Bố trí không gian làm việc của thư viện trường đại học kinh tế tài chính tp hồ chí minh

Bên cạnh đó, trong giai đoạn 1 của dự án sẽ khởi công vào cuối năm 2013 tại cơ sở Khu Nam Sài Gòn đang trong quá trình thiết kế, bố trí không gian cho thư viện.Xuất phát từ thực tiễn trê

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

——————

LÊ HỒNG PHONG

BỐ TRÍ KHÔNG GIAN LÀM VIỆC

CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

KINH TẾ-TÀI CHÍNH TP HỒ CHÍ MINH

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2014

ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

——————

LÊ HỒNG PHONG

BỐ TRÍ KHÔNG GIAN LÀM VIỆC

CỦA THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC

KINH TẾ-TÀI CHÍNH TP HỒ CHÍ MINH

Người hướng dẫn khoa học PGS.TSKH: Bùi Loan Thùy

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 2014

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, chưa từng xuất hiện ở bất kỳ công trình nào trước đó Tôi xin chịu mọi trách nhiệm về tính minh bạch và chính xác của thông tin trong quá trình thực hiện luận văn

Tác giả gửi lời biết ơn chân thành tới khoa Thư viện - Thông tin học trường Đại học khoa học Xã hội và Nhân văn TP Hồ Chí Minh tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả hoàn thành chương trình đào tạo

Tác giả bày tỏ sự biết ơn chân thành tới thư viện Khoa học Tổng hợp TP Hồ Chí Minh, trường đại học Văn hóa TP Hồ Chí Minh, trường đại học Kinh tế-Tài chính TP Hồ Chí Minh vàtrườngđại học Kiến trúc TP Hồ Chí Minh đã nhiệt tình, tận tâm giúp đỡ tác giả trong quá trình thu thập dữ liệu, nghiên cứu và khảo sát

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BVHTT&DL Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch

DANH MỤC BẢNG BIỂU

B.2.1: Mức độ ảnh hưởng của trụ sở thư viện

B.2.2: Mức độ đáp ứng của trụ sở thư viện

B.2.3: Mức độ ảnh hưởng của môi trường thư viện

B.2.4: Mức độ đáp ứng của môi trường thư viện

B.2.5: Mức độ ảnh hưởng của thiết bị thư viện tới kết quả học tập

B.2.6: Mức độ đáp ứng của thiết bị thư viện

B.3.1: Sơ đồ thư viện tại lầu 4, cơ sở 92, đường Nguyễn Đình Chiểu, Quận 1 B.3.2: Sơ đồ thư viện tại cơ sở Gia Phú, Quận 6, TP.HCM

B.3.3: Sơ đồ thư viện tại cơ sở chínhQuận 12, TP.HCM

B.3.4: Đề xuất bố trí nội thất thư viện tại lầu 3 tòa nhà mới, Khu Nam Sài Gòn B.3.5: Đề xuất bố trí nội thất thư viện tại lầu 4 tòa nhà mới, Khu Nam Sài Gòn B.3.6: Đề xuất bố trí nội thất thư viện tại lầu 5 tòa nhà mới, Khu Nam Sài Gòn

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU   1 

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ TRỤ SỞ VÀ BỐ TRÍ NỘI THẤT THƯ VIỆN   9 

1.1.  Khái niệm thiết kế trụ sở thư viện   9 

1.2.  Khái niệm bố trí nội thất thư viện   11 

1.3.  Các nguyên tắc thiết kế trụ sở, bố trí nội thất thư viện   13 

1.3.1 Nguyên tắc thiết kế trụ sở 13

1.3.2 Nguyên tắc bố trí nội thất 17

1.4.  Một số tiêu chuẩn thiết kế trụ sở, bố trí nội thất thư viện   19 

1.4.1 Tiêu chuẩn liên quan tới thiết kế trụ sở thư viện 19

1.4.2 Tiêu chuẩn thiết kế phòng chức năng trong thư viện 22

1.4.2.1.  Phòng đọc   22 

1.4.2.2.  Phòng mượn   24 

1.4.2.3.  Thiết kế kho tài liệu giấy   24 

1.4.2.4.  Tiêu chuẩn không gian làm việc dành cho nhân viên thư viện   26 

1.4.2.5.  Thiết kế một số phòng ban khác trong thư viện   26 

1.4.2.6 Tiêu chuẩn bố trí nội thất thư viện   27 

1.5.  Kinh nghiệm thiết kế trụ sở và bố trí nội thất thư viện tại nước ngoài. . 29 

1.6.  Tác động của việc thiết kế trụ sở và bố trí nội thất thư viện đến người dùng tin và nhân viên thư viện   47 

1.6.1 Tác động đến người dùng tin 48

1.6.2 Tác động đến nhân viên thư viện 49

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THIẾT KẾTRỤ SỞ VÀ BỐ TRÍ NỘI THẤT TRUNG TÂM THÔNG TIN – THƯ VIỆN TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ -

TÀI CHÍNH TP HỒ CHÍ MINH   51 

2.1.Sơ lược quá trình phát triển trung tâm Thông tin – Thư viện trường đại học Kinh tế - Tài chính TP Hồ Chí Minh.   51 

2.1.1.Vài nét vềquá trình hình thành và phát triển trường đại học Kinh tế - Tài chính TP Hồ Chí Minh 51

2.1.2.Trung tâm Thông tin – Thư viện trường UEF 53

2.2.Khảo sát mức độ tác động và khả năng đáp ứng của không gian thư viện đối với người dùng tin và nhân viên thư viện   58 

2.2.1 Hiện trạng bố trí không gian trung tâm Thông tin - Thư viện UEF 58

2.2.2 Kết quả khảo sát 64

2.2.2.1. Người sử dụng thư viện   65 

2.2.2.2 Nhân viên thư viện   77 

2.3.  Nhận xét, đánh giá về không gian thư viện trườngUEF…   85 

2.3.1 Ưu điểm 85

2.3.2 Những bất cập 86

CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP CẢI TIẾN BỐ TRÍ NỘI THẤT VÀ PHÁC THẢO MÔ HÌNH KHÔNG GIAN THƯ VIỆN TẠI CƠ SỞ KHU NAM SÀI GÒN   89 

3.1.Cải tiến bố trí nội thất tại các cơ sở hiện nay   89 

3.1.1 Bổ sung thêm nội thất, trang thiết bị trong không gian thư viện 89

3.1.2 Tăng hiệu quả sử dụng khu vực trưng bày, triển lãm 89

3.1.3 Tăng tính thẩm mỹ cho không gian thư viện 90

3.2.Phác thảo mô hình không gian thư viện UEF tại cơ sở Khu Nam Sài Gòn….   91 

3.2.1 Định hướng phát triển trường và thư viện UEF……… 91

3.2.1 Mục tiêu và tầm quan trọng 95

3.2.2 Đề xuất bố trí nội thất thư viện tại tòa nhà mới cơ sở Khu Nam Sài Gòn 96

KẾT LUẬN   113  DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO   115  PHỤ LỤC   121

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Từ xa xưa, các công trình kiến trúc được xem như “bộ mặt” đại diện cho một đất nước, thể hiện trình độ phát triển của một quốc gia Ngày nay, kiến trúc ngày càng đóng một vai trò quan trọng trong xã hội hiện đại, tạo ra cảnh quan đô thị, phù hợp với xu thế thẩm mỹ của thời đại Xu hướng kiến trúc thế giới hiện nay là tạo ra những công trình, tòa nhà, dự án kiến trúc xanh, tiết kiệm năng lượng và tạo ra cảnh quan, thẩm mỹ đô thị Kiến trúc Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật

đó,"kiến trúc là khoa học và nghệ thuật thiết kế xây dựng các công trình và tổ hợp

công trình theo những tiêu chuẩn thẩm mỹ và chức năng Kiến trúc có khi còn hiểu

là công trình được xây dựng lên sau khi đã nghiên cứu thiết kế và xây dựng”[15, tr

33].Kiến trúc công cộng nhận được sự quan tâm lớn của các cấp chính quyền Nghị

định số 38/2010/NĐ-CP của Chính phủ quy định về việc “đảm bảo tính thống nhất

trong việc quản lý từ không gian tổng thể đô thị đến không gian cụ thể thuộc đô thị; phải có tính kế thừa kiến trúc, cảnh quan đô thị và phù hợp với điều kiện, đặc điểm tự nhiên, đồng thời tôn trọng tập quán, văn hóa địa phương; giữ gìn bản sắc của từng vùng, miền trong kiến trúc, cảnh quan”

Trước sự phát triển mạnh mẽ của xã hội thông tin, thông tin thực sự trở thành nguồn lực phát triển của mỗi quốc gia Ngành thư viện ngày càng chiếm một vai trò quan trọng trong xã hội thông tin, việc quan tâm đến cấu trúc bên trong và bên ngoài thư viện (TV)vì thế ngày càng được chú ý.Vậy nên, cho đến nay đã có nhiều công trình kiến trúc thư viện ra đời với kết cấu chuẩn mực, đẹp mắt, vừa đáp ứng nhu cầu học tập, giải trí của công dân, vừa tạo ra mỹ quan hiện đại, hài hòa với môi trường xung quanh và đậm tính dân tộc Xã hội thông tin đặt ra yêu cầu cho các không gian thư viện phải thay đổi so với trước đây Nghĩa là, phải tạo ra cấu

trúc không gian thư viện đảm bảo phù hợp với tiến trình xây dựng tài nguyên thông tin điện tử, số hóa, ít tốn không gian, diện tích mặt bằng Đồng thời, phải xây dựng được kiến trúc thư viện có tính thẩm mỹ, tạo cho người dùng tin(NDT) một môi trường đọc mới mẻ, an toàn, thoải mái khi họ tới TV

Đảng và Nhà nước ta ngày càng quan tâm đầu tư, cải tạo cơ sở vật chất, trang thiết bị thư viện Sự quan tâm thể hiện qua việcNhà nước ban hành nhiều cơ chế, chính sách cho sự phát triển của sự nghiệp thư viện Việt Nam nói chung và thư viện đại học nói riêng Thư viện đại học Việt Nam có những bước phát triển mới,điều này được thể hiện rõ qua việc công bố hàng loạt văn bản pháp quy Cụ thể, Quyết định số 13/2008/QĐ-BVHTT&DL ngày 10/03/2008về việc ban hành

chế mẫu tổ chức và hoạt động của thư viện trường đại họcnêu rõ: “Thư viện trường

đại học có chức năng phục vụ hoạt động giảng dạy, học tập, đào tạo, nghiên cứu khoa học, triển khai ứng dụng tiến bộ của khoa học công nghệ và quản lý của nhà trường thông qua việc sử dụng, khai thác các loại tài liệu có trong thư viện”.Theo

Tiêu chuẩn thiết kế đại học ở Việt Nam (TCVN) 3981:1985 xác định:Thư viện đại

học phải đảm bảo phục vụ cho“100% số lượng sinh viên, nghiên cứu sinh dài hạn,

số giáo sư, cán bộ giảng viên và cán bộ khoa học” cơ hữu tại trường Trong Quyết

định số 10/2007/QĐ – BVHTT(nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) phê duyệt Quy hoạch phát triển ngành thư viện Việt Nam đến năm 2010 và định hướng đến năm 2020 nêu rõ định hướng phát triển kiến trúc tòa nhà, trụ sở, cơ sở vật chất thư

viện đại học Quyết định đề cập yêu cầu trong tương lai phải“nâng cấp thư viện các

trường đại học: Xây dựng mới, tu bổ lại trụ sở thư viện, tạo cho các thư viện hiện đại về cơ sở vật chất và trang thiết bị, phong phú về tài liệu” Thông tư số

56/2003/TT – BVHTT quy định tiêu chuẩn chung tối thiểu tòa nhà, trang thiết bị một thư viện nói chung và thư viện đại học nói riêng Các văn bản pháp quy trên đã minh chứng vai trò quan trọng của kiến trúc thư viện trong sự phát triển thư viện đại học Việt Nam

Trường đại học Kinh tế-Tài chính TP Hồ Chí Minh(viết tắt UEF), được thành lập vào ngày 24 tháng 09 năm 2007 theo Quyết định số 1272/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.Trụ sở chính của trường hiện đặt tại số 8, đường Tân Thới Nhất 17, phường Tân Thới Nhất, Quận 12, TP Hồ Chí Minh Trong định hướng phát triển của trường sẽ chuyển vềcơ sở được xây dựng trêndiện tích 50 ha tọa lạc tại Khu Nam Sài Gòn Dự án sẽ được khởi công vào cuối năm 2013 Trong giai đoạn 1 của dự án: TV nằm chung trong một tòa nhà 12 tầng, TV có 3 tầng với tổng diện tích là 3000m2; giai đoạn 2 của dự án:Thư viện là một tòa nhà 6 tầng độc lập Hiện nay, do đặc thù phải tổ chức không gian thư viện trong những tòa nhà đã xây dựng sẵn và cải tạo lại làm trụ sở thư việnnên việc bố trí nội thất thư viện gặp một

số khó khăn Bên cạnh đó, trong giai đoạn 1 của dự án sẽ khởi công vào cuối năm

2013 tại cơ sở Khu Nam Sài Gòn đang trong quá trình thiết kế, bố trí không gian

cho thư viện.Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả chọn vấn đề“Bố trí không gian làm việc của thư viện trường đại học Kinh tế-Tài chính TP Hồ Chí Minh”làm

đề tài luận văn thạc sỹ khoa học thư viện với mong muốn đóng góp vào việc bố trí nội thất thư viện trường UEF tại cơ sở mới

2 Sơ lược tình hình nghiên cứu

Nghiên cứu vấn đềkiến trúc thư viện trên thế giới đã được chú ý từ rất lâu Kiến trúc thư viện được các tác giả nước ngoài trình bày trong nhiều tài liệu, thể hiện tầm quan trọng tòa nhà thư viện trong chu trình hoạt động thư viện Ví dụ:

Trong cuốn sách“Planning academic and research library building”của hai tác giả

Philip D Leighton và David C Weber trình bày quá trình lập kế hoạch, các bước tiến hành thiết kế kiến trúc thư viện

Cuốn sách“Sci-tech library of the future” của tác giả Cynthia A Steinke nêu

lên thành tựu của kiến trúc thư viện hiện nay và dự báo xu hướng phát triển của kiến trúc thư viện tại các trường đại học khoa học và công nghệ trong thế kỉ XXI

Trong tác phẩm“Library building in a changing environment” của tác giả

Marie-Francoise Bisbrouck nêu lên thành tựu đạt được trong việc ứng dụng thành tựu khoa học kiến trúc trong thiết kế tòa nhà thư viện của một số nước trên thế giới Tác giả trình bày ưu điểm trong thiết kế thư viện đối với môi trường đọc, cảnh quan thư viện Tuy nhiên, tác giả chỉ tiếp cận ở khía cạnh giới thiệu một vài mô hình tiêu biểu tại một số thư viện trên thế giới, chưa đi sâu nghiên cứu, đánh giá

Cuốn sách“Interior design for libraries: drawing on function and appeal” của

tác giả Carol R Brown nêu bật vai trò của thiết kế nội thất và cách bố trí, thiết kế, nội thất thư viện

Vấn đề nghiên cứu về kiến trúc thư viện ở Việt Nam mới thực sự được quan tâm trong những năm gần đây Các đề tài nghiên cứu khá khiêm tốn, chỉ có một số sách, bài báo của các tác giả Việt Nam hiện là kiến trúc sư viết về kiến trúc đô thị

chung Ví dụ:Tác giả Triều Sơn viết tác phẩm“Phong thủy cho văn phòng” nói về

12 nguyên tắc bố trí văn phòng thuận theo phong thủy Phương Đông

Trong cuốn sách“Kiến trúc công trình công cộng” của tác giả Nguyễn Việt

Châu và Nguyễn Hồng Thục có đề cập đến kiến trúc thư viện, đưa ra ví dụ minh họa về các mô hình bố trí kho phù hợp với các thư viện nằm trong các tòa nhà cao

ốc

Cuốn sách“Kiến trúc công trình” của tác giả Nguyễn Tài My khẳng định tầm

quan trọng và mối quan hệ giữa bố trí nội thất với kết cấu tòa nhà nhằm tạo cảm giác thoải mái khi làm việc Tác phẩm khai thác tỉ mỉ và chuyên sâu về phần kết cấu cứng của công trình xây dựng

Giáo trình“Nguyên lý thiết kế kiến trúc nội thất” của Nguyễn Hoàng Liêm

(chủ biên) trình bày, phân tích những nguyên tắc cơ bản trong thiết kế nội thất công trình công cộng Đồng thời, nêu bật mối quan hệ thống nhất giữa phong cách kiến trúc và phong cách nội thất trên quan điểm của kiến trúc sư

Tác giả Tạ Trường Xuân có 2 cuốn sách liên quan tới kiến trúc thư viện Cuốn

sách “Nguyên lý thiết kế thư viện” đề cập tới những nguyên tắc cơ bản trong thiết

kế thư viện theo quan điểm của một nhà kiến trúc sư kiến trúc công trình Tác giả trình bày chi tiết, đầy đủ, sinh động về thiết kế kiến trúc thư viện Tuy nhiên, tác giả chỉ quan tâm tới phần thiết kế tòa nhà thư viện, không đề cập tới việc bố trí, sắp

xếp nội thất bên trong Và cuốn “Nguyên lý thiết kế công trình công cộng”cũng đề

cập tới thiết kế kiến trúc thư viện, nhưng chủ yếu là cách thức thiết kế, bố trí tòa nhà thư viện

Giáo trình“Tổ chức và quản lý công tác thư viện” của tác giả Bùi Loan Thùy

và Đào Hoàng Thúy có trình bày trình tự các bước bố trí, sắp xếp trụ sở trang thiết

bị thư viện Tuy vậy, các tác giả chưa đi sâu đánh giá, phân tích các bước và mối quan hệ đối với toàn bộ chu trình hoạt động thư viện

Giáo trình“Cẩm nang nghề thư viện” của tác giả Lê Văn Viết nêu lên tầm

quan trọng và mối liên hệ chặt chẽ giữa trụ sở và nội thất thư viện

Luận án tiến sỹ“Tổ chức không gian công cộng trong đơn vị ở đô thị Hà

Nội”của tác giả Phạm Trọng Thuật phân tích yêu cầu của việc tổ chức không gian

tại Hà Nội dựa theo các tiêu chí về cơ cấu, chức năng; thẩm mỹ….chưa phân tích sâu về kiến trúc thư viện

Luận văn thạc sỹ“Mối quan hệ giữa không gian nội thất và công trình trong

kiến trúc đương đại” của tác giả Phạm Quang Duy đi sâu phân tích ảnh hưởng và

liệt kê một số phương pháp tổ chức không gian trong các công trình kiến trúc hiện đại

Luận văn“Nghiên cứu không gian kiến trúc tạo điều kiện làm việc có hiệu quả

với tâm lý thoải mái trong cao ốc văn phòng và khả năng ứng dụng tại TP Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Thị Kim Liên khảo sát, đánh giá và phân tích không gian

làm việc tại các tòa nhà cao tầng nhằm tạo cảm giác thích thú cho người lao động, ứng dụng trong các cao ốc tại thành phố Hồ Chí Minh

Đề tài nghiên cứu khoa học“Một số giải pháp bố trí nội thất phù hợp với tâm

sinh lý, thỏa mãn nhu cầu riêng tư của nhân viên trong cao ốc văn phòng dạng mở” của tác giả Đào Nguyên Dạ Hương nghiên cứu, đánh giá sự khác nhau giữa

văn phòng kín và văn phòng mở Đặc biệt, tác giả đi sâu phân tích ưu điểm, nhược điểm và việc bố trí nội thất trong văn phòng mở

Kết luận : Cho đến nay, trên thế giới có nhiều công trình viết về kiến trúc thư viện Tuy nhiên, ở Việt Nam vấn đề về kiến trúc thư viện chưa được nghiên cứu sâu Vì vậy, tác giả luận văn lựa chọn vấn đề nghiên cứu là hoàn toàn phù hợp, có yếu tố mới và sáng tạo, góp phần ứng dụng rộng rãi thành tựu của khoa học kiến trúc vào trong bố trí không gian thư viện

3.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1.Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu hiện trạng không gian làm việc tại trung tâm Thông tin – Thư việntrường đại học Kinh tế-Tài chính TP Hồ Chí Minh, trên cơ sở này, đề xuất một số biện pháp cải tiếnvà bố trí nội thất tòa nhà thư viện tại cơ sở mới

3.2.Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài tập trung giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu sau:

+ Làm rõ vai trò của thiết kế, bố trí trụ sở, nội thất thư viện đối với thư viện đại học

+ Khảo sát, nhận xét tình hình sử dụng trụ sở,bố trí nội thất, mức độ đáp ứng nhu cầu cơ sở vật chất – trang thiết bị của trung tâm Thông tin – Thư viện trường UEF

+ Đề xuất một số biện pháp cải tiến bố trí nội thất thư viện hiện tại

+ Đề xuất bố trí không gian làm việc trong thư viện tại tòa nhà mới Khu Nam Sài Gòn

4.Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

4.1.Đối tượng nghiên cứu

Bố trí nội thấtthư viện

Phương pháp luận của khoa học Kiến trúc

Phương pháp luận Thư viện học

5.2.Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu tư liệu, tài liệu nhằm tìm hiểu các công trình, đề tài nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực kiến trúc và việc ứng dụng khoa học kiến trúc vào việc thiết kế tòa nhàthư viện Làm rõ vai trò của kiến trúc thư viện đối với sự phát triển thư viện đại học

Phương pháp quan sát, khảo sát thực trạng trụ sở, bố trí nội thấtvà trang thiết

bị thư viện theo định hướng hoạt động của trường, trung tâm Thông tin - Thư viện Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi(angket) đối với sinh viên và nhân viên thư viện nhằmnghiên cứu tình hình khai thác, sử dụng trụ sở, cơ sở vật chất-trang thiết bị thư việncủangười dùng tin Qua đó, dự báo nhu cầukhông gian học tập, làm việc trong những năm tới

Phương pháp phỏng vấn, phân tích, tổng hợpsố liệu thu thập được trong quá trình nghiên cứu Đối chiếu, so sánh kết quả nghiên cứu, đưa ra giải pháp bố trínội thất-trang thiết bị phù hợp thực tế của trường và nhu cầu người dùng tin

6 Hướng tiếp cận tài liệu

Văn bản pháp quy của Nhà nước về kiến trúc công trình công cộng và kiến trúc thư viện Nghiên cứu, tìm hiểu xu hướng phát triển kiến trúc thư viện đại học trên thế giới, định hướng phát triển kiến trúc thư viện ở Việt Nam

Nghiên cứu tài liệu chuyên ngành Thư viện học và khoa học Kiến trúc Vận dụng nguyên tắc thiết kế, bố trí, sắp xếp nội thất, trụ sở và cơ sở vật chất-trang thiết

Kết quả nghiên cứu là tài liệu tham khảo cho lãnh đạo trung tâm Thông tin – Thư viện trường đại học Kinh tế - Tài chính TP Hồ Chí Minhvề cách bố trí, sắp xếpnội thất, cơ sở vật chất-trang thiết bị thư viện Đặc biệt là thư viện trong tòa nhà mới chuẩn bị khởi công vào cuối năm 2013

CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN VỀ THIẾT KẾ TRỤ SỞ VÀ BỐ TRÍ NỘI THẤT

THƯ VIỆN

1.1 Khái niệmthiết kế trụ sở thư viện

Theo từ điển Oxford, thiết kế là lập kế hoạch, phác thảo bản vẽ công trình

trước khi tiến hành thực hiện thi công.[55]

Theo từ điển Macmillan English dictionary,thiết kế là phác thảo bản vẽ trước

khi đưa nó vào thực hiện.[52]

Đại từ điển tiếng Việt trình bày, “thiết kế là làm đồ án, xây dựng một bản vẽ

với tất cả những tính toán cần thiết để theo đó mà xây dựng công trình, sản xuất sản phẩm”.[18, tr 1570]

Định nghĩa về trụ sở thư viện thường được tác giả nước ngoàigiải thích xoay

quanh thuật ngữ library building(kiến trúcthư viện hay tòa nhà thư viện), library

spaces(không gian thư viện) và library facility(cơ sở vật chất thư viện)

Từ điển Thư viện và Thông tin học trực tuyến ODLIS định nghĩa, cơ sở vật

chất thư viện là cấu trúc một phần hay toàn bộ kiến trúc một thư viện, dùng để chứa tài liệu và thiết bị, để nhân viên thư viện làm việc.[77]

Không gian thư viện (library spaces) bao gồm không gian vật lý bên trong và bên ngoài thư viện nhằm phục vụ tối đa cho nhu cầu của NDT và NVTV

Tác giả Robert Coravu đưa ra khái niệm“trụ sở thư viện là cơ sở vật chất thư

viện hỗ trợ cho việc học tập, nghiên cứu”[79, tr 2]

Tác giả Mark Powell cho rằng“trụ sở thư viện là không gian thư viện linh

động hỗ trợ người học thông qua không gian học tập của cá nhân, nhóm nhỏ, lớp nghiên cứu và phương tiện kĩ thuật”.[67, tr 113]

Theo giáo trình “Tổ chức và quản lý công tác thông tin – thư viện” tác giả Bùi Loan Thùy cho rằng“trụ sở thư viện là các căn nhà được thiết kế, bố trí theo các

kích thước, vị trí khác nhau để cho thư viện hoạt động, để chứa tài liệu, để xử lý tài

liệu, để phục vụ người đọc tại chỗ và cho mượn về nhà, để cán bộ thư viện làm việc, để tuyên truyền giới thiệu sách báo”.[10, tr 140]

Theo tác giả Nguyễn Tiến Hiển“trụ sở cơ quan thông tin thư viện là các công

trình mang tính văn hóa nằm trong hệ thống phục vụ chung của xã hội, bao gồm: Khuôn viên đất và tổng diện tích nhà được xây dựng trên đất đó; phải được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp cho thư viện, căn cứ vào luật đất đai”.[20, tr.16]

Như vậy, thiết kế trụ sở thư viện là chính là quá trình dự thảo, lên phương án thiết kế cấu trúc cứng tòa nhà TV trong khoảng diện tích giới hạn nhằm tạo ramột công trình kiến trúc TV khang trang, đẹp mắt đáp ứng nhu cầu sử dụng củaNDT và NVTV

Đối với công trình TV xây dựng mới hoàn toàn, quá trình thiết kế trụ sở thư viện bao gồm các bước: Thiết kế cơ bản, thiết kế kỹ thuật và thiết kế bản vẽ thi công Thiết kế cơ sở được thực hiện trong giai đoạn lập dự án đầu tư xây dựng công trình trên cơ sở phương án thiết kế được lựa chọn, đảm bảo thể hiện được các thông số kĩ thuật cần thiết phù hợp với các quy định, tiêu chuẩn Thiết kế kỹ thuật

là thiết kế dựa trên thiết kế cơ bản nhằm đảm bảo thể hiện đầy đủ thông số kỹ thuật

và vật liệu phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng, là cơ sở để triển khai thiết kế bản vẽ thi công Thiết kế bản vẽ thi công là thiết kế đảm bảo thực hiện được đầy đủ các thông số kỹ thuật, vật liệu sử dụng và chi tiết, cấu tạo phù hợp với các tiêu chuẩn, quy chuẩn, đảm bảo đủ điều kiện để thi công công trình Tùy theo tính chất, quy mô công trình TV, thiết kế trụ sở thư viện có thể một bước, hai bước hoặc ba bước như sau:

- Đối với thiết kế một bước, bản vẽ thi công chỉ phải lập báo cáo kĩ thuật Đối với thiết kế này có thể sử dụng bản thiết kế mẫu do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành để triển khai bản vẽ thi công

- Đối với thiết kế hai bước, phải lập dự án đầu tư xây dựng công trình thư viện Đối với thiết kế này bước thiết kế kỹ thuật và bước thiết kế bản

vẽ thi công được gộp thành một bước gọi là thiết kế bản vẽ thi công

- Đối với thiết kế ba bước, phải lập dự án đầu tư xây dựng quy mô lớn, phức tạp Thiết kế này do chủ đầu tư quyết định

Khi tiến hành xây dựng mới một TV, lãnh đạo thư viện cần thảo luận dân chủ với kiến trúc sư để cho ra những phương án thiết kế tối ưu nhất, phù hợp với đặc điểm dân cư, nhu cầu NDT, nguồn tài nguyên thông tin, khả năng phát triển…không được để kiến trúc sư tùy ý thiết kế theo quan điểm của họ

Đối với trụ sở thư viện có sẵn, hoặc các trụ sở được thiết kế chung cùng với các cơ quan, đơn vị khác nhau, người thiết kế phải tiến hành các bước nhằm cải thiện không gian theo hướng tạo thuận lợi cho TV hoạt động:

- Nghiên cứu, khảo sát trọng tải, diện tích các phòng, hệ thống cửa Công năng, trọng tải thiết bị TV, diện tích dành cho các khu vực khác nhau của TV, dự kiến số lượng NDT trong khoảng không gian cho phép

- Tiến hành soạn thảo, lập ra các phương án khác nhau để bố trí, sắp xếp các bộ phận khác nhau sao cho phù hợp với tình hình thực tế tại mỗi đơn vịTV

- Thảo luận và tranh thủ ý kiến của lãnh đạo thư viện và nhân viên thư viện (NVTV), đề xuất lên các cơ quan cấp trên để có phương án tối ưu nhất

1.2 Khái niệm bố trí nội thất thư viện

Từ điển Macmillan English dictionaryđịnh nghĩa bố trí(arrange)là sắp đặt các

vật dụng một cách gọn gàng, đẹp mắt, tiện dụng.[52]

Đại từ điển tiếng Việt cho rằng “bố trí là sắp xếp theo trật tự, mục đích nào

đó”.[18, tr 186]

Từ điển Oxford trình bàynội thất(interior)là phần bên trong của tòa nhà, công

trình nào đó.[55]

Nội thất còn được hiểu là tất cả những gì liên quan đến trang trí không gian bên trong một công trình cụ thể bao gồm bố trí các vật dụng, hoàn thiện trang trí nền, trần, tường, tủ, bàn, ghế, màu sắc,…

Tác giả Lê Văn Viết định nghĩa,“nội thất thư viện là sự tổ chức thể tích,

không gian bên trong các phòng thư viện và tổ hợp các thiết bị thư viện được tiếp nhận trong sự thống nhất về chức năng và thẩm mỹ”.[14, tr 615]

Theo tác giả Văn Tân“thiết bị là tổng thể nói chung những máy móc, dụng cụ,

phụ tùng cần thiết cho một hoạt động nào đó”.[32, tr 1250]

Tác giả Nguyễn Như Ý nêu khái quát“thiết bị là máy móc, đồ dùng cho các

hoạt động nói chung”.[18, tr 1570]

Tác giả Âu Thị Cẩm Linh cho rằng, “thiết bị thư viện là những đồ dùng được

trang bị để thực hiện các công việc của thư viện, chẳng hạn bàn ghế, giá, kệ sách,

tủ, các loại máy móc”.[8, tr 59]

Như vậy, thiết bị thư viện bao gồm toàn bộ các loại thiết bị (truyền thống và hiện đại) được sử dụng trong tất cả các khâu công tác thư viện Giúp đẩy nhanh các chu trình hoạt động của TV đạt năng suất, chất lượng tốt nhất

Tóm lại, bố trí nội thất thư viện là tổ chức, sắp xếp nội thất, trang thiết bị thư viện một cách logic, có tính thẩm mỹ, căn cứ trên điều kiện thực tế tại mỗi thư viện, tạo điều kiện thuận lợi cho NDT và NVTV tiến hành hoạt động Trang thiết

bị thư viện chính là đồ dùng cần thiết phục vụ nhu cầu của NVTV và NDT như bàn, ghế, kệ, giá, tủ,….và các loại máy móc, thiết bị khác

Trong quá trình bố trí nội thất, trang thiết bị thư viện cần chú ý tới hình dáng, kích thước, tỷ lệ của đồ dùng nội thất trước khi quyết định lựa chọn bổ sung về thư viện Ví dụ, khi bổ sung nội thất cho TV phục vụNDT là trẻ em, thường lựa chọn bàn, ghế có kích cỡ nhỏ hơn của người lớn

Mặt khác, khi bố trí nội thất thư viện cần dựa trên các yếu tố: Công năng của thiết bị, kiểu dáng, kích thước, bảo hành, thương hiệu, chất lượng, an toàn… Mối quan hệ này thể hiện trong cách sắp xếp, cơ cấu chức năng khác nhau giữa các phòng, bộ phận trong TV sao cho NDT và NVTV sử dụng không gian một cách hiệu quả nhất

1.3 Các nguyên tắc thiết kế trụ sở, bố trí nội thất thư viện

Với sự phát triển mạnh mẽ của xu hướng kiến trúc hiện đại, việc thiết kế trụ

sở, bố trí nội thất thư viện cũng luôn biến đổi theo Những quan niệm về thiết kế trụ sở, bố trí nội thất thư viện phải thay đổi, thích ứngsao cho phù hợp với nhu cầu NDT vàđiều kiện thực tế tại mỗi TV Đứng trên quan điểm của NDT sẽ làm thay đổi việc thiết kế, bố trí nội thất trong không gian làm việcTV, đòi hỏi phong cách thân thiện và gần gũi hơn so với sự cứng nhắc, chật hẹp và khó tiếp cận Đặc biệt, đòi hỏi không gian làm việc thoải mái, thư giãn nhằm kích thích sự sáng tạo, tăng hiệu quả làm việc của NVTV

1BÙI LOAN THÙY, ĐÀO HOÀNG THÚY (1998), Tổ chức và quản lý công tác thông tin-thư viện, TP Hồ Chí

Minh, tr 141

Dòng chuyển động của tài liệu trong TVbắt đầu từ khi tài liệu nhập vào TV,

xử lý nghiệp vụ cho tới khi phục vụ NDT Dòng chuyển động của NDT và tài liệu trong TV có liên quan mật thiết tới không gian, cách thức bài trí đồ nội thất, trang thiết bị thư việnnhằm đảm bảo dây chuyền thông tin được lưu thông thông suốt Thiết kế trụ sở thư viện phải linh động, mềm dẻo giữa các bộ phận khác nhau trong TV, tạo khả năng thay đổi không gian bố trí thư viện theo sự biến động của công nghệ và số lượng NDT ngày càng gia tăng

Thiết kế trụ sở phải có sự phân định rõ ràng giữa các khu vực khác nhau trong

TV sao cho đường đi của tài liệu và NDT phải ngắn nhất Khu vực phục vụ đọc, mượn là nơi có số lượng NDT ra, vào nhiều nhất nên cần thiết kế, bố trí gần nơi lưu thông thuận tiện, gần nguồn tài liệu, thông tin Khu vực nhân viên làm việc là nơi NVTV làm việc, tiếp xúc với tài liệu và giao tiếp với NDT cần có sự kết hợp với nhau Tại vị trílàm việc của NVTV với nguồn tài liệu TVcần không gian yên tĩnh để xử lý tài liệu, thông tin nên vị trí làm việc NVTV phải được bố trí ở những nơi biệt lập hoặc bố trí ở phòng riêng.Đối với nhân viên thường xuyên tiếp xúc với người sử dụngTV, vị trí ngồi của họ phải được bố trí gần cửa ra vào, phải đảm bảo nguyên tắc lưu thông tài liệu từ phòng xử lý kĩ thuật nghiệp vụ tới tay NDT nhanh nhất

Thiết kế dòng chuyển động trong TV không cắt nhau nhằm hạn chế sự chồng chéo, rối rắm khi NDT tới TV Phòng phục vụ trở thành trung tâm gặp gỡ, trao đổi nhu cầu tài liệu của NDT với chuyên gia cung cấp thông tin là NVTV Ngoài ra, trụ

sở cần thiết kế đúng tiêu chuẩn kĩ thuật tạo thuận lợi cho NDT dễ dàng có được tài liệu phù hợp với nhu cầu trong không gian TV Ngoài ra, thiết kế trụ sở thư viện đúng tiêu chuẩn giúp đơn giản hóa quá trình vận chuyển, tiết kiệm thời gian cho NVTV

Bộ phận phục vụ phải được thiết kế, bố trí cửa ra, vào thuận tiện cho NDT Việc thiết kế, bố trí có thể dựa vào việc quan sát dòng chuyển động của NDT trong

TV Vì thế, nên thiết kế một lối đi riêng dành cho NVTV vận chuyển tài liệu, lối đi này phải đảm bảothông với bộ phận nghiệp vụ và bộ phận phục vụ

Nguyên tắc các khu vực, các khâu xử lý và kho tài liệu được thiết kế bố trí một chỗ gần nhau và nối liền với phòng phục vụ người dùng tin

Nguyên tắc này đảm bảo khi tài liệu nhập vào về kho sau khi đã xử lý có thể vận chuyển tới các kho chứa, giá, kệ một cách ngắn nhất

Phòng phục vụ NDT phải được thiết kế, bố trí liền kề với kho, phòng nghiệp vụđể tiết kiệm thời gian cho NVTV

Nguyên tắc liên hoàn trong thiết kế, bố trí khu vực khác nhau trong TV như phòng đọc gắn liền với các kho và bộ phận xử lý nghiệp vụ TV Như vậy, sẽ tiết kiệm thời gian phục vụ người dùng tin, đồng thời đảm bảo điều kiện về tự nhiên, môi trường, ánh sáng giúp NVTV dễ quan sát, phục vụ NDT Đối với những TV được thiết kế, bố trí trên những dãy nhà cao tầng, nằm chung diện tích, không gian với những bộ phận khác, người thiết kế nên bố trí các phòng chức năng chính của

TV nằm chung một lầu để tiện di chuyển, phục vụ NDT Những bộ phận khác có thể bố trí riêng biệt tùy thuộc vào tình hình thực tế tại mỗi đơn vị TV

Đối với những TV nhỏ, thiết kế chỉ có một lối vào duy nhất dành cho cả NDT

và NVTV, cần bố trí cửa ngay chính diện sao cho NDT vào đọc, mượn tài liệu nhanh nhất, tránh bố trí lối đi ở các góc khiếnNDT phải đi lòng vòng

Đối với TV lớn thường thiết kế lối đi dành cho nhân viên và lối đi dành cho người dùng riêng biệt

Nguyên tắc xây dựng thư viện ở nơi thuận tiện đi lại, nơi trung tâm, nơi

có địa thế đẹp, thông thoáng, yên tĩnh

Môi trường thư viện cần phảisạch đẹp, văn minh, phù hợp với các hoạt động trong TV, để phục vụ cho việc nghiên cứu, tìm hiểu tri thức, văn hoá và giải trí của mọi công dân TV phải ở địa điểm có hệ thống giao thông thuận tiện, đảm bảo cho việc bố trí và đáp ứng được yêu cầu hoạt động củaTV trong tương lai,đảm bảo

thuận lợi cho việc cung cấp điện, nước, thông tin liên lạc cho TV v.v…Khu đất của

TV phải được thiết kế ở vị trí cao ráo, thoáng mát, ít tốn kém về nhân lực, vật lực

và tài lực khi thực hiện các biện pháp xử lý đặc biệt về nền móng công trìnhhoặc khu vực thoát nước

Diện tích TV phải rộng rãi, thông thoáng Dự tính phát triển tối thiểu là phục

vụ NDT ít nhất trong vòng 10 năm Trong quá trình lập dự án xây dựng TV, kiến trúc sư và lãnh đạo thư viện phải hợp tác, tính toán, đưa ra các phương án thiết kế tối ưu Đặc biệt, TV xây dựng nhằm phục vụ người dùng nên xây dựng ở vị trí trung tâm, có dân cư tập trung đông, nơi có điều kiện thuận tiện đi lại, môi trường yên tĩnh, thoáng mát

Ngoài ra, diện tích để xây dựng phòng chức năng trong TV nên thiết kế và bố trí nơi nghỉ ngơi, thư giãn, phòng giữ đồ, khu vệ sinh cho nhân viên và NDT phải được tính toán kỹ lưỡng

Nguyên tắc thẩm mỹ

Không gian thư viện phải làm nên vẻ đẹp riêng của TV gây ấn tượng sâu sắc cho NDT và NVTV đồng thời phải hài hòa với tổng thể kiến trúc bên trong và bên ngoài TV

Thiết kế, bố trí trụ sở mang những đặc trưng riêng của từng cơ quan, đơn vị thông tin - thư viện Tuy nhiên, việc thiết kế, bố trí đảm bảo nguyên tắc gọn gàng, đẹp mắt kích thích sự sáng tạo của nhân viên, lôi cuốn NDT

Nguyên tắc thẩm mỹ không nằm ngoài việc thiết kế, bố cục hợp lý giữa kết cấu cứng(cột, tường, sàn, trần…)với kết cấu mềm(màu sắc, hoa văn, cây xanh, tranh ảnh…)

Ngoài ra, khi thiết kế, bố trí trụ sở phải tính đến việc con người vận động trong không gian ảnh hưởng tới tính thẩm mỹ như thế nào Khi thiết kế không gian

TV phải chú ý đến những điểm nhìn, góc quan sát khi con người di chuyển, sử dụng và cự ly quan sát các nhân tố đó để xác định các yêu cầu thẩm mỹ đối với các

hình khối kiến trúc như tỷ lệ xích (tỷ lệ của bản đồ so với thực địa), độ chi tiết, tinh xảo của kiến trúc, tường và tổng thể không gian Những khu vực khác nhau tại TV đều có tính độc lập tương đối.Vì thế, khi thiết kế, bố trí thư viện phải đảm bảo tính liên tục, hài hòa trong toàn bộ không gian tòa nhà TV Việc bố trí điểm nhìn, hành lang nhìn và sảnh TV tạo thành yếu tố nghệ thuật và nhấn mạnh tính linh động của trụ sở thư viện

Nguyên tắc an ninh, an toàn trụ sở thư viện

Thiết kế, bố trí trụ sở phải tuân theo nguyên tắc an toàn đối với một trụ sở cơ quan nói chung và trụ sở thư viện nói riêng nhằm đảm bảo sự an toàn cho người và tài sản Đặc biệt, công tác phòng cháy, chữa cháy cần được chú ý đúng mực bởi nguy cơ xảy ra hỏa hoạn trong TV rất cao Thiết kếcửa ra vào, cửa sổ, cửa mái, mặt sàn, tường ngăn lửng, vật liệu trang trí trên trần trên tường phía bên trong TV phảilàm bằng các nguyên vật liệu chịu lửa, không nên làm bằng những vật liệu dễ cháy

Thiết kế, bố trí các lối thoát nạn(chỗ thoát hiểm) phải đảm bảo điều kiện an toàn như lối thoát phải dẫn ra ngoài trực tiếp hoặc qua hành lang, sảnh TV Các lối

ra phải dễ nhận thấy và đánh dấu bằng các kí hiệu hướng dẫn, bảng biểu Bố trí các thiết bị phòng cháy, chữa cháy trong TV phải đặt ở vị trí thuận lợi, dễ tiếp cận khi xảy ra cháy, nổ

Ngoài ra, trụ sở thư viện phải thiết kế, bố trínhững nơi đặt thiết bị an ninh TV như camera quan sát, cổng từ, thiết bị chuông báo cháy, nổ, thiết bị chống trộm, cắp…nhằm đảm bảo tài liệu không bị thất thoát, mất cắp

khoảng cách giữa các thiết bị phải đủ rộng để NDT và NVTV cảm thấy thoải mái, thư giãn Tùy theo không gian bên trong ở mỗi TV, người thiết kế nên lựa chọn kích thước và sắp xếp đồ nội thất phù hợp Đối với TV nhỏnên bổ sung đồ nội thất

có kích thước nhỏ, có màu sáng nhạt sẽ tạo cảm giác rộng rãi choTV

Sắp xếp cân đối, hài hòa giữa thiết bị chính và thiết bị phụ Đặc biệt, chú ý tới khoảng cách bố trí, kích thước và trọng tải của từng thiết bị Chọn màu sắc nội thất, thiết bịphải tương thích với màu chủ đạo của trụ sở thư viện, để không tạo cảm giác khó chịu đối với người sử dụng Điều cần lưu ý khi bố trí nội thất là không gian dùng để bố trí phải phù hợp với kết cấu trụ sở thư viện, kích thước trần và trang trí bên ngoài

Tổ chức bố tríkhông gian bên trong cần có sự kết hợp giữa thiết bị truyền thống và thiết bị hiện đại nhằm làm tăng hiệu quả sử dụng, tiết kiệm chi phí và tăng tuổi thọ của thiết bị

Nguyên tắc linh động

Tình hình thực tế tại từngTV luôn biến động, nên tránh lối bố trícứng, cố định, thay vào đó bố trí nội thất, trang thiết bị linh hoạt, mềm dẻo, dễ dàng di chuyển, thay đổi khi số lượng người sử dụng thư viện tăng lên và khi có nhữngđổi mới, nâng cấp về cơ sở vật chất- kĩ thuật

Không gian trong TV có nhiều vị trí có thể được tận dụng tối đa do sự thay đổi nhanh chóng của trang thiết bị thư viện, sự gia tăng số lượng NDT hàng năm.Vì thế, khi lựa chọn nội thất phải phù hợp với các thiết bị liên quan, đáp ứng nhu cầu phát triển trong tương lai

Bố trí nội thất nhằm khắc phục những điểm chưa hoàn thiện của việc thiết kế mang lại, nên bố tríđan xen các nội thất nhằm tận dụng tính năng và diện tích

TV.Tại những vị trí“mũi tên độc” (vị trí tại bốn góc của căn phòng) trong không

gian TV cần thiết kế, bố trí nội thất chế ngự, tiêu biến những vị trí này góp phần nâng cao sức khỏe, tạo tâm lý tốt cho NVTV khi làm việc

Nguyên tắc thẩm mỹ và an toàn sức khỏe

Kết hợp giữa hoa và cây cảnh Mặt khác, trang trí, sắp xếp tranh ảnh treo tường tương thích với màu sắc của trụ sở thư viện hoặc có thêm nét đặc trưng riêng nhưng chỉ là thứ yếu Đối với những không gian TV lớn chọn câu khẩu hiệu, danh ngôn và tranh, ảnh phù hợp, đẹp mắt có thể cải thiện bề mặt tường, khơi gợi hứng thú nơi tâm hồn con người và kích thích óc sáng tạo của người sử dụng Đặc biệt, lựa chọn một số loại cây cảnh làm sạch không khí như: Vạn niên thanh, tường vi, nguyệt quế…Tránh những cây xanh không thích hợp sử dụng trongTV

Ngoài ra, cần chú ý đến độ an toàn của nội thất, trang bị đồ nội thất đúng kích thước, tiêu chuẩn chất lượng để đảm bảo sức khỏe cho người sử dụng Hạn chế bớt tác động tiêu cực từ vật liệu của trang thiết bị nội thất như bàn ghế, máy móc, bụi mịn từ tài liệu, bụi vô cơ từ các loại thảm, màn treo…Một điều cần lưu ý khi bố trí không gian cần nghiên cứu và ứng dụng phong thủy văn phòng phương Đông để có những giải pháp bố trí nội thất, trang thiết bị tối ưu

1.4 Một số tiêu chuẩn thiết kế trụ sở, bố trí nội thấtthư viện

1.4.1 Tiêu chuẩn liên quan tới thiết kế trụ sở thư viện

Tiêu chuẩn của Anh, Hoa Kỳvề diện tích dành cho NDT và NVTV như

Khoảng cách giữa các bàn là 0,7 - 1,2m

Kích thước nơi đặt máy vi tính tối thiểu dài 1,2m, rộng 0,9m tương ứng với 1,08 m2/người

Chỗ đặt máy tính tra cứu 0,9m với bàn cao tương ứng

Ghế ngồi của người dùng tin cao từ 0,5-1m đối với bàn cao từ 1-1,55m

Diện tích dành cho cán bộ quản lý tối thiểu 11,5m2 đối với thư viện nhỏ và 36,8m2 đối với thư viện lớn

Diện tích dành cho nhân viên phục vụ từ 9,2m2-23m2/người

Diện tích dành cho nhân viên xử lý nghiệp vụ 9,2m2-11,5m2/người

Tiêu chuẩn của Liên Bang Ngavề diện tích tối thiểu cho một NDT:2

Phòng đọc chung có diện tích từ 1,9-2,7m2/người

Phòng báo, tạp chí thiết kế từ 2,1-3m2/người

Phòng đọc nghiên cứu 4,8m2/người

Diện tích quầy giao sách từ 4-6m2

Phòng làm việc nhóm có diện tích bàn làm việc từ 1,8-2,1m2 trên một nhóm khoảng 10 người

Phòng xử lý nghiệp vụ kích thước 6m2/nhân viên

Phòng giám đốc, phó giám đốc tối thiểu là 12m2

Kích thước lối đi giữa các giá sách tối thiểu là 70-75cm

Khu vực giữ đồ dùng cho người dùng tin 0,1m2/người/lượt

Diện tích tiền sảnh 0,35m2/người

Theo Tiêu chuẩn Việt Nam(TCVN)3981:1985 3,Tiêu chuẩn thiết kế thư viện đại học trình bày tỉ lệ diện tích các phòng chức năng của thư viện:

Diện tích chỗ mượn sách tại phòng mượn 1,8m2/người, 5,0m2/nhân viên

Diện tích phòng trưng bày 0,5m2/người dùng tin

Diện tích khu vực tra cứu thông tin 0,1m2/người dùng tin

Phòng học nhóm thiết kế 2,4m2/người

Phòng đọc hạn chế với 3m2/người

Phòng giám đốc thư viện 18m2

Theo TCVN 4601: 1988 4về thiết kế trụ sở các Cơ quan, Ban Ngành từ Trung ương tới Cơ sở Tiêu chuẩn quy định mức cân đối diện tích giữa các bộ phận khác nhau trong một cơ quan bao gồm bộ phận làm việc, bộ phận công cộng và kĩ thuật và bộ phận phụ trợ, phục vụ

Qua đó, diện tích dành cho viên chức thực hành nghiệp vụ chuyên môn từ 7m2/người/chỗ làm việc, viên chức chuyên môn từ 3,5-12m2/người/chỗ làm việc, viên chức lãnh đạo từ 12-18m2/người

3-Bộ phận công cộng và kĩ thuật trong đó diện tích cho khu vực tiếp khách từ 18-24m2, xưởng làm việc từ 9-12m2/người

Ngoài ra, bộ phận phụ trợ và phục vụ bao gồm diện tích sảnh chính 0,17m2/người, phòng giữ đồ 0,10m2/chỗ, phòng nghỉ ngơi dành cho nhân viên 0,75m2/người…

Theo Thông tư số 56/2003/TT – BVHTT 5(nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và

Du lịch) ngày 16/09/2003 có quy định một số điều kiện cơ bản thiết kế trụ sở thư viện và một số trang thiết bị ban đầu

Trụ sở thư viện phải được xây dựng ở vị trí thuận lợi cho NDT Diện tích phòng đọc phải đảm bảo 2,5m2/người dùng tin Khu vực làm việc của nhân viên phải đảm bảo 6m2/nhân viên Ngoài ra, có diện tích dành cho nhiều bộ phận hoạt

4Bộ Xây dựng (1988), “Trụ sở cơ quan- Tiêu chuẩn thiết kế”, Tiêu chuẩn Việt Nam(TCVN) 4601: 1988  

5 Bộ Văn hóa Thông tin (2003), “Hướng dẫn chi tiết về điều kiện thành lập thư viện và thủ tục đăng ký hoạt động thư

viện”, Thông tư số 56/2003/TT-BVHTT ngày 16/09/2003. 

động tùy vào tình hình thực tế tại mỗi TV Số lượng chỗ ngồi đọc tối thiểu là 60 chỗ ngồi dành cho phòng đọc tổng hợp và 30 chỗ dành cho phòng đọc khác

Ngoài ra, thư viện cần đảm bảo một số trang thiết bị cần thiết tối thiểu như giá sách, tủ trưng bày giới thiệu sách mới, bàn ghế, máy tra cứu và hệ thống máy tính phục vụ NDT và NVTV

Theo Tiêu chuẩn xây dựng Việt Nam(TCVN)276:2003 6 trình bày nguyên tắc căn bản thiết kế công trình công cộng trong đó có TV

Tiêu chuẩn nêu rõ cách tính thông số diện tích công trình: Diện tích sử dụng bằng tổng diện tích làm việc và diện tích phục vụ Diện tích làm việc là tổng diện tích phòng làm việc và các khu vực phụ trợ Diện tích phục vụ bao gồm sảnh, hành lang, cầu thang, khu vệ sinh và phòng kĩ thuật

Diện tích kết cấu bao gồm tường chịu lực và không chịu lực, tường và vách ngăn, cột, khu vực đặt cửa sổ, hốc tường…

Diện tích sàn tính theo kích thước của tường ngoài, dãy cột có mái che, cầu thang ngoài nhà của tầng một kể cả bậc thềm, cửa đi, sân trời…

1.4.2 Tiêu chuẩn thiết kế phòng chức năng trong thư viện

1.4.2.1 Phòng đọc

● Công thức tính diện tích phòng đọc

Sr: Diện tích phòng đọc

2 Nr: Lượng người đọc trung bình một ngày

Kr: Thời gian trung bình người dùng tin đến thư viện làm việc

3 : Hệ số       

6Bộ Xây dựng (2003), “Công trình công cộng- Nguyên tắc cơ bản để thiết kế”, Tiêu chuẩn xây dựng Việt

Nam(TCXDVN) 276: 2003. 

Qr: Thời gian mở cửa của phòng đọc

● Thiết kế phòng đọc

Phòng đọc là phòng có tần suất NDT hoạt động nhiều nhất, cần thiết kế phòng đọc đảm bảo độ thông thoáng tự nhiên nghĩa là tạo một môi trường không khí trong sạch tạo điều kiện thuận lợi cho cả NDT và NVTV NDT có tâm lý muốn có được tài liệu nhanh nhất, chỗ ngồi thoáng mát, yên tĩnh, đủ ánh sáng NVTV muốn có một vị trí ngồi thuận lợi cho việc quan sát, phục vụ NDT được tốt nhất.Thông thường, để tiết kiệm diện tích, NVTV thường khéo léo đặt các giá sách, báo, tạp chí để sát tường, chạy xung quanh phòng đọc

Chọn vị trí thích hợp: Bố trí gần sảnh, phòng tra cứu thông tin, tài liệu và tiếp xúc với kho.Phòng đọc phải rộng rãi, sáng sủa, có nhiều cửa sổ

Chọn hướng tốt: Thiết kế tính đến khả năng lấy ánh sáng tự nhiên Hướng tốt

có thể lấy ánh sáng là hướng Bắc và hướng Nam Ngoài ra, có thể lấy ánh sáng qua các cửa bên Đặc biệt, chọn hướng có phong cảnh tốt, tránh những nơi quá ồn ào Đảm bảo tiêu chuẩn diện tích về chiều cao của tường từ 3-4,5m Tường nên xây dựng bằng các vật liệu cách âm để hạn chế tiếng ồn trong phòng đọc Chỗ ngồi

xa nhất không được quá 8m so với ánh sáng tự nhiên Diện tích tối thiểu cho một NDT từ1,5-4m2 tùy theo loại phòng đọc Diện tích dành cho một NVTV từ 6-8m2 Tiêu chuẩn ánh sáng tại phòng đọc tối thiểu phải đạt 300lux

Tiêu chuẩn âm thanh, tiếng ồn không được vượt quá 25dB

Chú ý mức độ thông thoáng gió và không khí sạch, nhiệt độ, độ ẩm Đặc biệt,

TV phải thiết kế lối thoát hiểm đề phòng khi có sự cố xảy ra Đối với những TV nằm tọa lạc trên những lầu cao phải có thang máy

Ngoài ra, phòng đọc là nơi tập trung đông số lượng NDT cần chú ý tới việc thiết kế kí hiệu hướng dẫn, bảng nội quy cũng như thể hiện đặc điểm nghệ thuật

trang trí, họa tiết trong thiết kế của TV Thiết kế vị trí nơi đặt các kí hiệu phải dễ dàng nhìn thấy, ấn tượng đối với NDT giúp họ dễ dàng tiếp cận và tuân thủ nội quy

TV Yếu tố nghệ thuật trong phòng đọc giúp NDT có cảm giác thư thái, thư giãn và thân thiện khi hoạt động trong môi trường thư viện

1.4.2.2 Phòng mượn

● Công thức tính diện tích phòng mượn

Sl: Diện tích phòng mượn

1,5 Nl: Lượng người mượn trung bình một ngày

Kl: Thời gian trung bình người mượn đến phòng mượn

3 : Hệ số Ql: Thời gian mở cửa của phòng mượn trong ngày

1,5: 1,5m2cho một chỗ đứng của người mượn

● Thiết kế phòng mượn

Phòng mượn là nơi NDT mượn tài liệu về nhà, tập trung số lượng tài liệu lớn Nơi đây diễn ra quá trình giao tiếp với bạn đọc nên thường xuyên ồn ào, dễ bị mất tài liệu Thông thường, phòng mượn bố trí gần lối ra vào, có liên hệ trực tiếp với kho sách, nằm ở ngoài phòng đọc

Diện tích phục vụ cho một người mượn từ 1,5-1,75m2 Diện tích nơi giao sách

là 4-6m2 Diện tích khu mượn từ 18-24m2 tùy theo quy mô từng TV

1.4.2.3 Thiết kế kho tài liệugiấy

Kho tài liệu giấy phải thỏa mãn tiêu chí sắp xếp được nhiều sách, dễ bảo quản,

dễ tiếp cận Đồng thời, diện tích chỗ trống kho tài liệu phải đáp ứng nhu cầu phát

triển của TV trong tương lai Tùy theo tính chất, kho có thể là kho đóng và kho mở, kho lưu trữ, kho báo, tạp chí,…

Tiêu chuẩn tối thiểu cho một kho tài liệu giấy như sau:

- Chiều cao tối thiểu của kho từ2,5m – 4,5m, thiết kế ít cửa sổ

- Chiều rộng 20-40m, tùy thuộc vào quy mô thư viện

- Diện tích kho tùy thuộc vào nguồn tài liệu giấy và định hướng phát triển trong tương lai của TV Đảm bảo khả năng lưu trữ tài liệu giấy trong khoảng thời gian ít nhất là từ 5 – 10 năm

- Tải trọng của kho 1000kg/m2

- Tường kho, sàn kho nên xây dựng bằng các vật liệu cách âm, cách nhiệt, chống

ẩm

- Nhiệt độ tốt nhất từ 18-250C

- Độ ẩm tương đối phù hợp 40-55%

- Kho có hệ thống thông gió tự nhiên, tốc độ gió trong kho 1,8m3/s

- Nên dùng những loạiđèn đặc biệt(ví dụ: Đèn tia cực tímcó tác dụng lọc sạch không khí trong kho và cường độ ánh sáng ít gây hại cho tài liệu so với các loại đèn khác) để chiếu sáng trong kho, hệ thống điện ngầm có dây bọc, có hệ thống cảnh báo cháy nổ, phương tiện chữa cháy bố trí gần kho

- Khi bố trí các giá sách trong kho đủ rộng đảm bảo khi đưa tài liệu ra, vào kho được thuận lợi, khoảng cách thuận lợi để ít nhất một người lấy sách từ giá, kệ Lối

đi giữa 2 giá sách từ 1-1,2m Kệ giá cách tường 0,5-1m Chiều cao của giá cách trần kho 0,5-0,7m Lối đi tới hệ thống cửa, cầu thang bộ, thang máy phải đảm bảo rộng 1,50m Độ dài kệ, giá sách không quá 7m Chiều cao của giá không quá 2,20m Các kệ, giá để vuông góc với cửa sổ Hướng xây dựng kho nên chọn hướng Đông-Nam

Đối với một số kho sách cần di chuyển thường xuyên phải chú ý tới trọng tải của kho, độ dày của sàn

Khi lựa chọn vị trí bố trí kho cần phải tính đến nhiều yếu tố như đất đai, quy

mô TV, số lượng NDT, nguồn tài nguyên thông tin, quy định về vận chuyển, phục

vụ, bảo quản Thông thường,kho tài liệu TV được bố cục theo một số hình thức chủ yếu sau:

- Bố cục kho tập trung: Thường được áp dụng đối với TV nằm ở vị trí trong các tòa nhà cao tầng Các loại tài liệu khác nhau thường được bố trí thành một khối Bố trítập trung có 3 dạng chính: Dạng cao, dạng tầng, dạng tròn

- Bố cục phân tán: Thường được áp dụng trong các TV tổng hợp, TV của các trường đại học, cao đẳng, học viện Bố trí kho thường phân loại theo đối tượng và loại hình tài liệu phục vụ

- Bố cục xen kẽ: Bố trí phân tán tài liệu theo các kho riêng biệt NDT có thể tự

do chọn tài liệu trong kho, bên cạnh vẫn tồn tại hệ thống kho chính Hình thức này thường tập trung ở một số trường đại học, cao đẳng

1.4.2.4 Tiêu chuẩn diện tích không gian làm việc dành cho nhân viên thư viện

- Phòng giám đốc thư viện tại thư viện lớn: 18-20m2/người

- Phòng giám đốc ở thư viện nhỏ: 10-12m2/người

- Diện tích dành cho cán bộ lãnh đạo các phòng ban, trưởng các bộ phận: 12m2/người

8 Nhân viên phân loại, sao chụp, mô tả, đăng ký: 6m2/người

- Nhân viên phòng bổ sung: 4,5-5m2/người

- Nhân viên phòng nhận và mở gói tài liệu mới bổ sung: 12m2/người

- Nhân viên xử lý thư mục: 6-8m2/người

- Nhân viên hướng dẫn tra cứu: 8-10m2/người

- Nhân viên đánh máy: 4-4,5m2/người

1.4.2.5 Thiết kế một số phòng ban khác trong thư viện

● Phòng học nhóm từ 1,8 – 2m2/người cho nhóm 10 đến 20 người

● Phòng giải lao: 0,2-0,6m2 cho một chỗ/người

● Diện tích tiền sảnh phải lớn hơn 18m2, đủ tiêu chuẩn 0,35m2/người

● Phòng nghỉ ngơi cho nhân viên: 18m2/người

● Phòng hội họp: 0,9-1,2m2/1 chỗ ngồi

● Phòng giữ đồ cá nhân: 0,12m2/người

● Diện tích phòng trưng bày, triển lãm tài liệu: 32m2/1000 đơn vị tài liệu

● Phòng đọc báo, tạp chí tối thiểu 3,0m2/1 chỗ ngồi

1.4.2.6.Tiêu chuẩn bố trí nội thất thư viện

Việc bố trí nội thất thư viện giữ vai trò quan trọng, góp phần tạo ra một trật tự hợp lý, ngăn nắp, sạch sẽ trong không gian thư viện Nội thất làm nên vẻ đẹp của

cơ quan TV, tạo ấn tượng sâu sắc cho người sử dụng và hài hòa với kiến trúc tòa nhà

Nơi làm việc, nghiên cứu, học tập cá nhân bao gồm bàn ghế, máy tính, điện thoại và các thiết bị khác cần phải được chọn lựa kỹ lưỡng, đúng tiêu chuẩn kĩ thuật và chất lượng Thời gian làm việc của nhân viên tại bàn, ghế thường kéo dài nên chất lượng thiết bị nội thất ảnh hưởng rất lớn tới hứng thú làm việc và sức khỏe của nhân viên Bàn, ghế phải phù hợp với vóc dáng người Việt Nam, tránh trường hợp bàn, ghế quá cao hoặc quá thấp ảnh hưởng không tốt tới nhân viên khi ngồi làm việc suốt thời gian dài

Để tạo nguồn sáng tự nhiên cho TV nên bố trí giá, kệ sát tường để khai thác hướng nhìn, tận dụng thông thoáng và ánh sáng thiên nhiên Bố trí đèn chiếu sáng song song với cửa sổ để tránh gây khó chịu cho NDT

Treo tranh, ảnh, họa tiết trang trí trên tường nên tương ứng với màu tường và kích thước không gian TV.Thiết bị thư viện góp phần tạo cảm giác thoải mái cho NDT và NVTV, đối với những thư viện có ánh sáng tự nhiên không tốt nên chọn nội thất màu sáng hoặc sử dụng đèn chiếu sáng để chan hòa không gian

Bố trí cây xanh trong TV tạo cảm giác thư giãn, thoải mái, khắc phục những điểm thô cứng, chưa hoàn thiện của cấu trúc tòa nhà Đồng thời, sử dụng các tấm

cách ngăn khu vực khác nhau trong TV như bìa sách, họa tiết trang trí…Vừa đảm bảo tầm nhìn xuyên suốt trong không gian, vừa đảm bảo tính riêng tư, không gian tĩnh lặng khi có nhu cầu Thành phần vật liệu dùng làm vật cách ngăn cũng rất quan trọng, có thể là kính, mica, gỗ, nhựa….có khả năng giúp định hình không gian, tác động đến tâm trạng, hứng thú làm việc hay quá trình làm việc của NVTV Tại những địa điểm có số lượng người ra vào thường xuyên như TVthì những vách ngăn rất hữu dụng, giảm được phần lớn tiếng ồn, đảm bảo tính riêng tư cho những khu vực khác

Bố trí các phòng chức năng trong TV cần tính đến khả năng tạo thuận lợi tối

đa cho NVTV và NDT Cụ thể, phòng đọc cần bố trí gần lối ra vào, tiếp xúc với kho lưu trữ và phòng nghiệp vụ Bố trí kho phải liên hoàn kho với NDT, kho phải nằm ở nơi có điều kiện thuận lợi về điều kiện bảo quản, nhiệt độ, độ ẩm và phải ổn định, ít di chuyển

Bố trí chỗ ngồi cho NVTV phải tạo thuận lợi cho việc quan sát NDT và kho tài liệu Sắp xếp khu vực triển lãm, giới thiệu tài liệu ở những nơi thuận tiện, dễ tiếp cận

Mặt khác, khi bố trí nội thất cho TV cần tránh thiết bị ảnh hưởng tới tổng công suất điện, hệ thống điều hòa, chiếu sáng, hệ thống máy tính… được bố trí bên trongkhông gian thư viện Không nên bố trí quá nhiều thiết bị lên sàn, trần, tường của tòa nhà vì ảnh hưởng tới kết cấu của không gian

Đặc biệt, không gian TV nên bài trí vừa phải, không bày biệntrang thiết bị quá nhiều và sử dụng nhiều màu sắc đối nhau Chỗ ngồi của nhân viên ra tới cửa ra vào phải thông thoáng Việc trang trí trên bàn làm việc của nhân viên phải gọn gàng, hợp lý Đối với vùng khí hậu nóng ẩm của nước ta, việc tổ chức bố trí nội thất phải đảm bảo điều kiện thông gió thường xuyên vào thời gian nóng bức cùng với thiết bị che nắng, tạo bóng mát nơi cửa sổ, đồng thời thiết kế, bố trí các thiết bị chống mưa hắt, ngập úng ảnh hưởng tới tuổi thọ của tài liệu

Ngoài ra, TV có thể vận dụng một số nguyên tắc Phong thủy trong bố trí, sắp xếp nội thất như:

+ Bài trí vừa phải, không bày biện quá nhiều đồ, màu sắc lòe loẹt

+ Tủ hồ sơ và tài liệu nên đặt bên trái bàn làm việc

+ Gần chỗ ngồi không được có gương lớn hoặc cửa sổ hạ sát nền

+ Thận trọng khi chọn cây xanh, tránh những cây mang lại điều không may mắn

+ Tài liệu không được chồng quá cao nơi bàn làm việc, chỗ ngồi của nhân viên ra tới cửa phải thông thoáng

+ Ngoài ra, trên bàn làm việc không nên bài trí những đồ vật sắc nhọn, tôn giáo, mỹ phẩm, chú ý tới tấm đệm lót bàn

1.5 Kinh nghiệm thiết kếtrụ sở và bố trí nội thất thư viện tại nước ngoài

+ Linh động: Không bố trí cố định, tạo điều kiện thuận lợi cho việc triển khai lại, nhất là khu vực giá, khu vực phục vụ và khu vực lưu trữ tài liệu

+ Thoải mái: Thiết kế, bố trí thư viện sao cho mọi người cảm thấy thoải mái, thư giãn để học tập Mức độ thoải mái của NDT phụ thuộc vào chất lượng nội thất, trang thiết bị, bố trí không gian, màu sắc, vật liệu chống ồn, thiết bị cách nhiệt và

7Marie-Francoise Bisbrouck (2001), Library buildings in a changing environment, Saur, Shanghai 

thiết bị chiếu sáng Bên trong TV tuyệt đối không có sự cản trở giữa bàn, ghế và giá cũng như độ rộng của khu vực tham khảo

+ Dễ dàng mở rộng: Luôn có sẵn không gian TV để thiết kế, bố trí khi cần + An toàn: Không gian TV phải đảm bảo an toàn cho tài sản, người sử dụng

và an toàn tòa nhà

Ngoài ra, một số yếu tố cần đảm bảo như tiếng ồn trong không gian TV phải ở mức cho phép Cần có sự cần kết hợp giữa NVTV và kiến trúc sư trong việc xây dựng các tòa nhà TV thông qua sự hội ý, bàn thảo trước khi thiết kế trụ sở, bố trí nội thất thư viện

Các chuyên gia nước Pháp đánh giá tiêu chuẩn của một tòa nhà, kiến trúc TV dựa trên hai tiêu chí chính:

+ Khu vực dành cho NDT: Phụ thuộc vào chất lượng kí hiệu hướng dẫn tiếp cận TV;Thời gian cung cấp thông tin tới người sử dụng và chất lượng trang thiết bị thư viện

+ Khu vực dành cho NVTV: Căn cứ vào điều kiện làm việc; Sự linh động bên trong tòa nhà; hiệu quả làm việc không gian và khả năng mở rộng

 Kinh nghiệm của nước Anh, Hoa Kỳ, Đức 8

Các chuyên gia Anh, Hoa Kỳ đánh giá một không gian thư viện đạt chuẩn phải thỏa mãn một số tiêu chí sau:

+ Linh động: Một kiến trúc thư viện linh động nghĩa là dễ dàng cơ cấu, sắp xếp lại khi có những biến động về cơ sở vật chất-kĩ thuật, số lượng người sử dụng thư viện

8Kyes D Metcalf (1965), Planning academic and research library building, McGraw-Hill Book, New York 

+ Gắn kết: Tòa nhà thư viện hỗ trợ nhân viên thư viện trong nhiều khâu công tác Hỗ trợ tối đa quá trình di chuyển của NDT và NVTV cũng như dòng chuyển động của tài liệu

+ Dễ dàng tiếp cận: Kết cấu bên trong và bên ngoài tòa nhà thư viện phải tạo thuận lợi tối đa cho NDT và NVTV tiếp cận tới thư viện Tránh thiết kế, bố trí không gian thư viện gây khó khăn cho họ, nhất là những kí hiệu hướng dẫn khó hiểu, lối đi lòng vòng, nên tạo ra những không gian thư viện đảm bảo người dùng tin có thể tiếp cận trực tiếp

+ Dễ dàng mở rộng: Tòa nhà thư viện phải đảm bảo định hướng phát triển thư viện ổn định trong thời gian dài, dễ dàng mở rộng không gian khi cần Đặc biệt, kiến trúc thư viện phải đảm bảo không gian trống cần thiết để thiết kế, bố trí khi có những biến động về số lượng người dùng tin, trang thiết bị thư viện, tài liệu… + Đa dạng: Tòa nhà thư viện phải là nơi bảo quản, lưu trữ nhiều loại tài liệu khác nhau đồng thời cung cấp cho người dùng tin sản phẩm và dịch vụ thông tin phong phú, đa dạng, có khả năng định hướng nhu cầu sử dụng tài liệu, thông tin + Tổ chức tốt: Đảm bảo tổ chức các bộ phận, khu vực trong thư viện tạo thuận lợi cho nhân viên thư viện làm việc và người dùng tin dễ dàng truy cập cũng như

dễ dàng sử dụng chúng vào các khâu công tác khác nhau

+ Thoải mái và thân thiện: Kiến trúc thư viện phải thực sự là “ngôi nhà thứ hai” cho NVTV và NDT, đảm bảo đúng tiêu chuẩn về độ ẩm, ánh sáng, nhiệt độ, tốc độ lưu thông không khí, cũng như điều kiện trang thiết bị phục vụ, tạo tâm lý thoải mái nhất khi làm việc, học tập và nghiên cứu trong môi trường thư viện