Giáo Án Hóa 12 tiết 5

Kiến thức: - Biết về xà phòng, chất giặt rửa tổng hợp.. Khái niệm - Xà phòng thường dùng là hỗn hợp muối natri hoặc muối kali của axit béo, có thêm một số chất phụ gia.. Hoạt động 2 - G

Ngày soạn: … /… /…….

Ngày giảng: …./…./…… Tiết 5 : Bài 3

XÀ PHÒNG VÀ CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP

I/ Mục tiêu:

1 Kiến thức:

- Biết về xà phòng, chất giặt rửa tổng hợp

- Hiểu nguyên nhân tạo nên đặc tính giắt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

2 Kỹ năng:

-Sử dụng hợp lí xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

3, Tình cảm thái độ.

- Có ý thức sử dụng hợp lý có hiệu quả xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

- biết bảo vệ tài nguyên môi trường

II Chuẩn bị:

1 GV: Tranh vẽ sơ đồ cơ chế giặt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp.

2 HS: Chuẩn bị các loại tư liệu về xà phòng, bột giặt, dây chuyền sx xà phòng,

chất giặt rửa tổng hợp

III Phương pháp:

- Nêu vấn đề + đàm thoại + hoạt động nhóm

IV Các hoạt động dạy và học.

1.Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

Chất béo có những tính chất hóa học gì? Viết phương trình minh họa

3 Bài mới

Hoạt động 1

- HS nghiên cứu SGK để rút ra khái niệm về xà

phòng

- GV ?: Trên cơ sở khái niệm về xà phòng, em hãy

cho biết thành phần chính của xà phòng là gì ?

- GV giới thiệu thêm một số thành phần khác của

xà phòng ?

- GV ?: Dựa vào khái niệm về xà phòng, em hãy

cho biết để sản xuất xà phòng ta có thể sử dụng

phản ứng hoá học nào ?

- HS nghiên cứu SGK để biết các giai đoạn của quy

trình nấu xà phòng

I XÀ PHÒNG:

1 Khái niệm

- Xà phòng thường dùng là hỗn hợp muối natri hoặc muối kali của axit béo, có thêm một số chất phụ gia

- Thành phần chủ yếu của xà phòng thường: Là muối natri của axit panmitic hoặc axit stearic Ngoài ra trong xà phòng còn có chất độn (làm tăng độ cứng để đúc bánh), chất tẩy màu, chất diệt khuẩn và chất tạo hương,…

Ví dụ thành phần chính thông thường:

C17H35COONa

C15H31COONa

2 Phương pháp sản xuất:

(RCOO)C3H5 + 3 NaOH →t 0 3

- GV cho HS biết mặt hạn chế của quá trình sản

xuất xà phòng từ chất béo: khai thác dẫn đến cạn

kiệt tài nguyên Từ đó giới thiệu cho HS biết

phương pháp hiện đại ngày nay được dùng để sản

xuất xà phòng là đi từ ankan

Hoạt động 2

- GV đặt vấn đề: Xà phòng thông thường sẽ mất ít

nhiều tác dụng tẩy rửa trong nước cứng nên hiện

nay người ta dùng chất giặt rửa tổng hợp

- HS tìm hiểu SGK để biết khái niệm về chất giặt

rửa tổng hợp và những ưu điểm khác của nó so với

xà phòng

- GV: Giúp HS hiểu được xà phòng khác chất tẩy

rửa về thành phần, nhưng chúng có cùng mục đích

sử dụng

- HS: Đọc phương pháp sản xuất chất tẩy rửa tổng

hợp (sgk), xem sơ đồ điều chế phương trình phản

ứng sgk

- GV: Giới thiệu một số chất tẩy rửa tổng hợp hiện

nay

Hoạt động 3

 GV treo mô hình Sơ đồ quá trình làm sạch vết

bẩn của xà phòng và giải thích cho HS rỏ tác dụng

tẩy rửa của xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

- GV: Giải thích minh hoạ thực tế và giải thích tại

sao không nên dùng xà phòng giặt rửa trong nước

cứng, chất giặt rửa tổng hợp có thể giặt rửa trong

nước cứng

RCOONa +

C3H5

(OH)3

An kan →axitcacboxylic→ muối natri của axit cacboxylic

CH3[CH2]14CH2CH2[CH2]14CH3

o 2

O ,t ,xt

→

2

CH3[CH2]14COOH

2 CH3[CH2]14COOH + Na2CO3 →

2 CH3[CH2]14COONa +

H2O + CO2

II CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP:

1 Khái niệm: Nhưng hợp chất

không phải là muối natri của axit cacboxilic nhưng có tính năng giặt rửa như xà phòng được gọi là chất giặt rửa tổng hợp

2 Phương pháp sản xuất:

Dầu mỏ → Axit

đođexylbenzensunfonic → natri

đođexylbenzensunfonat

CH3[CH2]11 – C6H4SO3H →Na CO 2 3

CH3[CH2]11 –

C6H4SO3Na Axitđođexylbenzensunfonic Natri đođexylbenzensunfonat

III TÁC DỤNG TẨY RỬA CỦA

XÀ PHÒNG VÀ CHẤT GIẶT RỬA TỔNG HỢP:

- tác dụng xà phòng hay chất giặt rửa tổng hợp có khả năng làm giảm sức căng bề mặt của các chất bẩn bám trên da, vải… làm chất bẩn phân tán thành nhiều phần nhỏ hơn rồi phân tán vào nước và bị rửa trôi đi

* Chú ý:

- Không nên dùng xà phòng giặt rửa trong nước cứng

- Chất giặ rửa tổng hợp có thể giặt rửa trong nước cứng

4 Củng cố :

1 Xà phòng là gì ?

2 Hãy điền chữ Đ (đúng) hoặc S (sai) vào ô trống ở các phát biểu sau:

b) Muối natri hoặc kali của axit hữu cơ là thành phần chính của xà phòng S

c) Khi đun nóng chất béo với dung dịch NaOH hoặc KOH ta được xà phòng. Đ

d) Từ dầu mỏ có thể sản xuất được chất giặt rửa tổng hợp. Đ

5.Dặn dò:

1 Bài tập về nhà: 1 → 5 trang 15-16 (SGK).

2 Xem trước bài LUYỆN TẬP.

……….