nội tâm bao gồm suy nghĩ của nhân vật, suy nghĩ của nàng Kiều về thân phận cô đơn, bơ vơ nơi đất khách, về cha mẹ…nh Ta không thể quan sát
đợc một cách trực tiếp từ bên ngoài
* Mối quan hệ qua lại với nhau:
- Miêu tả cảnh sắc giúp ta thấy đợc tâm trạng bên ngoài của nhân vật
- Miêu tả nội tâm giúp ta hiểu đợc hình thức bề ngoài của nhân vật
- Miêu tả nội tâm sẽ khắc hoạ đợc chân dung tinh thần của nhân vật, tái hiện đợc những trăn trở dằn vặt, những rung cảm tinh vi trong tình cảm, t tởng của nhân vật mà miêu tả ngoại hình khó có thể tái hiện đợc
-> Mtả nội tâm có vai trò, tác dụng to lớn trong việc khắc hoạ đặc điểm, tính cách nhân vật
Ví dụ 2:
- Miêu tả: nét mặt, cử chỉ, điệu bộ, cách thức của
L Hạc -> Qua đó bộc lộ tâm trạng đau đớn, giằng
xé, ân hận của lão
3 Ghi nhớ
- Hs đọc ghi nhớ (Sgk tr 117)
Trang 10? Miêu tả nội tâm trong văn bản
tự sự có tác dụng gì? Có mấy
cách miêu tả nội tâm nhân vật?
? Thuật lại đoạn trích MGS mua
Kiều bằng văn xuôi, chú ý miêu
tả nội tâm của nàng Kiều?
? Đóng vai nhân vật Thuý Kiều
kể lại việc báo ân báo oán trong
đó bộc lộ trực tiếp tâm trạng của
T Kiều lúc gặp Hoạn Th?
? Kể lại tâm trạng của em sau
khi để xảy ra 1 chuyện có lỗi với
bạn?
II Luyện tập.
Bài tập 1
- Những câu thơ miêu tả nội tâm của Thuý Kiều: Nỗi mình thêm tức nỗi nhà
Thềm hoa một bớc lệ hoa mấy hàng Ngại ngùng dợn gió e sơng, Ngừng hoa bóng thẹn trông gơng mặt dày
-> Chuyển những câu thơ thành văn xuôi theo ngôi thứ nhất hoặc thứ 3
Bài tập 2
* Lu ý:
- Ngôi kể: kể theo ngôi thứ nhất
- Nội dung: kể lại vụ sử án
* Tham khảo:
Vì vậy để cho Hoạn Th thấm thía hết cái ý muốn trả thù và nỗi căm giận chính đáng đã kết tụ trong lòng tôi bấy lâu nay, tôi đã hạ mình mà chào hỏi ả một cách đầy mỉa mai và đe doạ:
- Chào mừng tiểu th họ Hoạn đã đến thăm tệ xá!
Bài tập 3
- Gv hớng dẫn:
+ Nội dung câu chuyện mang ý nghĩa giáo dục
đạo đức
+ Cần miêu tả nhân vật và miêu tả nội tâm nhân vật
D Củng cố- Hớng dẫn.
? Vai trò, tác dụng của miêu tả nội tâm trong văn bản tự sự?
- Học bài , nắm chắc nội dung
- Soạn bài: LVT gặp nạn.