Triết lý chính trị hồ chí minh

N ghiên cửu làm rõ triết lý chính trị Hồ Chí Minh, vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay nhàm góp phần cung cấp cơ sờ khoa học cho côn g cuộc dôi mới tư duy, n

ĐẠI HỌC QUÓC GIA HÀ NỘI

BÁO CÁO TỎNG KỂT

K ẾT QUẢ t h ự c: HIỆN DÈ TÀI KH&CN

CÁP ĐẠI HỌC QUÓC GIA

Tcn đề tài: Triết lý chỉnh trị Mồ Chí Minh

Mã số đề tài: QG.13.17

Chủ nhiệm đè tủi: PGS.TS Lại Quốc Khánh

Hà Nội, 2015

PH ẢN I T H Ô N G T IN C H U N G

1.1 Tcn đề t:\i: T r iết lý c h ín h trị Hồ C hí Minh

1.2 Mã sổ: QG.13.17

1.3 Danh sách chủ trì, th à n h viên tham gia thực hiện đề tài

T T Chức d an h , học vị, liọ và tên Đ on vị côn g tác V ai trò thự c hiện đề tài

V iết chuyên đề

V iết chuyên dề

1.4 Đ on vị chủ trì: T r u ò n g Đ ạ i học Khoa học X ã hội và N h â n văn, Đ H Q G H N

1.5 T h ò i gian th ự c hiện:

1.5.1 Theo hợp đồng: từ tháng 09 năm 2013 đến tháng 09 năm 2015

1.5.2 Gia hạn (nếu có): đến tháng năm

1.5.3 Thực hiện thực tế: từ th á n g n ă m đến t h á n g n ăm

1.6 N h ữ n g th a y đ ỗi so v ó i th u yết m inh ban đầu (nếu có): K h ô n g

(Về m ục tiêu, n ộ i dung, phư ơng pháp, kết quả nghiên cihi và tổ chức thực hiện; Nguyên nhân; Ỷ kiến cùa C ơ quan quản lý)

1.7 T ổn g k inh p h í đ u ọ c phê d u yệt của đề tài: 150 triệu đ ồ n g.

PHẢN II TỐNG QUAN KÉT QUẢ NGHIÊN c ử u

V iết theo cấu trúc m ột bài báo khoa học tổng quan từ 6-15 trang (báo cáo này sẽ được đăng trên tạp chí khoa học ĐHQGHN sau khi đề tài đuợc nghiệm thu), nội dung gồm các phần:

1 Đặt vấn đề

Từ sau sự đổ vỡ cùa chủ nghĩa xã hội ở Liên X ô và Đ ô n g  u, đời sổn g chính trị thể giới đã có những biến đổi phức tạp, khó lường Đ ặc biệt, trong những năm gần đây, tuy hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thể lứn, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang

1 ị ĐA! HỌC QUOC GIA HA NỘ;

ỉ R U N G TAM THONG TIN ỈH Ư V IE N i

CỠOG 0 0 0 0 5 /1 2

khùng bố, bất ổn chính trị - xa hội, tranh chấp cluì quyền, kinh thổ vần diễn ra ở nhiều nơi, diên biên phức tạp, thách thức nhiều neuyên tấc, chuẩn m ực, giá trị chính trị vốn đà dược định hình, ôn định và dược dề cao trong một thời gian dài Nhu cầu dối với một triết lý chính trị sáng suốt, đáng tin cậy, giúp lý giãi, đánh giá chính xác diễn biến cùa dời sổng chính trị thê giới, định hướng suy nghĩ, hành dộng cùa chúng ta trong quá trinh hội nhập quôc tê mạnh hơn bao giờ hết Triết lý chính trị Hồ Chí Minh hoàn toàn đáp ứng được nhu câu đó và vì thế, việc dẩy mạnh nghiên cửu và vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh là một nhiệm vụ không chỉ có ý nghĩa khoa học mà còn có ý nghĩa chính trị cấp bách,

Từ Đại hội đại biểu toàn quốc lần thử VI (1986) đến nay, Đ ảng C ộng sản Việt Nam

đã có những bước đổi mới quan trọng trong tư duy chính trị, và chắc chắn ràng, để theo kịp nhưng đòi hòi của thực tiên bào vệ, xây dựng và phát triển đất nước, công cuộc đổi mới tư duy chính trị của Đàng Cộng sản Việt Nam sẽ còn được tiến hành mạnh mẽ hơn nữa Tuy nhiên, công cuộc đổi mới tư duy chính trị của Đảng Cộng sản V iệt Nam cần được tiến hành trên cơ sở đàm bảo những nguyên tác nền tâng, và một trong những nền tàng quan trọng ấy

là Học thuyết Hồ Chí Minh, trong đó, đỏng vai trò nền tàng, chính là triết lý chính trị Hồ Chí Minh N ghiên cửu làm rõ triết lý chính trị Hồ Chí Minh, vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay nhàm góp phần cung cấp cơ sờ khoa học cho côn g cuộc dôi mới tư duy, nâng cao năng lực thực hành chính trị cùa Đảng C ộng sản V iệt N am là một nhiệm vụ cần kíp.

_ Những thành quà nghiên cứu trong và ngoài nước về Hồ Chí M inh cho thấy toàn bộ

hệ thống tư tưởng chính trị Hồ Chí Minh cũng như thực tiễn chính trị của N gư ời được xây dựng và triên khai trên một nền tảng triết học vững chắc Đ ó là triết lý chính trị Hồ Chí Minh Những thành quả nghiên cứu về Hồ Chí Minh học mà chúng ta tích lũy được qua nhiêu năm qua đã gợi m ở và cho phép đi sâu nghiên cứu, làm rõ triết lý chính trị Hồ Chí Minh, đồng thời, việc nghiên cứu triết lý chính trị Hồ Chí M inh sẽ quay trờ lại góp phần giúp chủng nhận thức đầy đù hom, đúng đắn lion tư tuởng và sự nghiệp chinh trị của N gười, góp phần gợi m ờ những ván dề, những hưởng nghiên cứu mới cho chuyên ngành Hồ Chí Minh học.

Mặt khác, v iệc vận dụng lý thuyết triét học chính trị hiện đại để nghiên cửu trường họp triết lý chính trị H ồ Chí Minh cũng là một công việc cần thiết nhằm phát triển bộ môn

triết học chính trị, triếl lý chính ,rị Hồ C hi Minh bộ môn rất quan trọng, „h m g côn khá mới, trong cơ cấu nghiên cứu, đào tạo Chính trị học ở V iệt Nam

2

Tât nhiên, không phải đến bây giờ vấn đề nghiên cứu và vận dụng triết lý chính trị

Hô Chí Minh mới được dặt ra Trong llụre té nghiên cứu Hồ Chí Minh, đíì có những nghiên cứu tiên phong về phưưng pháp luận và phương pháp Hồ Chí Minh, tư lường triết học Hồ Chi Minh, tư duy triêt học Hô Chi Minh, triết lý Hồ Chí Minh, V V Mặc dù những kết quả nghien cứu đã đạt dược chứa đựng nhiều giá trị, song chưa có công trình nào triển khai theo hướng vận dụng lý thuyết iriết học chính trị hiện đại đế di sâu nghiên cứu triết lý chính trị

Ho Chí Minh, tập trung làm rõ trong tinh chỉnh thể mục tiêu, những nguyên lý chung nhất những quan diêm trụ cột và những phạm trù/khái niệm căn bản của triết lý chính trị Hồ Chí Minh, những tính chất chù yểu cùa triếl lý chính trị đó, và vận dụng triết lý chỉnh trị đó để nhận diện và giải quyết những vấn dề lớn dang đặt ra trong thực tiễn đời sống chính trị Việt Nam hiện nay như cách dặt vấn đề cùa dề tài này.

rỏm lại, đẩy mạnh nghiên cứu và vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh trên cơ sờ vận dụng lý thuyết triết học chính trị hiện đại là một hướng nghiên cửu mới, có tính cấp thiết cả

về lý luận và thực tiễn, hứa hẹn có những đóng góp mới cả về khoa học và chính trị

2 M ục tiêu

* Mục tiêu chung:

Làm rõ cơ sờ hình thành, mục đích, nội dung, tính chất và giá trị của triết lý chính trị

Hồ Chí Minh Vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh để nhận diện và đề xuất quan điểm

và giải pháp chù yếu nhảm giải quyếl mộl số vấn đề lớn đang đặt ra trong đời sống chính trị Việt Nam hiện nay, góp phẩn cung cấp cư sở khoa học cho việc đổi mới tư duy lý luận cùa Đảng Cộng sàn V iệt Nam.

* Mục tiêu cụ thể:

- Làm rõ c ơ s ở lỷ luận, phư ơng p h á p tiếp cận và nghiên cicu triế t lý chính tr ị H ồ C hỉ Minh Nghiên cứu tổng quan lịch sử triết lý/triết học chính trị phương Đ ông và phương Tây

đặc biệt là các lý thuyết triết học chính trị hiện đại, trên cơ sờ triết học chính trị M ác-Lênin quan điểm chính trị cùa Đàng Cộng sản Việt Nam, từ đó xây dựng cơ sờ lý luận phương pháp luận, phương pháp nghiên cứu và khung lý thuyết phục vụ nghiên cứu đề tài

- X á c định và p h â n tích sâ u những cơ sở chủ y ể u hình thành triết ỉỷ chính tr ị H ồ C hỉ Minh, trong đó tập trung làm rõ phương pháp luận và phương pháp của Hồ Chí M inh trong

kế thừa triết lý, triết h ọc chính trị cùa dân lộc và nhân loại, trong tiếp cận và phân tích những biến chuyển m ang tính bản chất và quy luật trong thực tiễn đời sổng chính trị- làm rõ nhừng giá trị triết lý/triết học chính trị cùa dân tộc và nhân loại đã được Hồ Chí Minh kế

thừa, cùng như những sự cài biển, những bước phải triển cùa Hồ Chí Minh đối với di sản triết lý/triết học chính trị của dân tộc và nhân loại; phân tích những biến chuyển lớn trong đời sổng chính trị V iệt Nam và thế giới cuối thế kỷ XIX và trong thế kỷ X X có ảnh hưởng đến sự hình thành triết lý chính trị Hồ Chí Minh.

- Trình b à y m ột cách hệ thống và pliôn tích sâu những n ội dung căn bản trong triết lý chính trị cùa Hồ C h i Minh thể hiện qua hệ thống các tác phẩm và đặc biệt là qua thực tiễn chính trị của Hồ Chí Minh, trong đó tập trung làm rõ nhũng nguyên lý chung nhất, những quan điểm trụ cột và những phạm irìưkhâì niệm then chốt trong triết lỷ chính trị Hồ Chí

Minh.

- Vận dụng triết lý chinh trị HÒ C hí Minh vào thực tiễn chính trị V iệt Nam để nhận

diện và dề xuất những quan điểm vả giải pháp cơ bản nhằm giải quyết số vấn đề lớn đang dặt ra trong đời sổn g chính trị Việt Nam hiện nay, góp phần cung cấp cơ sờ khoa học cho việc đổi mới tư duy lý luận cùa Đàng Cộna sàn Việt Nam.

3 P h ư ơn g pháp nghicn cửu

Sừ dụng tổng hợp các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành và liên ngành triết học

- chính trị, trong đỏ, tuỳ từng nhiệm vụ nghiên cửu cùa đề tài, các phương pháp nghiên cứu

cụ thể được sử dụng như sau:

- N ghiên cứu cơ sờ lý thuyết phục vụ nghiên cứu triết lý chỉnh trị Hồ Chí Minh: Các phương pháp xây dựng thư mục khoa học xây dựng phiếu tư liệu, nghiên cứu văn bản, hệ thống hóa - cẩu Irúc, m ô hinh hóa

- N ghiên cứu cơ sở hình thành triết lý chính trị Hồ Chí Minh: Các phương pháp khái quát hóa, trừu tượng hóa, kết hợp lịch sử - lôgic, hệ thống - cấu trúc, phân tích diễn ngôn phân tích văn bản, phân tích hành vi, so sánh

- N ghiên cứu những nội dung cơ bãn của triết lỷ chính trị H ồ Chí Minh: Các phương pháp khái quát hóa, trừu tưựng hóa, kết hợp lịch sử - lôgic, hệ thống - cấu trúc, mô hình hóa

đi từ trừu tượng đến cụ thể

- N ghiên cửu giá trị của triết lý chính trị Hồ Chí Minh: Các phưomg pháp khải quát hóa, trừu tượng hỏa, hệ thống - cấu trúc, phân tích diễn ngôn, nghiên cứu văn bản học phỏng vẩn chuyên g ia Ưu tiên sử dụng phương pháp chính trị h ọc so sánh trong nghiên cứu tính chất và giá trị cùa triết lý chính trị Hổ Chí Minh: so sánh triết lý chính trị Hồ Chí Minh với triết lý chính trị cùa chủ nghĩa M ác M ao Trạch Đ ông, T ôn Trung S ơn

4

- N ghiên cứu vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh vào thực tiễn dời sống chính trị 'iệt Nam hiện nay: Các phương pháp khái quát hỏa, trừu tượng hóa, hệ thống - cấu trúc, so ánh - đổi chiếu, phân tích văn bàn học, phân tích tình huống chỉnh trị, so sánh chính trị, dự 'áo chính trị, V V

4 T ổn g kết kết quả nghiên cửu

- X ây dựng và vận ciụne khung lý thuyết triết học chính trị hiện đại để nghiên cứu và trình bày triết lý chính Irị Hồ Chí Minh.

- Áp dụng các phương pháp nghiên cửu chuyên ngành và liên ngành phù hợp để giải quyêt các nhiệm vụ nghiên cứu, trong đó nôi bật là áp dụng các phương pháp chính trị học

so sánh (so sảnh triết lý chính trị), phân tích diễn ngôn, phân tích tình huống chính trị, dự báo chính trị, V V

- Là công trinh đẩu tiên trình bày một cách có hệ thống cơ sở hình thành, nội dung, giá trị và vận dụng triểi lý chính trị Hồ Chí Minh ở Việt Nam hiện nay.

5 Đ ánh giá về các kết quà đíầ đạt được và kết luận

Đ ề tài đã hoàn thành được các nhiệm vụ nghiên cứu đã đề ra, có đỏng góp khoa học cho chuyên ngành Hồ Chí Minh học.

6 Tóm tắt kểt quả (tiếng Việt và tiéng Anh)

TÓM TẮT

Đ ẻ tài: Triết lý chính trị Hồ Chí Minh

M ã sổ: Q G 13.17

Chủ trì: PGS.TS Lại Quốc Khánh

C ơ quan chủ trì: Trường Đại học Khoa học Xã hội vả Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà N ội

C ơ quan phổi họ p:

- Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học Việt Nam

- Viện Chính trị học, Học viện CT-QCỈ Hồ Chí Minh

T h òi gian: 2013-2015.

1 M ục đích: Làm rõ cơ sở hình thành, mục đích, nội dung, tính chất và giá trị của triết lý chính trị Hồ Chí Minh Vận dụng triết lý chính trị Hồ Chi Minh để nhận điện và đề xuất quan điểm và giải pháp chủ yếu nhằm giải quyết một sổ vấn đề lớn đang đặt ra trong đời sổng chính trị V iệt Nam hiện nay, góp phần cung cấp cơ sờ khoa học cho việc đổi mới tư duy lý luận của Đảng Cộng sản Việt Nam.

2 Nội d ung chínli:

5

- Cơ sở lý thuyết cùa nnhiên cứu trict lý chính trị Hồ Chí Minh.

- Cơ sở của triết lý chính trị Hồ Chí Minh.

- N ội dung chù yếu của triết lý chinh trị Hồ Chí Minh.

- Bản chất và giá trị của triết lý chính trị Hồ Chí Minh.

- Vận dụng triết lý chính trị Hồ Chí Minh ở Việt Nam hiện nay.

SUM M ARY Project T itle: Ho Chi M inh’s Political Plìilosophy

Code Number: QG.13.17

Project L eader: A ssoc.P roí PhD Lai Quoc Khanh

M anaging Institution: University o f Social Sciences and Huinanities, VNU-Hanoi

C oopcrating Institutious:

- Institution o f Philosophy, Vielnani Academy o f Social Sciences

- Institution o f Politics, Ho Chi Minh National Academy o f Politics and Public Administration

Duration: From: 2013 To: 2015

1 O bjectives:

The project targets to clarify the lbunclation, purposes, content, nature and value o f political philosophy o f Ho Chi Minh Thcrelbre, vve try to apply the political philosophy o f

Ho Chi Minh to identiiy and propose cenlral Solutions to the key points urged by the current Vietnamese political lifc Moreover, the outcomes o f our project w ill contribute to provide scientiíĩc fundamenls 1'or innovation o f iheoretical thinking o f the Communist Party o f Vietnam.

2 M aln C ontents:

- Theoretical basis lor the study o f political philosophy o f Ho Chi Minh.

- The íbundation o f political philosophy o f Ho Chi Minh.

- Main contents o f political philosophy o f Ho Chỉ Minh.

- Nature and value o f political philosophy o f Ho Chi Minh.

- A pply ihe political philosophy oi' Ho Chi Minh to the current Vietnamese political life.

6

P liẢ N U I S Ả N P H Ả M , C Ô N G BỎ VÀ KÉT QUẢ DÀO T Ạ O C Ủ A DÈ TẢ I

3.1 Kết quà n gh iên cứu

YC*U cầu khoa học IioiỊc/và chỉ tiên kinh (c - kỹ thuật

3 Báo cáo lồn g hợp khoảng 150 trang dù diều kiện

công bổ như một sách chuyên khảo

5 Xây dựng 01 bài aiàng chuyên đê sau dại học ngành

Chính trị học/HỒ Chí Minh học

Đạt yêu câu Đụt yêu câu

3.2 Iiin li thức, cap độ côn g bo kềt quả

Tình trạng

(Đã in/ chấp nhộn in/ đã nộp đ ơ n / đ ã được chấp nhận đơn hợp lệ / đ ã được cấp tfiẳy xác nhận SHTT/

xác nhận sứ dụng sản phẩm)

G hi địa chỉ

vù cảm ƠI1

sự tài trọ’

của

Đ H Q G H N

đ ú n g quy định

Đỉỉnli giá chung

(Đạt, không (lọt)

1 Công trình công bô trên tạp chí khoa học quôc tẽ theo hệ thông ISI/Scopus

1.1

1.2

2 Sách chuyên khảo được xuẩt bản hoặc ký hợp đồng xuất bản

2.1

2.2

3 Đăng ký sờ hữu trí tuệ

3.1

3,1

4

4.T

Bài báo quôc lê không ihuộc hệ thông ISI/Scopus

4.2

.

7

5 E

n

ài báo trên các tạp chí khoa học cùa Đ HQG HN, tạp chí khoa học chuyên gành quổc gia hoặc bủo cáo khoa học dăng irong kỷ yêu hội nghị quôc tê 5.1

c

'riêt lý chính trị H ô Chi Minh: Câu trúc,

lặc điểm và giá trị

Chắp nhận in

5.1 ^ận dụng triết lý chính trị Hô Chí Minh

rong đổi mới chính trị ờ V iệt Nam hiện

nay

Châp nhận in

5.4ị “Di chúc” cùa Hố Chỉ Minh với vấn dề

doàn kết trong Đàng thời kỳ đổi mới

Đã in

5.Í5 “Đưa chính trị vào giữa dân gian” - Từ triết

lý chính trị của Hồ Chí Minh đến thực tiền

chính trị của Đảng Cộng sàn trong cách

mạng Việt Nam

Đã in

5 6 Sức mạnh của khối địii doàn kết toàn dân

trong Cách mạng Tháng Tám 1945- Minh

chứng cùa triết lý chính trị Hồ Chí Minh về

chủ thể chính trị

Đã in

T T Từ Cách mạng Tháng Tám đến Nhà nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa - Quá trình

hiện thực hóa triết lý chính trị Hồ Chi

Minh

Đã in

6 Báo cáo khoa học kiến nghị, tư vấn chinh sách theo đặt hàng của đom vị sử dụng 6.1

1 r r

7 Kết quả dự kiển được ứng dụng tại các cơ quan hoạch định chính sách hoặc cơ sờ ứng dụng KH&CN

7.1

7.2

Ghi chủ:

8

- C ột sản plìâin khoa h ọc công nghệ: Liệt kê các thông tin cá c sàn ph âm K H C N theo thứ tự < tên tác giả, tên côn g trình, lên tạp clĩưnhà xuất bản, s ố p h á t hành, năm p h á t hành, tran g đăn g cón g trình, m à công trình đàng tạp chí/sách chuyên khảo (DOI), loại tạp chí lSỈ/Scopus>

nhăn nếu cỏ g h i nhận đ ịa ch i và cảm ơn tài trợ của Đ H Q G H N theo đủng quy định.

cáo R iêng sách chuyên khảo cần có bản phô tô bìa, Irang đầu và trang cuôi có g h i thông tin m ã sổ xuất bản.

3.3 K ct quà đào tạo

T h òi gian và kinh phí tham gia dề tài

(sổ thúng/số tiền)

C ông trình côn g bô liên quan

(Sản phầm KHCN, luận án, luận văn)

Đã bào vệ

Nílehiên cửu sinh

H-loc viên cao hoc

01 luận văn cao học

Đã bảo vệ

Ghi chủ:

nhận nghiên cứu sinh/íliạc s ỹ nểu học viên đã bảo vệ thành công luận á n /lu ậ n văn;

PH À N IV T Ỏ N G H Ợ P K ÉT QUẢ CÁC SẢN PHẢM K H & C N V À Đ À O T Ạ O C ỦA

ĐẺ TÀI

T

T

lượng

đ ăn g ký

Số lưọtig

đã hoàn thành

I Bài báo công bô trên tạp chỉ khoa học quôc tê theo hệ

thống ISI/Scopus

2 Sách chuyên khảo được xuât bản hoặc ký hợp đông

xuất bản

9