GV: Nhóm văn bản nghệ thuật đợc chia thành những mảng nào?. HS: TL GV: Nói đến nghệ thuật của tự sự thì phải đề cập đến những vấn đề gì.. Mục tiêu cần đạt: Qua buổi học, giúp học sinh củ
Trang 1Tiết 1,2,3:
Ngày: 04/9/08
giới thiệu chơng trình ngữ văn 9
I Mục tiêu cần đạt:
Qua 2 tiết học giúp học sinh có đợc cái nhìn tổng quát về chơng trình mà
các em sẽ làm việc để các em có đợc sự chủ động trong việc tiếp nhận tri thức
cho cả năm học Qua đó cũng rèn cho các em có thói quen tổng hợp vấn đề và
làm việc với vấn đề theo từng chi tiết có trong mỗi bài học
Rèn luyện kỹ năng tổng hợp vấn đề
III Tiến trình hoạt động dạy - học.
Hoạt động1: Kiểm tra (sự chuẩn bị của học sinh)
Bài mới:
HS: Đọc và xem trớc toàn bộ cuốn sách gk
Ngữ văn 9 tập 1,2
GV: Giới thiệu môn Ngữ văn 9
I Ngữ văn.
1 Nhóm văn bản nhật dụng.
Nhóm văn bản mang tính thời sự:
Phần nội dung sgk Ngữ văn 9 có 2 nhóm văn
bản, là những nhóm văn bản nào?
-1 Phong cách Hồ Chí Minh.
-2 Đấu tranh cho một thế giới hòa bình.
-3 Tuyên bố thế giới về sự sống còn và…trẻ em.
GV: Mở đầu cho nhóm văn bản này là văn bản
nào? Vì sao có tên là văn bản nhật dụng?
HS: TL
=>Là nhóm văn bản đề cập đến những vấn đề mà cả xã hội đang quan tâm
GV: Nhóm văn bản nghệ thuật đợc chia thành
những mảng nào?
HS: TL
G V: Phần văn học TĐ có nội dung gì đáng chú
ý?
HS: TL
2 Nhóm văn bản nghệ thuật.
a Văn học trung đại:
-4 Hình tợng ngời phụ nữ
-5 Hình tợng ngời anh hùng
-6 Bức tranh xã hội p/k thối nát
Trang 2GV: Phần văn học Việt Nam hiện đại có nội
dung gì đáng chú ý?
HS: TL
GV: Những nội dung ấy đợc biểu hiện qua
những tác phẩm nào? Vì sao những văn bản
này đợc coi là văn bản nghệ thuật?
b Văn học hiện đại:
-7 H/tợng anh bộ đội cụ Hồ trong 2 cuộc k/c -8 H/tợng ngời nông dân trong k/c chống Pháp -9 H/tợng ngời trí thức trong c/cuộc xây dựng
-10 H/tợng phụ nữ trong cuộc k/c chống Pháp
-11Con ngời mới trong cuộc sống mới
cái hay, cái đẹp mà ngời nghệ sĩ đã tạo nên bằng những cách khác nhau…->Nghệ thuật
GV: Nghệ thuật của văn chơng đợc biểu hiện nh
thế nào?
HS: TL
GV: Nói đến nghệ thuật của tự sự thì phải đề cập
đến những vấn đề gì?
HS: TL
Nghệ thuật tự sự:
-12 Cốt truyện (Hệ thống mâu thuẫn)
-14 Nhân vật
-15 Ngôi kể
-16 Và một vài biện pháp khác nh so sánh, nhân hóa…
GV: Nghệ thuật của thơ ca thì phải tìm hiểu
những yếu tố nào?
HS: TL
Nghệ thuật thơ:
-17 Nhịp thơ
-18 Thể thơ
-19 Nhân vật trữ tình
-20 Những hình ảnh (Bức tranh) -21 Và các biện pháp tu từ khác… nh so sánh, nhân hóa…
GV: Phần tiếngViệt 9 chủ yếu là phần tổng kết
những kiến thức đã học từ những lớp dới, vậy
tiếng Việt 9 tổng kết những đơn vị kiến thức
nào đã học?
I Tiếng Việt.
-22 Câu chia theo cấu trúc
-23 Câu chia theo mục đích nói
Trang 3HS: TL -24 Câu chia theo ý nghĩa.
-25 Các cách liên kết câu: Lặp, nối, thế, liên tởng…
GV: Hãy kể tên những kĩ năng tạo văn bản đã
học? Và trong đó có những kĩ năng nào sẽ
tiếp tục học trong chơng trình Ngữ văn 9?
HS: TL
II Tập làm văn.
-26 Văn nghị luận.( Nghị luận về một
vấn đề văn chơng hay một vấn đề xã hội.)
-27 Văn thuyết minh.
Hoạt động 3: IV Luyện tập
Văn bản "Phong cách Hồ Chí Minh" sử dụng phơng thức biểu đạt:
a) Tự sự b) Biểu cảm c) Miêu tả d) Nghị luận
Hoạt động 4: V Củng cố - Dặn dò
Chuẩn bị phơng pháp thuyết minh một loài cây hoặc một con vật quen
thuộc trong cuộc sống của chúng ta?
Trang 4Tiết 4,5,6:
Ngày:12/9/2008 Ôn tập văn thuyết minh
I Mục tiêu cần đạt:
Qua buổi học, giúp học sinh củng cố đợc các kĩ năng thuyết minh đã học,
đặc biệt là kĩ năng thuyết minh có thêm yếu tố miêu tả cho lời văn thuyết minh
thêm sinh động và hấp dẫn
Thông qua bài ôn tập, rèn luyện t duy cho h/s trong việc nhận thức mối
quan hệ giữa các thể văn
II Chuẩn bị của Giáo viên và Học sinh:
GV:SGV,SGK, Đèn chiếu (hoặc bảng phụ)
HS: Chuẩn bị theo hớng dẫn
III Tiến trình hoạt động dạy - học.
Hoạt động 1: 1 Kiểm tra bài cũ
2 Bài mới:
GV: Văn thuyết minh là gì? Văn thuyết
minh khác văn tự sự nh thế nào?
HS: TL
I Ôn tập kiến thức cũ.
- Văn thuyết minh là thể văn giới thiệu đúng, đủ những
đặc điểm một đối tợng nào đó dựa trên cơ sở khoa học, chính xác tuyệt đối
GV: Khi thuyết minh cần chú đến yếu tố nào?
HS:L TL
-28 Khi thuyết minh ta chú đến yếu tố chính xác, khoa học
GV: Muốn cho lời văn thuyết minh
thêm truyền cảm và hấp dẫn, ta nên
chú điều gì?
HS: TL
-29 Muốn cho lời văn thêm sinh động và hấp dẫn, ta có thể miêu tả thêm một vài chi tiết, một vài khía cạnh…để ngời đọc dễ hình dung,
dễ cảm nhận về vấn đề hơn
II Bài tập.
HS: Đọc đề bài
GV: Yêu cầu h/s lên bảng tìm hiểu đề
Đề bài: Hãy giới thiệu cho bạn bè thế giới về cây
lúa của quê hơng ta.
HS: Tìm hiểu đề
HS: Nhận xét
1 Tìm hiểu đề:
-30 Đối tợng: Cây lúa
Trang 5GV: Chốt vấn đề -31 Kiểu bài: Thuyết minh.
-32 Giới hạn vấn đề:(Tùy chọn thời điểm để miêu tả)
HS : Lập dàn bài cho bài văn 2 Lập dàn ý.
GV: Mở bài có nhiệm vụ gì? A Mở bài: Giới thiệu chung về cây lúa.
Thân bài có nhiệm vụ gì? Những khía
cạnh nào của cây lúa cần đợc giới
thiệu?
HS: TL
B Thân bài:
-33 Giới thiệu đặc điểm đời sống của cây lúa.
(Môi trờng sống: Môi trờng nớc cạn, khí hậu nóng
ẩm, chu kì đời, các giai đoạn phát triển…)
-34 Đặc điểm cấu tạo: Rễ, thân, lá, bông…
=>Đa dạng, phong phú Phân biệt(Miêu tả…) GV:Với những nội dung nh vậy thì chi
tiết nào của cây lúa cần đợc miêu tả
để ngời đọc dễ hình dung và cảm
nhận về cây lúa?
HS: TL và cho ví dụ
-36 Công dụng:
Giá trị vật chất: Nuôi sống xã hội
Giá trị tinh thần: Thờ cúng
GV: Nêu một vài ví dụ
Khi miêu tả đặc điểm cấu tạo của cây
lúa:
-37 Thân lúa là thân đốt rỗng,
nh-ng rất cứnh-ng, chắc chắn bởi nó có
những đốt ngắn và đợc bao bọc bởi
những bẹ lá Lá lúa gồm 2 phần:
Phần bẹ và phần phiến lá Bẹ lá ôm
chặt lấy thân Bẹ trớc ôm lấy bẹ sau
khiến cho cây thêm cứng cáp Phiến
lá nhỏ chừng 1-1,5 cm, và dài chừng
20-25cm có gân song song, có rất
nhiều lông nhỏ và sắc vơn lên nh
những lỡi kiếm để đón ánh sáng mặt
trời cho sự quang hợp
C Kết bài: Khẳng định vị trí của cây lúa trong
đời sống của nhân dân ta, những kí ức đẹp về những cánh đồng lúa quê hơng, KHKT để phát triển cây lúa…
3 Dựng đoạn:
Hoặc khi giới thiệu về sự đa dạng của
Trang 6chủng loại của cây lúa: Giống nếp,
tẻ…
-38 Những hạt nếp tròn căng,
mẩy có một mùi thơm phng phức
-39 Những hạt tẻ nhỏ và dài có
màu vàng nhạt hơn ……
HS: Thực hành dựng đoạn(30-35 phút)
HS: Đọc bài của mình
HS: Nhận xét
GV: Chốt vấn đề và ghi điểm
GV:?
Hoạt động 4: 3 Củng cố dặn dò:
- Xem lại văn tự sự: Đặc điểm của văn tự sự, những nét nghệ thuật tiêu biểu của văn tự sự?
- Tập tóm tắt lại những văn bản tự sự đã học
Tiết 7,8,9:
Ngày:19/9/2008
Tập làm văn: ôn tập văn tự sự
I Mục tiêu cần đạt:
Qua 3 tiết học giúp học sinh củng cố lại văn bản tự sự với những đặc
điểm của thể văn: Có cốt truyện chính là hệ thống mâu thuẫn, qua những tình tiết, nhân vật, bố cục…
Qua đó rèn cho học sinh kĩ năng kể, diễn đạt một câu chuyện…
Trang 7II Chuẩn bị của Giáo viên và Học sinh:
GV: SGV,SGK, Đèn chiếu (hoặc bảng phụ) HS: Đọc và chuẩn bị theo hớng dẫn
III Tiến trình hoạt động dạy - học.
Hoạt động 1: 1 Kiểm tra bài cũ
GV: Hãy kể tên những tác phẩm tự sự đã học lớp 8,9? Câu chuyện trở nên
đặc sắc nhờ yếu tố nào?
ĐA: Cách xây dựng cốt truyện, bố cục văn bản, cách xây dựng nhân vật…
2 Bài mới:
Hoạt động 2: I Đặc điểm của văn tự sự.
GV:Đặc điểm quan trọng nhất của văn tự sự là? 1 Hệ thống cốt truyện:
-41 Mâu thuẫn phát triển
-42 Mâu thuẫn đỉnh điểm
-43 Mâu thuẫn đợc giải quyết
GV: Một câu chuyện hay phụ thuộc vào yếu
tố nào?
HS: TL
ð1 Mâu thuẫn càng hợp lí và căng thẳng thì câu chuyện càng trở nên hấp dẫn
GV: Ngoài việc có một cốt truyện hay, hợp
lí, văn bản tự sự cần có những yếu tố nào
nữa?
2 Bố cục:
-44 Bố cục thuận:1-2-3-4 -45 Bố cục đảo:( Tạo nên sự mới lạ và hấp dẫn)
những tính cách điển hình
4 Tình tiết: Tình tiết tạo nên sự hấp dẫn, nằm trong cốt truyện
GV: Hãy tìm hệ thống cốt truyện trong văn
bản “Chuyện ngời con gái Nam Xơng”
của Nguyễn Dữ?
HS: Thảo luận nhóm trong 5 phút
II Luyện tập.
“Chuyện ngời con gái Nam Xơng” của Nguyễn Dữ:
Cốt truyện:
Trang 8HS: Nhận xét giữa các nhóm.
GV: Hãy tìm cách tổ chức bố cục và tác
dụng của bố cục ấy, cách xây dựng nhân
vật chính phụ….đã tạo hiệu quả nghệ
thuật ntn?
HS: Thảo luận nhóm
HS: Nhận xét các nhóm
GV: chốt vấn đề
hay ghen- đi lính MTNS
đã mất, con trẻ đang học nói…đã nói rằng: Cha tôi thờng hay đến vào buổi tối…” MTPT
bị chồng dồn ép đến mức muốn tự tử…MTĐĐ
tối, ngồi bên đèn, bé Đản lại chỏ bóng cha và nói: “cha Đản lại đến …” MTĐGQ
Bố cục: Theo trình tự 1-2-3-4 Nghĩa là theo trình
tự trớc sau=> Giúp cho ngời đọc tiếp nhận văn bản một cách tình tự
Nhân vật:
Trơng Sinh: Hay ghen, ít học, gia trởng, độc
đoán…tiêu biểu cho những tính xấu của xã hội phong kiến….qua đó cũng là để phê phán chế độ nam quyền
Vũ Nơng: thùy mị nết na lại thêm t dung tốt
đẹp Nàng là ngời phụ nữ có đủ Công-Dung-Ngôn – Hạnh, nhng lại bị t tởng phong kiến chà đạp, dồn đến chỗ chết…qua đó cũng là để bày tỏ nỗi cảm thông chia sẻ với những bất hạnh của ngời phụ nữ xa của t/g
Tình tiết đặc sắc: Vũ Nơng hiện về trên sông
Hoàng Giang Chi tiết có vẻ hoang đờng làm tăng thêm tính bi kịch của tác phẩm, những nó
có một ý nghĩa nhân đạo sâu sắc: Vũ Nơng có thêm cơ hội trở về để minh oan cho mình
Hoạt động3: 3- Củng cố dặn dò
Trang 9
Tiết 10,11,12
Ngày 26.9.08
Tập làm văn ôn tập văn tự sự (tiếp)
I Mục tiêu cần đạt
Qua 3 tiết dạy, giúp học sinh thực hành vào việc tạo đợc cho mình một cốt truyện qua những nhận vật và những mâu thuẫn, với những tình tiết…sinh
động và hấp dẫn
Rèn luyện kĩ năng tạo lập văn bản tự sự
II Chuẩn bị của giáo viên và học sinh
GV: SGK, SGV và tài liệu khác
HS: Đọc và chuẩn bị theo hớng dẫn