Với mục đích hạn chế cách dạy học “đọc chép” góp phần nâng cao chất lượng giáo dục. Do vậy ngay từ khâu đào tạo giáo viên ở các trường đại học, cao đẳng phải đào tạo họ biết cách “không đọc chép”. Nói thì dễ nhưng làm thật khó. Nhiều đồng nghiệp đã nhận thức được sự tai hại của việc dạy học theo lối đọc chép, nhưng quả thực để “Nói không với đọc chép”, có người chưa biết nên bắt đầu từ đâu, làm như thế nào, thậm chí còn rất ái ngại, vì thay đổi một tập quán không dễ gì nếu thiếu một quyết tâm và sự định hướng.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO …………
Trang 2MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 3
1 Lí do chọn đề tài .3
2 Phạm vi nghiên cứu đề tài .6
3 Đối tượng, …… 6
4 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài 6
5 Kết cấu của đề tài 9
NỘI DUNG 10
Phần A Nêu thực trạng của vấn đề 10
1 Thuận lợi 10
2 Khó khăn 10
Phần B Mô tả và giới thiệu các nội dung, biện pháp chính 11
I Sử dụng sơ đồ tư duy và tổ chức trò chơi trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông 11
1 Thực trạng vấn đề 11
2 Giảng dạy và học tập với công cụ sơ đồ tư duy 14
3 Tiến trình 1 tiết dạy theo sơ đồ tư duy 16
4 Áp dụng 1 số trò chơi để truyền đạt kiến thức lịch sử 18
Phần C Kết quả và bài học kinh nghiệm 21
1 Kết quả 21
2 Bài học kinh nghiệm 22
KẾT LUẬN 24
Trang 3ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lý do chọn đề tài, thuận lợi và khó khăn
Từ lâu, dạy học theo kiểu “đọc – chép” được coi là một phương phápdạy học để truyền tải kiến thức cho học sinh và được sử dụng phổ biến ở nhiềutrường trong cả nước Ngành Giáo dục và Đào tạo cũng đã có nhiều cuộc hộithảo và cũng đã đưa ra nhiều phương pháp dạy học tích cực hơn… nhưng hiệntại không ít giáo viên vẫn sử dụng cách dạy học theo kiểu “đọc – chép”
Phải nói rằng trong một tiết dạy, cũng có lúc giáo viên cần phải đọccho học sinh chép, đọc hoặc ghi lên bảng một sự kiện lịch sử, một số yếu tốđịa lý, đoạn thơ, các khái niệm ở bậc Trung học, điều này không có nghĩa làgiáo viên đã sử dụng phương pháp “đọc – chép”
Do đó, “đọc” thế nào và học sinh “chép” ra sao mới là quan trọng BộGiáo dục và Đào tạo chủ trương hạn chế việc dạy học thụ động, nghĩa làchống việc chỉ đọc chép, truyền thụ kiến thức một chiều trong cả một tiết lênlớp
Ngày nay, với sự phát triển của khoa học, sự phát triển của nhận thứccách dạy này, người thầy đã máy móc, rập khuôn trong dạy học, dễ có tưtưởng phó mặc, không hứng thú trong cập nhật kiến thức, không sáng tạo trongviệc tìm kiếm các phương án thiết kế bài dạy phù hợp với mọi đối tượng họcsinh trong lớp mình phụ trách để kết quả giảng dạy đạt mức tối ưu Người họctheo cách này sẽ trở nên thụ động, chỉ biết thu nhận kiến thức một chiều,không động não suy nghĩ, không biết tự mình chiếm lĩnh tri thức, khó vậndụng kiến thức vào cuộc sống
Hơn nữa, đã dạy theo kiểu “đọc – chép” thì đề thi phải ra theo kiểu họcthuộc Học sinh khi học, chép được điều gì thì lúc thi, lại chép những điều ấyvào bài làm, không có khả năng sáng tạo, học sinh hiểu bài một cách máy móckhông sáng tạo, không thể hiện được “cái riêng” của mình hoặc không dám thểhiện “cái riêng” của mình Bài dạy học đọc – chép tất yếu phải được tổ chứctheo phương thức diễn dịch, do đó tiết dạy “đọc – chép” sẽ nhàm chán vàmang tính áp đặt
Trang 4Vậy tại sao Giáo viên lại thích “ đọc” cho Học sinh “chép”
Do một số bài học của chương trình có lượng kiến thức nhiều, trong
một tiết học chỉ có 45 phút, mà đã mất 10 đến 15 phút ổn định tổ chức, kiểmtra bài cũ, dặn dò học, làm bài tập ở nhà…Như vậy, chỉ còn khoảng 30 phút
để giảng bài mới nên giáo viên chọn cách “đọc – chép”
Học sinh hiện nay khả năng tự ghi bài là rất chậm, rất hạn chế, thụ động trong học tập nên cũng có thầy cô chọn cách đọc bài, học trò chép bài.
Học sinh về nhà chỉ cần học thuộc nội dung đã được ghi, khi kiểm tra bài chỉcần đọc đúng, ghi đúng là được điểm cao…
Cũng còn một số giáo viên không chịu khó đầu tư cho việc thiết kế bài dạy sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh mình đang phụ trách, sợ mất
sức, cứ sẵn giáo án mẫu đọc cho học sinh chép, khi cần thỉnh thoảng mới dừnglại ghi vài chữ lên bảng Như thế, vừa không sợ sai kiến thức cơ bản, lại vừakhông tốn sức
Trang thiết bị và các phòng học chức năng không đủ hoặc không có
để đáp ứng nhu cầu dạy học theo hướng đổi mới, hiện đại hóa, học sinh không
có nhiều điều kiện để thực hành hoặc học theo phương pháp trực quan sinhđộng
Khắc phục tình trạng nhàm chán trong dạy học là một yêu cầu cầnthiết để nâng cao chất lượng dạy học đối với tất cả các môn học Đó là mộtnhiệm vụ vô cùng khó khăn phức tạp trong điều kiện hiện nay của nhiềutrường Thực hiện tốt việc chống dạy học theo kiểu thụ động là cả một quátrình lâu dài với sự cố gắng của nhiều đối tượng khác nhau trong đó sự tận tâmcủa thầy cô giáo là điều hết sức quan trọng mới có thể có kết quả
Đã có những bài thi ngây ngô đến mức khó tin, bởi thiếu phương pháp
tư duy, rập khuôn máy móc do việc học lệ thuộc hoàn toàn vào thầy, còn thầythì lệ thuộc sách giáo khoa Cách dạy và học này còn tiếp tay cho nạn quaycóp, gian lận trong thi cử, tạo ra sự thiếu công bằng giữa những người họcnghiêm túc và những người thầy thực sự muốn đổi mới cách dạy học
Trang 5Thầy đọc, trò chép trên lớp, cộng với việc học quá tải liên miên khiếncác em không đủ thời gian suy ngẫm và tự học, thì lấy đâu ra việc tìm tòi, suyluận để có kiến thức thực sự? Nhưng vấn đề đặt ra, thế nào là thầy không đọc,trò không chép? Không đọc kiến thức đã có sẵn trong sách giáo khoa, thì thầy
sẽ nói gì để các em ghi lại và phát triển tư duy?
Nếu không chuẩn bị kỹ lưỡng với một tinh thần nghiêm túc có thể xảy
ra tình trạng, giáo viên photo bài giảng và bộ câu hỏi rồi phát cho học sinh tựđọc, tự trả lời để tránh tiếng “thầy đọc, trò chép” Và cũng không loại trừ xảy
ra chuyện, thầy cứ giảng, trò muốn ghi gì cũng được mà không biết đâu là nộidung chính để tập trung học hỏi Rồi khi thi kiểm tra chất lượng, thầy có chấpnhận nội dung bài thi khác với ý của mình hay không
Đội ngũ giáo viên hiện nay phần lớn cũng được đào tạo bằng phươngpháp “đọc – chép” nên để thay đổi cách giảng dạy cũng khó có thể đạt kết quảmột sớm một chiều Trong khi đó, bộ sách giáo khoa bậc phổ thông đang tiếptục được thay đổi và nội dung còn khá nặng nề cũng là một lực cản trong quátrình nói không với “đọc – chép”
Thực tế những năm qua có nhiều giáo viên (kể cả bậc đại học) đã ápdụng phương pháp giảng dạy không đọc chép cho học sinh, sinh viên và đemlại hiệu quả rõ nét Nhưng vì không có động lực, thiếu sự khuyến khích, độngviên và tiêu chí rõ ràng, nên cách làm này chỉ có tính tự phát ở một số ítngười
Chấm dứt tình trạng không đọc chép sẽ trở thành hiện thực nếu độingũ giáo viên được coi trọng, nếu đội ngũ giáo viên có động lực và sự đánh giánghiêm túc, công bằng từ các cơ quan quan quản lý
Trong giai đoạn hiện nay, xu hướng dạy học hiện đại với sự kết hợpnhững thành tựu công nghệ thông tin đã và đang diễn ra một cách khá phổ biến
ở các ngành học, cấp học Công nghệ thông tin với tư cách là một phương tiện
hỗ trợ cho việc dạy học đang chứng tỏ những ưu thế và hiệu quả trong quátrình dạy học nói chung và đối với bộ môn lịch sử nói riêng
Trang 6Từ thực tế trên tôi mới tìm hiểu 1 số phương pháp để giúp học sinh
hứng thú hơn để tiếp cận môn lịch sử và bài trả lời cho câu hỏi làm thế nào để đổi mới phương pháp dạy học “không đọc – chép ; không nhìn – chép” theo
chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo mà tôi trăn trở băn khoăn bấy lâu nay đã cócách để giải quyết
Qua một vài năm học áp dụng cho học sinh lớp 12 ở 1 số trườngTrường THPT khu vực Phúc Yên do tôi phụ trách ở bộ môn lịch sử, tôi nhậnthấy đây là cách dạy mang lại hiệu quả cao nếu giáo viên biết vận dụng các kĩnăng CNTT vào tiêt dạy thì sẽ giúp học sinh hứng thú, yêu thích tiết học lịch
sử hơn so với một tiết dạy bằng giáo án điện tử thông thường
2 Phạm vi nghiên cứu đề tài
Từ mục đích nghiên cứu của đề tài này thì đối tượng nghiên cứu chủ yếu
là các phường pháp tạo sự hứng thú khi học sinh tiếp cận với kiến thực lịch sửchủ yếu ở khối lớp 12, điều này góp phần hạn chế bớt sự nhàm chán đồng thờilàm phong phú thêm các phương pháp dạy học mộ lịch sử
Hướng dẫn học sinh 1 số phương pháp học tốt môn lịch sử để có kiếnthức lích]r phục vụ cho cuộc sống, phục vụ để tham gia các cuộc thi có kiến
thức lịch sử
3 Đối tượng, khách thể nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu : “1 số phương pháp tạo sự hứng thú khi tiếp cận
kiến thức lịch sử” ở lớp 12 phục vụ việc ôn thi THPT QG.
Khách thể nghiên cứu : Môn lịch sử lớp 12 ở trường THPT.
4 Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Với mục đích hạn chế cách dạy học “đọc - chép” góp phần nâng caochất lượng giáo dục Do vậy ngay từ khâu đào tạo giáo viên ở các trường đạihọc, cao đẳng phải đào tạo họ biết cách “không đọc chép” Nói thì dễ nhưnglàm thật khó Nhiều đồng nghiệp đã nhận thức được sự tai hại của việc dạy học
theo lối đọc chép, nhưng quả thực để “Nói không với đọc chép”, có người
chưa biết nên bắt đầu từ đâu, làm như thế nào, thậm chí còn rất ái ngại, vì thayđổi một tập quán không dễ gì nếu thiếu một quyết tâm và sự định hướng
Trang 7Để góp phần tạo nên sự chuyển biến trong dạy học bộ môn, đáp ứngyêu cầu phát triển xã hội, giáo viên lịch sử cần lưu ý một số điểm sau đây:
Giáo viên phải nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của việc dạy họclịch sử là phải cung cấp cho học sinh một hệ thống kiến thức cơ bản về lịch sửthế giới, lịch sử dân tộc và lịch sử địa phương, qua đó giáo dục tư tưởng, tình
cảm, đạo đức, truyền thống cho học sinh Phải giúp cho các em tiếp cận và biết
cách vận dụng những tri thức lịch sử vào cuộc sống.Trong sách giáo khoa, cácnội dung sự kiện được trình bày một cách cô đọng vốn đã rất cần sự phân tíchdiễn giải, minh hoạ, so sánh, đối chiếu để giúp học sinh hiểu vấn đề một cáchthấu đáo Nếu dạy theo lối đọc chép, có nghĩa giáo viên một lần nữa tóm tắtsách giáo khoa, đọc cho các em chép rồi buộc các em phải học thuộc lòng.Làm như vậy, bộ môn lịch sử sẽ trở nên giáo điều, nhồi nhét, vì học sinh chẳngthể nào hiểu nổi một vấn đề, một sự kiện và như vậy việc học tập trên lớp trởnên vô bổ, thậm chí làm cho các em có cảm giác như bị “tra tấn” trong học tập
đã có sự hiểu biết sâu sắc về chuyên môn, giáo viên dễ dàng lựa chọn phươngpháp để giảng dạy, vì phương pháp là sự vận động của tri thức
Mỗi phương pháp dạy học có một giá trị riêng, tuỳ theo nội dung kiếnthức và đối tượng mà lựa chọn phương pháp cho phù hợp nhằm tạo biểutượng, hình thành khái niệm, khắc sâu kiến thức cơ bản… cho học sinh Đểphát huy tính tích cực của học sinh trong học tập, mỗi phương pháp dạy học có
ưu thế riêng Mỗi bài học chứa đựng một số vấn đề cơ bản của lịch sử, bằng sựhiểu biết của mình, giáo viên nêu vấn đề, tổ chức cho học sinh giải quyết bằngcách sáng tạo thành sơ đồ tư duy, tạo sự tò mò thong qua các câu hỏi … nhằm
Trang 8phát huy tính tích cực và huy động bộ não các em làm việc hết công suất chomỗi bài học, sẽ không còn tình trạng học sinh ngồi im thụ động chỉ có vài emđược phát biểu và làm việc với giáo viên trong tiết học
Việc học sinh tham gia trực tiếp vào việc giải quyết những yêu cầu củabài học vừa có tác dụng phát triển tư duy vừa gây hứng thú học tập Tất nhiênvai trò dẫn dắt của người thầy là hết sức quan trọng Dạy học là một nghệthuật, bằng tâm hồn, sự hiểu biết và nghệ thuật của giáo viên, những “phầnxác” lịch sử sẽ được “phả hồn” vào một cách sinh động và đẹp đẽ, giúp các emcảm nhận tốt hơn, yêu thích hơn bộ môn lịch sử
Phương tiện dạy học bằng sơ đồ tư duy ngày càng trở nên phóng phú
và được các nước tiên tiến trên thế giới sử dụng đạt hiệu quả cao Nếu biếtkhai thác tốt sơ đồ tư duy sẽ hỗ trợ đắc lực cho giáo viên trong quá trình giảngdạy Cùng với sự kết hợp các phương pháp, phương tiện trực quan và kỹ thuật
sẽ góp phần đẩy lùi hiện tượng “đọc chép” một cách có hiệu quả.Việc sử dụng
sơ đồ tư duy cùng phương tiện trực quan và kỹ thuật đòi hỏi giáo viên phải có
sự đầu tư công sức và trí tuệ cho bài giảng Rõ ràng làm tốt công việc này sẽgóp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả giờ dạy và hiên tượng “đọc chép” sẽkhông có cơ hội để tồn tại
Lý luận dạy học đã chỉ ra rằng, học sinh vừa là đối tượng, vừa là chủthể của quá trình dạy học Dạy học theo lối đọc chép có nghĩa giáo viên đã thủtiêu mất vai trò chủ thể của học sinh, đưa các em vào trạng thái hoàn toàn thụđộng, bị nhồi nhét một cách đáng thương Việc tạo những phương pháp dạyhọc sử dụng sơ đồ tư duy hay những câu hỏi tình huống …trong đó học sinh
có điều kiện trao đổi với thầy với bạn, sẽ phát huy tốt tính tích cực, chủ độngcủa các em, giúp các em vươn lên chiếm lĩnh tri thức.Thay đổi mô hình dạyhọc theo phương pháp mới là một yêu cầu không thể thiếu được Nó vừa pháthuy tốt ưu thế của bộ môn, vừa tạo được sự hấp dẫn, hứng thú đối với họcsinh
Khả năng vận dụng tri thức đã học vào cuộc sống là cái đích của việcdạy học bộ môn Khả năng đó có được từ nghệ thuật truyền dạy và tổ chức rèn
Trang 9luyện của giáo viên cho các em Học lịch sử mà không liên hệ được thực tế,không làm bài tập thực hành, sẽ không thể nào có được năng lục vận dụng vànhư vậy sự học trở nên vô bổ Cuộc sống đang đặt ra vô vàn những vấn đềphức tạp, hiểu sâu sắc lịch sử để lý giải những vấn đề của cuộc sống hiện tại là
vô cùng cần thiết, nó tỏ rõ ưu thế của bộ môn Không làm tốt điều này xemnhư giáo viên lịch sử chưa hoàn thành nhiệm vụ
5 Kết cấu của đề tài
Ngoài phần đặt vấn đề, kết luận, tài liệu tham khảo, đề tài gồm có 3phần :
với kiến thức lịch sử, biện pháp để sử dụng các phương pháp đó
Trang 10NỘI DUNG Phần A Điều kiện nghiên cứu vấn đề
1 Thuận lợi khi thực hiện đề tài
Trường THCS&THPT Hai Bà Trưng là 1 trong những trung tâm chấtlượng cao của khu vực và được đầu tư lắp đặt nhiều thiết bị phục vụ cho việcdạy và học Đội ngũ Giáo viên được tập huấn và tìm hiểu kỹ về tính năng cácthiết bị để khai thác có hiểu quả trong việc dạy và học
Đội ngũ Giáo viên và Học sinh được tuyển chọn kỹ hầu hết Giáo viên
là những người có kinh nghiệm, vữ vàng về chuyên môn, học hinh đã số cóhọc lực giỏi và hạnh kiểm tốt các em luôn có tinh thần ham học hỏi, tìm hiểukiến thức đặc biệt là các lĩnh vực mới
Số lượng học sinh các lớp ít nên thuận lợi trong việc áp dụng các hìnhthức dạy học theo hướng tạo hung thú cho học sinh
Lãnh đạo nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo, đầu tư cho công tácchuyên môn đặc biệt luôn đầu tư cho các phương pháp mới trong việc dạy vàhọc, trong các hoạt động bề nổi
2 Khó khăn khi thực hiện đề tài
Trong những năm gần đây môn lịch chưa thực sự tạo được sự hứng thúcho học sinh 1 phần vì môn lịch có nội dung dài, lại ít tham gia vào các nộidung thi đại học cao đẳng
Đa số giáo viên chưa áp dụng những phương pháp dạy học mới màchủ yếu là cách dạy cũ truyền thụ kiến thức 1 cách thụ động quan hình thức “đọc – chép”
Quan niệm của học sinh luôn cho rằng với môn lịch sử chỉ cần họcthuộc long rồi chép lại vào bài kiểm tra là xong chứ không cần phải sang tạo Thời lượng cho môn lịch sử không nhiều chỉ 1 hoặc 2 tiết trong tuần trong khilượng kiến thức yêu cầu lại nhiều nên khó áp dụng các phương pháp mới
Trang 11Phần B Mô tả và giới thiệu các nội dung, biện pháp chính
Để tạo hứng thú cho việc dạy và học môn lịch sử cũng có nhiểu cách sau đây Tôi xin đưa ra 1 số cách thức có thể áp dụng trong dạy học lịch sử chủ yếu là ởlớp 12 Các cách thức sau phải được sử dụng 1 cách khéo léo trong từng trường hợp cụ thể, các đối tượng cụ thể, trong 1 thời điểm có thể áp dụng nhiều phương pháp
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ TƯ DUY VÀ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
1 Thực trạng vấn đề:
Sơ đồ tư duy (Mindmap) là phương pháp được đưa ra như là một
phương tiện mạnh để tận dụng khả năng ghi nhận hình ảnh của bộ não Đây làcách để ghi nhớ chi tiết, để tổng hợp, hay để phân tích một vấn đề ra thành mộtdạng của lược đồ phân nhánh Khác với máy tính, ngoài khả năng ghi nhớ kiểutuyến tính (ghi nhớ theo 1 trình tự nhất định chẳng hạn như trình tự biến cốxuất hiện của 1 câu truyện) thì não bộ còn có khả năng liên lạc, liên hệ các dữkiện với nhau Phương pháp này khai thác cả hai khả năng này của bộ não
Đây là một kĩ thuật để nâng cao cách ghi chép Bằng cách dùng giản đồ
ý, tổng thể của vấn đề được chỉ ra dưới dạng một hình trong đó các đối tượngthì liên hệ với nhau bằng các đường nối Với cách thức đó, các dữ liệu đượcghi nhớ và nhìn nhận dễ dàng và nhanh chóng hơn
Thay vì dùng chữ viết để miêu tả một chiều biểu thị toàn bộ cấu trúc chitiết của một đối tượng bằng hình ảnh hai chiều Nó chỉ ra dạng thức của đốitượng, sự quan hệ hỗ tương giữa các khái niệm (hay ý) có liên quan và cáchliên hệ giữa chúng với nhau bên trong của một vấn đề lớn
Qua thực tế cho thấy việc giảng dạy này đã tạo hứng thú cho học sinh.Mỗi học sinh có thể tự lập sơ đồ tư duy cho mình dưới sự hướng dẫn của giáoviên để bài học trở nên dễ thuộc, dễ hiểu, dễ nhớ hơn Cùng một nội dung
Trang 12nhưng các em có thể thêm nhánh, thêm chú thích dưới dạng hình vẽ nhiều màusắc tùy vào cách hiểu, cách lĩnh hội kiến thức trong bài học của mình
Sơ đồ tư duy đặc biệt chú trọng về màu sắc, hình ảnh với từ ngữ ngắngọn thể hiện qua mạng liên tưởng (các nhánh trong bài giảng) Từ phần nộidung chính, giáo viên vẽ ra từng nhánh nhỏ theo từng tiểu mục chính của bàigiảng và chú thích, giảng giải theo một ngôn ngữ dễ hiểu và gần gũi với họcsinh
Như vậy, thay vì phải học thuộc lòng các khái niệm, định nghĩa hay cảbài giảng đọc chép như lúc trước, giờ đây học sinh có thể hiểu và nắm đượckhái niệm qua hình vẽ Chính sự liên tưởng theo hướng dẫn của giáo viên cũnggiúp các em nhớ được phần trọng tâm của bài giảng
Sơ đồ tư duy thực chất là một sơ đồ mở không theo một khuôn mẫu hay
tỷ lệ nhất định mà là cách hệ thống kiến thức tạo ra một tiết học sinh động, đầymàu sắc và thực sự hiệu quả Giảng dạy theo sơ đồ tư duy phát huy tính tích cựcnhiều nhất trong các giờ ôn tập Khi học sinh trở thành chủ thể thành nhân vậttrung tâm trong mỗi tiết học, các em sẽ trở nên hào hứng và hăng say hơn tronghọc tập
Trước đây, giáo viên vẫn thường sử dụng sơ đồ để hệ thống kiến thứccho học sinh nhưng học sinh vẫn là người tiếp thu một cách thụ động Với việcgiảng dạy bằng sơ đồ tư duy, nhất là cho học sinh tự phát huy khả năng sáng tạocủa mình bằng cách tự vẽ, tự phân bố và thể hiện nội dung bài học qua sơ đồ sau
đó yêu cầu các bạn khác bổ sung những phần còn thiếu Việc vận dụng sơ đồ tưduy trong dạy học sẽ dần hình thành cho học sinh tư duy mạch lạc, hiểu biết vấn
đề một cách sâu sắc, có cách nhìn vấn đề một cách hệ thống, khoa học
Trong dạy học: Việc sử dụng sơ đồ tư duy huy động tối đa tiềm năngcủa bộ não, giúp học sinh học tập tích cực, hỗ trợ hiệu quả các phương phápdạy học.
Vận dụng sơ đồ tư duy trong dạy học, giáo viên giúp học sinh có thóiquen tự tay ghi chép hay tổng kết một vấn đề, một chủ đề đã đọc – đã học,theo cách hiểu của học sinh với dạng sơ đồ tư duy