Giáo Án 10 CB - Hay Nhất

Con người khgông ngừng cải thiện đời sống của mình mặc dù quá trình đó trải qua một thời gian rất dài .Đó là sự xuất hiện loài người trên Trái đất, sự tiến hóa của loài người và sự sáng

Tuần 1.Tiết 1 Ngày 25 tháng 08 năm 2008

Bài 1

SỰ XUẤT HIỆN LOÀI NGƯỜI VÀ

ĐỜI SỐNG BẦY NGƯỜI NGUYÊN THỦY.

I MỤC TIÊU :

1 Kiến thức:

Học sinh phải năm vựng các kiến thức sau

Học sinh cần phải hiểu về mốc thời gian, bước tiến của con người trong chặng đường dài lịch sử

Con người khgông ngừng cải thiện đời sống của mình mặc dù quá trình đó trải qua một thời gian rất dài Đó là sự xuất hiện loài người trên Trái đất, sự tiến hóa của loài người và sự sáng taọi ra công cụ lao động,phát triển sản xuất – Cuộc cách mạng đá mới

2 Kĩ năng:

- Hình thành kĩ năng phân biệt mốc thời gian lịch sử

- Rèn luyện kĩ năng phân tích đánh giá những sự kiện lịch sử

- Rèn luyện kĩ năng trình bày nội dung lịch sử kết hơp với sử dụng mô hình, tranh ảnh khảo cổ học

3 Tư tưởng:

- Học sinh cần thấy được vai trò và tác dụng của lao động trong tiến trình phát triển của xã hội loài người

- Học sinh phải biết trân trọng những sáng tạo của tổ tiên và xác định cần phải phấn đấu sáng tạo nhiều hơncho sự phát triển của xã hội loài người

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên:

- Giáo án - SGK - Tài liệu tham khảo - Mô hình tranh ảnh

2 Học sinh:

- Vở – SGK – Tìm hiểu bài trước

III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

1 Oån định lớp: 1’

2 Nêu vấn đề : Chúng ta thấy rằng để có được con người hoàn thiện như ngày nay thì con người chúng ta đã

phải trải qua một quá trình lâu dài hàng triệu năm lịch sử, xuất phát từ một loài vượn cổvà nhờ vào lao độngchúng ta không ngừng cải thiện mình Chúng ta hãy tìm hiểu qua trình đó diện ra như thế nào như thế

3 Nội dung bài mới :

TG HĐ THẦY VÀ TRÒ KIẾN THỨC CƠ BẢN

15’ GV.Trước hết gv kể chuyện về nguồn gốc của dântộc VN (Bà Aâu Cơ) và chuyyen thượng đế sáng

tạo ra loài người, sau đó nêu câu hỏi: loài người từ

đâu mà ra ? Câu chuyện kể trên có ý nghĩa gì?

HS Qua hiểu biết, qua câu chuyện GV kể vàđọc

SGK trả lời câu hỏi

- Khoảng 6 triệu năm

- Đến 4 triệu năm

GV Dẫn dắt thảo luận, nhận xét bổ sung và chốt

A Sự xuất hiện loài người

Loài người do một loài vượn cổ chuyểnbiến thành, cách ngày nay khoảng 6 triệunăm

Khoảng 4 triệu năm trước đây người tối cổđã xuất hiện ở Đông Phi, Inđônêxia, TrungQuốc, Việt Nam

Trả lời :

- Đi bằng hai chân, đôi tay được tự do để sử dụng

công cụ

- Trán thấp bợt ra phía sau, u mày cao

- Hộp sọ lớn hơn hộp sọ vượn, não đã hình thành

trung tâm phát tiếng nói

Hỏi:

Thế nào là người tối cổ ?

Trả lời:

Người tối cổ biết sử dụng những mảnh đá có sẵn

và sau đó biết ghè một mặt của hòn đá cuội làm

Người tối cổ biết sử dụng những mảnh đá có sẵn

và sau đó biết ghè một mặt của hòn đá cuội làm

Họ biết ghè hai mảnh đá với nhau để tạo ra lửa

Họ giữ lửa trong nhiều năm để sưởi ấm, đuổi thú

dữ, nướng chín thức ăn

Hỏi:

Người tinh khôn xuất hiện như thế nào?

Trả lời:

Vào khoảng 4 vạn năm trước đây(cuối thời kì đá

mới), Người tinh khôn xuất hiện ( người hiện đại)

Hỏi :

Em hãy nêu những đặc điểm của người tinh khôn?

Trả lời:

- Cấu tạo cơ thể như ngày nay, xương cốt nhỏ như

người tối cổ, bàn tay khéo léo linh hoạt

- Hộp sọ và thể tích não phát triển, trán cao mặt

phẳng, cơ thể ngọn linh hoạt

Hỏi :

Em hãy cho biết những tiến bộ kĩi thuật của Người

tinh khôn và tác dụng của những tiến bộ đó ?

Trả lời:

B Đặc điểm của người tối cổ

(SGK)

KL Người tối cổ chưa bỏ hết dấu tích của

vượn, nhưng họ đã là người, đây là bướcnhảy vọt đầu tiên trong lịch sử từ vượn thànhngười

C Đời sống bầy người nguyên thủy

- Người tối cổ biết sử dụng những mảnh đácó sẵn và sau đó biết ghè một mặt của hònđá cuội làm công cụ

- Họ biết ghè hai mảnh đá với nhau để tạo ralửa

- Qua quá trình lao động, chế tác và sử dụngcông cụ lao động, cơ thể và sống con ngườiđã có nhiều thay đổi

- Người tối cổ sống trong hang động, đã cóquan hệ hợp quần, có người đứng đầu, có sựphân công lao động, họ sống quây quần theoqua hệ ruột thịt gồm 5 – 7 gia đình gọi đó làBầy người nguyên thủy

2 Người tinh khôn và óc sáng tạo

A Người tinh khôn

- Vào khoảng 4 vạn năm trước đây(cuối thời

kì đá mới), Người tinh khôn xuất hiện ( ngườihiện đại)

- Đây là bước nhảy vọt thứ hai của laòi ngườivà từ đây các chủng tộc xuất hiện

* Đặc điểm của người tinh khôn

(SGK)

- Biết ghe 2 rìa của hòn đá cuội làm công cụ

- Cung tên ra đời làm cho việc săn bắn có hiệu

quả hơn, thức ăn tăng lên, côn người rời hang

động ra dựng lều bằng cành cây để ở

- Cư trú “nhà cửa” phổ biến

Hỏi:

Em cho biết những tiến bộ kĩ thuật thời đá mới?

Trả lời:

Ghè đẽo những mảnh thành hình dạng ngọn, chính

xác, thích hợp từng công việc khác nhau , công

cụ được mài nhẵn ở rìa lưỡi hoặc toàn thân, thích

ứng từng công việc, dao, rìu, biết đan lưới đánh

Vì con người đã tiến từ săn bắn, lượm hái, đánh

cá sang trồng trọt và chăn nuôi

B Oùc sáng tạo

- Biết ghe 2 rìa của hòn đá cuội làm công cụ

- Biết chế tác cung tên (đời sống được cảithiện )

- Cư trú “nhà cửa” phổ biến

KL Đến khoảng 1 vạn năm trước đây, loài

người tiến vào thời đá mới với sự tiến bộ của

con người

3 Cuộc cách mạng thời đá mới.

- Con người đã tiến từ săn bắn, lượm hái,đánh cá sang trồng trọt và chăn nuôi

- Biết khai thác từ thiên nhiên cái cần thiếtcho cuộc sống của mình

- Biết lấy những tấm da thú che thân, biếtdùng đò trang sức, dùng sáo, đàn

KL Con người đã không ngừng sáng tạođể có cuộc sống tốt hơn, vui hơn nhưng cuộcsống của họ còn thấp kém, bấp bênh(4 – 5vạn năm) và chỉ ổn định hơn từ thời đá mới

4 Củng cố: HS trả lời các câu hỏi sau.

- Thế nào là Người tối cổ, là bầy người nguyên thủy?

Hãy nêu các tiến bộ kỉ thuật của Người tinh khôn?

5 Dặn dò:

Các em học những câu hỏi trong SGK, ghi nhớ những mốc phất triển quan trọng của loài người

Bài 2 XÃ HỘI NGUYÊN THỦY

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

Học sinh cần năm rõ các vấn đề sau

- Những bườc tiến của xã họi loài người

- Sự xuất hiện thị tộc và bộ lạc

- Bôủi đầu của thời đại kim khí, sự xuất hiện tư hữu, giai cấp và nhà nước ra đời

1 Giáo viên : Tranh ảnh về thị tộc, bộ lạc các công cụ đồ đồng và đồ sắt, giáo án

2 Học sinh : Tìm hiểu bài trước, SGK

III TIẾN TRÌNH :

1 Oån định lớp:

2 Hỏi bài cụ: Tại sao thơì đá mới lại được coi là một cuộc cách mạng ?

3 Nội dung bài mới:

10’

13’

GV cho HS đọc SGK và hỏi

Hỏi: Tổ chức của người tinh khôn là gì?

Trả lời: Là thị tộc và bộ lạc.

Hỏi: Thi tộc và bộ lạc là gì?

Trả lời:

- Thị tộc là những nhóm người (khoảng vài chục

người) gồm 2 – 3 thế hệ, có chung dòng máu

sinh sống

- Trong thị tộc con cháu có thói quen kính trọng

ông bà cha mẹ và ông bà cha mẹ chăm lo bảo

đảm nuôi dạy con cháu

- Bộ lạc là sự liên kết của nhiều thị tộc, có họ

hàng và cùng có nguồn gốc tổ tiên xa xôi

Hỏi:

Em hãy giải thích tính cộng đồng của thị tộc?

Trả lời :

- Do nhu cầu kiếm ăn và công cụ lao động đòi

hỏi mọi người phải hợp tác với nhau

- Thức ăn kiếm được thời kì đó còn ít, chưa

nhiều, cho nên người ta thấy cần phải phân phát

một cách công bằng và hưởng thụ bằng nhau

Hỏi Em hãy cho biết công cụ kim khí ra đời như

1.Thị tộc và bộ lạc.

- Thị tộc là những nhóm người (khoảng vàichục người) gồm 2 – 3 thế hệ, có chung dòngmáu sinh sống

- Bộ lạc là sự liên kết của nhiều thị tộc, có họhàng và cùng có nguồn gốc tổ tiên xa xôi

- Giữa các thị tộc bộ lạc thường có quan hệgắn bó, giúp đỡ lẫn nhau

- Trong thị tộc có tính cộng đồng cao, mọingười làm chung, ăn chung và chưa có của tưhữu

2 Buổi đầu của thời đại kim khí.

thế nào? Và so sánh với thời kì đồ đá

Trả lời

+ Cách ngày nay 5500 năm công cụ đồng đỏ

xuất hiện ở Tây Á và Ả Rập (nóng

chảy 12000 C, mềm)

+ Cách ngày nay 4000 năm cư dân trên Trái đất

đã biết dùng đồng thau.(700 – 8000C)

+ Cách ngày nay 3000 năm công cụ đồ sắt xuất

hiện ở Tây Á, Nam Aâu

- Năng suất lao động cao hơn công cụ bằng đá

Hỏi Công cụ kim khì ra đời có ý nghĩa như thế

nào?

Trả lời – Năng suất lao động được nâng cao

- khia phá được những vùng rộng lớn, có thể cày

sâu cuốc bậm

Hỏi - Tư hữu là gì? Tư hữu xuất hiện như thế

nào?

Trả lời – Là hình thức sở hữu mà tất cả tư liệu

sản xuất và sản phẩm lao động thuộc về cá nhân

- Đồ kim khí xuất hiện, sản xuất phát triển, con

người có của dư thừa

- Một số người đứng đầu thị tộc, bộ lạc lợi dụng

chức phận để chiếm đoạt của công thành của tư

và chẳng bao họ trở nên giàu có và thế là Tư

hữu xuất hiện

Hỏi Tư hữu xuất hiện, xã hội loài người có

những thay đổi gì ?

Trả lời Gia đình thay đổi, gia đình phụ hệ thay

thế gia đình mẫu hệ

- Công cụ bằng đồng đã bắt đầu xuất hiện + Cách ngày nay 5500 năm công cụ đồng đỏxuất hiện ở Tây Á và Ả Rập

+ Cách ngày nay 4000 năm cư dân trên Tráiđất đã biết dùng đồng thau

- Cách ngày nay 3000 năm công cụ đồ sắt xuấthiện ở Tây Á, Nam Aâu

- Tác dụng + Năng suất lao động tăng

+ Khai thác thêm đất đai trồng trọt

+ Thêm nhiều ngành nghề mới

3 Sự xuất hiện tư hữu và xã hội có giai cấp.

- Đồ kim khí xuất hiện, sản xuất phát triển, conngười có của dư thừa

- Một số người đứng đầu thị tộc, bộ lạc lợidụng chức phận để chiếm đoạt của công thànhcủa tư và chẳng bao họ trở nên giàu có và thếlà Tư hữu xuất hiện

- Trong xã hội bắt đầu có sự phân biệt giàunghèo và dẫn tới giai cấp xuất hiện

- Gia đình phụ hệ ra đời

- Công xã thị tộc bị tan vỡ

- Con người đứng trước ngưỡng cửa của xã hội

có giai cấp đầu tiên – xã hội cổ đại.

4 Củng cố: Thế nào là thị tộc, bộ lạc, tính cộng đồng của bộ lạc ?

Sự xuất hiện đồ kim khí và ý nghĩa của nó ? Sự xuất hiện tư hữu và sự thay đổi của xã hội loài người?

5 Dặn dò: Các em học những câu hỏi trong SGK, ghi nhớ những mốc phất triển quan trọng của loài người.

Chương II -XÃ HỘI CỔ ĐẠI

Bài 3 CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG ĐÔNG

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức : Học sinh cần phải nắm vững các vấn đề sau.

- Những đặc điểm điều kiện tự nhiên và kinh tế ban đầu của các quốc gia cổ đại phương Đông, từ đó thấyđược ảnh hưởng của điều kiện tự nhiên và nền tảng kinh tế đến sự hình thành nhà nứơc, cơ cấu xã hội, thểchế chính trị của các quốc gia trong khu vực này

- Đặc điểm của quá trình hình thành xã hội có giai cấp và nhà nước, cơ cấu xã hội của các quốc gia cổ đạiphương Đông

- Cơ cấu bộ máy nhà nước, quyền lực của nhà vua

- Những thành tựu to lớn của văn hóa cổ đại phương Đông

2 Tư tưởng:

Bồi dượng cho học sinh lòng tự hào về truyền thống lịch sử của các dân tộc phương Đông, trong đó có ViệtNam

3 Kĩ năng: Rèn luyễn kĩ năng sử dụng bản đồ, phân tích đánh giá, nhận định các sự kiện lịch sử.

- Hiểu, biết đánh giá các bức tranh lịch sử

- Các tranh ảnh về các mô hình của thời kì này

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên: Bản đồ “Các quốc gia cổ đại” hoặc bản đồ thế giới và một số tranh ảnh về các dòng sông lớn ,

về đồ gốm

2 Học sinh: Tìm hiêu bài trước và sưu tập thêm một số tranh ảnh

III TIẾN TRÌNH

1 Oån định lớp.

2 Hỏi bài cũ: – Sự xuất hiện đồ kim khí và ý nghĩa của nó ?

- Sự xuất hiện tư hữu và sự thay đổi của xã hội loài người?

3 Giới thiệu bài mới : Phương Đông được coi là cái nôi của văn minh nhân loại và các quốc gia ỏe đây được

hình thành từ rất sớm và s cũng đạtg nhiều thành tựu văn hóa rực rỡ Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về cácquốc gia ở đây

4 Nội dung bài mới.

14’

Hỏi Em hãy nêu thời gian hình thành và điều kiện

tự nhiên của các quốc gia cổ đại phương Đông?

Trả lời Khoảng 3500 năm đến 2000 năm TCN, cư

dân tập trung khá đông thêo từng bộ lạc trên các

thềm đất cao gần các con sông lớn : sông Aán, sông

Hằng (Aán Độ), sông Nin(Ai Cập), sông Hoàng

Hà(Trung Quốc)

- Đất đai ở đây màu mỡ phì nhiêu

Hỏi Sự phát triển kinh tế của các quốc gia cổ đại

phương Đông?

Trả lời - Do điều kiện tự nhiên thuận lợi cho nên

cư dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông

- Cư dân ở đây phải xây dựng hệ thống thủy lợi,

cho nên mọi người liên kết, gắn bó với nhau trong

1 Điều kiện tự nhiên và sự phát Triển kinh tế.

A Điều kiện tự nhiên

Khoảng 3500 năm đến 2000 năm TCN, cư dântập trung khá đông thêo từng bộ lạc trên cácthềm đất cao gần các con sông lớn : sông Aán,sông Hằng (Aán Độ), sông Nin(Ai Cập), sôngHoàng Hà(Trung Quốc)

- Đất đai ở đây phì nhiêu, màu mỡ,phù sa,lượng mưa đều đặn phân bố theo mùa

B Kinh tế

- Do điều kiện tự nhiên thuận lợi cho nên cư

15’

tổ chức công xã

- Biết trồng mỗi năm hai vụ lúa

- Chăn nuôi gia súc, làm gốm dệt vải

- Trao đổi sản phẩm giữa các vùng

Hỏi Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình

thành giữa trên cơ sở nào ?

Trả lời - Sự phát triển của sản xuất dẫn tới sự

phân hóa giai cấp, giàu nghèo, quý tộc bình dân từ

đó nhà nước ra đời

Hỏi Các quốc gia cổ đại phương Đông được hình

thành khi nào và ở đâu?

Trả lời - Từ khoảng giữa thiên niên kỉ IV – III

TCN các quốc gia cổ đại phương Đông dược hình

thành trên lưu vực những dòng sông lớn như ở

sông Nin (Ai Cập), ở lưu vực Lưỡng Hà, sông Aán,

sông Hoàng Hà (TQ) Đây là những nhà nước ra

đời vào loại sớm nhất

Hỏi Xã hội cổ đại phương Đông có mấy tầng lớp?

Trả lời - Xã hội cổ đại phương Đông có 3 tầnglớp.

+ Tầng lớp Qúy tộc

+ Tầng lớp Nông dân công xã

+ Tầng lớp Nô lệ

Hỏi Em cho biết vai trò của nông dân công xã

trong xã hội cổ đại phương Đông?

Trả lời Nông dân công xã có vai trò rất quan

trọng, là lưc lượng chính tạo ra của cải vật chất

nuôi sống xã hội

Hỏi Chế độ cổ đại phương Đôngđược hình thành

trên cơ sở nào?

Trả lời.Nhờ có kinh tế phát triển, các cư dân

phương Đông sớm bước vào xã hội có giâi cấp và

nhà nước, từ khoảng thiên niên kỉ thứ IV – III

TCN, bên các triền sông lớn

Hỏi Nhà nước cổ đại phương Đông được hình

thành như thế nào? Cơ cấu xã hội ra sao?

Trả lời - Xã hội có giai cấp và nhà nước được

hình thành từ liên minh các bộ lạc, liên kết với

nhau do nhu cầu trị thủy

- Nhà nước được lập ra để quản lý xã hội, cơ cấu

dân ở đây sống chủ yếu bằng nghề nông

- Cư dân ở đây phải xây dựng hệ thống thủylợi, cho nên mọi người liên kết, gắn bó vớinhau trong tổ chức công xã

- Biêt trồng mỗi năm hai vụ lúa

- Chăn nuôi gia súc, làm gốm dệt vải

- Trao đổi sản phẩm giữa các vùng

2 Sự hình thành các quốc gia cổ đại.

A Cơ sở hình thành

- Sự phát triển của sản xuất dẫn tới sự phânhóa giai cấp, giàu nghèo, quý tộc bình dân từđó nhà nước ra đời

B Qúa trình hình thành

- Từ khoảng giữa thiên niên kỉ IV – III TCNcác quốc gia cổ đại phương Đông dược hìnhthành trên lưu vực những dòng sông lớn như ởsông Nin (Ai Cập), ở lưu vực Lưỡng Hà, sôngAán, sông Hoàng Hà (TQ) Đây là những nhànước ra đời vào loại sớm nhất

3 Xã hội cổ đại phương đông

- Xã hội cổ đại phương Đông có 3 tầng lớp.+ Tầøng lớp quý tộc gồm các quan lại, các thủlĩnh quân sự và những người phụ trác lễ nghi,tôn giáo Họ sống sung sướng giữa trên sự bóclột nông dân

+ Tầng lớp nông dân công xã

Đây là những nông dân do nhu cầu trị thủy chonên họ gắn bó với nhau

+ Tầng lớp nô lệ Là tầng lớp thấp kém trongxã hội

- Trong xã hội cổ đại phương Đông, nông dâncông xã có vai trò rất quan trọng, là lưc lượngchính tạo ra của cải vật chất nuôi sống xã hội,nhưng họ bị quý tộc áp bước bóc lột phải nộpmột phần sản phẩm thu hoạch và làm khôngcông cho quý tộc

4 Chế độ chuyên chế cổ đại

24’

bộ máy mang tính chất chuyên chế trung ương tập

quyền

- Đứng đầu là vua, giúp việc cho vua là bộ máy

hành chính quan liêu gồm toàn bọn quý tộc

Hỏi Em hãy cho biết sự ra đời của Lịch và Thiên

văn học?

Trả lời - Lịch và thiên văn học ra đời từ rất sớm,

vì nó gắn với nhu cầu sản xuất nông nghiệp

- Từ việc quan sát sự chuyển động của Mặt Trăng,

Mặt Trời con người đã sáng tạo ra lịch, gọi là nông

lịch, tính được một năm có 365 ngày, được chia

làm 12 tháng

- Đó cũng là cơ sở để tính thhời gian và mùa, thời

gian được tính bằng năm, tháng, tuần, ngày Mùa

có mùa mưa, mùa khô, mùa gieo trồng

- Con người biết đo thời gian bằng ánh sáng mặt

trời và tính được mỗi ngày có 24 giờ

Hỏi Chữ viết ở phương Đông ra đời như thế nào?

Trả lời

- Quan hệ xã hội ngày càng trở nên phong phú và

đa dạng, người ta cần phải nghi chép và lưu giữ

những gì đã diện ra và thế là chữ viết ra đời

- Chữ viết ra đời được coi là một phát minh lớn

của loài người, lúc đầu chỉ là chữ tượng hình về

sau cải biến thêm một chút gọi là chữ tượng ý

Hỏi Em hãy cho biết sự ra đời của toán học và

nhữnh thành tựu của nó?

Trả lời

- Toán học cũng xuất hiện từ rất lớn, từ việc người

ta cần tính toán lại diện tích rộng đất sau khi bị

ngập nước và tính toán trong xây dựng

Những hiểu biết về toán học của người xưa đã để

lại nhiều kinh nghiệm quý

- Người Ai Cập giỏi hình học, họ tính được số pi

= 3,16, tính được diện tích hình tròn, hình cầu ,

hình tam giác

- Người Lưỡng Hà giỏi số học

- Người Aán Độphát minh ra chữ số Ả Rập.(từ 0

đến 9)

Hỏi Em hãy cho biết những thành tựu kiến trúc

lớn của các quốc gia cổ đại phương Đông?

Trả lời Kim tự tháp (Ai Cập), những khu đền thấp

ở Aán Độ, Thành Babi lon ở Lưỡng Hà, Vạn Lý

- Xã hội có giai cấp và nhà nước được hìnhthành từ liên minh các bộ lạc, liên kết với nhau

do nhu cầu trị thủy

- Nhà nước được lập ra để quản lý xã hội, cơcấu bộ máy mang tính chất chuyên chế trungương tập quyền

- Đứng đầu là vua, giúp việc cho vua là bộmáy hành chính quan liêu gồm toàn bọn quýtộc

- Vua là người đứng đầu, có quyền lực tối cao,gọi đó là chế độ chuyên chế cổ đại

5 Văn hoấ cổ đại phương đông

A Sự ra đời của lịch pháp và thiên văn học

- Lịch và thiên văn học ra đời từ rất sớm, vì nógắn với nhu cầu sản xuất nông nghiệp

- Từ việc quan sát sự chuyển động của MặtTrăng, Mặt Trời con người đã sáng tạo ra lịch,gọi là nông lịch, tính được một năm có 365ngày, được chia làm 12 tháng

- Đó cũng là cơ sở để tính thhời gian và mùa,thời gian được tính bằng năm, tháng, tuần,ngày Mùa có mùa mưa, mùa khô, mùa gieotrồng

- Con người biết đo thời gian bằng ánh sángmặt trời và tính được mỗi ngày có 24 giờ

B Chữ viết

- Quan hệ xã hội ngày càng trở nên phong phúvà đa dạng, người ta cần phải nghi chép và lưugiữ những gì đã diện ra và thế là chữ viết rađời

- Chữ viết ra đời được coi là một phát minh lớncủa loài người, lúc đầu chỉ là chữ tượng hìnhvề sau cải biến thêm một chút gọi là chữ tượng

ý

- Có nhiều hình thức viết chữ khác nhau, nhưviết trên các vỏ cây, trên những tấm đất sét lớn(Lưỡng Hà), trên xương, mai rùa, tre, trúc (TQ)

C Toán học

Toán học cũng xuất hiện từ rất lớn, từ việcngười ta cần tính toán lại diện tích rộng đất sau

Trường Thành (TQ) khi bị ngập nước và tính toán trong xây dựng.

Những hiểu biết về toán học của người xưa đãđể lại nhiều kinh nghiệm quý

D Kiến trúc

- Nghệ thuật kiến trúc phương Đông cổ đạiphát triển rất phong phú, như Kim tự tháp (AiCập), những khu đền thấp ở Aán Độ, ThànhBabi lon ở Lưỡng Hà, Vạn Lý Trường Thành(TQ)

4 Củng cố :

- Điều kiện tự nhiên của các quốc gia cổ đại phương Đông rất thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp

- Các quốc ggia ở đây cũng được hình thành từ rất sớm và xã hội có giai cấp và nhà nước ra đời cũng rất sớmvới 3 tầng lớp cơ bản trong xã hội

- Chế độ chuyên chế trung ương tập quyền được hình thành

- Pương Đông có một nền văn hóa phát triển với nhiều thành tựu rực rỡ

5 Dặn dò:

- Các em về học và ôn những kiến thức cơ bản của bài học hôm nay

- Các em tìm hiểu trước bài mới

Bài 4

CÁC QUỐC GIA CỔ ĐẠI PHƯƠNG TÂY – HI LẠP VÀ RÔ-MA

I MỤC TIÊU.

1 Kiến thức: Học sinh cần năm rõ các kiến thức cơ bản sau.

- Điều kiện thiên nhien của vùng Địa Trung Hải với sự phát triển thủ công nghiệp, thương nghiệp đường biểnvà với chế độ chiếm nô

- Từ cơ sở kinh tế xã hội đã dẫn đến sự hình thành thể chế nhà nước dân chủ cộng hoầ Hilạp – Rô-ma

1 Giáo viên: Bản đồ “Các quốc gia cổ đại” hoặc bản đồ thế giới và một số tranh ảnh để minh họa.

2 Học sinh: Tìm hiểu bài ở nhà trước và chuẩn bị một số tranh ảnh minh họa.

III TIẾN TRÌNH.

1.Oån định lớp.

2 Hỏi bài cũ: – Chế độ chuyên chế cổ đại phương đông được hình thành như thế nào?

- Những thành tựu văn hóa phương Đông cổ đại?

3 Giới thiệu bài mới

Các quốc gia cổ đại phương Tây – Hilạp và Rô-ma ở bên bờ Bắc Địa Trung Hải, giống như một cái hồ lớn,tạo nên giao thông thuận lợi giữa các nước với nhau Do đó, vùng này từ rất sớm đẫ có những hoạt động hànghải, ngư nghiệp và buôn bán đường biển Trên cơ sở đó các quốc gia cổ đại phương Tây – Hilạp và Rô-mađã phát triển cao về kinh tế – xã hội, có nền văn hóa phát triển rực rỡ

Trả lời - Nằm ở bờ Bắc Địa Trung Hải.

- Lãnh thổ phần lớn là núi và cao nguyên

- Khí hậu ấm áp, trong lành

- Đồng bằng nho,û hẹp, là những thung lũng xen

kẽ các núi đá vôi, đất đai ít màu mỡ, chủ yếu là

đất đồi, khô và rắn vì thế lưỡi cuốc, lưỡi

càybằng đồng không phát huiy tác dụng

Hỏi Điều kiện để phát triển nông nghiệp ở

ĐTH như thế nào?

Trả lời Đồng bằng nhỏ, hẹp, là những thung

lũng xen kẽ các núi đá vôi, đất đai ít màu mỡ,

chủ yếu là đất đồi, khô và rắn vì thế lưỡi cuốc,

lưỡi càybằng đồng không phát huy tác dụng

Khoảng đầu thiên niên kỉ I TCN đồ sắt đã

xuất hiện và có một ý nghĩa hết sức quan trọng

+ Sản xuất phát triển hơn, diện tích được mở

1 Thiên nhiên và đời sống con người

A Thiên nhiên

- Nằm ở bờ Bắc Địa Trung Hải

- Lãnh thổ phần lớn là núi và cao nguyên

- Khí hậu ấm áp, trong lành

- Đồng bằng nhỏ, hẹp, là những thung lũng xenkẽ các núi đá vôi, đất đai ít màu mỡ, chủ yếu làđất đồi, khô và rắn vì thế lưỡi cuốc, lưỡicàybằng đồng không phát huy tác dụng

B Đời sống con người

- Nông nghiệp

Khoảng đầu thiên niên kỉ I TCN đồ sắt đãxuất hiện và có một ý nghĩa hết sức quan trọng.+ Sản xuất phát triển hơn, diện tích được mởrộng, năng suất cao hơn

+ Đất đai ở khu vực ĐTH không thích hợp trồngcác cây lương thực, chỉ thích hợp trồng cây lưuniên như nho, ôlưi

rộng, năng suất cao hơn

+ Đất đai ở khu vực ĐTH không thích hợp trồng

các cây lương thực, chỉ thích hợp trồng cây lưu

niên như nho, ôlưi

Hỏi Kinh tế chủ yếu của các quốc gia cổ đại

phương tây là gì?

Trả lời.

Thủ công nghiệp và thương nghiệp là ngành

kinh tế chủ yếu

Có nhiều thệ giỏi khéo tay, như sản xuất đồ gốm

tráng men, trang trí hoa văn rất đẹp

Nhiều xưởng thủ công sản xuất các mặt hàng

cao cấp ra đời

Từ việc buôn bán đó tiền tệ đã xuất hiện ở mỗi

thị quốc đều có đồng tiền riêng

Hỏi Thị quốc là gì?

Trả lời.

Thị quốc là quốc gia nhỏ, nằm ở thung lũng xen

kẽ với những núi đá vôi

-Thành thị có phố xá, lâu đài, đền thơ, sân vận

động và quan trọng là có bến cảng

- Kinh tế chủ yếu là thủ công và thưng nghiệp,

buôn bán bằng đường biển

- Cư dân sống tập trung ở thành thị, với những

vùng đất trồng trọt xung quanh

Hỏi Chế độ chiếm hữu nô lệ ở phương Tây như

thế nào?

Trả lời.

Nô lệ là một lực lượng đông đảo nhất trong xã

hội, tạo ra của chính nôi sống xã hội, nhưng

không có quyền gì, họ là tài sản riêng của chủ

nô

Hỏi Nền dân chủ Aten?

Trả lời

- Thể chế dân chủ chủ nô Aten do đại hội công

dân bầu và cử ra cơ quan nhà nước, quyết định

mọi công việc nhà nước , họ không chấp nhận có

vua

- Nhưng trong xã hội đó thì chỉ có dân địa

KL Vì thế ở ĐTH thiếu lương thực

- Thủ công nghiệp và thương nghiệp là ngànhkinh tế chủ yếu

+ Thủ công nghiệp, xuất hiện các thợ giỏi khéotay, nhiều xưởng thủ công có quy mô khá lớn sảnxuất các mặt hàng có chất lượng cao

+ Thủ công nghiệp phát triển dẫn tới thương mạicũng phát triển, các mặt hàng thủ công được đưa

đi trao đổi khắp nơi và họ mua vè là lương thưc,hương liệu, tơ lụa và mặt hàng quan trọng là nôlệ

+ Từ việc buôn bán đó tiền tệ đã xuất hiện ởmỗi thị quốc đều có đồng tiền riêng

KL Như thế kinh tế ĐTH phát triển mau lẽ Hilạp và Rô-ma sớm trở thành những quốc giagiàu mạnh

2 Thị quốc Địa Trung Hải.

B Chế độ chiếm hữu nô lệ

- Trong xã hội cư dân chủ yếu là

+ Dân địa phương

+ Kiều dân + Nô lệ

Nô lệ là một lực lượng đông đảo nhất trong xãhội, tạo ra của chính nôi sống xã hội, nhưngkhông có quyền gì, họ là tài sản riêng của chủnô

C Nền dân chủ Aten

- Thể chế dân chủ chủ nô Aten do đại hội côngdân bầu và cử ra cơ quan nhà nước, quyết địnhmọi công việc nhà nước , họ không chấp nhận cóvua

phương mới có quyền công dân

- Đó là nền dân chủ của ggiai cấp chủ nô

- Hàng năm bầu ra hội đông 500 người

- Hội đòng đó đưa ra một số quyết định như buôn

bán với nước nào, loại hàng nào, thông qua ngân

sách hàng năm, thông qua trỡ cấp cho người

nghèo, đưa ra biện pháp duy trì nền dân chủ,

quyết định chiến tranh

Hỏi Sự ra đời của lịch và chữ viết cổ đại Hi Lạp

và Ro-ma ?

Trả lời

- Nhờ đi biển, họø xác định được Trái đất là hình

cầu

- Người Rô-ma tính được 1 năm có 365 ngày và

¼ ngày, một tháng có 30, 31 ngày, riêng tháng 2

có 28 ngày

Gvcho học sinh đọc sách giáo khoa và đưa ra

những câu hỏi

Hỏi: Tại sao các hiểu biết của người phương

Đông đến thời Hi Lạp mới thực sự trở thành

khoa học?

Trả lời:

- Nó đã vượt lên trên sự nghi chép và giải thích

các bài toán cụ thể

- Người ta đã đưa ra các định lí, định đề cụ thể

như: Pitago, talét, ơ clít

GV cho học sinh nói thêm về một số nhà khoa

học như: Pitago, talét, ơ clít

Hỏi : Em hãy nêu một vài tác phẩm nổi tiếng và

giá trị của nó?

Trả lời:

Bản anh hùng ca của Hô-me là I-li-át và

Ô-đi-xê, Xôphốclơ- ơđip làm vua

Những tác phẩm này đạt tới trình độ hoàn thiện

về ngôn ngữ, có kết cấu chặt chẽ, đậm tính nhân

đạo, phản ánh cuộc sống xã hội

Hỏi : Em hãy cho biết những công trình nổi tiếng

và giá trị của nó?

Trả lời:

Tác phẩm Người lực sĩ ném địa, thần Vệ nự

Mi-lô, đấu trương ở Rô-ma, đền Pactê-vông

- Nhưng trong xã hội đó thì chỉ có dân địaphương mới có quyền công dân

- Đó là nền dân chủ của ggiai cấp chủ nô

D Về xã hội

Chênh lệch giàu nghèo ngày càng tăng, mâuthuẫn chủ nô và nô lệ ngày càng sâu sắc vì thếnô lệ đã đứng lên phản kháng ở Hi Lạp và Rô-ma

3 Văn hóa cổ đại Hi Lạp và Rô-ma.

A Lịch và chữ viết

- Lịch Người Hi Lạp và Rô-macó nhiều hiểubiết chính xác hơn về Trái đất và Mặt trời Vìvẫy cách tính lịch của ho rất gần với lịch củachúng ta ngày nay

- Chữ viết Do nhu cầu sản xuất, con người cầnghi chép

Người Hi Lạp và Lẫm đã sáng tạo ra hệ thốngchữ cái, lúc đầu có 20 chữ về sau bổ sung thêmsáu chữ tạo thành hệ chữ cái hhoàn chỉnh nhưngày nay

B Sự ra đời của khoa học

Những hiểu biết của người Hi Lạp mới trở thànhkhoa học vì:

- Nó đã vượt lên trên sự nghi chép và giải thíchcác bài toán cụ thể

- Người ta đã đưa ra các định lí, định đề cụ thểnhư: Pitago, talét, ơ clít

C Văn học

Có nhiều nhà biên kịch với các tác phẩm vănhọc nổi tiếng như bản anh hùng ca của Hô-me làI-li-at và O-âđi-xê, Xôphốclơ- ơđip làm vua Những tác phẩm này đạt tới trình độ hoàn thiệnvề ngôn ngữ, có kết cấu chặt chẽ, đậm tính nhânđạo, phản ánh cuộc sống xã hội

D Nghệ thuật

Người Hi Lạp cổ đại đã để lại rất nhiều tượng vàđền đài có giá trị đạt tới trình độ tuyệt mĩ nhưTượng nữ thần A-tê-na đội mũ chiến binh Người Rô-ma có nhiều đền đài, cầu máng dẫn

Các công trình đó có giá trị đạt tới trình độ tuyệt

mĩ, mang dáng vẻ oai nghiêm, đồ sộ, hoành

tráng

nước, trường đấu Mang dáng vẻ oai nghiêm,đồ sộ, hoành tráng

4 Củng cố: Những thành tựu văn hóa của Hi Lạp và Rô-ma

5 Dặn dò: Các em về học bài và tìm hiểu trước bài mới.

Bài 5.

TRUNG QUỐC PHONG KIẾN.

I KIẾN THỨC

1.Kiến thức:Học sinhn cần năm vững các kiến thức cơ bản sau.

- Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc và quan hệ giai cấp trong xã hội

- Bộ máy chính quyền phong kiến hình thành, củng cố từ thời Tần, Háncho đến thời Minh, Thanh Chính sáchđối ngoại của các hoành đế Trung Quốc

- Những đặc điểm về kinh tế TQ thời phong kiến : nông nghiệp là chủ yếu, hưng thịnh theo chu kì, mầmmống quan hệ kinh tế tư bản xuất hiện nhưng còn yếu ớt

- Trung Quốc có một nền văn hóa phát triển rực rỡ

- Trên cơ sở sự kiện lịch sử, học sinh biết phân tịch rút ra kết luận

- Biết sử dụng sơ đồ, năm vững các khái niệm cơ bản

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên

- Bản đồ TQ và một số tranh ảnh tư liệu về văn hóa

- Sơ đồ các triều đại phong kiến TQ, sơ đồ bộ máy nhà nước

2 Học sinh Tìm hiểu bài trước và sư tầm một số tranh ảnh , cho học sinh tự vẽ sơ đồ.

III TIẾN TRÌNH.

1 Oån định lớp.

2 Hỏi bài cũ: – Trình bày những thành tựu văn hóa cổ đại Hi Lạp và Rô-ma?

3.Giới thiệu bài mới :Trung Quốc vào những thế kỉ cuối TCN sản xuất phát triển, xã hội phân hóa giai cấp,

nên chế độ phong kiến được hình thành sớm và kéo dài từ 221TCN – 1911 Lịch sử phong kiến TQ trải quanhiều biến động lớn với sự thăng hoa và suy thoáigiữa các triều đại phong kiến

Thời cổ đại trên lưu vực sông Hoàng Hà và

Trường Giang xuất hiện nhiều quốc gia nhỏvà

thường xuyên rẩy ra chiến tranh nhằm thôn

tính lẫn nhau làm thành cục diệ xuân thu chiến

quốc

- Đến thế kỉ IVTCN, nước Tần có tiềm lực

kinh tế quân sự mạnh hơn cả đã lần lượt tiêu

diệt các đối thủ và thống nhất toàn Trung

Quốc vào năm 221TCN

Hỏi Xã hội Trung Quốc như thế nào?

1 Trung Quốc thời Tần – Hán.

A Trung Quốc thời Tần (221 – 206 TCN)

- Năm 221 TCN, Nhà Tần đã đánh bại 6 nước nhỏ,thống nhất Trung Quốc

- Các giai cấp mới được hình thành

+ Phong kiến gồm quý tộc và địa chủ

+ Nông dân gồm tự canh và lĩnh canh(tá điền)

- Quan hệ bóc lột địa tô của địa chủ phong kiến đãđược xác lập

- Vua Tần tự xưng là Hoàng đế, tự coi mình làđấng tối cao có quyền hành tuyệt đối

Trả lời.

-Các giai cấp mới được hình thành

+ Phong kiến gồm quý tộc và địa chủ

+ Nông dân gồm tự canh và lĩnh canh(tá điền)

- Quan hệ bóc lột địa tô của địa chủ phong

kiến đã được xác lập

- Vua Tần tự xưng là Hoàng đế, tự coi mình là

đấng tối cao có quyền hành tuyệt đối

Hỏi Bộ máy nhà nước Tàn như thế nào?

Trả lời.

Tần Thủy Hoàng

Thừa tướng Thừa tướng

(quan văn) (quan võ)

Các quân coi giữ tài chính,

Lương thực, binh mã

Thái thú

Quan đứng đầu quận

Huyện lệnh,

Quan đứng đầu huyện

- Sau 15 năm tồn tại nhà Tần bị cuộc khủng

hoảng Trần Thắng và Ngô Quoảng lãnh đạo

làm suy yếu

Hỏi Nhà Hán được thiết lập như thế nào?

Trả lời.

- Lưu Bang, một địa chỏ Phong kiến đã lập ra

nhà Hán

+ Nhà Hán tiếp tục củng cố bộ máy thống trị

+ Tiếp tục bành trướng và mở rộng lãnh thổ

Hỏi Nhà Đường được thiết lập như thế nào?

Trả lời.

- Cuối thời kì nhà Hán mâu thuẫn

- Sau mấy thế kỉ rối ren, Lý Uyên đã lật đổ

nhà Tần

Hỏi Kinh tế dưới thời Đường như thế nào?

Trả lời Kinh tế phát triển tương đối toàn diện

Hỏi Tình hình chính trị và đối ngoại dưới thời

Đường?

Trả lời.

- Xây dựng bộ máy quan lại và luật pháp của nhànước

B Trung Quốc thời Hán (206 tcn - 220)

- Lưu Bang, một địa chỏ Phong kiến đã lập ra nhàHán

+ Nhà Hán tiếp tục củng cố bộ máy thống trị + Tiếp tục bành trướng và mở rộng lãnh thổ

2 Sự phát triển chế độ phong kiến Dưới thời Đường.

- Thủ công và thương nghiệp

+ Phát triển thịnh đạt

+ Các xưởng thủ công ra đời

- Tiếp tục củng cố chính quyền trung ương làm

cho bộ máy nhà nước hoàn chỉnh

- Cử người thân tín đi cai quản các địa phương

và trấn ải biên cương

- Mở các khoa thi tuyển chon người hiền tài

Tiếp tục chính sách xâm lược, bành trướng thế

lực, xâm lược Nội Mông, Triều Tiên, An Nam

GV nói về sự ra đời của nhà Minh

- Đầu tkxiii trên thảo nguyên Mông Cổ hình

thành một nhà nước chuyên chế rất mạnh do

Thành Cát Tư Hạn đứng đầu

- Đến 1271, Mông Cổ tiến đánh TQ và lập ra

triều Nguyên(1271 - 1368)

- Nhân dân TQ hết sức cực khổ dưới triều

Nguyên

- Năm 1368 Chu Nguyên Chương lật đổ nhà

Nguyên, lập nên nhà Minh

Hỏi Tình hình kinh tế dưới triều Minh như thế

nào ?

Trả lời.

+ Nhà Minh thực hiện nhiều biện pháp nhằm

khôi phục và phát triển kinh tế

+ Đến đầu thế kỉ XVI, mầm mống quan hệ sản

xuất tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện ở Trung

Quốc

+ Một số xưởng thủ công lớn ra đời

+ Xuất hiện những chủi xưởng lớn

+ Các nhà buôn lớn cũng xuất hiện

+ Các thành thị lớn như Nam Kinh, Bắc Kinh

+ Nhà Minh rất chú ý xây dựng nhà nước

chuyên chế tập quyền

+ Năm 1380, quyết định xóa bỏ chức Thừa

tướng, Thái úy, thai vào đó là các Thượng thư

phụ trách các bộ và lãnh đạo các tỉnh

(Nhà Minh lập ra 6 bộ : Lại, Hộ, Lễ, Binh,

3 Trung Quốc thời Minh – Thanh.

A Trung Quốc thời Minh(1368 - 1644)

+ Năm 1380, quyết định xóa bỏ chức Thừa tướng,Thái úy, thai vào đó là các Thượng thư phụ tráchcác bộ và lãnh đạo các tỉnh

+ Hoàn chỉnh bộ máy quan lại + Hoàng đế tập trung mọi quyền lực trong taynhưnắm quân đội, phong tước ban cấp ruộng đất chocon cháu

- Xã hội

+ Cuối thời Minh, nạn chiếm ruộng đất diễn ranghiêm trọng, nông dân đói khổ vì nạn sưu caothuế nặng

+ Hoàng đế tập trung mọi quyền lực trong

taynhư nắm quân đội, phong tước ban cấp

ruộng đất cho con cháu

- Xã hội

+ Cuối thời Minh, nạn chiếm ruộng đất diễn ra

nghiêm trọng, nông dân đói khổ vì nạn sưu cao

thuế nặng

+ Các vương công có nhiều “hoàng trang”

ruộng đất mênh mông

+ Mâu thuẫn xã hội sâu sắc, nhiều cuộc khởi

nghĩa nông dân nổ ra

+ Cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành đã lật đổ

nhà Minh

Hỏi Nhà Thanh được thiết lập như thế nào và

những chính sách cai trị của nhà Thanh?

Trả lời

- Năm 1644 một bộ tộc ở Đông Bắc Trung

Quốc là người Mãn đã đánh bại Lý Thành lập

nên nhà Thanh

- Nhà Thanh thực hiện chế độ bức dân tộc,

mặc dù đã có nhiều biện pháp xoa dịu

+ Bắt người Hán theo phong tục tập quán của

người Thanh

GV giải tích cho học sinh hiểu về chính sách

“bế quân tỏa cảng”

Hỏi Nho giáo do ai sáng lập nội dung và tư

tưởng của nó?

Trả lời - Nho giáo Do Khổng Tử khởi xướng

- Khổng Tử (551 – 479 TCN), Tên thật là

Khâu, hiệu là Trọng Ni, người nước Lỗ,

- Khổng tử có học thức uyên bác

+ Nội dung đêø cập những mối quan hệ chủ yếu

trong xã hội như : vua – tôi, cha – con, chồng –

vơ và dùng đạo đước làm cơ sở cho dường lối

trị nước

+ Nền tảng giáo lí của ông là Nhân và Lễ, hai

vấn đề này nó liên quan chặt chẽ với nhau,

Nhan là nội dung cơ bản của lễ, còn Lễ là biểu

hiện, tiêu chuẩn của Nhân

+ Mâu thuẫn xã hội sâu sắc, nhiều cuộc khởi nghĩanông dân nổ ra

+ Cuộc khởi nghĩa của Lý Tự Thành đã lật đổ nhàMinh

B Trung Quốc thời nhà Thanh (1644 - 1911)

- Năm 1644 một bộ tộc ở Đông Bắc Trung Quốc làngười Mãn đã đánh bại Lý Thành lập nên nhàThanh

- Nhà Thanh thực hiện chế độ bức dân tộc, mặc dùđã có nhiều biện pháp xoa dịu

- Những mâu thuẫn đó đã dẫn tới các cuộc khởinghĩa nông dân và đã làm cho nhà Thanh ngàycàng suy yếu

- Giữa lúc đó, tư bản phương Tây đua nhau nhòmngó, xâm lược và xâu xé Trung Quốc

- Nhà Thanh thực hiện chính sách “bế quan tỏacảng” dẫn tới sự sụp đổ của nhà Thanh 1911

4 Văn hóa Trung Quốc tghời phong kiến

A Tư tưởng

- Nho giáo Do Khổng Tử khởi xướng + Nội dung đêø cập những mối quan hệ chủ yếutrong xã hội như : vua – tôi, cha – con, chồng – vơvà dùng đạo đước làm cơ sở cho dường lối trị nước.+ Nho giáo là công cụ sắc bén phục vụ chế độphong kiến tập quyền, là cơ sở lí luận và tư tưởngcủa chế độ phong kiến Trung Quốc

- Phật giáo

Được truyền bá từ Aán Độ và phát triển thịnh đạtnhất ở thời kì nhà Đường

+ Nho giáo là công cụ sắc bén phục vụ chế độ

phong kiến tập quyền, là cơ sở lí luận và tư

tưởng của chế độ phong kiến Trung Quốc

Hỏi Tại sao nói Văn học là một trong những

trang nổi bật nhất của văn hóa Trung Quốc,

đặc biết là thơ Đường và tiểu thuyết?

Trả lời

- Thơ Đường Phản ánh toàn diện bộ mặt xã

hội TQ lúc đó và đạt đến đỉnh cao nghễ thuật

tiêu biểu với các tác giả như Lý Bạch, Đỗ

Phủ, Bạch Cư Dị , nó còn đặt cơ sở nghễ

thuật phong cách và luật thơ cho thi ca TQ sau

này

- Tiểu thuyết là hình thức phát triển thời

Minh, Thanh Có nhiều tác phẩm nổi tiếng như

Thủy hử của Thi Nại Am, Tam quốc diễn

nghĩa của Lưu Quán Trung, các tác phẩm

này ra đời trên cơ sở những câu chuyện lịch sử

được lưu truyền trong dân gian

Hỏi Khoa học – kĩ thuật TQ phát triển như thế

nào?

Trả lời + Trung Quốc có 4 phát minh quan

trọng đối với lịch sử Trung Quốc (Giấy, in, la

bàn, thuốc súng )

+ Có một số công trình kiến trúc nghệ thuật

đặc sắc ( Vạn lí trường thành, Cố cung Bắc

Kinh, Tử cấm thành, )

B.Sử học

- Thời Tây Hán có bộ sử kí Tư Mã Thiên

- Thời nhà Đường cơ quan sử quán được thành lập

C Văn học

Văn học là một trong những trang nổi bật nhất củavăn hóa Trung Quốc, đặc biết là thơ Đường và tiểuthuyết

D Khoa học-kỉ thuật

- Toán học, Thiên văn học, Y dược đạt nhiềuthành tựu quan trọng

- Kĩ thuật

+ Trung Quốc có 4 phát minh quan trọng đối vớilịch sử Trung Quốc (Giấy, in, la bàn, thuốc súng )+ Có một số công trình kiến trúc nghệ thuật đặcsắc ( Vạn lí trường thành, Cố cung Bắc Kinh, Tửcấm thành, )

4.Củng cố: Văn hóa TQ có những thành tựu gì nổi bật.

5.Dặn dò: Các em về học bài và tìm hiểu trước bài mới.

Chương IV: ẤN ĐỘ THỜI PHONG KIẾN Bài 6: CÁC QUỐC GIA ẤN VÀ VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG ẤN ĐỘ

I MỤC TIÊU:

1 Kiên thức.Giáo viên làm cho học sinh năm được các vấn đề sau.

- Aán Độ là quốc gia có nền văn minh lâu đời và phát triển cao, có ảnh hưởng nhiều đến các nước châu Á vàthế giới

- Thời vương triều Gúp-ta là thời kì định hình văn hóa truyền thống Aán Độ

- Nội dung văn hóa truyền thống

2 Thái độ Làm cho học sinh thấy rõ, văn hóa Aán Độ có ảnh hưởng trực tiếp đến văn hóa Việt Nam, đó là cơ

sở tạo nên mối quan hệ kinh tế và văn hóa mật thiếtgiữa hai quốc gia

3 Kĩ năng Rèn luyễn kĩ năng phân tích tổng hợp, đánh giá các sự kiện lịch sử.

II CHUẨN BỊ.

1 Giáo viên Bản đồ Aán Độ cổ đại Tranh ảnh về các công trình kiến trúc nghệ thuật.

2 Học sinh Chuẩn bị bài trước ở nhà và sưu tập một số tranh ảnh có giá trị về văn hóa

III TIẾN TRÌNH.

2 Hỏi bài cũ Em hãy nêu các thành tựu văn hóa chủ yếucủa Trung Quốc thời phong kiến.

3 Giới thiệu bài mới

Aán Độ là một quốc gia lớn, diện tích hơn 3 triệu km2, gấp 10 lần VN và 15 lần Anh quú«c, hai bờ biển lại có

2 dãy núi Đông Gát vàtây Gát ngăn cách với cao nguyên Đề can Miền Bắc bằng phẳng rộng lớn, màu mỡ,là lưu vực hai con sông Aán và sông Hằng, đó là lãnh thổ gốc, quê hương , nơi sinh trưởng văn hóa truyềnthống của văn minh Aán Độ

4 Bầi mới.

12’ GV khái quoát qua lịch sử và văn hóa AĐ cho

học sinh hiểu

Hỏi Qúa trình hình thành và phát triển của

quốc gia Ma-ga-đa?

Trả lời.

- Khoảng 500 năm TCN quốc gia Ma-ga-đa

lớn mạnh nhất và đã chinh phục các nước nhỏ

khác

- Trải qua 10 đời vua đến thế kỉ III TCN, xuất

hiện ông vua A-sô-ca nổi bật nhất trong lịch

sử Aán Độ

+ Oâng xây dựng một đất nước hùng cường, rồi

đem quân đi đánh bại hầu hết các quốc gia

nhỏ để thống nhất Aán Độ

+ Sau đó, một lòng theo phật, tạo điều kiện

cho phật giáo truyền bá khắp đất nước

- Đến cuối thế kỉ III A-sô-ca qua đời, Aán Độ

rơi vào thời kì chia rẽ, khủng hoảng kéo dài

cho đến đầu công nguyên

1 Thời kì các quốc gia đầu tiên.

- Khoảng 1500 năm TCN ở lưu vực sông Hằng cóđiều kiện thuận lợi (Đông Bắc ấn) các quốc gia cổđại xuất hiện

- Nhưng các quốc gia đó thường xuyên tranh giàngảnh hưởng lẫn nhau

- Khoảng 500 năm TCN quốc gia Ma-ga-đa lớn mạnhnhất và đã chinh phục các nước nhỏ khác

- Trải qua 10 đời vua đến thế kỉ III TCN, xuất hiệnông vua A-sô-ca nổi bật nhất trong lịch sử Aán Độ.+ Oâng đánh bại hầu hết các quốc gia nhỏ để thốngnhất Aán Độ

+ Sau đó, một lòng theo phật, tạo điều kiện cho phậtgiáo truyền bá khắp đất nước

- Đến cuối thế kỉ III A-sô-ca qua đời, Aán Độ rơi vàothời kì chia rẽ, khủng hoảng kéo dài cho đến đầucông nguyên

Hỏi Tại sao nói vương triều Gúp-ta là thời kì

định hình và phát triển văn hóa truyền thống

Aán Độ ?

Trả lời Đến đầu công nguyên, miền Bắc AĐ

được thống nhất lại, bước vào một thời kì phát

triển cao và rất đặc sắc của lịch sử Aán Độ đó

là thời kì vương triều Gúp-ta

Vương triều Gúp-ta đã có vai trò tổ chức

kháng cựchônglại sự xâm lấn của các bộ tộc

Tây á, tấn công cao nguyên Đê-ca, làm chủ

hầu như toàn bộ miền Trung Aán Độ

Hỏi Phật giáo ra đời và phát triển như tghế

nào ở AĐ?

Trả lời

- Phật giáo do hoàng tử Sítđác ta sáng lập Ở

thành phố Ka-pi-la-va-xtu – miền Bắc AĐ

- Đạo phật được truyền bá mạnh mẽ dưới thời

vua A-sô-ca, và nói chia thành hai phái Đại

thừa (Tức là cỗ xe lớn ;ở VN, TQ, NB; giáo lí

là nhấn mạnh đến lòng khoan dung, mở rộng

con đường noi gương Phật trong mọi người)và

Tiểu thừa(Cỗ xe nhỏ; cho rằng người xuất

datu hành sẽ rũ bỏ mọi ham muốn , mọi người

phải tự hoàn thiện mình )

- Cùng với sự truyền bá và sùng tín đạo phật,

người ta đã làm hàng chục ngôi chùa hang và

tượng phật đẹp

Hỏi Đạo giáo phát triển như thế nào ở AĐ?

Trả lời

+ Đây là tôn giáo bắt nguồn từ tín ngưỡng cổ

xưa của người Aán Độ

+ Người ta xây dựng nhiều ngôi đền bằng đá

rất đồ sộ, với phong cách nghễ thuật rất độc

đáo, để thờ các vị thần siêu nhiên mà con

người sợ hãi

Hỏi Em hãy nêu những nết cơ bản về chữ

viết, kiến trúc, điêu khắc văn học

Trả lời

- Chữ viết Người Aán Độ có chữ viết rất sớm

+ Ban đầu là chữ đơn giản, sau đó sáng tạo

thành chữ Phạm

+ Chữ Phạm được hoàn chỉnh từ thời A-sô-ca

2 Thời kì vương triều Gúp-ta và sự phát triển Văn hóa truyền thống Aán Độ.

A Vương triều Gúp-ta.(319 - 467)

- Đến đầu công nguyên, Bắc AĐ được thống nhất lạivà phát triển cao dưới vương triều Gúp-ta

- Vương triều Gúp-ta có công rất lớn trong việc thốngnhất và mở rộng lạnh thổ Aán Độ

- Không chỉ vẫy Vương triều Gúp-ta và sau đó là sựđịnh hình và phát triển của văn hóa truyền thống AánĐộ

B Sự phát triển văn hóa truyền thống Aán Độ

- Phật giáo:

+ Đạo phật được truyền bá mạnh dưới thời A-sô-ca,vương triều Gúp-ta và Hác sa đến thế kỉ thứ VII.+ Cùng với sự truyền bá và sùng tín đạo phật, người

ta đã làm hàng chục ngôi chùa hang và tượng phậtđẹp

- Aán Độ giáo (Hinđu giao)+ Đây là tôn giáo bắt nguồn từ tín ngưỡng cổ xưa củangười Aán Độ

+ Người ta xây dựng nhiều ngôi đền bằng đá rất đồsộ, với phong cách nghễ thuật rất độc đáo, để thờ các

vị thần siêu nhiên mà con người sợ hãi

- Chữ viết Người Aán Độ có chữ viết rất sớm + Ban đầu là chữ đơn giản, sau đó sáng tạo thành chữPhạm

+ Chữ Phạm được hoàn chỉnh từ thời A-sô-ca và phổbiến rỗng rãi thời Gúp-ta

- Kiến trúc, điêu khắc, văn học

+ Thời Gúp-tacó những kiến trúc, điêu khắc và tácphẩm văn học tuyệt vời, làm cho văn hóa Aán Độ pháttriển rực rỡ

+ Văn hóa Aán Độ có ảnh hưởng trưc tiếp đến văn hóaĐông Nam Á

và phổ biến rỗng rãi thời Gúp-ta.

- Kiến trúc, điêu khắc, văn học

+ Thời Gúp-ta có những kiến trúc, điêu khắc

và tác phẩm văn học tuyệt vời, làm cho văn

hóa Aán Độ phát triển rực rỡ

+ Văn hóa Aán Độ có ảnh hưởng trưc tiếp đến

văn hóa Đông Nam Á

4 Củng cố : Vương triều Gúp-ta có sự phát triển mạnh.

Nền văn hóa Aán Độ phát triển rực rỡ

5 Dặn dò: Các em về học bài và tìm hiểu bài mới trước.

Bài 7

SỰ PHÁT TRIỂN LỊCH SỬ VÀ NỀN VĂN HÓA ĐA DẠNG CỦA ẤN ĐỘ

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức :Làm cho học sinh phải năm vững các nội dung quan trọng sau.

- Sự phát triển của lịch sử Aán Độ trong các thế kỉ VII – XII

- Vương triều Hồi giáo Đê-li

- Vương triều Môgôn

- Những biến đổi của lịch sử văn hóa Aán Độ

2 Tư tưởng: Học sinh cần phải thấy rõ nhân dân Aán Độ đã sáng tạo ra nền văn hóa với những thành tựu hết

sức rực rỡ, có ảnh hưởng lớn tới các nước trong khu vực ĐNA và văn minh loài người

3 Kĩ năng: - Rèn luyễn kĩ năng phân tích, đánh giá nhận định các sự kiện lịch sử.

-Kĩ năng trình bày các sự kiện lịch sử với cách miêu tả

II CHUẨN BỊ:

1 Giáo viên: Bản đồ Aán Độ cổ đại, mọt số tranh ảnh văn hóa Aán Độ

2 Học sinh: Tìm hiểu bài trước , sưu tập một số tranh ảnh có liên quan tới văn hóa Aán Độ

III TIẾN TRÌNH BÀI HỌC.

1 Oån định lớp : 1p

2 Hỏi bài cũ: Tại sao nói thời kì Gup-ta là thời kì định hình và phát triển cho văn hóa truyền thống Aán Độ?

3 Giới thiệu bài mới :

Có thể nói thời kì vưng triều Gup-ta ở đầu cho sự phát triển ở lưu vực sông Hằng và phía Bắc, làm cơ sở chovăn hóa truyền thống Aán Độ – văn hóa Hin-đu Nền văn hóa đó nó vẫn tiếp tục phát triển và mở rộng chođến sau này với những nền văn minh rực rỡ hơn

4 Nội dung bài mới:

8’

GV Xâu chuội những sự kiện lịch sử từ thời

vương trièu Gúp-ta cho đến thế kỉ VII

Hỏi Nguyên nhân dẫn tới sự chia rẽ ở Aán

Độ vào thế kỉ VII?

Trả lời

- Chính quyền trung ương bị suy yếu

- Đất nước bị chia làm hai miền Bắc và

Nam

Hỏi Sự phát triển của nền văn hóa AĐ như

thế nào?

Trả lời.

- Mặc dù đất nước bị chia cắt nhưng nền văn

hóa nhưng nền văn hóa vẫn phát triển sâu

rộng như chữ viết, văn học và nghễ thuật

Hinđu, đặc biệt là văn học và nghễ thuật thời

Gúp-ta

Hỏi Vương triều Hồi giáo Đê-li được thành

lập như thế nào ?

Trả lời Aán Độ đã trả qua một thời kì phát

1 Sự phát triển của lịch sử và văn hóa Truyền thống trên toàn lãnh thổ Aán Độ.

A Sự phat triển của lịch sử

- Đến thế kỉ VII, Aán Độ lại bị rơi vào tình trạng chiarẽ, phân tán

- Chia làm hai miền Bắc và Nam, mỗi miền có banước

B Văn hóa truyền thống trên toàn lãnh thổ Aán Độ

- Mặc dù đất nướca bị chia rẽ, nhưng nền văn hóatruyền thống Aán Độ vẫn tiếp tục phát triển sâu rộng

- Với điều kiện thuận lợi nước Pa-la-va đã có côngtrong việc truyền bá văn hóa AĐ đến các nước ĐNA

Vì vẫy văn hóa truyền thống của AĐ phát triển rộngtrên toàn lãnh thổ và có ảnh hưởng ra bên ngoài

18’

triển, nhất là về văn hóa truyền thống, nhưng

không chống lại sự xâm lược từ bên ngoài và

vì thế vào thế kỉ XIII bị người Thổ xâm lược

Hỏi Vương triều Hồi giáo đã thực thi chính

sách gi?

Trả lời.

Thi hành chính sách áp bức dân tộc, bắt

người AĐ theo đạo Hồi

Tự dành cho mình những ưu tiên ruộng đất

và địa vị trong bộ máy quan lại

Hỏi Vương triều Hồi giáo Đê-li đã có

những đóng góp gì cho văn hóa AĐ?

Trả lời – có nhiều công trình kiến trúc mang

đậm dấu ấn Hồi giáo

-Là sự phát hiện lẫn nhau giữa hai nền văn

minh đặc sắc là Aán Độ Hinđu giáo và A-rập

Hồi giáo

- Thương nhân Aán Độ đã đưa đạo Hồi truyền

bá ở một số nước ĐNA

Hỏi Vương triều Mô-gôn được hình thành

như thế nào?

Trả lời

Thế kỉ XV, Vương triều Hồi giáo Đê-li bắt

đầu suy yếu, thì cũng là lúc mà một bộ phận

dân Trung Á khác do thủ lĩnh – vua Ti-mua

Leng chỉ huy, cũng theo đạo Hồi tự nhận là

dòng dọi Mông Cổ tấn côngb vào Aán Độ lập

nên vương triều Mô-gôn(1526 - 1707)

Hỏi Vương triều Mô-gôn phát triển nhất ở

thời đại nào? Vì sao?

+ Xây dựng một chính quyền mạnh trên cơ

sở liên kết quý tộc

+ Xây dựng khối hòa hợp dân tộc, tôn giáo

+ Hạn chế sự bóc lột quá đáng của quý tộc

và địa chủ

+ Đưa ra mức thế đúng, hợp lí, thống nhất hệ

thống cân đong và đo lường

2 Vương triều Hồi giáo Đê-li.

- Đến đầu thế kỉ thứ XIII người Hồi giáo gốcThổ(tuốc)đã xâm nhập Aán Độ và lập nên vương triềuHồi giáo Đê-li

- Trong hơn 300 năm tồn tại (1206 - 1526) người Thổđã thực hiện chính sách áp bức dân tộc, mặc dù đã cónhững chính sách mềm mỏng để xoa dịu mâu thuẫndân tộc và tôn giáo, nhưng mâu thuẫn giữa người Thổvà Aán Độ ngày càng sâu sắc

- Văn hóa mới và đạo Hồi du nhập và làm cho vănhóa Aán Độ thêm phong phú vì thế tạo ra sự giao lưuvăn hóa Đông – Tây Đó là sự phát hiện lẫn nhau giữahai nền văn minh đặc sắc là Aán Độ Hinđu giáo và A-rập Hồi giáo

- Thương nhân Aán Độ đã đưa đạo Hồi truyền bá ở mộtsố nước ĐNA

3 Vương triều Mô-gôn

A Sự hình thành

- Thế kỉ XV vương triều Hồi giáo Đê-lí suy yếu

- Một bộ phận dân Trung Á theo đạo Hồi tự nhận làdòng dọi Mông Cổ tấn côngb vào Aán Độ lập nênvương triều Mô-gôn(1526 - 1707)

- Mặc dù đây là triều đại cuối cùng, nhưng các vị vuathời kì đầu ra sức xây dựng vương triều thêo hướng

“Aán Độ hóa” Đến đời vị vua A-cơ-ba Aán Độ có sựphát triển mới

B Sự phát triển của vương triều Mô-gôn

- Vua A-sô-ba (1556 - 1605) đã thi hành một số chínhsách tích cực

+ Xây dựng một chính quyền mạnh trên cơ sở liên kếtquý tộc

+ Xây dựng khối hòa hợp dân tộc, tôn giáo

+ Hạn chế sự bóc lột quá đáng của quý tộc và địa

+ Khuyến khích và hỗ trỡ các hoạt động sáng

tạovăn hóa, nghệ thuật

Những chính sách đó làm cho xã hội ổn

định kinh tế phát triển, văn hóa có nhiều

thành tựu mới, đất nước thịnh vượng A-sô-ba

được coi là vị anh hùng dân tộc

Hỏi Nguyên nhân nào dẫn tới sự suy yếu

của vươing triều A-cơ-ba?

Trả lời.

- Hầu hết các ông vua vương triều này đều

dùng quyền chuyên chế độc đoán để cai trị,

bắt dân chúng phục tùng, đóng thuế và lao

dịch nặng nề, cho xây các công trình kiến

trúc đồ sỗ như khu lăng mộ Ta-giơ Ma-han

và lâu đài Thành Đỏ Nhằm chứng tỏ quyền

lực của mình đặc biệt là con cháu của

A-sô-ba

- Điều đó đã làm cho sự đối kháng nhân dân

tăng lên, tìnhtrạng khủng hoảng, chia rẽ xuất

hiện

Rả lời

chủ + Đưa ra mức thế đúng, hợp lí, thống nhất hệ thốngcân đong và đo lường

+ Khuyến khích và hỗ trỡ các hoạt động sáng tạovănhóa, nghệ thuật

Những chính sách đó làm cho xã hội ổn định kinh tếphát triển, văn hóa có nhiều thành tựu mới, đất nướcthịnh vượng A-sô-ba được coi là vị anh hùng dân tộc

C Sự suy yếu và khủng hoảng

- Hầu hết các ông vua vương triều này đều dùngquyền chuyên chế độc đoán để cai trị, bắt dân chúngphục tùng, đóng thuế và lao dịch nặng nề, cho xây cáccông trình kiến trúc đồ sỗ như khu lăng mộ Ta-giơMa-han và lâu đài Thành Đỏ Nhằm chứng tỏ quyềnlực của mình đặc biệt là con cháu của A-sô-ba

- Điều đó đã làm cho sự đối kháng nhân dân tăng lên,tìnhtrạng khủng hoảng, chia rẽ xuất hiện

- Giữa lúc đó, tư bản phương Tây xâm nhập Aán Độ,như Bồ Đào Nha và thực dân Anh

5 Củng cố: Văn hóa truyền thống Aán Độ có sự phát triển mặc dù đất nứơc bị chia cắt.

- Triều đình Đê-li, Mô-gôn đãcó những đóng góp cho lịch sử Aán Độ

6 Dặn dò: Các em về nhà ôn lại tất cả các bài học để tiết sau chung ta kiểm tra 1 tiết.

Chương V ĐÔNG NAM Á THỜI PHONG KIẾN.

Bài 8 SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CÁC VƯƠNG QUỐC CHÍNH Ở ĐÔNG NAM Á

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

Giúp học sinh có được nhận thức khái quát về lịch sử và văn hóa các nước ĐNA

- Thuận lợi và khó khăn về điều kiện địa lí – dân cư khu vực ĐNA

- Sơ lựơc về các giái đoạn phát triển lịch sử của khu vực ĐNA

- Một vài nét nổi bật của tiến trình lịch sử và văn hóa của khu vực

GV dử dụng bản đồ bằng các bước sau:

+ Khái quát qua về vị trí của 11 nước ĐNA hiện nay.(ở phần giới thiệu)

+ Chỉ khu vực vị trí - địa lý (ở phần địa lí tự nhiên)

+ Chỉ sự hình thành các vưng quốc cổ, phong kiến

2 Học sinh:

Tìm hiểu bài trước ở nhà và sưu tập trước một số tranh ảnh về khu vực ĐNA

III TIẾN TRÌNH.

2 Hỏi bài cũ.(vừa kiểm tra 1 tiết)

3 Gới thiệu bài mới: Chung ta đã tìm hiểu về lịch sử – văn hóa các nước lớn trong ở Châu Á như TQ, AĐ

nhưng hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu về lịch sử và văn hóa của một khu vực mà trong đó có Việt Nam chúng

ta, đó là khu vực ĐNA, tìm hiểu về sự hình thành và phát triển các vương quốc chính ở ĐNA

4 Bài mới.

TG HĐ CỦA THẦY VÀ TRÒ KIẾN THỨC CƠ BẢN

19’ GV dưới thiệu cho HS biết về vị trí địa lí

của 11 nước trong khu vực ĐNA

Hỏi:

Những khó khăn và thuận lợi về điều kiện

tự nhiên của khu vực ĐNA?

Trả lời: - Khó khăn

+ ĐNA là một khu vực khá rộng, nhưng bị

1 Sự ra đời của các vương quốc cổ Đông Nam Á.

A Điều kiện tự nhiên

chia cắt bởi những dãy núi, rừng nhiệt đới

và biển

+ Không có những đồng bằng rộng lớn để

trồng lúa, những thảo nguyên mênh mông

để chăn nuôi gia súc lớn

- Thuận lợi

Được thiên nhiên “ưu đại” cho gió mùa,

mang lại những cơn mưa rất thích hợp cho

sự phát triển cây lúa nước, vì thế từ rất xa

xưa cư dân ĐNA đã biết trồng lúa và nhiều

loại cây ăn nquả khác

Hỏi: Cư dân có mặt trên khu vực ĐNA từ

khi nào và họ phát triển ra sao?

Trả lời:

- Ngay ttừ thời đại đồ đá con người đã có

mặt hầu khắp ĐNA

- Đầu công nguyên cư dân ĐNA đã biết sử

dụng đồ sắt

Hỏi: Kinh tế ĐNA phát triển như thế nào?

Trả lời:

- Nông nghiệp là ngành sản xuất chính

- Có các ngành thủ công truyền thống(dệt,

đồ gốm, đúc đồng, làm đồ sắt )

- Thương nghiệp Việc trao đổi hàng hóa

theo đường ven biển phát triển thịnh đạt và

từ đó đã xuất hiện một số thành thị – hải

cảng hoạt đông nhộn nhịp như Oùc Eo(An

Giang - VN), Ta-Cô-La(bán đảo Mã lai)

Hỏi: Tại sao khi nghiên cứu về văn hóa

ĐNA các nhà sử học phương Tây đã gọi

ĐNA là Aán Độ hai?

Trả lời:

Chịu ảnh hưởng của văn hóa Aán Độ từ đó

sáng tạo ra văn hóa của dân tộc mình

Hỏi: Các quốc gia cổ ra đời và phát triển

như thế nào?

Trả lời:

- Khoảng 10 thế kỉ đầu sau công nguyên

hàng loạt quốc gia nhỏ được hình thành và

phát triển ở ĐNA như Vương quốc

Chăm-pa, Phù Nam ở VN, các vương quốc ở hạ

lưu sông Mê Nam và trên bán đảo

- Nông nghiệp là ngành sản xuất chính

- Có các ngành thủ công truyền thống(dệt, đồ gốm,đúc đồng, làm đồ sắt )

- Thương nghiệp Việc trao đổi hàng hóa theo đườngven biển phát triển thịnh đạt và từ đó đã xuất hiệnmột số thành thị – hải cảng hoạt đông nhộn nhịp

- Các quốc gia lúc này còn nhỏ bé, phấn

tán trên các địa bàn hẹp, sống riêng rẽ và

nhiều khi tranh chấp lẫn nhau Dẫn tới sự

sụp đổ và hình thành nên các quốc gia

phong kiến hùng mạng

Hỏi: Các quốc gia phong kiến ĐNA được

hình thành như thế nào, và taisao lại gọi là

phong kiến “dân tộc”?

Trả lời:

- Khoảng từ thế kỉ VII – X là thời kì hình

thành hàng loạt các quốc gia phong kiến

“dân tộc”

- Vì các quốc gia này lấy một bộ tộc đông

và phát triển nhất làm nòng cốt để hình

thành

Hỏi: Sự phát triển của các quốc gia phong

kiến ĐNA như thế nào?

Trả lời:

- Từ nửa sau thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVIII

là thời kì phát triển các quốc gia phong

kiến ĐNA

(Nhóm1)+ Ở In-đô-nê-xi-a đến cuối thế kỉ

XIII, dòng Gia-va mạnh lên, chinh phục

Xu-ma-tơ-ra thống nhất In-đô-nê-xi-a

(Nhóm 2)+ Trên bán đảo Đông Dương,

ngoài Đại Việt và Chăm-pa thì vương quốc

Cam-pu-chiatừ thế kỉ thứ IX cũng bước vào

thời Aêng-co huy hoàng

(Nhóm 3)+ Từ giữa thế kỉ Xiquốc gia

Pa-gan ở miền trung đẫ mạnh lên, chinh phục

các quốc gia khác, mở đầu cho quá trình

hình thành và phát triển của vương quốc

Mi-an-ma

(Nhóm 4)+ Ở thế kỉ XIII, một bộ phận

người Thái sinh sống ở thượng nguồn sông

Mê Công di cư xuống phía Nam và lập nên

Vương quốc Su-khô-thay và A-út-thay-a,

đến năm1349 thống nhất thành

A-út-thay-a

(1767 đổi thành vương quốc Xiêm), tiền

2 Sự hình thành và phát triển của các quốc Gia phong kiến Đông Nam Á.

thân của Thái Lan sau này

(Nhóm 5) Một bộ phận người Thái khác lại

định cư ở vùng trung lưu sông Mê Công gọi

là người Lào Lùm và lập nên Vương quốc

Lan Xang vào giưã thế kỉ XIV – tiền thân

của nước Lào ngày nay

Hỏi: Nền kinh tế phong kiến của các quốc

gia ĐNA phát triển như thế nào?

Trả lời:

- Thế kỉ thứ X – XVIII là giai đoạn phát

triển thịnh vượng của ĐNA

+ Hình thành những trung tâm kinh tế lớn

như Java, Chăm-pa, Aêng-co, Malacca, Hội

An

+ Có khả năng cung cấp một số lượng lúa

gạo, các sản phẩm thủ công và những sản

vật thiên nhiên lớn

+ Có nhiều thương nhân thế giới đến buôn

bán

C Về kinh tế:

- Thế kỉ thứ X – XVIII là giai đoạn phát triển thịnhvượng của ĐNA

+ Hình thành những trung tâm kinh tế lớn

+ Có khả năng cung cấp một số lượng lúa gạo, các sảnphẩm thủ công và những sản vật thiên nhiên lớn

+ Có nhiều thương nhân thế giới đến buôn bán

- Từ nửa sau thế kỉ XVIII, ĐNA bước vào thời kì suythoái và trở thành thuộc địa của các nước tư bảnphương Tây vào giữa thế kỉ XIX

I MỤC TIÊU:

1 Về kiến thức.

Làm cho học sinh năm được các nội dung sau:

- Vị trí địa lí và các giâi đoạn phát triển của lịch sử Campuchia và Lào

- Sự ảnh hưởng của văn hóa Aán Độ đối với việc xây dựng nền văn hóa dân ttộc của Campuchia và Lào

- Nền kinh tế của hai quốc gia phát triển như thế nào trong tiến trình lịch sử

2 Thái độ:

- Bồi dưỡng cho học sinh tình cảm yêu quý và trân tròng truyền thống lịch sử của hai nước láng giềng ta

- Cần phải xây dựng sự ngắn bó đoàn kết giữa hái dân tộc anh em

3 Kĩ năng:

- Nhận thức, đánh giá, sóánh các sự nkiện lịch sử

- Biết sử dụng phương pháp lập biểu đồ các giai đoạn phát triển của lịch sử

2 Hỏi bài cũ:

- Sự hình thành và phát triển của các quốc gia phong kiến ở ĐNA?

3 Giới thiệu bài mới:

Campuchia và Lào là hai quốc gia láng giềng với Việt Nam cũng có nền văn hóa phát triển cao, có mộttruyền thống lịch sử lâu đời

4 Bài mới:

TG HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY VÀ TRÒ NỘI DUNG CƠ BẢN

20’ GV sử dụng bản đồ ĐNA để chỉ cho hs thấy

được vị trí của vương quốc Lào và Campuchia

Hỏi: Em hãy nêu khái quát về địa hình CPC?

Trả lời:

Đất nước Campuchia như một lòng chảo khổng

lồ, bao bọc xung quanh là rừng và cao nguyên

bao bọc, đáy chảo là vùng Biển Hồ và vùng

phụ cận là những cánh đồng phì nhiêu màu

+ Đầu tiên họ cư trú ở cao nguyên Cò rạt và

trung lư u Campuchia, phía bắc CPC

1 Vương quốc Campuchia.

a Sự hình thành:

- Địa hình : Đất nước Campuchia như một lòng chảokhổng lồ, bao bọc xung quanh là rừng và cao nguyênbao bọc

- Dân cư :+ Người Khmer là chủ yếu + Đầu tiên họ cư trú ở cao nguyên Cò rạt, phía bắcCPC

+ Người Campuchia giỏi săn bắn, quen đào hồ

ao để trữ nước

- Vào thế kỉ VI vương quốc CPC được hình

thành, sách TQ gọi là Chân Lạp, người

Khơmer tự gọi tên nước là Campuchia

Hỏi: Những biểu hiện của kinh tế CPC?

Trả lời:

- Thời kì Aêng co (802 - 1432) là thời kì phát

triển thịnh đạt nhất của chế độ phong kiến

CPC

- Kinh tế :

+ Trồng lúa nước, đánh cá (Biển hồ)

+ Thủ công nghiệp : Đồ trang sức, chạm khắc

và điêu khắc đá

- Đối ngoại:

Không ngừng mở rộng lãnh thổ thế kỉ X – XII

và ham chiến trận nhất Đông Nam Á (1190

đánh chiếm Chăm-pa, Mianma, Lào)

Hỏi : những nét đặc sắc ccủa văn hóa CPC?

Trả lời:

- Chữ viết Ra đời từ đầu công nguyên, trên cơ

sở của chữ Phạn họ đã sáng tạo ra hệ thống

chữ Khơmer

- Văn học:

Có nhiều thể loại như thần thoại, truyện cười,

truyễn thơ phản ánh tình cảm con người với

thiên nhiên, đất nước và cộng đồng

- Nghệ thuật kiến trúc

Những công trình kiến trúc CPC mang đậm

dấu ấn Hinđu và Phật giáo Tiêu biểu như Aêng

co wát và Aêng co thon

Hỏi : Vương quốc Lào được hình thành như thế

nào?

Trả lời:

- Địa lí tự nhiên

+ Đất nước Lào ngắn liền với sông Mê Kông

+ Vên sông là những đồng bằng nhỏ hẹp,

- Vào thế kỉ VI vương quốc CPC được hình thành

b Thời kì phát triển:

- Thời kì Aêng co (802 - 1432) là thời kì phát triểnthịnh đạt nhất của chế độ phong kiến CPC

- Kinh tế :+ Trồng lúa nước, đánh cá (Biển hồ)+ Thủ công nghiệp : Đồ trang sức, chạm khắc vàđiêu khắc đá

- Đối ngoại:

Không ngừng mở rộng lãnh thổ thế kỉ X – XII vàham chiến trận nhất Đông Nam Á .(1190 đánhchiếm Chăm-pa, Mianma, Lào)

- Chữ viết Ra đời từ đầu công nguyên, trên cơ sởcủa chữ Phạn họ đã sáng tạo ra hệ thống chữKhơmer

- Văn học:

Có nhiều thể loại như thần thoại, truyện cười, truyễnthơ phản ánh tình cảm con người với thiên nhiên,đất nước và cộng đồng

- Nghệ thuật kiến trúc

Những công trình kiến trúc CPC mang đậm dấu ấnHinđu và Phật giáo Tiêu biểu như Aêng co wát vàAêng co thon

2 Vương quốc Lào.

a Sự hình thành :

nhưng màu mỡ

- Dân cư

+ Cư dân gốc là người Lào Thơng

+ Thế kỉ XIII, một bộ phận người Thái di cư

đến sống hòa hợp với người Lào Thơng, gọi là

Lào Lùm

+ Tổ chức xã hội sơ khai của người Lào là các

Mường cổ

- Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa

nương và săn bắn, nghề thủ công

Hỏi : Sự phát triển của Lào?

Trả lời:

- Oâng vua đầu tiên của Lào là Khun Bo-lom

sau đó thực hiện cha truyền con nối

- Pha Ngừm đã thống nhất được nước Lào và

đặt tên nước là Lang Xang

- Thế kỉ XV – XVII là thời kì thịnh vượng của

- Đến thế kỉ thứ XVIII, Lang Xang bất đầu suy

yếu vì hoàng tộc mâu thuẫn nhau

- Sau khi vua Xu-li-nha Vông- xa mất, đất

nước bị chia cắt thành 3 tiểu quốc đối địch

nhau (Luông pha-bang, Viêng Chăn và

- Dân cư

+ Cư dân gốc là người Lào Thơng

+ Thế kỉ XIII, một bộ phận người Thái di cư đếnsống hòa hợp với người Lào Thơng, gọi là Lào Lùm.+ Tổ chức xã hội sơ khai của người Lào là cácMường cổ

- Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp trồng lúa nương vàsăn bắn, nghề thủ công

c Sự suy yếu của Lang Xang

- Đến thế kỉ thứ XVIII, Lang Xang bất đầu suy yếu

vì hoàng tộc mâu thuẫn nhau

- Nhân cơ hội đó nước Xiêm đánh chiếm và cai trịnước Lào

- Năm 1893, Pháp xâm lược Lào

d Văn hóa

- Chữ viết (sgk)

- Ca nhạc, múa hát (sgk)

- Kiến trúc (sgk)

.HS cần nắm được những vần đề cơ bản sau

+Qua trình hình thành xã hội phong kiến châu âu :cơ cấu xã hội bao gồm 2 giai cấp cơ bản là lãnh chúa vànông nô

+Hiểu khài niệm “lãnh địa phong kiến “và đặc trương của nền kinh tế lãnh địa

+Tại tành thị trung đại xuất hiện ? kinh tế thành thị trunh đại khác với kinh tế trong lãnh địa phong kiến nhưthéâ nào ?

2.Thái độ :

Thông qua như ng4 sự kiện lịch sữ bối dưỡng cho HS thấy rõ sự phát triễn đi lên , hơp với quy luật lịch sửloài người là từ chế độ chiếm hữu nô lệ sang chế độ phong kiến

3.Kĩ năng :

Biết sữ dụng bản đồ châu ÂU để xac 1 định rõ vị trí cũa từng quốc gia phong kiến

Biết vân dụng phương pháp so sánh ,đối chiếu đễ thấy rõ sự chuyễn biến cũa xã hội, từng xã hội chiếm nôsang chế độ phong kiến và sự chuyễn biến từ kinh tế lãnh địa sang kinh té thành thị trung đại

2.Hỏi bài cũ :

+Hãy nêu những nét tiêu biểu của văn hóa campuchia và văn hóa lào

+Chữa bài của tiết trước :HS trình bày tóm lược các giai đoạn lịch sử của vương quốc campuchia và vươngquối lào

3.Giới thiệu bài mới :

Thế kỷ III, đế quốc RÔma bắt đầu khủng hoảng, các bộ lạc Gíecman đã liên kết thành liên minh bộ lạcnhư Oâxtơrôgốt (Đông Gốt), vidigốt (Tây Gốt ) Frăng ,Xắcxông thưòng tập kích vào nhĩng biên cương củađế quốc Rôma Không ngăn chặn nỗi sự xâm nhập ấy , các hoàng đế RÔma buộc phải cho các liên minh bộ

lạc Giécman bắt đầu di cư ồ ạt vào phần lãnh thổ phía tây của đế quốc RÔma lịch sử gọi đó là cuộc thiên dilớn của các tộc người Giécman, từ đó hình thành các quốc gia của người Giéc man Quan hệ sản xuất dầndần được thiết lập và củng cố Sự xuấht hiện các thành thị trung đại có vai trò lịch sử to lớn đối với sự pháttriển của xã hội châu ÂU thời kỳ trung đại

4 bài mới :

13’ Hỏi : Đế quốc Rô-ma bị diệt vong và sự hình

thành chế độ phong kiến Châu Aâu được hình

thành như thế nào?

Trả lời:

- Từ thế kỷ III, đế quốc Rô-ma lâm vào tình trạng

khủng hoảng, hình thức bóc lột nô lệ không còn

phù hợp

- Thế kỷ V , các bộ tộc Giécman ở phía Bắc tấn

công vào lãnh thổ Rô-ma

- Năm 476,đế quốc Rô-ma bị diệt vong đay là

mốc đáng dấu sự xác lập của chế độ phong kiến ở

châu Âu

Hỏi: Người Giécman đã thi hành những chiknhs

sách gì khi vào lãnh thổ Rô-ma?

Trả lời:

-Chính trị :

+ Thủ tiêu bộ máy cũ, thành lập nhiều nhà nước

+ Họ tự xưng vương, phong tước như công tước bá

tước, nam tước, tạo nên đẳng cấp quý tộc vũ

sĩ

-Kinh tế :

+ Họ chiếm ruộng đất của người Rô-ma rồi chia

cho nhau, đồng thời nhà thờ cũng phongb tặng đất

đai theo tước vị cho các quý tộc và nhà thờ

-Xã hội :

+ Tầng lớp quý tộc tăng lữ hình thành

+ Họ bỏ các tôn giáo nguyên thủy, theo kitô giáo

Hỏi: Nhữngchính sách trên đã có tác động như thế

nào tới sự hình thành chế độ phong kiến ở Châu

Aâu?

Trả lời:

+ Cùng với quý tộc vũ sĩ , quý tộc tăng vũ và quan

lại, vừa có đặc quyền, đặc lợi đã trở thành các

lãnh chúa phong kiến

+ Nông dân và nô lệ trở thành nông nô

1.Sự hình thành các vương quốc phong kiến ở Tây Aâu

- Từ thế kỷ III, đế quốc Rô-ma suy yếu

- Thế kỷ V , các bộ tộc giécman ở phía bắc tấncông vào lãnh thổ Rô-ma

- Năm 476,đế quốc Rô-ma bị diệt vong đay làmốc đáng dấu sự xác lập của chế độ phong kiến

ở châu Âu

a Chính sách của người Giéc man khi vào lạnh thổ Rô-ma

-Chính trị : + Thủ tiêu bộ máy cũ, thành lập nhiều nhànước

+ Họ tự xưng vương, phong tước, tạo nên đẳngcấp quý tộc vũ sĩ

-Kinh tế : +Họ chiếm ruộng đất của người RÔma rồi chiacho nhau

-Xã hội :

+ Tầng lớp quý tộc tăng lữ hình thành

+ Họ bỏ các tôn giáo nguyên thủy, theo kitô giáo

b Tác động của những chính sách trên.

+ Cùng với quý tộc vũ sĩ , quý tộc tăng vũ vàquan lại, vừa có đặc quyền, đặc lợi đã trở thànhcác lãnh chúa phong kiến

+ Nông dân và nô lệ trở thành nông nô Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

13’

Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành

Hỏi : Lãnh địa phong kiến được hình thành như

thế nào?

Trả lời:

- G iữa thế kỉ IX, phần lớn đất đai đã được quý

tộc và nhà thờ chia song

- Những vùng đất đai đó đã biến thành lãnh địa

phong kiến

- Đứng đầu lảnh địa là lãnh chúa

- Trong lãnh đại có lâu đài, dinh thự Nhà

thờ,chuồng trại ,có hào sâu, tường cao bao

quang

- Lao động chính của các lãnh đại là các nông nô

- Họ nhận ruộng của lãnh chúa để cầy cấy và phải

nộp tô (1/2 thu hoạch ngoài ra còn phải nộp thuế

thân và các` thuế khác

- Đặc điểm của kinh tế lãnh địa là đóng kín , tự

cung, tự cấp

Hỏi: Sự cai trị của các lãnh địa phong kiến như thế

nào?

Trả lời:

- Lãnh chúa cai quản lãnh địa của mình như một

ông vua :có quân đội ,tòa án ,luật pháp ,chế độ

thuế khóa ,tiền tệ ,cân đong, đo lường riêng

- Một số lãnh chúa lớn yêu cầu vua không can

thiệp vào lãnh địa của mình Cho nên, đây là biểu

hiện của chế độ phong kiến phân quền ở Tây Âu

- Lãnh chúa sống cuộc đời xa hoa, trên cơ sở bóc

lột nông nô tàn nhẩn

- Nông nô đã nổi dậy đấu tranh

- Năm 1358, cuộc khởi nghĩa giắc –cơ –ri bùng nổ

ở pháp

- Năm 1381, khởi nghĩa Tay –lơ ở anh

Hỏi: Qua đây em hãy so sánh chế độ phong kiến

phương Tây với phương Đông có gì khác nhau?

Trả lời:

- Ở phương Tây mang tính chất phân quyền

- Ở phương Đông mang tính chất tập quyền

Hỏi: Em hãy cho biết Thành thị ra đời như thế

2.xã hội phong kiến tây âu

a Lãnh địa phong kiến :

- G iữa thế kỉ IX, phần lớn đất đai đã được quýtộc và nhà thờ chia song

- Những vùng đất đai đó đã biến thành lãnh địaphong kiến

- Đứng đầu lảnh địa là lãnh chúa

- Trong lãnh đại có lâu đài, dinh thự Nhàthờ,chuồng trại ,có hào sâu, tường cao baoquang

- Lao động chính của các lãnh đại là các nông nô

- Họ nhận ruộng của lãnh chúa để cầy cấy vàphải nộp tô (1/2 thu hoạch ngoài ra còn phải nộpthuế thân và các` thuế khác

- Đặc điểm của kinh tế lãnh địa là đóng kín , tựcung, tự cấp

b Sự cai trị của lãnh chúa

- Lãnh chúa cai quản lãnh địa của mình như mộtông vua :có quân đội ,tòa án ,luật pháp ,chế độthuế khóa ,tiền tệ ,cân đong, đo lường riêng

- Một số lãnh chúa lớn yêu cầu vua không canthiệp vào lãnh địa của mình Cho nên, đây làbiểu hiện của chế độ phong kiến phân quền ởTây Âu

- Lãnh chúa sống cuộc đời xa hoa, trên cơ sở bóclột nông nô tàn nhẩn

- Nông nô đã nổi dậy đấu tranh

- Năm 1358, cuộc khởi nghĩa giắc –cơ –ri bùngnổ ở pháp

- Năm 1381, khởi nghĩa Tay –lơ ở anh

3 Sự xuất hiện của thành thị,trung đại

a Nguồn gốc của thành thị:

-Thế kỉ XI, do sản xuất phát triền, của cải dưthừa

- Thủ công nghiêp được chuyên môn hoá.

Trả lời:

-Thế kỉ XI, do sản xuất phát triền, của cải dư

thừa

- Thủ công nghiêp được chuyên môn hoá.

- Đặc biệt là thợ thủ công, họ sống bằng trao đổi

sản phẩm, họ đến ngã ba, ngã tư, bến sông để

lập xưởng sản xuất và trao đỗi sản phẩm thu công

-

Thành thị trung đại ra đời( cũng có những thành

thị được khôi phục lại và do lãnh chúa lập ra để

thu thuế)

Hỏi: Đời sống của các cư dân trong các thành thị

như thế nào?

Trả lời :

- Cư dân chủ yếu là thợ thủ công và thương nhân

- Hoạt động dưới hình thức phương hội

Các phường hội đã có phường quy để giữ độc

quyền sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

- Hàng năm các thương nhân châu Âu còn tổ chúc

ra các hội chợ lớn Họ lập ra các thương đoàn để

buôn bán

Hỏi: Thành thị có những vai trò gì?

Tralời:

- Phá vỡ kinh tế tự nhiên “ tự cung tự cấp” của

cá lảnh địa

- Tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa phát triển

- Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phân quyền,

hình thành chế độ phong kiến tập quyền dẫn đến

thống nhất quốc gia

- Nó mang lại không khí tự do, tri thức phát triển,

một số trường đại học lớn châu ÂU ra đời o -x

phớt (anh ), xoóc – bon ( phap )

- Đặc biệt là thợ thủ công, họ sống bằng trao đổisản phẩm, họ đến ngã ba, ngã tư, bến sông đểlập xưởng sản xuất và trao đỗi sản phẩm thucông - Thành thị trung đại ra đời

b Đời sống thành thị

- Cư dân chủ yếu là thợ thủ công và thương nhân

- Hoạt động dưới hình thức phương hội

Các phường hội đã có phường quy để giữ độc

quyền sản xuất và tiêu thụ sản phẩm

- Hàng năm các thương nhân châu Âu còn tổchúc ra các hội chợ lớn Họ lập ra các thươngđoàn để buôn bán

c Vai trò của thành thị

- Phá vỡ kinh tế tự nhiên “ tự cung tự cấp” củacá lảnh địa

- Tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa phát triển

- Góp phần xóa bỏ chế độ phong kiến phânquyền, hình thành chế độ phong kiến tập quyềndẫn đến thống nhất quốc gia

- Nó mang lại không khí tự do, tri thức pháttriển, một số trường đại học lớn châu ÂU ra đời

o -x phớt (anh ), xoóc – bon ( phap )

5.Củng cố

HS trả lời những câau hỏi sau đây :

+ Các tầng lớp lãnh chúa và nông nô được hình thành như thế nào ?

+ Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Đời sống kinh tế và chính trị tring các lãnh địa đó như thế nào ?

+ Trình bày nguồn gốc và vai tro của các thành thị trung đại châu ÂU

6 Dặn dò

Các em về học bài hôm nay và tìm hiểu trước bài 11.

Tiết 15, 16 Ngày 2 – 12 - 2007

Bài 11: TÂY ÂU THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI

I MUC TIÊU

1.Kiến thức

HS cần hiểu được :

+ Do nhu cầu muốn kiếm được nhiều vàng, bạc, nguyên liệu, thị trường đã dần đến các cuộc địa lí Nó đemvề cho châu Âu nhiều của cải và sự hiểu biết mới về trái đất, về các dân tộc trên thế giới

+ Nhờ có các cuộc phát kiến địa lí, công cuộc tích lũy ban đầu về vốn và nhân công được đẩy mạnh Xãahội châu Aucó những biến đổi , hai giai cấp mới được hình thành là tư sản và vô sản, quan hnệ sản xuất tưbản chủ nghĩa được hình thành

+ Giai cáp tư sản đang lên có thế lực về kinhy tế, nhưng chưa có thế lực chính trị Họ muốn có hệ tưởng

riêng Họ đấu tranh với giai cấp phong kiến muốn khôi phục lại nền văn hóa cổ đại Hi Lạc , Rôma , đòi tự

do cho giai cấp tư sản , tiến hành cải cách tôn giáo Đó chính là ngòi nổ của cuộc chiến tranh nông dân Đức

+ Bản đồ phát kiến địa lí

+ Qủa địa cầu để mô tả những cuộc phát kiến địa lí

+ Một số tranh ảnh , tư liệu về Cô –lôm – bô , tàu Ca – ra – ven

+ Một jsố trang ảnh về văn hóa phục hưng

III TIẾN TRÌNH :

1 ỔN định lớp :

2 Hỏi bài cũ :

+ Thế nào là lãnh địa phong kiến ? Đời sống kinh tế và chính trị trong các lãnh địa

+ Trình bàn ngnuồn gốc và vai trò của các thành thị trung đại ở Châu Âu

3 Giới thiệu bàn mới :

Do sản xuất phát triẻn , nhu cầu về nguyên liện , hương liệu , vàng bạc , thị trường ngày càng một tăng Nhưng từ thế kỉ XV , co n đường giao lưu Âu – Ắ đã bị người Ả Rập chiếm mất Cho nên , việc tìm da conđường đi sang phương đông của thươngb nhân châu Âu là nguyên nhân chủ yêú dẩn đến các cuộc phát kiếnđịa lí Các cuộc phát kiến địa lí đã mang lại những ngnuồn của cải lớn cho châu ÂU và đồng thời loài ngnườicó những hiểu biết mới về trái đất Trên cơ sở đó tích lũy tư bản nguên thuỷ được tiến hành , quan hệ sảnxuất tư bản chủ nghĩa hình thành Giai cấp tư sản đang lên , có địa lí về kinh tế , như ng chưa có vị thế về

chính trị , trên con đường phát triển đi lên bị chế độ phong kiến và giáo hội cản trở cho nên , ở châu Au đãbùng nổ phong trào văn hóa phục hưng , cải cách tôn giáo và chiến tranh nông dân ở Đức , báo hiệu sự suyvong của chế độ phong kiến

4 bài mới

18’ Hỏi:Nguyên nhân và điều kiện của các cuộc

phát kiến địa lí?

Trả lời:

+ Do sự phát triển nhanh chóng của lực lượng

sản xuất

+ Nhu cầu vè hương liệu, vàng bạc, thị trường

+ Con đường giao lưu Âu – Ắ bị người Ả Rập

chiếm mất

Điều kiện :

- Khoa học kỉ thuật có nhiều tiến bộ

-Những hiểu biết về địa dương , hình dạng trái

đất

- Phát minh ra la bàn, tàu có bánh lái, vẻ bản đồ

và hải đồ – đó chínhlà nguyên nhân tiền đề

dẫn đến nhũng cuộc phát kiến địa lí cuối thế kỉ

XV – đầu thế kỉ XVI

Hỏi: Có những cuộc phát kiến địa lí nào?

Trả lời:

- Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là 2 nước đi đầu

trong những cuộc phát kiến địa lí

+ Năm 1487, B.Đi –a – xơ đã dẫn đầu đoàn

thám hiểm (bồ đào nha) đến cực nam của châu

phi

+ 1492 , C co- lôm – bô đã dẫn đầu đoàn thám

hiểm Tây Ban Nha phát hiện da châu mĩ

+ Tháng 7/1497 Va – xcô đơ Ga – ma (Bồ Đào

Nha) đã dẫn đầu đoàn thám hiểm đến được Ca –

li – lút thuộc bờ biển Tây nam Aán Độ

+ 1519 – 1521 , Ph Ma – gien – lang dẫn đầu

đoàn thám hiểm đi vòng quanh thế giới , ông đã

bị thiệt mạng ở Phi – líp – pin

Hỏi : Các cuộc phát kiến địa lí đã để lại hậu quả

gì?

Trả lời:

+ Nó mở da một tiến trình mới trong lịch sử phát

triển của loài người

+ Khẳng định trái đất là hình cầu

+ Mở da những con đường mới , vùng đất mới ,

1 Những cuộc phát kiến địa lí

a Nguyên nhân

- Do sự phát triển nhanh chóng của lực lượng sảnxuất

- Nhu cầu vè hương liệu, vàng bạc, thị trường

- Con đường giao lưu Âu – Ắ bị người Ả Rậpchiếm mất

c Hệ quả :

- Nó mở da một tiến trình mới trong lịch sử pháttriển của loài người

- Khẳng định trái đất là hình cầu

- Mở da những con đường mới, vùng đất mới,dân tộc mới, kiến thức mới

- Tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châulục

- Thúc đẩy quá trình khủng hoảng và tan rã cảuchế độ phong kiến và sự ra đời cảu chủ nghĩa tư

dân tộc mới , kiến thức mới

+ Tăng cường giao lưu văn hóa giữa các châu lục

+ Thúc đẩy quá trình khủng hoảng và tan rã cảu

chế độ phong kiến và sự ra đời cảu chủ nghĩa tư

bản ở châu Âu

Hỏi : Cơ sở để hình thành CNTB?

Trả lời:

+ Sau các cuộc phát kiến địa lí , kinh tế châu Aâu

phát triển nhanh chóng

+ Nhờ cướp bóc thuộc địa , ở những vùng đất

mới , tích kũy tư bản ban đầu được thực hiện ,

giai cấp tư sản ra đời

+ Tư sản còn dùng bạo lực để cướp ruộng của

nông dân, như phong trào “Rào đất, cuớp ruộng

” ở Anh

+ Ở thành thị , thợ thủ công bị phá sản phải đi

làm thuê – giai cấp vô sản ra đời

Hỏi: Những hình thức kinh doaqnh TBCN ban

đầu?

Trả lời:

- Đầu thế kỉ XVI , Tây Âu bắt đầu xuất hiện

hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa

+ Các công trường thủ công xuất hiện thay thế

cho các phường hội, trong đó xuất hiện quan hệ

sản xuất giửa chủ và thợ

+ Ở nông thôn, nhiều nơi sản xuất nhỏ của nông

dân bị xóa bỏ, thay thế vào đó là hình thức đồn

điền hay trang trại Người lao động biến thành

công nhân nông nghiệp, chủ đất trở thành tư sanû

nông thôn (quý tộc mới)

- Trong thương nghiệp các công ty thương mại

xuất hiện thay cho thương hội

- Như vậy , trong xã hội Tây Âu , các giai cấp

mới xuất hiện :

- Giai cấp tưi sản bao gồm chủ xưởng , chủ ngân

hàng , chủ đồn điền

- Giai cấp vô sản : nông dân mất đất , thợ thủ

công bị phá sản

Hỏi: Hoàn cảnh diễn ra phong trào văn hóa phục

bản ở châu Âu

2 Sự nảy sinh chủ nghĩa tư bản ở châu âu

a Cơ sở hình thành

- Sau các cuộc phát kiến địa lí , kinh tế châu Aâuphát triển nhanh chóng

- Nhờ cướp bóc thuộc địa , ở những vùng đất mới, tích kũy tư bản ban đầu được thực hiện , giaicấp tư sản ra đời

- Tư sản còn dùng bạo lực để cướp ruộng củanông dân, như phong trào “Rào đất, cuớp ruộng

” ở Anh

- Ở thành thị, thợ thủ công bị phá sản phải đi làmthuê – giai cấp vô sản ra đời

b Hình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa

- Đầu thế kỉ XVI , Tây Âu bắt đầu xuất hiệnhình thức kinh doanh tư bản chủ nghĩa

+ Các công trường thủ công xuất hiện thay thếcho các phường hội, trong đó xuất hiện quan hệsản xuất giửa chủ và thợ

+ Ở nông thôn, nhiều nơi sản xuất nhỏ của nôngdân bị xóa bỏ, thay thế vào đó là hình thức đồnđiền hay trang trại Người lao động biến thànhcông nhân nông nghiệp, chủ đất trở thành tư sanûnông thôn (quý tộc mới)+ Trong thương nghiệp các công ty thương mạixuất hiện thay cho thương hội

- Như vậy , trong xã hội Tây Âu , các giai cấpmới xuất hiện :

+ Giai cấp tưi sản bao gồm chủ xưởng , chủngân hàng , chủ đồn điền

+ Giai cấp vô sản : nông dân mất đất , thợ thủcông bị phá sản

15’

hưng?

Trả lời:

+ Hậu kì trung đại , tư sản châu ÂU có thế lực

kinh tế , nhưng chưa có địa vị chính trị và xã hội

+ Con người bứoc đầu nhận thức được bản chất

thế giới

+ Giai cấp tư sản đấu tranh chống lại giáo lí ki tô

, mang nặng những quan điểm lỗi thời , cản trở

con đường đi lên của họ

+ Cho nên , họ muốn khôi phục những tinh hoa

của văn hóa mới , đề cao tự do con người , tự do

cá nhân , coi trọng khoa học kỉ thuật

- Đó là phong trào văn hóa phục hưng bắt đầu từ

Ý lan nhanh rộng khắp châu âu

Hỏi: Nội dung của phong tào văn hóa phục

hưng?

Trả lời:

- Phong trào văn hóa phục hưng lên án nghiêm

khắc giáo hội ki tô

- Tấn công trật tự , xã hội phong kiến

- Đề cao tự do cá nhân

- Xây dựng thế giới quan tiến bộ

Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên của

giai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến

Hỏi: Nguyên nhân và diễn biến của cuộc cải

cách tôn giáo?

Trả lời:

- Nguyên nhân :

+ Thời kì trung đại giáo lí Kitô chi phối tinh thần

xã hội Châu Aâu

+ Đến thời hậu kì trung đại bộc lọ sự phản động

của nó, ngăn trở sự phát triển của giai cấp tư sản

-Diễn biến :

+ Phong trào diễn ra ở khắp các nước Châu ÂU

Mở đầu là cải cách của Lu-thơ ở Đức (Năm 1483

– 1546 ) và Can-vanh ở Thụy sĩ (1509 - 1564)

+ Sau cải cách đạo Kitô chia thành hai nhánh

Tân giáo và Cựu giáo

Hỏi: Nguyên nhân và diễn biến của Chiến tranh

nông dân ở Đức?

3 Phong trào văn hóa phục hưng

a Hoàn cảnh (SGK)

b Nội dung

- Phong trào văn hóa phục hưng lên án nghiêmkhắc giáo hội ki tô

- Tấn công trật tự , xã hội phong kiến

- Đề cao tự do cá nhân

- Xây dựng thế giới quan tiến bộ Đây là cuộc đấu tranh công khai đầu tiên củagiai cấp tư sản chống lại giai cấp phong kiến

c Thành tựu + Văn hóa phụ hưng đã đạt được những thànhtựu rực rở , xuất hiện nhiều nhà văn hóa nổitiếng :

- Ra-bơ-le (văn học, y học )

- Đê-các-tơ (toán học , triết học)

- Lê- ô-na đơ Vanh-xi (họa sỉ, kỷ sư )

- Sếch –xpia (nhà soạn kịch )

4 Cải cách tôn giáo và chiến tranh nông dân

a Cải cách tôn giáo

- Nguyên nhân : + Thời kì trung đại giáo lí Kitô chi phối tinh thầnxã hội Châu Aâu

+ Đến thời hậu kì trung đại bộc lọ sự phản độngcủa nó, ngăn trở sự phát triển của giai cấp tư sản

-Diễn biến :+ Phong trào diễn ra ở khắp các nước Châu Âu.Mở đầu là cải cách của Lu-thơ ở Đức (Năm 1483– 1546 ) và Can-vanh ở Thụy sĩ (1509 - 1564) + Sau cải cách đạo Kitô chia thành hai nhánhTân giáo và Cựu giáo

b Chiến tranh nông dân ở Đức

Trả lời:

- Ngụyên nhân

+ Trong vàsau khi cải cách tôn giáo , kinh tế

thấp kém

+ Chế độ phong kiến bảo thủ , cản trở sự đi lên

của giai cấp tư sản

+ Nông dân tiếp thu cải cách tôn giáo Họ căm

phẩn chế độ phong kiến

- Diễn biến

+ Từ mùa xuân 1524 phong trào thực sự quyết

liệt do sự lãnh đạo của tô-mátMuyn-xe

Ông đồng cảm với nhân dân , lên án sự hủ bại

của chế độ phong kiến, kêu gọi họ đứng lên

chống áp bức phong kiến

+ Xây dựng xã hội bình đẵng cho mọi người

Lúc đầu , phong trào dành thắng lợi , sau đó bị

đàn áp đẩm máu

+ Ý nghĩa

- Biểu hiện tinh thần đấu tranh kiên cường , anh

dũng của nông dân Đức

- Báo hiệu sự khũng hoãng của chế độ phong

kiến

- Ngụyên nhân + Trong vàsau khi cải cách tôn giáo , kinh tếthấp kém

+ Chế độ phong kiến bảo thủ , cản trở sự đi lêncủa giai cấp tư sản

+ Nông dân tiếp thu cải cách tôn giáo Họ cămphẩn chế độ phong kiến

- Diễn biến

+ Từ mùa xuân 1524 phong trào thực sự quyếtliệt do sự lãnh đạo của tô-mátMuyn-xe

Ông đồng cảm với nhân dân , lên án sự hủ bại

của chế độ phong kiến, kêu gọi họ đứng lênchống áp bức phong kiến

+ Xây dựng xã hội bình đẵng cho mọi người

Lúc đầu , phong trào dành thắng lợi , sau đó bị

đàn áp đẩm máu + Ý nghĩa

- Biểu hiện tinh thần đấu tranh kiên cường , anhdũng của nông dân Đức

- Báo hiệu sự khũng hoãng của chế độ phongkiến

5 Cũng cố

GV hường dẫn HS trả lời những câu hỏi cuối bài :

+ Hệ quả cúa các cuộc phát kiến địa kí(tiến bộ , hạn chế )

+ Tại sao thời kì trung đại quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa đã xuất hiện ở châu ÂU

+ Hãy nêu tính chất của phong trào văn hóa phục hưng

+ Trình bày đặc điểm và ý nghĩa của phong trào cải cách tôn giáo

+ Ý nghĩa của cu6ộc chiến tranh nông dân Đức