- Đoạn 2: Từ “câu chuyện ân hận đầu tiên”… đến “nghĩ về bài học đường đời đầu tiên” Câu chuyện về trò đùa nghịch của Dế Mèn đã gây ra cái chết cho Dế Choắt... Hãy tìm những tính từ miê
Trang 1Tô Hoài
Trang 2I TÁC GIẢ – TÁC PHẨM:
1 Tác giả:
- Tên thật là Nguyễn Sen
- Sinh năm 1920 và lớn lên ở quê ngoại tại làng Nghĩa Đô,
phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông,nay là Quận Cầu Giấy – Hà Nội.
- Tô Hoài chuyên viết văn xuôi (150 tác phẩm) Được tặng nhiều
giải thưởng trong đó có giải thưởng Hồ Chí Minh
2 Tác phẩm:
- Trích tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu ký” của Tô Hoài Tác phẩm
được sáng tác năm 1941, gồm 10 chương, kể về cuộc phiêu lưu
lý thú đầy sóng gió của Dế Mèn.
- Đoạn trích ở chương I của truyện
Tơ Hồi
Tác phẩm: “Dế Mèn phiêu lưu kí”
Trang 3I TÁC GIẢ – TÁC PHẨM:
1 Tác giả:
- Tên thật là Nguyễn Sen
- Sinh năm 1920 và lớn lên ở quê ngoại tại làng Nghĩa Đô, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà
Đông,nay là Quận Cầu Giấy – Hà Nội.
- Tô Hoài chuyên viết văn xuôi (150 tác phẩm) Được tặng nhiều giải thưởng trong đó
có giải thưởng Hồ Chí Minh
- “Dế Mèn phiêu lưu ký” sáng tác 1941, gồm 10 chương, kể về cuộc phiêu lưu lý thú
đầy sóng gió của Dế Mèn.
2 Tác phẩm:
- Trích tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu ký” của Tô Hoài Tác phẩm được sáng tác
năm 1941, gồm 10 chương, kể về cuộc phiêu lưu lý thú đầy sóng gió của Dế Mèn.
- Đoạn trích ở chương I của truyện
ncncncnc
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1 Nhân vật Dế Mèn:
? Nhà văn miêu tả và kể chuyện về nhân vật chính nào?
Dế Mèn
bbbbbbb
? Lời kể và lời tả trong truyện là của nhân vật nào?
- Là lời của Dế Mèn
- Với giọng kể tự tin, hãnh diện
Bài văn được chia làm mấy đoạn? Nội dung chính của mỗi đoạn là gì?
Có 2 đoạn chính:
- Đoạn 1: Từ “Bởi tôi ăn uống điều độ
và làm việc có chừng mực” đến
“cũng không thể làm lại được”:
Miêu tả Dế Mèn là một chàng dế thanh niên cường tráng.
- Đoạn 2: Từ “câu chuyện ân hận đầu
tiên”… đến “nghĩ về bài học đường đời đầu tiên”
Câu chuyện về trò đùa nghịch của Dế Mèn đã gây ra cái chết cho Dế Choắt.
Trang 4I TÁC GIẢ – TÁC PHẨM:nncncnc
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1 Nhân vật Dế Mèn:
Đọc: Từ “bởi tôi ăn
uống ” đến “đứng đầu thiên hạ rồi”
? Em hãy ghi lại các chi tiết miêu tả ngoại hình và hành động của Dế Mèn.
? Nhận xét về trình tự miêu tả trong đoạn văn.
Tả hình dáng chung tả các chi tiết quan trọng, nổi bật.
Cụ thể:
- Hình dáng chung: chàng dế thanh
niên cường tráng
- Các chi tiết làm nổi bật: càng, vuốt,
râu, răng, đầu, cánh,….
Ngoại hình Hành động
Vuốt cứng dần, nhọn
hoắt Đạp phanh phách vàocác ngọn cỏ
Đôi cánh dài kín
xuống tận chấm đuôi Vũ phành phạch, giòn giã
Răng đen nhánh Nhai ngoàm ngoạp
Râu dài, uốn cong Trịnh trọng và khoan thai vuốt râu
Đầu to, nổi từng tảng Rất bướng
Cả người là một màu
nâu bóng mỡ
Cà khịa với tất cả mọi người, quát Cào Cào, đá ghẹo Gọng Vó
Dế Mèn có vẻ đẹp
cường tráng
Đôi càng mẫm bóng
Để miêu tả thành công hình ảnh Dế Mèn,
Tô Hoài đã sử dụng nhiều từ ngữ miêu tả đặc sắc, nhất là
huy động nhiều tính từ.
Hãy tìm những tính từ miêu tả hình dáng,
tính cách của Dế Mèn trong đoạn văn trên.
cường tráng, cứng, mẫm bóng, nhọn hoắt, hủn hoẳn, giòn giã,
nâu bóng, to, bướng, đen nhánh,…
Có một bạn học sinh miêu tả Dế Mèn như sau:
“…Tôi trở thành một chàng dế thanh niên khỏe mạnh…đôi cánh tôi trước đây ngắn ngủn
… đôi càng tôi mập mạp, những cái vuốt cứng hơn và nhọn…”
? Em hãy so sánh 2 đoạn văn trên
Tác giả Tô Hoài dùng từ có lựa chọn, chính xác và rất đặc sắc.
Vì vậy, đây được coi là Đoạn văn mẫu mực về miêu tả loài vật
? Việc miêu tả ngoại hình còn bộc lộ tính nết Em có nhận xét gì về tính cách của Dế Mèn được thể hiện trong đoạn văn này?
nhưng còn kiêu căng, xốc nổi
? Qua những chi tiết miêu tả hình dáng Dế Mèn,
em cảm nhận được điều
gì về nghệ thuật miêu tả của tác giả?
- Sử dụng nhiều tính từ độc đáo (mẫm bóng, nhọn hoắt, bóng mỡ,…)
- Miêu tả từ hình dáng chung đến các chi tiết cụ thể
- Gắn liền miêu tả hình dáng với hành động để làm nổi bật tính cách nhân vật.
? Em thấy hình ảnh Dế Mèn đẹp ở chỗ nào và không đẹp ở những điểm nào?
- Đẹp về ngoại hình
- Tuy nhiên, nét đẹp ấy trông có vẻ dữ tợn với tính nết tự phụ, kiêu ngạo và xốc nổi khiến Dế Mèn chưa có thể gọi là nét đẹp hoàn hảo
Trang 5II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1 Nhân vật Dế Mèn:
2 Bài học đường đời đầu tiên của
Dế Mèn:
a Thái độ đối với Dế Choắt:
- Kẻ cả
- Khinh thường
- Hách dịch
- Ích kỉ
b Bài học đường đời đầu tiên:
- Khi trêu chị Cốc thì Dế Mèn hung
hăng kiêu ngạo, tưởng như không
hề biết sợ
- Nhưng khi chứng kiến chị Cốc
đánh Choắt, Dế Mèn khiếp hãi,
nằm im thin thít
Đọc đoạn 2
? Đoạn truyện này có những sự việc chính nào?
3 sự việc:
- Dế Mèn coi thường Dế Choắt.
- Dế Mèn trêu chọc chị Cốc dẫn đến cái chết của Dế Choắt.
- Sự ân hận của Dế Mèn.
? Dế Choắt qua con mắt của Dế Mèn hiện lên
như thế nào?
- Người gầy gò, dài lêu nghêu
- Cánh ngắn
- Mặt mũi ngẩn ngẩn ngơ ngơ
- Râu ria cụt một mẩu
Dế Choắt rất ốm yếu và xấu xí
? Dế Mèn đã thể hiện thái độ với Dế Choắt qua những
chi tiết nào?
- Đặt tên là Choắt
- Tả Choắt rất xấu
- Gọi Choắt: “ Chú mày”
- Mắng, chế giễu, khinh thường Dế Choắt.
- Khi Dế Choắt đề nghị được giúp đỡ, Dế Mèn lên mặt kẻ cả, không cảm thông giúp đỡ
? Đó là thái độ gì?
CÂU HỎI THẢO LUẬN:
Em hãy phân tích diễn biến tâm lí và thái độ của Mèn khi trêu chị Cốc và dẫn đến
cái chết của Dế Choắt?
- Lúc đầu huênh hoang, hung hăng, tự cao tự đại, tỏ ra chẳng sợ ai
-Khi hát trêu chị Cốc xong,Dế Mèn chui tọt vào hang, nằm khểnh vẻ đắc ý,
yên tâm nơi ẩn nấp kiên cố của mình -Khi Dế Choắt bị chị Cốc mổ, Dế Mèn khiếp sợ, nằm im thin thít
- Sau khi Cốc bay đi, Dế Mèn mới mon men bò lên
? Thái độ của Dế Mèn thay đổi như thế nào khi Dế Choắt chết?
- Hối hận, ăn năn về lỗi lầm của
mình
? Thái độ đó được thể hiện qua những hành động nào?
- Hốt hoảng quỳ xuống, nâng Dế Choắt lên mà than: “Tôi hối lắm! Tôi hối hận lắm!”
- Đắp mộ cho Dế Choắt.
- Đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học đường đời đầu tiên.
- Đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học
đường đời đầu tiên
? Thái độ và hành động ấy cho
ta hiểu thêm điều gì về Dế Mèn?
- Còn có tình cảm đồng loại,
- Biết ăn năn hối lỗi
? Theo em, sự ăn năn hối lỗi của Dế Mèn có cần thiết không?
Có thể tha thứ không?
Huênh hoang, đắc ý nhưng lại nhát
sợ trước kẻ mạnh
? Cuối truyện là hình ảnh Dế Mèn đứng lặng hồi lâu trước nấm mồ của bạn.
Em thử hình dung tâm trạng Dế Mèn lúc này.
Cay đắng vì lỗi lầm của mình, xót thương Dế Choắt, mong Dế Choắt sống lại, nghĩ đến việc thay đổi cách sống của mình.
? Theo em, đặc điểm nào của con người được gán cho các con vật ở truyện này?
-Dế Mèn: kiêu căng nhưng biết hối lỗi -Dế Choắt: yếu đuối nhưng biết
tha thứ
- Cốc: Tự ái, nóng nảy
Sau tất cả những sự việc đã gây
ra, nhất là sau cái chết của DếChoắt, Dế Mèn đã rút ra bài học đường đời đầu tiên của mình.
Theo em, bài học ấy là gì?
2 bài học của Dế Mèn:
-Kẻ kiêu căng có thể làm hại người khác khiến phải ân hận suốt đời Đó là bài học về thói kiêu căng
-Nên biết sống đoàn kết với mọi người Đó là bài học về tình nhân ái
? Em học được gì từ nghệ thuật
miêu tả và kể chuyện của tác giả?
- Cách quan sát miêu tả loài vật rất
sống động bằng các chi tiết cụ thể, chân thực, chính xác
- Ngôn ngữ miêu tả sắc nét.
- Trí tưởng tượng độc đáo khiến
thế giới loài vật hiện lên như thế giới loài người
-
- Kể chuyện theo ngôi thứ nhất
tạo cảm giác hồn nhiên, chân thực
GHI NHỚ: (Học SGK/11 )
III LUYỆN TẬP:
1 Bài tập 1:
Viết đoạn văn miêu tả tâm trạng theo lời Dế Mèn
2 Bài tập 2:
Đọc phân vai
Trang 6I TÁC GIẢ – TÁC PHẨM:
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN:
1 Nhân vật Dế Mèn:
2 Bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn:
a Thái độ đối với Dế Choắt:
- Kẻ cả
- Khinh thường
- Hách dịch
- Ích kỉ
- Khi trêu chị Cốc thì Dế Mèn hung hăng
kiêu ngạo, tưởng như không hề biết sợ
- Nhưng khi chứng kiến chị Cốc đánh
Choắt, Dế Mèn khiếp hãi, nằm im thin thít.
- Hối hận, ăn năn về lỗi lầm của mình.
- Đứng lặng giờ lâu, nghĩ về bài học
đường đời đầu tiên
III LUYỆN TẬP:
1 Viết đoạn văn miêu tả tâm trạng Dế
Mèn
2 Đọc phân vai
Ngoại hình Hành động
Vuốt cứng dần, nhọn
hoắt Đạp phanh phách vào các ngọn cỏ
Đôi cánh dài kín
xuống tận chấm đuôi Vũ phành phạch, giòn giã
Răng đen nhánh Nhai ngoàm ngoạp
Râu dài, uốn cong Trịnh trọng và khoan thai vuốt râu
Đầu to, nổi từng tảng Rất bướng
Cả người là một màu
nâu bóng mỡ
Cà khịa với tất cả mọi người, quát Cào Cào, đá ghẹo Gọng Vó
Dế Mèn có vẻ đẹp
cường tráng
Đôi càng mẫm bóng
nhưng còn kiêu căng, xốc nổi
DẶN DÒ:
- Đọc lại đoạn trích, phần đọc thêm
- Học vở ghi, phầân Ghi nhớ
-Chuẩn bị bài mới: PHÓ TỪ
•* Tìm hiểu : Phó từ là gì?
• Các loại phó từ
•* Đọc và trả lời các câu hỏi phần
•tìm hiểu
