- Rèn các kĩ năng viết bài về hai thể loại nàyB.Tiến trình hoạt động dạy và học Đề bài: Kể một câu chuyện với đề tài nét đẹp văn hoá trong giao tiếp cộng đồng Hs lập dàn ý cho đề bài t
Trang 1Lớp : 8B Tiết :
Tuần 1
Tiết 1- 2-3Bài tập : Tôi đi học
A Mục tiêu cần đạt
Sau bài học, học sinh có đợc:
- Củng cố lại kiến thức về văn bản “Tôi đi học”
- Cảm thụ một số chi tiết nghệ thuật đặc sắc
B Tiến trình hoạt động dạy và học
Học sinh nhắc lại những điểm cần
những chi tiết có dùng nghệ thuật
này và phân tích tác dụng của nó
đáng nhớ trong cuộc đời: buổi tựu trờng đầutiên
II Bài tập
Bài 1
* Tác gỉa nhiều lần dùng hình ảnh so sánh:
- Cảm giác trong sáng nh mấy cành hoa tơi
- ý nghĩ thoảng âu nhẹ nhàng nh một làn mây
- Trờng Mỹ Lí nh cái đình làng
- Họ nh con chim con đứng bên bờ tổ
* Các hình ảnh so sánh chính xác, gợi cảm,diễn tả tâm trạng của nhân vật rất tinh tế, nhẹnhàng mà sâu sắc
So sánh với cành hoa, bầu trời thu, làn mâynhẹ nhàng, con chim non vừa thể hiện tâmtrạng hồn nhiên, trong sáng của nhân vật vừathể hiện đợc cảnh thiên nhiên tơi sáng, trongtrẻo->góp phần làm cho câu văn trở nên nhẹnhàng, phù hợp việc thể hiện dòng cảm xúcthấm đẫm kỉ niệm thơ ngây
Bài 2.
Đoạn văn diễn sự biến đổi của tâm trạng, cảmgiác ở nhân vật “tôi” trong thời điểm đáng nhớ:
Trang 2Em hiểu thế nào về cảm giác, tâm
trạng của nhân vật “tôi” trong
“Tôi đi học ” là những dòng hồi ức
về ngày tựu trờng của tuổi thơ rất
thơ và xúc động Góp phần làm nên
những kỉ niệm đẹp đó trong lòng
tác giả là hình ảnh ngời mẹ Em có
đồng ý với ý kiến này không?
- Lần trớc “tôi ” cảm thấy ngôi trờng là một nơi
xa lạ, không có gì đặc biệt và bí ẩn
- lần sau thấy ngôi trờng gần gũi hơn nhngcũng thật oai nghiêm nh chứa lắm điều bí mật.Tâm trạng ngỡ ngàng, lo sợ vẩn vơ nảy sinh rất
tự nhiên
Bài 3.
Sự kết hợp hài hoà giữa tự sự với trữ tình, giữamiêu tả với bộc lộ cảm xúc, cảm giác đã tạonên vẻ cuốn hút, hấp dẫn riêng của “Tôi đihọc”Trên dòng hồi tởng, thuật, kể, nhân vật
“tôi” bộc lộ tâm trạng, cảm giác thật chânthành, thiết tha Bởi thế “Tôi đi học” gieo vàolòng ngời đọc bao nỗi niềm bâng khuâng, baorung cảm nhẹ nhàng, trong sáng Hình thức hồitởng, thuật kể từ ngôi thứ nhất càng tạo nêntính gần gũi, chất trữ tình đậm đà cho văn bảnBài 4
Ngời mẹ là hình ảnh thân thơng nhất của em
bé trong ngày tựu trờng Ngời mẹ hiền in đậmtrong những kỉ niệm mơn man mà nhân vật tôinhớ mãi không bao giờ quên
- Mẹ âu yếm dắt tay .trên con đờnglàng trong sự niềm hạnh phúc thơ ngây củachú bé
- Mẹ nhìn con với cặp mắt âu yếm, giọng nóinhẹ nhàng khi con muốn thử cầm bút thớc
- Đặc biệt là hình ảnh “bàn tay mẹ” – biểu ợng cho tình thơng, sự săn sóc vỗ về, an ủi
t-động viên khích lệ mẹ lúc nào cũng sát bêncon, lúc thì “dịu dàng đẩy con tới trớc”, lúc
“nhẹ vuốt tóc” con thơ khi con nức nở khóctheo các bạn Vì thế chú bé mới cảm thấy
“trong thời thơ ấu cha có lần nào xa mẹ nh lầnnày”
=> Qua hình ảnh ngơì mẹ Thanh Tịnh đã làmcho trang văn “Tôi đi học ”dạt dào cảm xúc, trởthành một kỉ niệm êm đềm của tuổi thơ khôngthể phai mờ
Trang 3nghĩa cuả buổi tựu trờng đầu tiên với mỗi con ngời?
Gợi ý: Đều giầu chất trữ tình, đều toát lên ý nghĩa thiêng liêng của buổi tựu trờng và vai trò to lớn của nhà trờng với mỗi con ngời
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: Ngày dạy:
Lớp : 8B Tiết :
Trang 4Sau bài học, học sinh có đợc:
- Củng cố lại kiến thức về cấp độ khái quát của nghĩa nghĩa từ ngữ
- Rèn kĩ năng nhận biết, sử dụng thành thạo
B.Tiến trình hoạt động dạy và học
1.em hiểu thế nào là cấp độ
khái quát của nghĩa từ ngữ?
I.Nội dung kiến thức cần nắm
1 Thế nào là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
Sự khái quát có mức độ từ nhỏ ->lớn giữa các
từ ngữ gọi là cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ
a Một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ
hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao.
b Tôi vòng tay lên bàn chăm chỉ nhìn thầy
viết và lẩm nhẩm đánh vần- đọc.
Bài 3.
- Lao động >học tập >làm văn, làm toán
Trang 5Tìm các từ ngữ có nghĩa hẹp nằm trong nghĩa của các từ ngữ cho dới đây:
a sách
b đồ dùng học tập
c áo
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Tìm từ có nghĩa rộng hơn và hẹp hơn với các từ âm nhạc, nghệ thuật
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: Ngày dạy:
Lớp : 8B Tiết :
Trang 6- Rèn các kĩ năng viết bài về hai thể loại này
B.Tiến trình hoạt động dạy và học
Đề bài:
Kể một câu chuyện với đề tài nét
đẹp văn hoá trong giao tiếp cộng
đồng
Hs lập dàn ý cho đề bài trên
Kể câu chuyện về một tấm gơng
giàu lòng nhân ái với cộng đồng
Hình thức:
- Xây dựng những tình huống bất
ngờ.
- lồng vào cốt truyện thái độ ca
ngợi, khâm phục của mọi ngời với
nhân vật
I.Các kĩ năng làm văn tự sự.
- Giới thiệu sự việc.
- Trình tự diễn biến các sự việc.
- Các yếu tố miêu tả và biểu cảm
- Để cốt truyện hấp dẫn cần đặt ra tình huống, cảnh trái ngợc nhau ->phê phán những hành động sai trái, ca ngợi khẳng định những hành động tốt
+Một chiến sĩ công an dũng cảm quên mình để bảo vệ cuộc ssống yên bình cho nhân dân.
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Trang 7Sau bài học, học sinh có đợc:
- Hs nắm vững chủ đề của văn bản, tính thống nhất về chủ đề của văn bản
- Luyện kĩ năng làm bài
B.Tiến trình hoạt động dạy và học
Em hiểu thế nào là chủ đề của
a Tinh thần yêu nớc của nhân dân ta
- Tinh thần yêu nớc của nhân dân ta qua cácgiai đoạn:trong lịch sử, kháng chiến chốngPháp, kháng chiến chống Mĩ
- Toàn bộ văn bản xoay quanh chủ đề này: +Trong lịch sử: tác giả lấy các dẫn chứng: BàTrng, Bà Triệu,Trần Hng Đạo
+ Trong kháng chiến chống Pháp:
Nêu những biểu hiện của tinh thần yêu nớc
nh tăng gia sản xuất, động viên chồng contham gia kháng chiến, tiết kiệm mọi tầng lớpnhân dân đều thể hiện tinh thần yêu nớc
b ý nghĩa văn chơng
Trang 8Xác định chủ đề, nêu biểu hiện
tính thống nhất của chủ đề trong
văn bản “Sông núi nớc Nam”,
“Tôi đi học”
Căn cứ vào việc phân tích bài, hs
tự làm bài “Tôi đi học”
Thông qua các dẫn chứng cụ thể là một câuchuyện + lí lẽ tác giả đã nêu lên nguồn gốc và
ý nghĩa văn chơng với đời sống
Bài 2
a Sông núi nớc Nam
- Chủ đề: Khẳng định quyền độc lập, tự chủ vàtinh thần quyết tâm bảo vệ đất nớc của nhândân Việt Nam
- Biểu hiện tính thống nhất:
+ Nhan đề:Nam quốc sơn hà- chủ quyền củangời VN với lãnh thổ VN
+ Nội dung: toàn bài hớng tới chủ đề trên(bộc lộ qua bố cục bài thơ)
Hai câu đầu: Khẳng định quyền độc lập, tựchủ của ngời Việt
Hai câu cuối: quyết tâm chiến đấu chống kẻthù xâm lợc
Ba câu viết dới dạng câu nghi vấn – chấtvấn kẻ thù
Các từ ngữ, hình ảnh trong bài đều tậptrung làm toát lên chủ đề này
b Tôi đi học
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn có chủ đề về học tập khoảng 8 đến 10 câu
Rút kinh nghiệm:
Trang 9Bài tập: Trờng từ vựng
A Mục tiêu cần đạt
Sau bài học, học sinh có đợc:
- Củng cố lí thuyết về trờng từ vựng
- Hs nhận diện đợc một từ trong một trờng
B.Tiến trình hoạt động dạy và học
VD: Trờng từ vựng “chân” gồm các trờng nhỏ
-Bộ phận của chân: đùi, bắp chân, bàn chân ( là Danh từ)
- Hoạt động của chân: đi, đứng, đá ( là
động từ)
- Đặc điểm của chân:to, nhỏ, dài, ngắn
* Các trờng từ vựng nhỏ trong trờng từ vựng lớn có thể thuộc nhiều từ loại khác.
* Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều trờng
ngày đó con sẽ biết thế nào là không ngủ đợc
Còn bây giờ giấc ngủ đến với con dễ dàng nh
uống một li sữa, ăn một cái kẹo Gơng mặt
thanh thoát của con tựa nghiêng trên gối mềm,
đôi môi hé mở và thỉnh thoảng chúm lại nh
đang mút kẹo.”
3 trờng
- Trờng từ vựng quan hệ ruột thịt
- Trờng từ vựng hoạt động của ngời: ngủ, ăn,
Trang 10a.Trạng thái tâm lí của ngời
b.Trạng thái cha quyết định dứt
khoát của ngời
uống
- Trờng từ vựng hoạt động của môi ngời: hé
mở, chúm, mút
Bài 2
“Nhà ai vừa chín quả đầu
Đã nghe xóm trớc vờn sau thơm lừng”
Nghe thuộc trờng từ vựng khứu giác
Bài 3
- Trờng giống loài: gà, trâu, lợn, bò, gấu, khỉ, cá, chim
- Trờng giống: đực, cái, trống, mái
- Trờng bộ phận cơ thể: vuốt, nanh, đầu, mõm,
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu trong đó có sử dụng các từ thuộc trờng
từ vựng Nông nghiệp
Rút kinh nghiệm:
Trang 11B Tiến trình hoạt động dạy và học
Bài 1
Viết đoạn văn nói về tâm trạng của
bé Hồng khi nói chuyện với bà
Khi nói chuyện với bà Cô bé Hồng đã nhận ra
đợc tâm địa xấu xa của ngời cô:
- Trớc giọng nói rất ngọt ngào thân mật, vẻ mặtluôn tơi cời, bà cô cố tỏ ra gần gũi, thân tìnhnhng bé Hồng đã nhận ra sự giả dối của ngờicô trong giọng nói, trong nét mặt khi cời rấtkịch
- Thái độ ngọt ngào của cô không che đợc mục
đích gieo rắc những hoài nghi để bé Hồngkhinh miệt và ruồng rẫy cô
- Thái độ của bé Hồng khi trò chuyện là mộtthái độ kìm nén tình cảm.Hồng ko muốn nóithực lòng mình Thực tâm bé rất muốn thăm
mẹ, đã toan trả lời có nhng nhận ra mu toancủa cô Hồng cúi đầu ko đáp Cuối cùng là câutrả lời “Không, cháu ko muốn vào Cuối nămthế nào mợ cháu cũng về.” Lòng cậu đau thắt,khoé mắt đã cay cay
- Nỗi đau đớn ngày càng tăng khi bà cô nhấnvào hai tiếng “em bé”nhằm cố ý làm tổn thơngcậu và nhục mạ mẹ của em Nỗi đau, sự phẫnuất lên đến cực điểm “giá những cổtục ”=>bé Hồnglà ngời có trái tim nhân hậu
và tình thơng yêu mẹ vô bờ bến
Bài 2
- Nghe ngời cô hỏi, trong kí ức của bé Hồngsống dậy hình ảnh vẻ mặt rầu rầu và hiền từcủa mẹ Vì thế từ “cúi đầu ko đáp” đến đáp lạicô “cuối năm thế nào mợ cháu cũng về” là xuấtphát từ sự nhạy cảm và lòng tin yêu mẹ của
Trang 12- Khi cô hỏi “Sao lại ko vào, mợ mày dạo nàyphát tài lắm” thì lòng chú bé thắt lại, khoé mắtcay cay đến khi mục đích mỉa mai,nhục mạcủa cô phơi bầy trắng trợn thì bé ko kìm nổi sự
đau đớn phẫn uất “nớc mắt tôi ròng ròng ởcổ”
- Tâm trạng đau đớn, uất ức của chú bé lên đếncực điểm khi ngời cô cứ tơi cời kể về tình cảnhngời mẹ của bé Tình thơng yêu mẹ của Hồngtrào dâng mãnh liệt, biến thành lòng căm giận
bé căm giận những hủ tục đã đầy đoạ mẹ: “Giánh mới thôi”
Bài 3
Cai lệ trong đoạn trích “Tức nớc vỡ bờ ” làtên tay sai đắc lực điển hình của xh thực dân
pk Cậy thế quan nha, hắn sẵn sàng gây tội ác
ko chùn tay Hắn sầm sập tiến vào nhà chị Dậuvới bộ dạng nghênh ngang , hống hách ra oai.Hắn luôn luôn hằm hè quát thét chửi bới nh thúdữ Cai lệ ko thèm đếm xỉa tới những lời vanxin tha thiết của chị Dậu Hắn đáp lại nhữnglời ấy bằng những câu chửi rủa thô lỗ, bằngnhững quả bịch vào ngực và những cái tát vàomặt chị Hắn nhảy xổ vào đòi trói anh Dậu mà
ko thèm đếm xỉa đến cái thân tàn rũ rợi vì đònroi của anh Không mảy may chút xót thơng
đồng loại, rõ ràng tên cai lệ ko còn là một conngời mà là một công cụ –một con thú dữ Quanhân vật này ngời đọc càng nhận thấy rõ tínhchất bất nhân, độc ác của bộ máy xã hội đơngthời
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu phát biểu cảm nghĩ về nhân vật chị
Trang 13Sau bài học, học sinh có đợc:
- Khắc sâu thêm cho học sinh về nội dung và nghệ thuật của đoạn trích “Tức
n-ớc vỡ bờ”
b.Tiến trình hoạt động dạy và học
- Thằng kia, ông tởng mày chết đêm qua
- Mày định nói cho cha mày nghe
- Không hơi đâu mà nói với nó
=> thái độ xấc xợc, hung hăng, hách dịch, tànnhẫn nhất quán với tính cách
- Mày trói ngay chồng bà đi, bà cho mày xem
=>ngôn ngữ thay đổi thể hiện sự đanh đá,quyết liệt, vùng dậy đấu tranh
Câu 2
Kinh nghiệm dân gian đợc đúc kết trong câutục ngữ đã đợc NTT thể hiện thật sinh động,
đầy đủ, thuyết phục Tức nớc vỡ bờ- có áp bức,
có đấu tranh Điều đó còn làm toát lên chân lí:
on đờng sống của quần chúng bị áp bức chỉ cóthể là con đờng đấu tranh để tự giải phóng,kocòn con đờng nào khác Mặc dù tác giả “Tắt
đèn” lúc đó cha giác ngộ cách mạng, tác phẩmkết thúc trong sự bế tắc của nhân vật nhng Ngtuân đã nói rằng: “Với Tắt đèn Ngô Tất Tố đãxui ngời nông dân nổi loạn”.tác giả cha chỉ ra
đợc con đờng đấu tr anh tất yếu của quần
Trang 14Hãy chứng minh nhận xét: “Cái
đoạn chị Dậu đánh nhau với cai
lệ là một đoạn tuyệt khéo”
chúng bị áp bức nhng nhà văn đã cảm nhận
đ-ợc xu thế tức nớc vỡ bờ và sức mạnh to lớnkhôn lờng của sự vỡ bờ đó
Bài 3
* Khắc hoạ nhân vật rõ nét:
a Cai lệ: hành động hung hãn, ngôn ngữ quátthét hống hách, bộ dạng của một tên nghiệnngập
=>là một tên tay sai tàn ác, đểu giả, đê tiện
b Chị Dậu: lời lẽ, hành động thể hiện tínhcách nhất quán, đa dạng Vừa van xin lễ phépvừa đanh đá quyết liệt, vừa yêu thơng vừa cămhờn
* Hành động đánh nhau với cai lệ và ngời nhà
lí trởng chân thực, hợp lí làm nổi bật vẻ đẹp vàsức sống tiềm tàng của chị Dậu
= đoạn tuyệt khéo
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Chứng minh câu nói của Vũ Ngọc Phan: “Qua tác phẩm “Tắt đèn”, Ngô Tất Tố
đã xui ngời nông dân nổi loạn”
Rút kinh nghiệm:
Trang 15B.Tiến trình hoạt động dạy và học
Bài 1
Cho câu mở đoạn sau : “Trong
đoạn trích Tức nớc vỡ bờ Ngô Tất
Tố đã khắc hoạ hình ảnh chị Dậu
có thể nhẫn nhục chịu đựng nhng
khi bị đẩy tới chân tờng chị cũng
biết vùng lên chống trả quyết liệt”
Triển khai thành đoạn TPH có độ
dài không quá 10 câu
ức đã liều mình đứng dậy tự đặt ngang hàng vớicai lệ để cảnh cáo hắn: “Chồng tôi đau ốm ông
ko đợc phép hành hạ” Thái độ của chị ngàycàng quyết liệt chị hạ cai lệ xuống thứ “mày”
và ngang nhiên thách thức “Mày trói ngaychồng bà đi ” Chị Dậu quật ngã bọn tay saihung ác trong t thế ngang hàng bất khuất Vớisức mạnh kì lạ chị túm cổ tên cai lệ ấn dúi racửa làm hắn ngã chỏng quèo Tên ngời nhà lítrởng bị chị lẳng cho một cái ngã nhào ra thềm.Dới ngòi bút của Ngô Tất Tố chị Dậu hiện lênkhoẻ khoắn quyết liệt biết bao nhiêu thì hình
ảnh bọn tay sai hung ác trở nên hèn hạ nực cờibấy nhiêu
Trang 16chúng,sợ chúng lại bắt trói anh Dậu.
- Xông vào đánh nhau với chúng để bảo vệ anhDậu
=> là ngời phụ nữ thơng chồng tha thiết
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Chứng minh “Qua tác phẩm “Tắt đèn” ta hiểu rõ hơn câu nói của Vũ NgọcPhan: “Trên cái tối giời, tối đất của đồng lúa ngày xa, thấy sừng sững chân dung lạcquan của chị Dậu”
Rút kinh nghiệm:
Trang 17- Biết phân tích giá trị biểu cảm của từ tợng hình, tợng thanh.
- Dùng từ tợng hình tợng thanh đúng lúc và có hiệu quả
B tiến trình hoạt động dạy học
Hs nhắc lại khái niệm từ tợng
hình, tợng thanh Cho VD minh
trong bài thơ “Qua đèo Ngang”
của Bà huyện Thanh Quan?
Phân tích giá trị biểu cảm của các
xa, từ trên cao xuống
- Hai câu luận tác giả dùng hai từ tợng thanhvừa gợi tiếng chim kêu vừa gợi tả đất nớc Mặtkhác các từ này đợc đặt trong ngữ cảnh “bóng
xế tà” ở Đèo Ngang cho nên cảm nhận bằnghai giác quan của tác giả rất tinh tế Lúc đầubằng mắt sau đó bằng tai Đây cũng là cách thểhiện thời gian độc đáo của Bà huyện ThanhQuan
Trang 18Bài 2
Tìm từ tợng hình, tợng thanh
trong đoạn văn sau?
Phận tích giá trị biểu cảm của các
từ đó trong đoạn văn ấy?
Viết đoạn văn tả cảnh buổi sáng
nơi em ở trong đó sử dụng từ
t-ợng hình, tt-ợng thanh
Bài2
“Cố làm ra vẻ vui vẻ, cời nh mếu, mắt ầng ậngnớc, mặt đột nhiên co rúm lại, vết nhăn xô lại,
ép nớc mắt chảy, đầu ngoẹo hu hu khóc”
=> lột tả sự đau đớn, hối hận, xót xa, thơngtiếc tất cả dâng trào, oà vỡ khi ngời khác hỏi
đến
Cái hay là nhà văn đã thể hiện chân thật, cụthể, chính xác tuần tự từng diễn biến trong tâmtrạng đau đớn cứ dâng lên không kìm nén nổi.Nỗi đau phù hợp với hình dáng và cách biểuhiện tâm lí của ngời già Tất cả dẫn tới đỉnh
điểm của tâm trạng để rồi oà vỡ trong tiếngkhóc hu hu nh con nít
Bài 3
- Nhìn thấy ngời đàn bà ngồi trên xe bế Hồng
đuổi theo – thở hổn hển – mồ hôi
- Gặp nhau cả hai mẹ con đều khóc trrong xúc
động
- Cảm giác sung sớng, hạnh phúc của bé Hồngkhi đợc nằm trong lòng mẹ
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn tả cảnh quê hơng em vào một đêm hè trong đó có sd từ tợng hình, từ tợng thanh
Rút kinh nghiệm:
Trang 19- Nắm đợc giá trị nội dung, nghệ thuật của tác phẩm
B tiến trình hoạt động dạy học
Câu 1:
Tóm tắt đoạn trích lão Hạc
Câu 2.
Diễn biến tâm trạng của lão Hạc
xung quanh việc bán cậu Vàng
Câu 3
Em hiểu thế nào về ý nghĩ của
nhân vật tôi: “ Chao ôi ! đối với
những ngời ở quanh ta cái bản
tính tốt của ngời ta bị những nỗi lo
lắng buồn đau, ích kỷ che lấp
Lão coi việc bán cậu Vàng là một việc hệ trọngbởi cậu Vàng là ngời bạn thân thiết nhất là kỷvật của ngời con trai lão rất mực yêu thơng đểlại cho lão
- Sau khi bán con chó lão ăn năn day dứt vì giàbằng này tuổi đầu rồi mà còn đánh lừa một conchó Đó là một việc làm đáng hổ thẹn với lơngtâm Những diễn biến trên nét mặt lão cho thấy
sự đau đớn ân hận day dứt đến tuyệt vọng củalão Hạc
- Qua việc lão Hạc bán cậu Vàng ta nhận thấy
LH là một con ngời sống rất tình nghĩa, trungthực Qua đó ta cũng càng thấy lòng thơng consâu sắc của ngời bố nghèo
Bài 3
Đây là lời triết lí lẫn cảm xúc trữ tình xót xacủa Nam Cao Với triết lí này Nam Cao khẳng
định một thái độ sống Một cách ứng xử mangtinh thần nhân đạo: cần phải quan sát, suy nghĩ
đầy đủ về những con ngời hàng ngày sốngquanh ta, cần phải nhìn họ bằng lòng đồngcảm, bằng đôi mắt của tình thơng Nam Caocho rằng con ngời chỉ xứng đáng với danh
Trang 20Câu 4
Trong quá trình xây dựng hình
t-ợng lão Hạc tác giả đã để cho các
nhân vật khác nhìn nhận đánh giá
LH từ nhiều góc độ khác Hãy chỉ
rõ dụng ý nghệ thuật của tác giả
qua cách xây dựng nhân vật này?
Câu 5 ( Cho các lớp khá)
Nỗi khốn cùng của lão Hạc đợc
mô tả theo trình tự nào ? Tại sao
lão Hạc lại chọn cái chết bi thảm
là ăn bả chó?
nghĩa con ngời khi biết đồng cảm với mọi ngờixung quanh khi biết nhìn ra và trân trọng nângniu những điều đáng thơng, đáng quý ở họ
Bài 4
- Vợ ông giáo không có thiện cảm với lão Hạcthì gạt phắt việc giúp đỡ : “ Cho lão chết, ai bảolão có tiền mà chịu khổ, lão làm lão khổ chứ ailàm lão khổ”
- Binh T không a gì lão Hạc vì lão lơng thiệnquá Binh T cũng khinh thờng lão vì lão xin bảchó
- Ông giáo không hiểu LH ngay từ đầu, ông cóphần dơng dơng với chuyện con chó của LHDụng ý nghệ thuật: Thể hiện cách nhìn, cách
đánh gía khách quan, soi xét nhân vật từ nhiềugóc độ, tuy nhiên vẫn có điểm tập trung nhất làcách nhìn của ông giáo Qua cách xây dựngnhân vật này, tác giả đã khắc hoạ chân dunglão Hạc một cách hoàn thiện, sâu sắc hơn
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật Lão Hạc trong truyện ngắn cùng tên của Nam Cao bằng một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu
Rút kinh nghiệm:
Trang 21Sau bài học, học sinh có đợc:
- Giúp học sinh tìm hiểu về từ ngữ địa phơng và biệt ngữ xã hội
- Biết sử dụng đúng hình ảnh và mục đích giao tiếp
B tiến trình hoạt động dạy học
Bầy tui, bì tui, choaBây chừ
Chi, răngRứaMầnChổm hổmBắp
Bài 2.
1 Nỗi niềm chi rứa Huế ơi
Mà ma xối xả trắng trời Thừa Thiên
2 Bây chừ sông nớc về ta Đi khơi đi lộng thuyền ra thuyền vào
Trang 224 Một trăm chiếc nốc (cái thuyền) chèo xuôiKhông có chiếc mô chèo ngợc để ta gửi lờiviếng thăm.
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Su tầm các từ ngữ địa phơng ở nơi em ở hoặc các địa phơng khác mà em biết
Rút kinh nghiệm:
Trang 23hề động lòng vẫn tiếp tục chửi bới bằng nhữnglời lẽ thô tục và định xông vào trói anh Dậu.Thấy chúng cố tình hành hạ chồng chị Dậu đãvùng lên quyết liệt: “Mày trói ngay ” rồi chịxông vào quật ngã tên cai lệ, quẳng tên ngời nhà
lí trởng ngã nhào ra sân Anh Dậu can ngăn vợnhng chị Dậu vẫn cha nguôi cơn giận “ Thà ngồitù ”
Bài 2
Lão Hạc là một ngời nông dân nghèo Ngờicon trai duy nhất của lão vì không đủ tiền cới vợ
đã phẫn chí bỏ đi đồn điền cao su Anh để lại cho
bố một con chó vàng bầu bạn Vì muốn giữ lạimảnh vờn cho con nên lão quyết định bán conchó Lão gom góp số tiền dành dụm đợc gửi ônggiáo và nhờ ông trông coi hộ mảnh vờn và lo machay cho lão sau này Cuộc sống mỗi ngày mộtkhó khăn, lão sống lay lắt và từ chối mọi sự giúp
đỡ Một hôm lão xin Binh T ít bả chó để giết conchó hay đến vờn nhà lão ông giáo rất buồn khinghe Binh T kể chuyện ấy Rồi lão Hạc chếttrong quằn quại, đau đớn Cả làng không ai biếtvì sao,chỉ có Binh T và ông giáo hiểu
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Tóm tắt đoạn trích “Trong lòng mẹ” (Những ngày thơ ấu - Nguyên Hồng) khoảng 8 đến 10 câu
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: Ngày dạy:
Trang 24Sau bài học, học sinh có đợc:
Rèn kĩ năng viết đoạn văn tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
B tiến trình hoạt động dạy học
Bài 1
Hãy đóng vai ông giáo kể lại
giây phút lão Hạc sang báo tin
bán chó với vẻ mặt và tâm trạng
đau khổ
Bài 2
Viết đoạn văn ghi lại giây phút
em gặp lại ngời thân sau bao lâu
xa cách nay mới có dịp gặp lại
ông giáo ạ!” Tôi vô cùng ngạc nhiên bởi tôi biếtlão không bao giờ muốn bán con chó vàng cả.Tôi hỏi lại:
“Cụ bán rồi?” Lão buồn rầu trả lời tôi: Bán rồiLão cố làm ra vẻ vui vẻ nhng vẫn không giấu đ-
ợc sự đau đớn đang hiển hiện trên khuôn mặt giànua, khắc khổ Đôi mắt lão ngấn nớc, những nếpnhăn trên mặt co rúm lại, rồi lão hu hu khóc Có
lẽ tâm can lão đang chịu sự dằn vặt ghê gớmlắm Lão nói trong nghẹn ngào: “Tôi già bằng ”Nhìn tình cảnh lão Hạc lúc này tôi chẳng biếtlàm gì chỉ biết im lặng đợi lão nguôi ngoai
Bài 2
- Lựa chọn sự việc chính:
+Gặp lại bố (mẹ)sau một thời gian đi công tác
xa tại nhà ga, sân bay
+Gặp lại anh chị ruột đi học ở xa
+ Gặp lại ông bà mình khi có dịp về quê
Trang 25- Chị Dậu sợ quá van xin tha thiết bị chúng đấm,tát.
-Không chịu đợc chị Dậu xông vào đánh nhau với bọn chúng (tả chi tiết)
- Bọn cai lệ và ngời nhà lí trởng rút lui mà chịvẫn cha nguôi giận “Thà ngồi tù ”
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu kể lại buổi về thăm trờng cũ sau 10 năm xa cách (Có sử dụng yếu tố miêu tả và biểu cảm)
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: Ngày dạy:
Lớp : 8B Tiết :
Trang 26- Biết phân biệt, sử dụng đúng tình huống giao tiếp để đạt hiệu quả diễn đạt.
B tiến trình hoạt động dạy học
Từ dùng để nhấn mạnh hoặc biểu thị thái độ
đánh giá sự vặt, sự việc đợc nói đến trong câu
c Ngay cả khi anh đến thăm tôi ở gia đình anh
cũng cố tỏ ra mình là ngời xoàng xĩnh trongcách ăn mặc
d Đúng là tụi giặc đuổi theo rồi.
e Em có quyền tự hào về tôi và cả em nữa.
g Ngon đáo để cứ thử ăn mà xem.
Mà bạn cứ nói mãi điều mà tôi không thích làm
gì vậy
h chính anh ấy nói với tôi nh vậy.
Ngay cả cậu cũng không tin mình ?
Bài 2
a Hừ, quân này to gan thật
Trang 27a Này nhé, mai nhớ đi trực nhật đấy!
b Cụ ấy bằng lòng đấy chứ.
c Tôi đã bảo mà, trời ma đừng có đi.
d Có tiền việc ấy mà xong nhỉ
Anh bảo sao thì tôi nghe vậy.
Thôi thì anh cứ chia ra vậy
- Tôi đã nói rồi mà.
g Bày tỏ một ý khác mà ngời nghe cha biết
-Nó còn biết lái xe nữa kia.
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn đối thoại chủ đề tự chọn trong đó có sử dụng trợ từ và thán từ một cách hợp lý
Rút kinh nghiệm:
Ngày soạn: Ngày dạy:
Lớp : 8B Tiết :
Trang 28B tiến trình hoạt động dạy học
sợ ngã lăn ra không nói đợc câu gì
+ Chị Dậu tha thiết van xin hắn cho khất
+ Cai Lệ vừa chửi vừa bịch vào ngực chị Dậu.+ Chị Dậu tức quá liền cự lại, Cai Lệ tát vào mặt chị Dậu
+ Chị Dậu túm cổ hắn ấn dúi ra cửa
+ Tên ngời nhà lý trởng xông tới hai bên đu
đẩy rồi cả hai bỏ tay ra áp vào vật nhau
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết một đoạn văn khoảng 8 đến 10 câu kể lại một kỉ niệm thời thơ ấu mà em nhớ mãi
Rút kinh nghiệm:
Trang 29Tiết 25 -26 -27
Bài tập cảm thụ văn học
A.Mục tiêu cần đạt
Sau bài học, học sinh có đợc:
- Rèn kĩ năng cảm thụ những hình ảnh, những chi tiết, những đoạn văn hay trong các tác phẩm tự sự đã học
- Rèn kĩ năng viết đoạn
B tiến trình hoạt động dạy học
Bài 1
Cho đoạn văn sau: “Ngày
hôm đó trôi qua rồi xếp
mấy chiếc gối lại quanh em
để em ngồi đây xem chị nấu
Khi viết đoạn văn cần lu ý:
- Tình cảm của LH đối với
1 Chứng minh đây là đoạn văn tự sự có kết hợp mô
tả và biểu cảm
+ Mô tả: ánh hoàng hôn và chiếc lá thờng xuân đơn
độc vẫn níu vào cái cuống
+ Mô tả đêm gió bấc ào ào, ma đập mạnh, rơi lộpbộp
+ Biểu cảm:
Giôn xi con ngời tàn nhẫn ( vì không thiết sốngchiếc lá thờng xuân còn đó ) sự bất ngờ Muốn chết
là có tội
2 Nội dung mô tả tâm lý con ngời đặc sắc.
“ Nhìn chiếc lá thờng xuân còn đó”
Từ chỗ tuyệt vọng chuyển sang tin yêu dần dần trở
về với cuộc sống và muốn sống là một quá trìnhphát triển tâm lý
Nhìn chiếc lá - gọi Xiu bộc lộ tâm sự ( muốn chết
là có tội) cho xin cháo, sữa
Bài 2
1 Nội dung đoạn văn Lão Hạc bộc lộ nỗi đau khổ
và ôm hận với ông giáo về việc bán con chó Vàng
2 Biện pháp nghệ thuật chính đợc sử dụng ở đoạnvăn
Mô tả ngoại hình làm bộc lộ nội tâm nhân vật
3 Viết đoạn vănLão Hạc rất yêu quí con chó vàng, coi nó nh ngờibạn thân thiết nh con nh cháu lão vì nó là tài sản là
kỉ vật của ngời con trai duy nhất Nhng mặc dù yêuquý con chó lão Hạc vẫn phải bán nó vì không nuôinổi nó và sợ tiêu lạm vào số tiền lão dành dụm chocon Nỗi đau đớn của lão là ở đó
Bán cậu Vàng là bán đi niềm vui, niềm an ủi cuốicùng của lão Ta hiểu vì sao lão cứ đắn đo, do dựmãi khi quyết định bán con chó Khi buộc lòngphải bán nó lão vô cùng đau đớn “Lão cố làm ra
Trang 30liều quẹt một que đến chỗ em
quẹt tất cả những que diêm
còn lại ở trong bao ?
3 Em hiểu thế nào về nội
dung và nghệ thuật câu: “ Họ
đã về chầu thợng đế ?
vui vẻ , nhng trông lão cời nh mếu và đôi mắt ầng
ậc nớc” Lão tự nhận là một kẻ bất nhân Lão ânhận day dứt vì bằng này tuổi rồi mà trót lừa mộtcon chó “Mặt lão tự nhiên co dúm hu hu khóc”
Có thể nói nỗi đau đớn, sự khổ tâm, sự ăn năn,niềm xót thơng của lão Hạc lên đến tột độ, khôngsao kiềm chế nổi nên già mà lão khóc nh con nít Tình cảm của lão Hạc đối với con chó vàng là sựthể hiện gián tiếp tình yêu thơng sâu nặng của lão
đối với con trai
Bài 3
1 Các phần trích kể về những lần quẹt diêm thứmấy của cô bé ? Ngữ “ đánh liều” cho ta biết tìnhtrạng của cô bé bán diêm lúc đó nh thế nào ?
Trả lời:
- Kể lần quẹt que diêm thứ nhất và thứ năm của cô
bé bán diêmDấu hiệu:
+ Đánh liều quẹt một que + Em quẹt tất cả diêm còn lại trong bao
Ngữ “đánh liều” cho ta biết tình trạng của cô bé lúc
đó quá rét rồi, không đi nổi đợc buộc lòng phảiquẹt diêm cho đỡ rét
2 Từ chỗ quẹt một que quẹt tất cả
+ Trớc hết vì em rét
+ Có thể còn một lí do rất trẻ thơ là mỗi lần quẹtdiêm em lại đợc thoả khát vọng trẻ thơ: một cuộcsống khát khao hạnh phúc,tình yêu thơng, đợc gặpbà
3 Họ đã về chầu thợng đế – thể hiện cách diễn đạtrất nhân từ của nhà văn về cái chết của em bé bándiêm
đây là cách nói giảm nói tránh về cái chết để làmnhẹ đi nỗi buồn, nỗi thơng tâm về một sinh linh bénhỏ
Hớng dẫn các hoạt động tiếp theo:
Viết đoạn văn phát biểu cảm nghĩ của em về nhân vật cô bé bán diêm
Rút kinh nghiệm:
Trang 31Tiết 28, 29, 30
Ôn tập ngữ văn
A.Mục tiêu cần đạt
Sau bài học, học sinh có đợc:
- Hệ thống lại toàn bộ kiến thức ngữ văn đã học
- Luyện kĩ năng cảm thụ
B tiến trình hoạt động dạy học
của nhà nghiên cứu văn học
Vũ Ngọc Phan “ Cái đoạn
chị Dậu đánh nhau với tên
Cai Lệ là một đoạn tuyệt
vỡ bờ” tức là có áp bức thì có đấu tranh Và con đờngsống của quần chúng bị áp bức chỉ có thể là con đờng
đấu tranh để tự giải phóng không còn con đờng nào khác
Tác giả NTT khi viết “ Tắt đèn” cha đợc giác ngộ cách mạng nhng ông đã cảm nhận đợc xu thế tức nớc
vỡ bờ và sức mạnh to lớn của sự vỡ bờ đó
Bài 3
Đây là 1 đoạn văn hay tiêu biểu cho bút pháp tiểu thuyết của NTT đúng nh nhận định của nhà nghiên cứu Vũ Ngọc Phan
“ Cái đoạn khéo” đợc thể hiện ở những khía cạnh sau đây
+ Khắc hoạ nhân vật rõ nét qua 2 nhân vật chính Cai
Lệ ( ngời nhà lí trởng ) và chị Dậu
+ Ngòi bút miêu tả linh hoạt, sống động
+ Ngôn ngữ miêu tả và kể chuyện của t/g + ngôn ngữ
đối thoại của nhân vật qua đó bộc lộ tính cách riêng của từng nhân vật
Bài 4
Đây là lời triết lí lẫn cảm xúc trữ tình của t/g Với triết lí này, Nam Cao đã khẳng định một thái độ sống