1. Trang chủ
  2. » Trung học cơ sở - phổ thông

Chuyên đề: Thực hiện pháp luật

56 47 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 56
Dung lượng 182,52 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Đáp ứng được những yêu cầu trong việc ôn tập, rèn luyện kĩ năng làm bài tập trắc nghiệm khách quan môn GDCD. Giúp cho học sinh nắm vững được kiến thức cơ bản nhất của chương trình GDCD lớp 12, biết vận dụng kiến thức để giải quyết được yêu cầu của đề thi THPTQG. Góp phần nâng cao chất lượng dạy và học GDCD ở trường phổ thông.

Trang 1

Giáo viên trường THPT ………

Đối tượng bồi dưỡng: ………

Dự kiến số tiết bồi dưỡng: 03 tiết

………

Trang 2

1 Lý do chọn đề tài

Năm học 2019 - 2020 là năm học thứ 4 môn Giáo dục Công dân (GDCD) được đưa vàobài thi tổ hợp xã hội trong kì thi Trung học phổ thông Quốc gia (THPTQG) Và ở trườngTHPT Xuân Hòa chúng tôi, số lượng học sinh đăng kí thi môn GDCD nói riêng và bài thi tổhợp xã hội nói chung qua 3 năm thi THPTQG thường chiếm đến hơn 30% số lượng học sinhthi THPTQG toàn trường Với thực tế đó và với những kết quả đã đạt được qua 3 kì thi

THPTQG năm 2017, 2018, 2019, tôi mạnh dạn lựa chọn chủ đề “Thực hiện pháp luật” để

làm chuyên đề trao đổi cùng các thầy/cô trong buổi sinh hoạt chuyên môn hôm nay

2 Mục tiêu, nhiệm vụ

- Đáp ứng được những yêu cầu trong việc ôn tập, rèn luyện kĩ năng làm bài tập trắcnghiệm khách quan môn GDCD

- Giúp cho học sinh nắm vững được kiến thức cơ bản nhất của chương trình GDCD lớp

12, biết vận dụng kiến thức để giải quyết được yêu cầu của đề thi THPTQG Góp phần nângcao chất lượng dạy và học GDCD ở trường phổ thông

3 Đối tượng nghiên cứu

Trong khuôn khổ của một chuyên đề và thời gian có hạn nên chúng tôi chỉ trình bàyqua một bài cụ thể Bài 2: Thực hiện pháp luật trong chương trình GDCD lớp 12 THPT

Đối tượng học tập là học sinh lớp 12A5, 12A6 trường THPT Xuân Hòa

PHẦN NỘI DUNG

Trang 3

1 Hệ thống kiến thức sử dụng trong chuyên đề

1.1 Kiến thức cơ bản

1.1.1 Khái niệm, các hình thức và các giai đoạn thực hiện pháp luật

a Khái niệm thực hiện pháp luật

Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định củapháp luật đi vào cuộc sống, trở thành hành vi hợp pháp của các cá nhân, tổ chức khi tham giavào các quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh

b Các hình thức thực hiện pháp luật

* Sử dụng pháp luật: cá nhân, tổ chức sử dụng đúng đắn các quyền của mình làm những điềupháp luật cho phép

* Thi hành pháp luật: cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ những nghĩa vụ chủ động làm những

gì mà pháp luật quy định phải làm

* Tuân thủ pháp luật: cá nhân, tổ chức không làm những điều mà pháp luật cấm

* Áp dụng pháp luật: cá nhân, tổ chức thực hiện pháp luật với sự tham gia, can thiệp của nhànước

c Các giai đoạn thực hiện pháp luật (giảm tải)

1.1.2 Vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí

a Vi phạm pháp luật

* Ba dấu hiệu nhận biết hành vi vi phạm pháp luật:

- Thứ nhất là hành vi trái pháp luật

- Thứ hai, do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện

- Thứ ba, người vi phạm pháp luật phải có lỗi

* Khái niệm: Vi phạm pháp luật là hành vi trái pháp luật, có lỗi do người có năng lực tráchnhiệm pháp lý thực hiện xâm phạm đến các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

b Trách nhiệm pháp lí

* Khái niệm: Là nghĩa vụ mà các cá nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi từhành vi vi phạm pháp luật của mình

* Mục đích: Nhà nước thực hiện trách nhiệm pháp lí nhằm:

- Buộc các chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt tình trạng vi phạm pháp luật

- Buộc họ phải chịu những thiệt hại, hạn chế nhất định

- Buộc họ phải làm những công việc nhất định

c Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý

* Vi phạm hình sự: Là những hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là tội phạm quy định tại Bộluật Hình sự

Người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự thể hiện ở việc chấp hành hình phạt theoquyết định của Tòa án:

+ Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạm rấtnghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

+ Người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm

+ Việc xử lí người chưa thành niên ( đủ 14 đến dưới 18 tuổi) theo nguyên tắc lấy giáodục là chủ yếu

* Vi phạm hành chính: Là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy hiểm cho xã hội thấphơn tội phạm, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước

Người vi phạm phải chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật:

+ Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính về vi phạm hành chính do cốý

Trang 4

+ Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính domình gây ra.

* Vi phạm dân sự: Là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới các quan hệ tài sản và quan hệnhân thân

Người có hành vi dân sự phải chịu trách nhiệm dân sự: Người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ

18 tuổi khi tham gia các giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, cócác quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do người đại diện xáclập và thực hiện

* Vi phạm kỉ luật: Là vi phạm pháp luật xâm phạm các quan hệ lao động, công vụ nhànước do pháp luật lao động, pháp luật hành chính bảo vệ

Cán bộ, công chức vi phạm kỉ luật phải chịu trách nhiệm kỉ luật với các hình thức khiểntrách, cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác khác, buộc thôi việc

1.2 Kiến thức mở rộng, nâng cao

1.2.1 Sự giống và khác nhau giữa 4 hình thức thực hiện pháp luật (dạy phần các hình thức thực hiện pháp luật, dạy tất cả các đối tượng học sinh)

* Giống nhau: Đều là những hoạt động có mục đích nhằm đưa pháp luật đi vào cuộc sống,

trở thành những hành vi hợp pháp của người thực hiện

* Khác nhau:

Trong 4 hình thức thực hiện pháp luật thì:

* Hình thức sử dụng pháp luật khác so với 3 hình thức thực hiện pháp luật còn lại là:

chủ thể pháp luật có thể thực hiện hoặc không thực hiện quyền được pháp luật cho phép theo ýchí của mình, chứ không bị ép buộc phải thực hiện

* Hình thức áp dụng pháp luật có chủ thể pháp luật khác so với 3 hình thức còn lại.

1.2.2 Lỗi được thể hiện dưới hai hình thức: Lỗi cố ý và lỗi vô ý (dạy phần vi phạm pháp luật đối tượng học sinh đại trà chỉ giới thiệu bao gồm lỗi cố ý, vô ý, đối với học sinh giỏi, lớp chọn dạy hết nội dung).

* Lỗi cố ý

* Cố ý trực tiếp: Chủ thể nhận thấy trước hậu quả cho XH và người khác nhưng vẫn

mong muốn nó xảy ra

* Cố ý gián tiếp: Chủ thể nhận thấy trước hậu quả cho XH và người khác, tuy không

mong muốn những vẫn để cho nó xẩy ra

* Lỗi vô ý

* Vô ý do quá tự tin: Chủ thể nhận thấy trước hậu quả cho XH và người khác nhưng hi

vọng, tin tưởng không xẩy ra

* Vô ý do cẩu thả: Chủ thể không nhận thấy trước hậu quả cho xã hội và người khác

1.2.3 Giáo dục ý thức thực hiện pháp luật cho học sinh tất cả các đối tượng

* Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng vi phạm pháp luật hiện nay như (dạy phần vi phạm pháp luật)

- Một số người không có hiểu biết đầy đủ về pháp luật (dẫn chứng các vụ án trong thựctiễn)

- Một số người vì lợi ích của bản thân coi thường pháp luật, cố ý vi phạm pháp luật (dẫn chứng các vụ án trong thực tiễn)

* Để hạn chế các hành vi vi phạm pháp luật trong xã hội hiện nay, cần phải: (dạy phần vi phạm pháp luật, trách nhiệm pháp lí):

- Tăng cường thông tin, tuyên truyền, phổ biến và giáo dục pháp luật đến mọi người

- Các cơ quan thi hành pháp luật phải tăng cường áp dụng các chế tài để buộc các chủthể vi phạm pháp luật phải chịu trách nhiệm pháp lí về các hành vi và hậu quả mình gây ra

Trang 5

* Để không phải chịu trách nhiệm pháp lí, mỗi công dân phải sống và làm việc theo Hiến

pháp và pháp luật (lồng ghép giáo dục ý thức thực hiện pháp luật cho học sinh)

1.2.4 Truy cứu trách nhiệm pháp lí phải tuân theo các yêu cầu cơ bản sau (dạy phần trách nhiệm pháp lí chủ yếu cho đối tượng học sinh giỏi, lớp chọn):

* Bộ luật hình sự nước CHXHCN Việt Nam quy định những nhóm hành vi nguy hiểm cho xã

hội sau đây là tội phạm: xâm phạm an ninh quốc gia; xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh

dự, nhân phẩm của con người; xâm phạm quyền tự do, dân chủ của công dân; xâm phạmquyền sở hữu; xâm phạm chế độ hôn nhân và gia đình; xâm phạm trật tự quản lí kinh tế; tộiphạm về ma tuý; tội phạm về môi trường; xâm phạm an toàn công cộng, trật tự công cộng;xâm phạm trật tự quản lý hành chính; tội phạm về chức vụ; xâm phạm các hoạt động tư pháp;tội xâm phạm nghĩa vụ, trách nhiệm của quân nhân; tội phá hoại hòa bình, chống loài người

và tội phạm chiến tranh

* Một số hành vi học sinh có thể vi phạm như:

- Cố ý gây thương tích trong trạng thái bình thường:

+ Tỷ lệ thương tích từ 11% trở lên

+ Lưu ý: Vẫn có trường hợp dưới 11% bị xử lý hình sự, đó là:

+ Dùng hung khí nguy hiểm hoặc dùng thủ đoạn gây nguy hại cho nhiều người;

+ Gây cố tật nhẹ cho nạn nhân;

+ Phạm tội nhiều lần đối với cùng một người hoặc đối với nhiều người;

+ Đối với trẻ em, phụ nữ đang có thai, người già yếu, ốm đau hoặc người khác không

+ Thuê gây thương tích hoặc gây thương tích thuê;

+ Có tính chất côn đồ hoặc tái phạm nguy hiểm;

+ Để cản trở người thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ của nạn nhân

Hình phạt: Cải tạo không giam giữ hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm, tù chung thân, tùymức độ vi phạm

- Trộm cắp tài sản

- Tài sản bị chiếm đoạt có giá trị từ 2 triệu đồng trở lên

- Lưu ý: Vẫn có trường hợp tài sản bị chiếm đoạt có giá trị dưới 2 triệu đồng bị xử lý

hình sự, đó là gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về tội chiếm đoạt hoặc

bị kết án về tội chiếm đoạt nhưng chưa được xóa án tích

Hình phạt: cải tạo không giam giữ đến 03 năm, hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 20 năm, hoặc tùchung thân, tùy mức độ nghiêm trọng

- Đánh bạc: Đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào đựơc thua bằng tiền hay hiện vật có

giá trị từ 2 đến dưới 50 triệu đồng hoặc dưới 2 triệu đồng nhưng đã bị kết án về tội này hoặctội tổ chức đánh bạc, gá bạc, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm

Hình phạt: phạt tiền từ 5 – 50 triệu đồng, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ

03 tháng đến 03 năm

Trang 6

1.2.6 Các loại tội phạm: (dạy phần vi phạm hình sự, các trường hợp pháp luật cho phép bắt

người, giới thiệu cho các đối tượng học sinh 4 mức, còn đối với học sinh lớp chọn, học sinhgiỏi sẽ dạy mức án phạt để chia các loại tội phạm):

Căn cứ vào tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, pháp luậthình sự Việt Nam chia tội phạm thành 4 loại: Tội phạm ít nghiêm trọng; Tội phạm nghiêmtrọng; Tội phạm rất nghiêm trọng; Tội phạm đặc biệt nghiêm trọng

1.2.7 Chế tài trách nhiệm các loại trách nhiệm pháp lí (dạy phần các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí, dạy tất cả các đối tượng học sinh):

* Trách nhiệm hình sự: Là loại trách nhiệm pháp lí với chế tài nghiêm khắc nhất chủ yếu là

hình phạt tước tự do của người phạm tội do Tòa án áp dụng như: án treo, tù giam, chung thân,

tử hình

* Trách nhiệm hành chính: Chế tài trách nhiệm hành chính thường là cảnh cáo, phạt tiền,

tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, tịch thu tang vật, phương tiện được sửdụng để vi phạm hành chính,…

* Trách nhiệm dân sự: Chế tài trách nhiệm dân sự chủ yếu là bồi thường thiệt hại về vật chất

và đôi khi còn có trách nhiệm bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần

* Trách nhiệm kỉ luật: Chế tài trách nhiệm kỉ luật là khiển trách, cảnh cáo, hạ bậc lương,

chuyển công tác khác, buộc thôi việc,…

1.2.8 Chủ thể áp dụng pháp luật xử lí các loại vi phạm pháp luật (dạy phần các loại vi phạm pháp luật, dạy các đối tượng học sinh):

* Hình sự: Tòa án

* Hành chính: Cơ quan quản lí nhà nước

* Dân sự: Tòa án

* Kỉ luật: Thủ trưởng cơ quan, đơn vị hoặc người đứng đầu doanh nghiệp

1.2.9 Quy định của pháp luật về phương tiện đến trường và tham gia giao thông đối với học sinh THPT (dạy phần các loại vi phạm pháp luật, dạy các đối tượng học sinh):

* Theo Luật Giao thông đường bộ thì học sinh THPT được đi các loại phương tiện sau:

1 Xe đạp, xe đạp điện, xe máy điện

2 Học sinh đủ 16 tuổi và dưới 18 tuổi được điều khiển xe gắn máy dung tích xi-lanh dưới50cm3

3 Nếu học sinh đã đủ 18 tuổi trở lên được lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có dungtích xi-lanh từ 50cm3 trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự; xe ô tô tải, máy kéo có trọngtải dưới 3.500kg; xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi;

* Yêu cầu khi tham gia giao thông: Khi tham gia giao thông người sử dụng xe đạp điện, xe

máy điện, xe máy có dung tích dưới 50cm3 khi tham gia giao thông phải chấp hành đúng quy

tắc giao thông và đội mũ bảo hiểm đúng quy cách, phải có Giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận

bảo hiểm trách nhiệm dân sự theo quy định

* Khi vi phạm thì sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ

2 Hệ thống các dạng bài tập đặc trưng của chuyên đề

Môn GDCD là dạng bài: Lí thuyết Trong đó, bài tập có thể chia ra thành 3 dạng bài.

- DẠNG 1: Trắc nghiệm (ở bốn mức: nhận biết, thông hiểu, vận dụng thấp, vận dụng

cao)

- DẠNG 2: Tự luận (trả lời câu hỏi lí thuyết ở mức nhận biết, thông hiểu).

- DẠNG 3: Tự luận: Lấy ví dụ, xử lí tình huống (vận dụng thấp, vận dụng cao).

3 Hệ thống các phương pháp cơ bản, đặc trưng để giải các dạng bài tập trong chuyên đề

Trang 7

Phương pháp (cách làm bài): Yêu cầu học sinh nắm chắc lí thuyết, hiểu các nội dung, vấn đề

đã học, xác định được các từ khóa trong các khái niệm, nội dung…

3.1 Phương pháp làm bài trắc nghiệm: Chọn đáp án đúng hoặc đúng nhất

Để làm được dạng bài tập này, học sinh cần phải:

* Đối với dạng câu nhận biết, thông hiểu:

Bước 1: đọc câu cuối cùng trong câu dẫn để xác định nội dung cần trả lời (từ để hỏi)

trong câu dẫn (hỏi)

Bước 2: đọc kĩ câu dẫn, nhớ lại kiến thức đã học, liên hệ với dữ liệu đưa ra ở câu dẫn Bước 3: đọc các đáp và xác định đáp án đúng.

* Đối với dạng câu vận dụng:

Bước 1: cần đọc kĩ đề để xác định nội dung cần trả lời (từ để hỏi) trong câu dẫn (hỏi) Bước 2: nhớ lại kiến thức và vận dụng kiến thức để xác định những nhân vật hoặc hành

vi vi phạm hay không vi phạm…mà câu hỏi yêu cầu

Bước 3: đọc các đáp và chọn đáp án đúng hoặc đúng, đủ nhất.

3.2 Phương pháp làm bài tự luận (trả lời câu hỏi lí thuyết mức độ nhận biết, thông hiểu), nên viết có câu mở đầu, nội dung, câu kết.

Bước 1: đọc kĩ đề, xác định nội dung cần trả lời.

Bước 2: nhớ lại kiến thức và trình bày nội dung câu hỏi yêu cầu.

Bước 3: có thể liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi

trình bày xong phần nội dung câu hỏi

3.3 Phương pháp làm bài (tự luận) xử lí tình huống (mức độ vận dụng thấp, vận dụng cao).

Bước 1: đọc kĩ đề, xác định nội dung đơn vị kiến thức cần trả lời.

Bước 2: nhớ lại kiến thức và dựa vào kiến thức đã học để đưa ra quan điểm phù hợp

với những nội dung đã học, trình bày nội dung câu hỏi yêu cầu

Bước 3: liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi trình

bày xong phần nội dung câu hỏi

4 Hệ thống các ví dụ, bài tập cụ thể cùng lời giải minh họa cho chuyên đề

Bước 2: nhớ lại kiến thức phần các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý.

Bước 3: có thể liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi trình

bày xong phần nội dung câu hỏi

Lời giải minh họa:

Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý:

* Vi phạm hình sự: là những hành vi nguy hiểm cho xã hội bị coi là tội phạm quy định

Trang 8

+ Việc xử lí người chưa thành niên ( đủ 14 đến dưới 18 tuổi) theo nguyên tắc lấy giáodục là chủ yếu.

* Vi phạm hành chính: là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy hiểm cho xã hội

thấp hơn tội phạm, xâm phạm các quy tắc quản lí nhà nước

Người vi phạm phải chịu trách nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật:

+ Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính về vi phạm hành chính do cốý

+ Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hành chính domình gây ra

* Vi phạm dân sự: là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới các quan hệ tài sản và

quan hệ nhân thân

Người có hành vi dân sự phải chịu trách nhiệm dân sự: Người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ

18 tuổi khi tham gia các giao dịch dân sự phải được người đại diện theo pháp luật đồng ý, cócác quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm dân sự phát sinh từ giao dịch dân sự do người đại diện xáclập và thực hiện

* Vi phạm kỉ luật: là vi phạm pháp luật xâm phạm các quan hệ lao động, công vụ nhà

nước do pháp luật lao động, pháp luật hành chính bảo vệ

Cán bộ, công chức vi phạm kỉ luật phải chịu trách nhiệm kỉ luật với các hình thức khiểntrách, cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác khác, buộc thôi việc

Thông hiểu:

Câu hỏi: Theo em, vi phạm pháp luật có gì chung và khác biệt với vi phạm đạo đức?

Cách làm bài tập:

Bước 1: đọc kĩ đề, xác định nội dung cần trả lời: phân tích những điểm giống và khác nhau

giữa vi phạm pháp luật với vi phạm đạo đức

Bước 2: nhớ lại kiến thức phần khái niệm pháp luật, khái niệm đạo đức, khái niệm vi phạm

pháp luật và so sánh để trả lời câu hỏi

Bước 3: có thể liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi trình

bày xong phần nội dung câu hỏi

Lời giải minh họa:

* So sánh vi phạm pháp luật và vi phạm đạo đức

- Giống nhau: Đều là hành vi trái quy tắc, vi phạm quy tắc ứng xử của cộng đồng

- Khác nhau: Vi phạm pháp luật là những hành vi trái với các quy phạm pháp luật donhà nước ban hành và hình thức xử phạt bằng sự cưỡng chế của nhà nước và sự lên án của xãhội

Vận dụng thấp:

Câu hỏi: Tình huống: Cảnh sát giao thông phạt hai bố con bạn A vì cả hai đều lái xe máy đi

ngược đường một chiều Bố bạn A không chịu nộp phạt vì lí do ông không nhận ra biển báođường một chiều, bạn A mới 16 tuổi, còn nhỏ, chỉ biết đi theo ông nên không đáng bị phạt

Câu hỏi: Em hãy phân tích các vi phạm của bạn A và vi phạm của bố bạn A Với các vi phạm

của mỗi người, theo em, họ phải chịu trách nhiệm pháp lý nào?

Cách làm bài tập:

Bước 1: đọc kĩ đề, xác định nội dung cần trả lời: vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý Bước 2: nhớ lại kiến thức phần các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý để trả lời

câu hỏi

Bước 3: có thể liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi trình

bày xong phần nội dung câu hỏi

Lời giải minh họa:

Trang 9

- Trong tình huống trên, cả hai bố con bạn A đều là những người có năng lực tráchnhiệm pháp lí Pháp luật hành chính và pháp luật hình sự nước ta đều quy định người từ đủ 16tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm về mọi hành vi vi phạm pháp luật của mình.

- Hai bố con bạn A đều có đủ khả năng nhận thức rằng đi xe máy ngược chiều quy định

là trái pháp luật, có thể gây tai nạn, nguy hiểm cho người khác Họ hoàn toàn tự quyết địnhhành vi của mình, không ai ép buộc họ phải đi ngược chiều, do đó, họ phải tự chịu tráchnhiệm về việc mình đã làm

- Hai bố con A vi phạm pháp luật và phải chịu trách nhiệm pháp lí trước nhà nước, phảithi hành nghiêm chỉnh quyết định xử phạt hành chính của cảnh sát giao thông, cụ thể là phảigánh chịu thiệt hại vật chất (nộp tiền phạt) Việc cảnh sát giao thông buộc hai bố con bạn Adừng xe và xử phạt họ đã chấm dứt hành vi vi phạm pháp luật, ngăn chặn không để họ gây tainạn cho người khác hoặc chính họ bị tai nạn do đi ngược chiều

Vận dụng cao:

Tình huống: Anh G và chị T là sinh viên ở cùng một xóm trọ Sau một thời gian yêu nhau anh

G và chị T chia tay Sau khi chia tay, anh G đã đăng những thông tin xấu, xúc phạm chị B lêntrên mạng xã hội Khiến cho nhiều người hiểu lầm, xa lánh chị G Việc này đã khiến chị G rấtbuồn và đau khổ

Câu hỏi:

1 Theo em, trong trường hợp này, anh G có vi phạm pháp luật không? Vì sao?

2 Nếu là chị T, em sẽ xử lí như thế nào cho phù hợp với quy định của pháp luật?

Cách làm bài tập:

Bước 1: đọc kĩ đề, xác định nội dung cần trả lời: vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý Bước 2: nhớ lại kiến thức phần các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý để trả lời

câu hỏi

Bước 3: có thể liên hệ với chính bản thân mình, đánh giá tình hình xung quanh sau khi trình

bày xong phần nội dung câu hỏi

Lời giải minh họa:

1 Anh G có vi phạm pháp luật Vì

Thứ nhất: Hành vi đăng những thông tin xấu, xúc phạm chị B lên trên mạng xã hội làhành vi trái pháp luật

Thứ hai: Anh G là sinh viên nên anh là người có năng lực trách nhiệm pháp lí

Thứ ba: Trong tình huống này anh G có lỗi, đó là lỗi cố ý

Vì hành vi của anh G có đủ ba dấu hiệu của vi phạm pháp luật nên anh G đã vi phạmpháp luật

2 Nếu là chị T, em sẽ xử lí như sau:

Thứ nhất: Trực tiếp trao đổi với anh G, đề nghị anh gỡ những thông tin đó xuống và cólời đính chính lại thông tin

Thứ hai: Nếu không thể trao đổi trực tiếp được do mâu thuẫn thì có thể thông qua nhắntin, gọi điện, nhờ gia đình, bạn bè

Thứ ba: Nếu anh G nhất định không chịu gỡ thông tin, đính chính lại thì chị T co thểthu thập bằng chứng gửi đến cơ quan có thẩm quyền để giải quyết

4.2 Các bài tập trắc nghiệm (có kèm theo đáp án)

Nhận biết

Câu 1 Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của

pháp luật

A đi vào cuộc sống B gắn bó với thực tiễn

C quen thuộc trong cuộc sống D có chỗ đứng trong thực tiễn

Trang 10

Câu 2 Thực hiện pháp luật là hành vi

A thiện chí của cá nhân, tổ chức B hợp pháp của cá nhân, tổ chức

C tự nguyện của mọi người D dân chủ trong xã hội

Câu 3 Dấu hiệu nào dưới đây không phải là dấu hiệu vi phạm pháp luật?

A Không thích hợp

B Lỗi

C Trái pháp luật

D Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện

Câu 4 Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm các quy tắc nào dưới

Câu 6 Có mấy loại vi phạm pháp luật ?

A Bốn loại B Năm loại C Sáu loại D Hai loại

Câu 7 Vi phạm dân sự là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới

A các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân B các quan hệ kinh tế và quan hệ lao động

C các quy tắc quản lý nhà nước D trật tự, an toàn xã hội

Câu 8 Người phải chịu hình phạt tù là phải chịu trách nhiệm

A hình sự B hành chính C kỷ luật D dân sự

Câu 9 Người có hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông phải chịu trách nhiệm

A hành chính B kỉ luật C bồi thường D dân sự

Câu 10 Hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới các quan hệ lao động, quan hệ công vụ nhà

nước là

A vi phạm kỷ luật B vi phạm hành chính

C vi phạm nội quy cơ quan D vi phạm dân sự

Thông hiểu

Câu 1 Người vi phạm pháp luật, gây thiệt hại về tài sản của người khác thì phải chịu trách

nhiệm pháp lí nào dưới đây?

A Trách nhiệm hành chính B Trách nhiệm dân sự

C Trách nhiệm xã hội D Trách nhiệm kỉ luật

Câu 2 Công chức nhà nước vi phạm những điều cấm không được làm là vi phạm

A hành chính B kỉ luật

C nội quy lao động D quy tắc an toàn lao động

Câu 3 Hành vi nào dưới đây không phải là trái pháp luật?

A Đi xe máy vượt đèn đỏ theo hiệu lệnh của người điều khiển giao thông

B Học sinh 16 tuổi không đội mũ bảo hiểm khi ngồi sau xe máy

C Học sinh 12 tuổi đi xe đạp điện đến trường

D Đỗ xe đạp dưới lòng đường

Câu 4 Người trong độ tuổi nào dưới đây khi tham gia các giao dịch dân sự phải được người

đại diện theo pháp luật đồng ý?

A Từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 15 tuổi B Từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi

C Từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 16 tuổi D Từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 17 tuổi

Câu 5 Người có hành vi cố ý gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là vi phạm

A hành chính B hình sự C dân sự D kỉ luật

Trang 11

Câu 6 Hành vi nào dưới đây không vi phạm pháp luật dân sự?

A Làm mất tài sản của người khác

B Đi học muộn không có lí do chính đáng

C Tự ý sửa chữa nhà thuê của người khác

D Người mua hàng không trả tiền đúng thời hạn cho người bán

Câu 7 Chỉ cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền mới được

A sử dụng pháp luật B thi hành pháp luật

C tuân thủ pháp luật D áp dụng pháp luật

Câu 8 Theo quy định của pháp luật Việt Nam, người chưa thành niên có độ tuổi là bao nhiêu?

A Chưa đủ 14 tuổi B Chưa đủ 16 tuổi

C Chưa đủ 18 tuổi D Chưa đủ 20 tuổi

Câu 9 Năng lực trách nhiệm pháp lí của cá nhân bao gồm

A độ tuổi và nhận thức B độ tuổi và trình độ

C độ tuổi và hành vi D nhận thức và hành vi

Câu 10 Độ tuổi của con người có năng lực trách nhiệm pháp lí là

A từ đủ 14 tuổi trở lên B từ đủ 16 tuổi trở lên

C từ đủ 18 tuổi trở lên D từ đủ 21 tuổi trở lên

Vận dụng thấp

Câu 1 H không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện nên đã bị Cảnh sát giao thông xử phạt H

đã có hành vi vi phạm nào dưới đây?

A Vi phạm trật tự, an toàn xã hội B Vi phạm nội quy trường học

C Vi phạm hành chính D Vi phạm kỷ luật

Câu 2 Công ty sản xuất gạch men X không áp dụng biện pháp bảo vệ môi trường nên đã bị

Cảnh sát môi trường lập biên bản xử lý vi phạm hành chính Hành vi xử phạt của Cảnh sátmôi trường là biểu hiện của hình thức thực hiện pháp luật nào dưới đây?

A Thi hành pháp luật B Cưỡng chế pháp luật

C Áp dụng pháp luật D Bảo đảm pháp luật

Câu 3 Hãng bột giặt M khi quảng cáo sản phẩm của công ty mình đã đưa tên, hình ảnh của 2

hãng bột giặt T và V để so sánh, chứng minh sản phẩm của mình sạch hơn Trong trường hợpnày, công ty M đã vi phạm loại vi phạm pháp luật nào?

A Hình sự B Hành chính C Dân sự D Kỷ luật

Câu 4 Ba thanh niên chở nhau trên một xe máy bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe, lập

biên bản, phạt tiền Trong trường hợp này, ba thanh niên đang phải

A chịu trách nhiệm pháp lí B thực hiện nghĩa vụ công dân

C làm nghĩa vụ trước cảnh sát D làm nghĩa vụ khi tham gia giao thông

Câu 5 M đi xe vượt đèn đỏ nên bị Cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt tiền Vậy M phải

chịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây ?

A Hình sự B Dân sự C Hành chính D Kỷ luật

Câu 6 Ông Đ đi xe máy ngược chiều trên đường, đâm vào một người đi đúng đường làm

người này bị thương phải vào bệnh viện điều trị Ông Đ bị xử phạt vi phạm hành chính vàphải bồi thường cho người bị thương Ông Đ phải chịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây?

A Hình sự và hành chính B Kỷ luật và dân sự

C Hành chính và dân sự D Hành chính và kỷ luật

Câu 7 Là viên chức nhà nước, ông V thường xuyên đi làm muộn mà không có lý do chính

đáng Ông V đã có hành vi vi phạm nào dưới đây?

A Hình sự B Hành chính C Kỷ luật D Dân sự

Câu 8 Cửa hàng ăn uống của bà M thường xuyên kê bàn ghế lấn chiếm hè phố, chiếm mất

Trang 12

lối đi dành cho người đi bộ Công an phường đã lập biên bản xử phạt bà M Vậy bà M phảichịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây về hành vi vi phạm của mình?

A Kỷ luật B Dân sự

C Hành chính D Hình sự

Câu 9 Sau khi tốt nghiệp Đại học Công nghệ thông tin, H đã xin mở Công ty máy tính và

được cơ quan có thẩm quyền chấp nhận Việc làm của H là biểu hiện của hình thức thực hiệnpháp luật nào dưới đây?

A Sáng kiến pháp luật B Tuân thủ pháp luật

C Sử dụng pháp luật D Thực hành pháp luật

Câu 10 Ông K cơi nới nhà nên đã để sắt, thép chiếm dụng lối đi của người tham gia giao

thông Hành vi của ông K là biểu hiện vi phạm

A an toàn đô thị B an toàn tính mạng công dân

C hành chính D kỷ luật

Vận dụng cao

Câu 1 Chị B cho chị N mượn 100 triệu đồng để kinh doanh và giao hẹn 2 năm sau phải trả.

Nợ đến hẹn phải trả nhưng chị N chựa trả nợ được do việc kinh doanh đổ bể Chi B nhiều lần

đến đòi nợ nhưng không lấy được bèn thuê C đến đe dọa giết con gái chị N, thuê D đập phá đò

đạc và lẩy xe máy của chị N để siết nợ Ông H là hàng xóm sang can ngăn thì bị C lấy gậyđuổi đánh nhưng ông H tránh được Hành vi của người nào dưới đây phải chịu trách nhiệmhình sự?

A Chị B, chị N, C, D B Chị B, D

C Chi B, C, D. D Chị B, chị N

Câu 2 Chỗ bạn bè thân quen nên Anh H đã cho anh K vay tiền mà không lấy lãi Đến khi cần

dùng đến anh H đòi thì anh K cứ lần nữa mãi không trả và nhiều lần trốn tránh không gặp anh

H Anh H đã nhờ B một tay anh chị chuyên đòi nợ đến nhà anh K dọa dẫm và đập phá một số

đồ đạc nhà anh K Bực mình vĩ bạn làm vậy anh K đã đến nhà anh H, hai bên to tiếng và xông

và đánh nhau, anh K nhặt được nửa viên gạch ném anh H làm anh H bị thương nặng Những aidưới đây phải chịu trách nhỉệm pháp lí?

A Anh H, K và B B Anh H,K

C Anh H và B. D Anh K và B

Câu 3 Sau khi đến cơ quan làm việc, L rủ H (cùng phòng) đi ăn sáng Vừa ngồi xuống ghế ở

quán của chị N, L đã cằn nhằn với H: Sáng ra đã bực mình, tôi vừa bị lão K (trưởng phòng)

quát bà ạ! H nói: Dọa kỷ luật về vụ đi ăn sáng thế này chứ gì Rồi hai người nhỏ to nói xấuông K Bất bình với thái độ của chị L,K nhưng lại sợ mất khách nên chị N không nói gì mà tối

về lại chia sẻ cấu chuyện đó lên FB và chê bai ý thức, thái độ của chị L,H Hỏi: Ai là người viphạm pháp luật?

A Chỉ ông K B Chị L, H

C Chị H, L, N D Ông K, chị N

Câu 5 Trong kì nghỉ tết nguyên đán, Đ đã rủ S, P, Q cùng xóm tham gỉa chơi bài ăn tiền Biết

được tin này, em trai của Đ là T cũng gọi theo các bạn của mình đến cổ vũ Bị thua khá nhiều,

Q đã chơi gian lận nhưng bị T biết được nói cho Đ Tức tối 2 anh em Đ và T lao vào đánh Qlàm Q bị thương nặng, giám định thương tật là 12% Những ai phải chịu trách nhiệm hình sự ?

A Anh Đ, S, P, Q B Anh Đ, Q

C Anh em Đ và T D Anh Q, Đ và T

Câu 6 Năm nay A 18 tuổi, còn B chưa đầy 16 tuổi cả 2 đều là thanh niên lêu lổng Một hôm,

A và B đang đi xe máy trên đoạn đường vắng thì thấy chị H vừa đi vừa nghe điện thoại, trêntay đeo một cái lắc vàng A nảy ra ý định muốn cướp điện thoại và lắc vàng bèn rủ B cùng

Trang 13

tham gia Cả hai cùng tăng tốc áp sát chị H để thực hiện hành vi Phát hiện có điều lạ, chị H đãtăng tốc thật nhanh, không may đến đoạn dốc cua chị H không làm chủ được tay lái đã đâm xevào anh X, làm cả 2 bất tỉnh và bị thương rất nặng A và B thấy vậy liền phóng xe bỏ đi.Những ai dưới đây phải chịu trách nhiệm pháp lý?

A A và B B A, B và chị H

C Chị H D Chị H và anh X

Câu 7 H (19 tuổi) đến nhà Q (17 tuổi) chơi Thấy trong phòng Q có chiếc tivi đẹp, H bảo Q

bán lại chiếc tivi cho mình và Q đã đồng ý Hai người đã thỏa thuận việc mua – bán ti vi bằngvăn bản Bố, mẹ Q đi làm về đã không đồng ý, yêu cầu H trả lại tivi và trả lại tiền cho H.Nhưng H không đồng ý vì hai người đã thỏa thuận với nhau bằng văn bản đàng hoàng Theo

em, trong trường hợp này xử sự như thế nào là đúng theo quy định của pháp luật?

A H phải trả lại tivi vì Q chưa đủ tuổi tự quyết định trong giao dịch dân sự

B H không cần trả lại tivi vì đã có thỏa thuận bằng văn bản

C Bố, mẹ Q không được yêu cầu H trả lại tivi vì H và Q đã thỏa thuận bằng văn bản

D Q vẫn bán tivi cho H vì đó là tài sản trong phòng ở của Q

Câu 8 G (17 tuổi) vừa đi học về thì mẹ nhờ đi ra quán gần nhà mua con dao gọt trái cây.

Đang trên đường từ quán về nhà, G gặp N Vì nghi ngờ G báo với Đoàn trường là mình hútthuốc ở trường và bị Đoàn trường kiểm điểm nên N đã doạ đánh G Vì ốm yếu hơn nên G đã

bỏ chạy nhưng N đuổi theo, đến một quãng vắng thì G đuối sức không thể chạy nỗi nữa Nđuổi kịp định đánh G thì G rút con dao mới mua ra chỉ vào mặt N và nói: “đừng bước tớiđây”, nhưng N không nghe vẫn tiếp tục xông tới G càng lùi lại, N càng tiến lên và không may

N vấp phải hòn đá dưới chân và ngã nhào về phía trước nên ngực N đâm thẳng vào con daocủa G G gọi người đến đưa N đi cấp cứu, N bị thương tích 60% Theo em, trong trường hợpnày khẳng định nào về G là đúng?

A G đã vi phạm pháp luật B G không vi phạm pháp luật

C G phải chịu trách nhiệm hình sự D G phải chịu trách nhiệm dân sự

Câu 9 Trên đường về quê thì xe máy SH của chị X bị chết máy Thấy anh S đi qua chị đã nhờ

anh sửa xe cho mình Sau một hồi sửa chữa, S ngồi lên yên khởi động xe và phóng đi mất Chị

X hô mọi người giữ lại nhưng không được, S đã gửi xe ở nhà anh N, kể lại câu chuyện và dặn

N không tiết lộ nguồn gốc của xe Sau đó, anh S làm giấy tờ xe giả để bán cho bà V được 40triệu đồng và chia cho anh N 10 triệu đồng Những ai dưới đây phải chịu trách nhiệm hình sự?

A Anh S, chị X và bà V B Anh N và bà V

C Anh S và anh N D Anh N, anh S và chị X

Câu 10 K và Q (học sinh lớp 12) cùng nhau đi xe mảy điện đến trường K vừa điều khiển xe

vừa sử dụng thiết bị âm thanh để nghe nhạc, Q ngồi sau không đội mũ bảo hiểm K đã đâmvào anh B đi xe máy và em X (13 tuổi) đi xe đạp lao từ trong ngõ ra mà không quan sát, Cảnhsát giao thông yêu cầu K và anh B dừng xe để xử lí vi phạm Trong trường hợp này, nhữngchủ thể nào dưới đây bị xử phạt vi phạm hành chính?

A Anh B và Q B Anh B, em X và Q

C Anh B và K D K và Q

Hướng dẫn lựa chọn một số câu vận dụng thấp

Câu 3: Hãng bột giặt M khi quảng cáo sản phẩm của công ty mình đã đưa tên, hình ảnh của 2

hãng bột giặt T và V để so sánh, chứng minh sản phẩm của mình sạch hơn Trong trường hợpnày, công ty M đã vi phạm loại vi phạm pháp luật nào?

A Hình sự B Hành chính C Dân sự D Kỷ luật

Hướng dẫn lựa chọn:

Bước 1: xác định yêu cầu của câu hỏi: công ty M vi phạm loại vi phạm pháp luật nào?

Trang 14

Bước 2: đọc tình huống trong câu dẫn, xác định các hành vi của công ty M, nhớ lại kiến thức

cơ bản phần các loại vi phạm pháp luật để vận dụng xác định loại vi phạm pháp luật tìnhhuống đưa ra

Bước 3: Đọc các đáp án và xác định đáp án đúng là C vi phạm dân sự.

Câu 4: Ba thanh niên chở nhau trên một xe máy bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe, lập

biên bản, phạt tiền Trong trường hợp này, ba thanh niên đang phải

A chịu trách nhiệm pháp lí B thực hiện nghĩa vụ công dân

C làm nghĩa vụ trước cảnh sát D làm nghĩa vụ khi tham gia giao thông

Hướng dẫn lựa chọn một số câu vận dụng cao

Câu 7: H (19 tuổi) đến nhà Q (17 tuổi) chơi Thấy trong phòng Q có chiếc tivi đẹp, H bảo Q

bán lại chiếc tivi cho mình và Q đã đồng ý Hai người đã thỏa thuận việc mua – bán ti vi bằngvăn bản Bố, mẹ Q đi làm về đã không đồng ý, yêu cầu H trả lại tivi và trả lại tiền cho H.Nhưng H không đồng ý vì hai người đã thỏa thuận với nhau bằng văn bản đàng hoàng Theo

em, trong trường hợp này xử sự như thế nào là đúng theo quy định của pháp luật?

A H phải trả lại tivi vì Q chưa đủ tuổi tự quyết định trong giao dịch dân sự

B H không cần trả lại tivi vì đã có thỏa thuận bằng văn bản

C Bố, mẹ Q không được yêu cầu H trả lại tivi vì H và Q đã thỏa thuận bằng văn bản

D Q vẫn bán tivi cho H vì đó là tài sản trong phòng ở của Q

Câu 8: G (17 tuổi) vừa đi học về thì mẹ nhờ đi ra quán gần nhà mua con dao gọt trái cây.

Đang trên đường từ quán về nhà, G gặp N Vì nghi ngờ G báo với Đoàn trường là mình hútthuốc ở trường và bị Đoàn trường kiểm điểm nên N đã doạ đánh G Vì ốm yếu hơn nên G đã

bỏ chạy nhưng N đuổi theo, đến một quãng vắng thì G đuối sức không thể chạy nỗi nữa Nđuổi kịp định đánh G thì G rút con dao mới mua ra chỉ vào mặt N và nói: “đừng bước tớiđây”, nhưng N không nghe vẫn tiếp tục xông tới G càng lùi lại, N càng tiến lên và không may

N vấp phải hòn đá dưới chân và ngã nhào về phía trước nên ngực N đâm thẳng vào con daocủa G G gọi người đến đưa N đi cấp cứu, N bị thương tích 60% Theo em, trong trường hợpnày khẳng định nào về G là đúng?

A G đã vi phạm pháp luật B G không vi phạm pháp luật

C G phải chịu trách nhiệm hình sự D G phải chịu trách nhiệm dân sự

Hướng dẫn lựa chọn:

Bước 1: xác định yêu cầu của câu hỏi đó là: khẳng định nào về G là đúng?

Bước 2: đọc kĩ tình huống, nhớ lại kiến thức phần các dấu hiệu vi phạm pháp luật, liện hệ tình

huống

Bước 3: Đọc các đáp án và xác định đáp án đúng là B vì G không có lỗi

5 Các bài tập tự giải

Trang 15

Câu hỏi:

1 Trong tình huống trên Q đã không thực hiện hình thức thực hiện pháp luật nào? Vì sao?

2 Theo em, trong trường hợp này Q sẽ bị xử lí như thế nào?

Vận dụng cao

Tình huống: Phát hiện ông B làm con dấu giả của một cơ quan hành chính Nhà nước theo đơnđặt hàng của Ông H, sau khi cùng bàn bạc, anh K và anh M liên tục nhắn tin yếu cầu ông Bphải nộp cho hai anh mười triệu đồng Lo sợ nếu không đưa tiền sẽ bị anh K và anh M tố cáo,ông B buộc phải đồng ý và hẹn gặp hai anh tại quán cafe X để giao tiền Trên đường đến điểmhẹn, anh K và anh M bị công an bắt vì trước đó vợ anh M đã kịp thời phát hiện và báo với cơquan chức năng về việc này

Câu hỏi: Em hãy cho biết những ai phải chịu trách nhiệm pháp lý? Phân tích cụ thể?

5.2 Trắc nghiệm

Nhận biết

Câu 1 Người sản xuất hàng hóa để bán ra thị trường mà không có giấy chứng nhận đăng ký

kinh doanh của cơ quan có thẩm quyền là vi phạm

A dân sự B hành chính

C trật tự xã hội D quan hệ kinh tế

Câu 2 Hành vi trái pháp luật là hành vi xâm phạm, gây thiệt hại cho

A các quan hệ xã hội được pháp luật bảo vệ

B các quan hệ chính trị của nhà nước

C các lợi ích của tổ chức, cá nhân

D các hoạt động của tổ chức, cá nhân

Câu 3 Năng lực trách nhiệm pháp lí là khả năng của người đã đạt một độ tuổi nhất định theo

quy định của pháp luật, có thể

A nhận thức và điều khiển được hành vi của mình

B hiểu được hành vi của mình

C nhận thức và đồng ý với hành vi của mình

D có kiến thức về lĩnh vực mình làm

Câu 4 Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà các cá nhân, tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất

lợi từ hành vi nào dưới đây của mình?

A Không cẩn thận B Vi phạm pháp luật

C Thiếu suy nghĩ D Thiếu kế hoạch

Câu 5 Trách nhiệm pháp lí được áp dụng nhằm mục đích nào dưới đây?

A Trừng trị nghiêm khắc nhất đối với người vi phạm pháp luật

B Buộc chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt hành vi trái pháp luật

C Xác định được người tốt và người xấu

D Cách li người vi phạm với những người xung quanh

Thông hiểu

Trang 16

Câu 1 Người uống rượu say gây ra hành vi vi phạm pháp luật được xem là

A không có năng lực trách nhiệm pháp lí

C người thực hiện hành vi không có năng lực trách nhiệm pháp lí

D người thực hiện hành vi không hiểu biết về pháp luật

Câu 4 Nội dung nào dưới đây không phải là mục đích của việc áp dụng trách nhiệm pháp

lý?

A Ngăn chặn người vi phạm tiếp tục vi phạm

B Trừng trị nghiêm khắc nhất đối với mọi người vi phạm pháp luật

C Giáo dục, răn đe người khác để họ tránh, hoặc kiềm chế những việc làm trái pháp luật

D Buộc người vi phạm chấm dứt những hành vi trái pháp luật

Câu 5 Công chức nhà nước tự thành lập doanh nghiệp là vi phạm

A hành chính B kỷ luật

C nội quy lao động D quy tắc an toàn lao động

Vận dụng thấp

Câu 1 Anh A cố ý không vận chuyển hàng đến cho anh B đúng hẹn theo hợp đồng nên đã gây

thiệt hại cho anh B Hành vi của anh A là hành vi vi phạm nào dưới đây?

A Hành chính B Kỷ luật C Dân sự D Thỏa thuận

Câu 2 Là công nhân, mặc dù đã được nhắc nhở nhiều lần nhưng M vẫn thường xuyên vi

phạm các quy định về an toàn lao động Hành vi của M là hành vi vi phạm

A tổ chức B hành chính

C kỷ luật D nội quy cơ quan

Câu 3 Cứ sáng thứ 7 hằng tuần, nhân dân khu dân cư M lại tập trung làm vệ sinh đường

phố Việc làm của nhân dân khu dân cư M là biểu hiện của hình thức thực hiện pháp luật nàoduới đây?

A Sử dụng pháp luật B Tuân thủ pháp luật

C Thi hành pháp luật D Sáng kiến pháp luật

Câu 4 Phát hiện một cơ sở kinh doanh động vật hoang dã quý hiếm, anh A đã báo với cơ

quan có chức năng để kiểm tra và kịp thời ngăn chặn Anh A đã thực hiện pháp luật theo hìnhthức

A áp dụng pháp luật B tuân thủ pháp luật

C sử dụng pháp luật D thi hành pháp luật

Câu 5 Một vụ chìm tàu du lịch trên sông đã khiến 3 hành khách thiệt mạng Đây là vụ tai

nạn gây hậu quả nghiêm trọng, xuất phát từ việc vận chuyển quá tải của chủ tàu Hành vi làmchết người của chủ tàu là vi phạm

A tổ chức B hành chính

C kỷ luật D hình sự

Trang 17

Vận dụng cao

Câu 1 Sau khi nhận năm trăm triệu đồng tiền đặt hàng của chị A và chị B, với mong muốn

chiếm đoạt số tiền trên, chị N nói với chồng đó là tiền trúng xổ sổ rồi hai vợ chồng về quêmúa đất làm trang trại Quá hạn giao hàng đã lâu, tìm gặp chị N nhiều lần không được, chị A

và chị B đã đến nhà dọa nạt, đập phá đồ đạc và hành hung gây thương tích cho con chị N.Trong lục mọi người tập trung cấp cửu cháu bé, chị A và chị B lấy xe máy Honda SH của chị

N để siết nợ Những ai dưới đây đã vị phạm pháp luật hình sự?

A Vợ chồng chị N, chị A và chị B B Chị A và chị

C Chị N, chị A và chị B D Chị A, chi B và chồng chị N.

Câu 2 Năm nay A 15 tuổi lên lớp 10 Để động viên con, bố A đã rnủa xe máy cúp 50 cho A.

Nhưng A đã nói với bố: Con cảm ơn bố, sang năm con sẽ đi học bằng xe này ạ Bạn A đã thựchiện đúng hình thức thực hiện pháp luật nào?

A Tuân thủ pháp luật B Áp dụng pháp luật

C Thi hành pháp'luật D Sử dụng pháp luật

Câu 3 Bà V cho bà X vaỵ 20 triệu đồng với lãi suất theo quy định của ngân hàng Nh à nước

Việt Nam, có giấy biên nhận vay nợ do bà X kí và ghi rõ họ tên Đã quá hạn 6 tháng, mặc dù

bà V đòi nhiều lần nhưng bà X vẫn không trả tiền cho bà V Hành vi không trả tiền của bà X

đối với bà K là không thực hiện pháp luật theo hình thức nào?

A Áp dụng pháp luật B Tuân thủ pháp luật

C Sử dụng pháp luật D Thi hành pháp luật

Câu 4 Chỗ bạn bè thân quen nên Anh H đã cho anh K vay tỉền mà không lấy lãi Đến khi cần

dùng đến anh H đòi thì anh K cứ lần lữa mãi không trả và nhiều lần trốn tránh không gặp anh

H Anh H đã nhờ B một tay anh chị chuyên đòi nợ đến nhà anh K dọa dẫm và phá một số đồđạc nhà anh K Bực mình vì bạn làm vậy anh K đã đến bên to tiếng và xông và đánh nhau, anh

K nhặt được nửa viên gạch ném H bị thương nặng Những ai dưới đây phải chịu trách nhiệmdân sự?

A Anh H, K và B B Anh H C Anh H và B D Anh K và B

Câu 5 K và Q (học sinh lớp 12) cùng nhau đi xe máy điện đến trường Q ngồi sau không đội

mũ bảo hiểm, K vừa điều khiển xe vừa sử dụng thiết bị âm thanh để nghe nhạc đã đâm vàoanh B đi xe máy và em X (13 tuồi) đi xe đạp lao từ trong ngõ ra mà không quan sát Cảnh sátgiao thông yêu cầu cả bốn người đừng xe để xử lí vi phạm, Trong trường hợp này , những chủthể nào dưới đây bị xử phạt vi phạm hành chính và vi phạm dân sự?

A Anh B, K và Q B Anh B, em X và Q C Mình K D K và Q

GỢI Ý ĐÁP ÁN 5.1 Tự luận

Nhận biết: Thực hiện pháp luật gồm bốn hình thức đó là: Sử dụng pháp luật; thi hành pháp

luật; tuân thủ pháp luật; áp dụng pháp luật

Thông hiểu:

* Vi phạm hình sự và vi phạm hành chính có nhứng điểm giống nhau, đó là:

- Đều là vi phạm pháp luật, làm trái các quy định của pháp luật do Nhà nước ban hành

- Đều phải chịu trách nhiệm pháp lí theo quy định của pháp luật

- Người vi phạm nếu đủ 14 tuổi trở lên, đủ năng lực hành vi dân sự, có lỗi là phải chịutrách nhiệm pháp lí (hành chính là do lỗi cố ý còn hình sự là tội phạm rất nghiêm trọng do cố

ý hoặc đặc biệt nghiêm trọng) và từ đủ 16 tuổi trở lên thì phải chịu trách nhiệm pháp lí về mọitội phạm và mọi vi phạm

* Những điểm khác nhau giữa vi phạm hình sự và vi phạm hành chính là:

- Thứ nhất: Về chủ thể vi phạm:

Trang 18

+ Hình sự: Cá nhân.

+ Hành chính: Cá nhân, tổ chức

- Thứ hai: Về mức độ, tính chất nguy hiểm do hàng vi gây ra cho xã hội:

+ Hình sự: Gây nguy hiểm cho xã hội, bị coi là tội phạm được quy định tại Bộ luậtHình sự

+ Hành chính: Gây nguy hiểm cho xã hội thấp hơn, xâm phạm các quy tắc quản lí nhànước

- Thứ ba: Về chế tài trách nhiệm:

+ Chế tài trách nhiệm hình sự: nghiêm khắc nhất chủ yếu là hình phạt tước tự do củangười phạm tội do Tòa án áp dụng như: án treo, tù giam, chung thân, tử hình

+ Chế tài trách nhiệm hành chính: chủ yếu nhằm vào yếu tố vật chất, tinh thần củangười vi phạm thường là cảnh cáo, phạt tiền, tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hànhnghề, tịch thu tang vật, phương tiện được sử dụng để vi phạm hành chính,…

2 Trong trường hợp này, Q sẽ bị xử lí vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường

bộ vì Q đã xâm phạm quy tắc quản lí của nhà nước về trật tự, an toàn giao thông

Vận dụng cao:

Trong tình huống trên, những người phải chịu trách nhiệm pháp lý đó là:

- Ông B, ông H: vi phạm hình sự vì làm con dấu giả Theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửađổi bổ sung 2017): “Điều 341 Tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội sử dụngcon dấu hoặc tài liệu giả của cơ quan, tổ chức:

Người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức hoặc sửdụng con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ giả thực hiện hành vi trái pháp luật, thì bị phạt tiền từ30.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù

từ 06 tháng đến 02 năm”

- Anh K, anh M: vi phạm hình sự vì có hành vi tống tiền 10 triệu đồng, sẽ bị truy cứutrách nhiệm hình sự về Tội cưỡng đoạt tài sản theo Khoản 1 Điều 170 Bộ luật Hình sự 2015

(sửa đổi bổ sung 2017) Theo đó, người nào đe dọa sẽ dùng vũ lực hoặc có thủ đoạn khác uy

hiếp tinh thần người khác nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ một đến năm năm 5.2 Trắc nghiệm

Trang 19

(THEO CẤU TRÚC ĐỀ THI THPT QUỐC GIA)

- Nắm đượccác hình thứcthực hiệnpháp luật; cácloại vi phạmpháp luật vàtrách nhiệmpháp lý

- Hiểu và

phân biệtđược cáchình thứcthực hiệnpháp luật, cácloại vi phạmpháp luật vàtrách nhiệmpháp lý

- Vận dụng cáchình thức thựchiện pháp luật,các loại vi phạmpháp luật và tráchnhiệm pháp lýnhận biết các tìnhhuống trong thựctế

Đưa ra cách giảiquyết tình huốngthực tiễn liênquan đến cáchình thức thựchiện pháp luật,các loại vi phạmpháp luật vàtrách nhiệm pháp

12 câu3đ30%

8 câu2đ20%

8 câu2đ20%

40câu10đ100%

A đi vào cuộc sống B gắn bó với thực tiễn

C quen thuộc trong cuộc sống D có chỗ đứng trong thực tiễn

Câu 2 Thực hiện pháp luật là hành vi

A thiện chí của cá nhân, tổ chức B hợp pháp của cá nhân, tổ chức

C tự nguyện của mọi người D dân chủ trong xã hội

Câu 3 Dấu hiệu nào dưới đây không phải là dấu hiệu vi phạm pháp luật?

Trang 20

A Không thích hợp.

B Lỗi

C Trái pháp luật

D Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện

Câu 4 Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm các quy tắc nào dưới

Câu 6 Có mấy loại vi phạm pháp luật ?

A Bốn loại B Năm loại C Sáu loại D Hai loại

Câu 7 Vi phạm dân sự là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới

A các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân B các quan hệ kinh tế và quan hệ lao động

C các quy tắc quản lý nhà nước D trật tự, an toàn xã hội

Câu 8 Người phải chịu hình phạt tù là phải chịu trách nhiệm

A hình sự B hành chính C kỷ luật D dân sự

Câu 9 Người có hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông phải chịu trách nhiệm

A hành chính B kỉ luật C bồi thường D dân sự

Câu 10 Hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới các quan hệ lao động, quan hệ công vụ nhà

nước là

A vi phạm kỷ luật B vi phạm hành chính

C vi phạm nội quy cơ quan D vi phạm dân sự

Câu 11 Người sản xuất hàng hóa để bán ra thị trường mà không có giấy chứng nhận đăng

ký kinh doanh của cơ quan có thẩm quyền là vi phạm

A dân sự B hành chính

C trật tự xã hội D quan hệ kinh tế

Câu 12 Trách nhiệm pháp lí được áp dụng nhằm mục đích nào dưới đây?

A Trừng trị nghiêm khắc nhất đối với người vi phạm pháp luật

B Buộc chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt hành vi trái pháp luật

C Xác định được người tốt và người xấu

D Cách li người vi phạm với những người xung quanh

Câu 13 Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những quy định của

pháp luật

A đi vào cuộc sống B gắn bó với thực tiễn

C quen thuộc trong cuộc sống D có chỗ đứng trong thực tiễn

Câu 14 Thực hiện pháp luật là hành vi

A thiện chí của cá nhân, tổ chức B hợp pháp của cá nhân, tổ chức

C tự nguyện của mọi người D dân chủ trong xã hội

Câu 15 Dấu hiệu nào dưới đây không phải là dấu hiệu vi phạm pháp luật?

A Không thích hợp

B Lỗi

C Trái pháp luật

D Do người có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện

Câu 16 Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm các quy tắc nào dưới

đây?

Trang 21

A Quản lý nhà nước B An toàn lao động.

C Ký kết hợp đồng D Công vụ nhà nước

Câu 17 Có mấy hình thức thực hiện pháp luật ?

A Bốn hình thức B Ba hinh thức

C Hai hình thức D Một hình thức

Câu 18 Có mấy loại vi phạm pháp luật ?

A Bốn loại B Năm loại C Sáu loại D Hai loại

Câu 19 Vi phạm dân sự là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới

A các quan hệ tài sản và quan hệ nhân thân B các quan hệ kinh tế và quan hệ lao động

C các quy tắc quản lý nhà nước D trật tự, an toàn xã hội

Câu 20 Người phải chịu hình phạt tù là phải chịu trách nhiệm

A hình sự B hành chính C kỷ luật D dân sự

Câu 21 Người có hành vi vi phạm trật tự an toàn giao thông phải chịu trách nhiệm

A hành chính B kỉ luật C bồi thường D dân sự

Câu 22 Hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm tới các quan hệ lao động, quan hệ công vụ nhà

nước là

A vi phạm kỷ luật B vi phạm hành chính

C vi phạm nội quy cơ quan D vi phạm dân sự

Câu 23 Hành vi của người tâm thần đánh người khác gây thương tích nặng không bị coi là

vi phạm pháp luật vì

A không trái pháp luật

B không có lỗi

C người thực hiện hành vi không có năng lực trách nhiệm pháp lí

D người thực hiện hành vi không hiểu biết về pháp luật

Câu 24 Nội dung nào dưới đây không phải là mục đích của việc áp dụng trách nhiệm pháp

lý?

A Ngăn chặn người vi phạm tiếp tục vi phạm

B Trừng trị nghiêm khắc nhất đối với mọi người vi phạm pháp luật

C Giáo dục, răn đe người khác để họ tránh, hoặc kiềm chế những việc làm trái pháp luật

D Buộc người vi phạm chấm dứt những hành vi trái pháp luật

Câu 25 H không đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp điện nên đã bị Cảnh sát giao thông xử phạt.

H đã có hành vi vi phạm nào dưới đây?

A Vi phạm trật tự, an toàn xã hội B Vi phạm nội quy trường học

C Vi phạm hành chính D Vi phạm kỷ luật

Câu 26 Công ty sản xuất gạch men X không áp dụng biện pháp bảo vệ môi trường nên đã bị

Cảnh sát môi trường lập biên bản xử lý vi phạm hành chính Hành vi xử phạt của Cảnh sátmôi trường là biểu hiện của hình thức thực hiện pháp luật nào dưới đây

A Thi hành pháp luật B Cưỡng chế pháp luật

C Áp dụng pháp luật D Bảo đảm pháp luật

Câu 27 Hãng bột giặt M khi quảng cáo sản phẩm của công ty mình đã đưa tên, hình ảnh của

2 hãng bột giặt T và V để so sánh, chứng minh sản phẩm của mình sạch hơn Trong trườnghợp này, công ty M đã vi phạm loại vi phạm pháp luật nào?

A Hình sự B Hành chính C Dân sự D Kỷ luật

Câu 28 Ba thanh niên chở nhau trên một xe máy bị cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe, lập

biên bản, phạt tiền Trong trường hợp này, ba thanh niên đang phải

A chịu trách nhiệm pháp lí B thực hiện nghĩa vụ công dân

C làm nghĩa vụ trước cảnh sát D làm nghĩa vụ khi tham gia giao thông

Trang 22

Câu 29 M đi xe vượt đèn đỏ nên bị Cảnh sát giao thông lập biên bản xử phạt tiền Vậy M

phải chịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây ?

A Hình sự B Dân sự C Hành chính D Kỷ luật

Câu 30 Ông Đ đi xe máy ngược chiều trên đường, đâm vào một người đi đúng đường làm

người này bị thương phải vào bệnh viện điều trị Ông Đ bị xử phạt vi phạm hành chính vàphải bồi thường cho người bị thương Ông Đ phải chịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây?

A Hình sự và hành chính B Kỷ luật và dân sự

C Hành chính và dân sự D Hành chính và kỷ luật

Câu 31 Là viên chức nhà nước, ông V thường xuyên đi làm muộn mà không có lý do chính

đáng Ông V đã có hành vi vi phạm nào dưới đây?

A Hình sự B Hành chính C Kỷ luật D Dân sự

Câu 32 Cửa hàng ăn uống của bà M thường xuyên kê bàn ghế lấn chiếm hè phố, chiếm mất

lối đi dành cho người đi bộ Công an phường đã lập biên bản xử phạt bà M Vậy bà M phảichịu trách nhiệm pháp lý nào dưới đây về hành vi vi phạm của mình?

A Kỷ luật B Dân sự

C Hành chính D Hình sự

Câu 33 Chị B cho chị N mượn 100 triệu đồng để kinh doanh và giao hẹn 2 năm sau phải trả.

Nợ đến hẹn phải trả nhưng chị N chựa trả nợ được do việc kinh doanh đổ bể Chi B nhiều lần

đến đòi nợ nhưng không lấy được bèn thuê C đến đe dọa giết con gái chị N, thuê D đập phá đò

đạc và lẩy xe máy của chị N để siết nợ Ông H là hàng xóm sang can ngăn thì bị C lấy gậyđuổi đánh nhưng ông H tránh được Hành vi của người nào dưới đây phải chịu trách nhiệmhình sự?

A Chị B, chị N, C, D B Chị B, D

C Chị B, C, D. D Chị B, chị N

Câu 34 Chỗ bạn bè thân quen nên Anh H đã cho anh K vay tiền mà không lấy lãi Đến khi

cần dùng đến anh H đòi thì anh K cứ lần nữa mãi không trả và nhiều lần trốn tránh không gặpanh H Anh H đã nhờ B một tay anh chị chuyên đòi nợ đến nhà anh K dọa dẫm và đập phá một

số đồ đạc nhà anh K Bực mình vĩ bạn làm vậy anh K đã đến nhà anh H, hai bên to tiếng vàxông và đánh nhau, anh K nhặt được nửa viên gạch ném anh H làm anh H bị thương nặng.Những ai dưới đây phải chịu trách nhỉệm pháp lí?

A Anh H, K và B B Anh H,K

C Anh H và B. D Anh K và B

Câu 35 Sau khi đến cơ quan làm việc, L rủ H (cùng phòng) đi ăn sáng Vừa ngồi xuống ghế ở

quán của chị N, L đã cằn nhằn với H: Sáng ra đã bực mình, tôi vừa bị lão K (trưởng phòng)

quát bà ạ! H nói: Dọa kỷ luật về vụ đi ăn sáng thế này chứ gì Rồi hai người nhỏ to nói xấuông K Bất bình với thái độ của chị L,K nhưng lại sợ mất khách nên chị N không nói gì mà tối

về lại chia sẻ cấu chuyện đó lên FB và chê bai ý thức, thái độ của chị L,H Hỏi: Ai là người viphạm pháp luật?

A Chỉ ông K B Chị L, H

C Chị H, L, N D Ông K, chị N

Câu 36 Trong kì nghỉ tết nguyên đán, Đ đã rủ S, P, Q cùng xóm tham gỉa chơi bài ăn tiền.

Biết được tin này, em trai của Đ là T cũng gọi theo các bạn của mình đến cổ vũ Bị thua khánhiều, Q đã chơi gian lận nhưng bị T biết được nói cho Đ Tức tối 2 anh em Đ và T lao vàođánh Q làm Q bị thương nặng, giám định thương tật là 12% Những ai phải chịu trách nhiệmhình sự ?

A Anh Đ, S, P, Q B Anh Đ, Q

C Anh em Đ và T D Anh Q, Đ và T

Trang 23

Câu 37 Năm nay A 18 tuổi, còn B chưa đầy 16 tuổi cả 2 đều là thanh niên lêu lổng Một hôm,

A và B đang đi xe máy trên đoạn đường vắng thì thấy chị H vừa đi vừa nghe điện thoại, trêntay đeo một cái lắc vàng A nảy ra ý định muốn cướp điện thoại và lắc vàng bèn rủ B cùngtham gia Cả hai cùng tăng tốc áp sát chị H để thực hiện hành vi Phát hiện có điều lạ, chị H đãtăng tốc thật nhanh, không may đến đoạn dốc cua chị H không làm chủ được tay lái đã đâm xevào anh X, làm cả 2 bất tỉnh và bị thương rất nặng A và B thấy vậy liền phóng xe bỏ đi.Những ai dưới đây phải chịu trách nhiệm pháp lý?

A A và B B A, B và chị H

C Chị H D Chị H và anh X

Câu 38 H (19 tuổi) đến nhà Q (17 tuổi) chơi Thấy trong phòng Q có chiếc tivi đẹp, H bảo Q

bán lại chiếc tivi cho mình và Q đã đồng ý Hai người đã thỏa thuận việc mua – bán ti vi bằngvăn bản Bố, mẹ Q đi làm về đã không đồng ý, yêu cầu H trả lại tivi và trả lại tiền cho H.Nhưng H không đồng ý vì hai người đã thỏa thuận với nhau bằng văn bản đàng hoàng Theo

em, trong trường hợp này xử sự như thế nào là đúng theo quy định của pháp luật?

A H phải trả lại tivi vì Q chưa đủ tuổi tự quyết định trong giao dịch dân sự

B H không cần trả lại tivi vì đã có thỏa thuận bằng văn bản

C Bố, mẹ Q không được yêu cầu H trả lại tivi vì H và Q đã thỏa thuận bằng văn bản

D Q vẫn bán tivi cho H vì đó là tài sản trong phòng ở của Q

Câu 39 G (17 tuổi) vừa đi học về thì mẹ nhờ đi ra quán gần nhà mua con dao gọt trái cây.

Đang trên đường từ quán về nhà, G gặp N Vì nghi ngờ G báo với Đoàn trường là mình hútthuốc ở trường và bị Đoàn trường kiểm điểm nên N đã doạ đánh G Vì ốm yếu hơn nên G đã

bỏ chạy nhưng N đuổi theo, đến một quãng vắng thì G đuối sức không thể chạy nỗi nữa Nđuổi kịp định đánh G thì G rút con dao mới mua ra chỉ vào mặt N và nói: “đừng bước tớiđây”, nhưng N không nghe vẫn tiếp tục xông tới G càng lùi lại, N càng tiến lên và không may

N vấp phải hòn đá dưới chân và ngã nhào về phía trước nên ngực N đâm thẳng vào con daocủa G G gọi người đến đưa N đi cấp cứu, N bị thương tích 60% Theo em, trong trường hợpnày khẳng định nào về G là đúng?

A G đã vi phạm pháp luật B G không vi phạm pháp luật

C G phải chịu trách nhiệm hình sự D G phải chịu trách nhiệm dân sự

Câu 40 K và Q (học sinh lớp 12) cùng nhau đi xe mảy điện đến trường K vừa điều khiển xe

vừa sử dụng thiết bị âm thanh để nghe nhạc, Q ngồi sau không đội mũ bảo hiểm K đã đâmvào anh B đi xe máy và em X (13 tuổi) đi xe đạp lao từ trong ngõ ra mà không quan sát, Cảnhsát giao thông yêu cầu K và anh B dừng xe để xử lí vi phạm Trong trường hợp này, nhữngchủ thể nào dưới đây bị xử phạt vi phạm hành chính?

A Anh B và Q B Anh B, em X và Q

C Anh B và K D K và Q

Trang 24

GIÁO ÁN MINH HỌA CHUYÊN ĐỀ: THỰC HIỆN PHÁP LUẬT (TIẾT 1)

I MỤC TIÊU

1 Kiến thức

- Nêu được khái niệm thực hiện pháp luật, các hình thức thực hiện pháp luật

2 Kĩ năng

- Biết cách thực hiện pháp luật phù hợp với lứa tuổi

- HS biết thực hiện đúng pháp luật giao thông đường bộ khi đi trên đường (đi xe đạp,

đi bộ, ngồi trên xe máy)

3 Năng lực cần phát triển

- Năng lực chung: khái quát hóa, tổng hợp hóa.

- Năng lực chuyên biệt: giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản lý, giao tiếp, hợp tác, sử

dụng CNTT, sử dụng ngôn ngữ

II PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC, KIẾN THỨC TRỌNG TÂM

1 Phương pháp: Giảng giải, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, thảo luận nhóm, trực quan

2 Kiến thức trọng tâm: Các hình thức thực hiện pháp luật.

III CÔNG TÁC CHUẨN BỊ

1 Chuẩn bị của giáo viên: Đọc và nghiên cứu SGK, soạn bài, tham khảo SGV GDCD 12.

2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc lại SGK, vẽ sơ đồ tư duy hệ thống kiến thức bài 2.

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

* Mục đích: Tạo tâm thế học tập cho HS, giúp HS hứng thú với bài học, bộc lộ những

quan điểm, suy nghĩ của các em về vấn đề đưa ra

* Phương thức tổ chức hoạt động: GV thông qua các câu hỏi có vấn đề để học sinh

huy động kiến thức, kỹ năng có liên quan suy nghĩ trả lời các câu hỏi gợi mở có liên quanđến thực hiện pháp luật và các hình thức thực hiện pháp luật

Trang 25

vụ

trình bày ý tưởng và nội dung sơ đồ tư duy

phần khái niệm và các hình thức thực hiện pháp

luật đã được giao về nhà làm từ tiết học trước

Thực

hiện

nhiệm

vụ

GV thu sản phẩm của học sinh HS các tổ nộp sản phẩm và

cử đại diện trình bày

sản phẩm chất lượng tốt nhất lên bảng Lắng nghe và rút kinhnghiệm

*Sản phẩm mong đợi: Sơ đồ tư duy thể hiện tư duy sáng tạo của học sinh, hệ thống đầy đủ

kiến thức cơ bản bài 2: Thực hiện pháp luật

- Rèn luyện NL tư duy phê phán cho HS

* Cách tiến hành: Yêu cầu học sinh nhìn vào sơ đồ tư duy trình bày.

- GV: Dựa vào sơ đồ tư duy hãy trình

bày lại khái niệm, các hình thức thực

Trang 26

nhiệm

vụ

a Khái niệm thực hiện pháp luật

Thực hiện pháp luật là quá trìnhhoạt động có mục đích, làm chonhững quy định của pháp luật đivào cuộc sống, trở thành hành vihợp pháp của các cá nhân, tổ chứckhi tham gia vào các quan hệ xãhội do pháp luật điều chỉnh

b Các hình thức thực hiện pháp luật

mà pháp luật quy định phải làm

* Tuân thủ pháp luật: cá nhân, tổ

chức không làm những điều mà

pháp luật cấm

* Áp dụng pháp luật: cơ quan,

công chức Nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật để ra

các quyết định làm phát sinh, chấmdứt hoặc thay đổi việc thực hiệncác quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổchức

c Các giai đoạn thực hiện pháp luật (giảm tải)

*Sản phẩm mong đợi: Nhận biết nội dung kiến thức, từ đó nhắc lại khái niệm thực hiện

pháp luật theo cách tư duy của mình

Hoạt động 2 Thảo luận nhóm về kiến thức mở rộng, nâng cao: tìm hiểu sự giống và khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật.

* Mục tiêu:

- HS trình bày được sự giống và khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật

- Rèn luyện NL tự học, NL giao tiếp và hợp tác, NL giải quyết vấn đề cho HS

Trang 27

thức của HS

- GV yêu cầu HS thảo luận theo

nhóm dựa vào nội dung các hình

thức thực hiện pháp luật, chỉ ra

được những điểm giống và khác

nhau Sau đó, mỗi nhóm cử 1 đại

- GV cần giảng giải thêm những

gì HS hiểu chưa rõ hoặc nhầm

* Các hình thức thực hiện pháp luật có các điểm giống nhau đó là:

- Đều là các hình thức thực hiệnpháp luật, là những hoạt động có mục đíchnhằm đưa pháp luật vào cuộc sống, trởthành những hành vi hợp pháp của các cánhân,tổ chức

- Các hình thức: Sử dụng pháp luật;Thi hành pháp luật; Tuân thủ pháp luật chủthể thực hiện đều là các cá nhân, tổ chức

* Điểm khác nhau giữa các hình thức thực hiện pháp luật là:

- Thứ nhất: Về chủ thể thực hiện: Ápdụng pháp luật có chủ thể thực hiện khác sovới ba hình thức thực hiện pháp luật còn lại

- Thứ hai: Ba hình thức thực hiệnpháp luật: Sử dụng pháp luật; Thi hànhpháp luật; Tuân thủ pháp luật thì mọi cánhân, tổ chức đều có thể thực hiện cón Ápdụng pháp luật thì chỉ có sự tham gia của cơquan, công chức nhà nước có thẩm quyền

- Thứ ba: trong bốn hình thức thựchiện pháp luật thì hình thức Sử dụng phápluật chủ thể có thể có thể thực hiện hoặckhông thực hiện quyền được pháp luật cho

Trang 28

phép theo ý chí của mình, không chịu épbuộc phải thực hiện.

- Thứ tư: trong bốn hình thức thựchiện pháp luật thì các hình thức Sử dụngpháp luật, Thi hành pháp luật, Tuân thủpháp luật nếu như trong những trường hợppháp luật không quy định thì cá nhân, tổchức có quyền lựa chọn, tự thỏa thuận ví dụnhư: các bên có thể tự thỏa thuận cách kíhợp đồng mua bán tài sản, cách thức trao tàisản, thời gian giao trả tiền và tài sản, địađiểm thực hiện còn hình thưc Áp dụng phápluật bắt buộc phải tuân theo thủ tục, trình tự

do pháp luật quy định

- Thứ năm: Sử dụng pháp luật là chủthể được phép làm, thực hiện đúng quyềncủa mình; Thi hành pháp luật là chủ thể chủđộng phải làm, phải thực hiện nghĩa vụ củamình; Tuân thủ pháp luật là chủ thể khôngđược làm vì pháp luật cấm còn Áp dụngpháp luật chỉ xuất hiện nếu chủ thể sử dụngkhông đúng quyền của mình, không chủđộng thực hiện nghĩa vụ và làm những điềupháp luật cấm để xử lí vi phạm, buộc các cánhân, tổ chức phải thực hiện đúng các quyđịnh của pháp luật

- Thứ sáu: Thi hành pháp luật là cách

xử sự chủ động (hành động) làm những việcpháp luật quy định phải làm còn tuân thủpháp luật là cách xử sự thụ động (khônghành động) kiềm chế không làm những điều

mà pháp luật cấm

*Sản phẩm mong đợi: Kết quả đọc tài liệu và làm việc nhóm của HS: HS nắm được sự giống và

khác nhau giữa 4 hình thức thực hiện pháp luật

Hoạt động 3 Luyện tập

* Mục tiêu:

- Luyện tập để HS củng cố những gì đã biết về các loại vi phạm pháp luật; biết ứng

xử phù hợp trong tình huống giả định

- Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức và kĩ năng có được vào các tình huống/bối cảnh mới – nhất là vận dụng vào thực tế cuộc sống

- Rèn luyện năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề

và sáng tạo, năng lực tự quản lí và phát triển bản thân

* Cách tiến hành:

- GV tổ chức hướng dẫn cho HS làm các dạng bài tập tự luận và trắc nghiệm.

Ngày đăng: 01/12/2019, 14:27

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

w