E02 1 r kế toán ngân hàng

 Lập được bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập đơn Chương 2: KẾ TOÁN HUY ĐỘNG VỐN  Phân biệt được các nguồn vốn huy động:  Nắm được nội dung, đặc điểm về điều kiện huy động, tính

TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỞ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA KẾ TOÁN – KIỂM TOÁN

LƯU HÀNH NỘI BỘ

MỤC ĐÍCH

Tài liệu này nhằm hỗ trợ cho học viên hình thức giáo dục từ

xa nắm vững nội dung ôn tập và làm bài kiểm tra hết môn hiệu quả

Tài liệu này cần được sử dụng cùng với tài liệu học tập của môn học và bài giảng của giảng viên ôn tập tập trung theo chương trình đào tạo

NỘI DUNG HƯỚNG DẪN

Nội dung tài liệu này bao gồm các nội dung sau:

 Phần 1: Các nội dung trọng tâm của môn học Bao gồm các

nội dung trọng tâm của môn học được xác định dựa trên mục tiêu học tập, nghĩa là các kiến thức hoặc kỹ năng cốt lõi

mà người học cần có được khi hoàn thành môn học

 Phần 2: Cách thức ôn tập Mô tả cách thức để hệ thống hóa

kiến thức và luyện tập kỹ năng để đạt được những nội dung trọng tâm

 Phần 3: Hướng dẫn làm bài kiểm tra Mô tả hình thức kiểm

tra và đề thi, hướng dẫn cách làm bài và trình bày bài làm và lưu ý về những sai sót thường gặp, hoặc những nỗ lực có thể được đánh giá cao trong bài làm

 Phần 4: Đề thi mẫu và đáp án Cung cấp một đề thi mẫu và

đáp án, có tính chất minh hoạ nhằm giúp học viên hình dung yêu cầu kiểm tra và cách thức làm bài thi

Phần 1

CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN NGÂN HÀNG

 Nắm được các hoạt động kinh doanh ngân hàng chủ yếu và đối tượng kế toán ngân hàng

 Phân tích được các quan hệ đối ứng kế toán và vận dụng hệ thống tài khoản kế toán áp dụng cho các Tổ chức tín dụng

Chương 2: KẾ TOÁN HUY ĐỘNG VỐN

 Phân biệt được các nguồn vốn huy động

 Kế toán tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm

 Kế toán phát hành giấy tờ có giá

Chương 3: KẾ TOÁN THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG

 Các hình thức & phương thức thanh toán qua ngân hàng

 Kế toán thanh toán qua ngân hàng

Chương 4: KẾ TOÁN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG

 Kế toán cho vay khách hàng (giải ngân, thu nợ, chuyển nợ,

dự phòng nợ khó đòi)

 Kế toán chiết khấu giấy tờ có giá và bảo lãnh

Chương 5: KẾ TOÁN KINH DOANH NGOẠI TỆ VÀ THANH TOÁN QUỐC TẾ

 Kế toán kinh doanh ngoại tệ giao ngay

 Kế toán thanh toán quốc tế (Chuyển tiền, nhờ thu, tín dụng chứng từ)

Chương 6: KẾ TOÁN KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Kế toán chứng khoán kinh doanh và đầu tư

Chương 7: KẾ TOÁN THU NHẬP, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH

 Kế toán thu nhập, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

Phần 2

CÁCH THỨC ÔN TẬP

Chương 1: TỔNG QUAN VỀ KẾ TOÁN NGÂN HÀNG

 Nắm được các hoạt động kinh doanh ngân hàng chủ yếu và đối tượng kế toán ngân hàng

 Nhận diện các hoạt động kinh doanh chủ yếu của ngân hàng: huy động vốn, tín dụng ngân hàng, kinh doanh ngoại tệ, kinh doanh chứng khoán và dịch vụ thanh toán

 Nhận biết được từng loại tài sản, nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, thu nhập, chi phí của ngân hàng thương mại

 Nắm được các tài khoản kế toán cơ bản áp dụng cho các

TCTD

 Lập được bảng cân đối kế toán, báo cáo thu nhập đơn

Chương 2: KẾ TOÁN HUY ĐỘNG VỐN

 Phân biệt được các nguồn vốn huy động:

 Nắm được nội dung, đặc điểm về điều kiện huy động, tính

và hạch toán lãi của từng loại nguồn vốn huy động thường xuyên (tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm) và nguồn vốn huy động không thường xuyên (phát hành giấy tờ có giá)

 Đọc tài liệu học tập :

Nội dung: Mục II Chương II: Nguồn vốn huy động

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng Chương II

 Kế toán tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm:

 Nắm được phương pháp tính, trả lãi & nguyên tắc kế toán đối với tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn

 Vận dụng tài khoản trong các giao dịch nhận tiền gửi, rút tiền gửi và tính trả lãi định kỳ đối với tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm không kỳ hạn

 Nắm được phương pháp tính, trả lãi & nguyên tắc kế toán đối với tiền gửi & tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn

 Vận dụng tài khoản trong các giao dịch nhận tiền gửi, rút

tiền gửi và tính trả lãi và rút tiền trước, sau đáo hạn

 Kế toán phát hành giấy tờ có giá:

 Phân biệt được việc tính trả lãi giấy tờ có giá theo cam kết

và nguyên tắc kế toán chi phí lãi

 Vận dụng tài khoản trong các giao dịch phát hành, trả lãi, gốc giấy tờ có giá

Chương 3: KẾ TOÁN THANH TOÁN QUA NGÂN HÀNG

 Các hình thức và phương thức thanh toán qua ngân hàng:

 Nắm được nội dung, đặc điểm và phân biệt giữa các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt chủ yếu qua ngân hàng (bao gồm Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, Séc & Thẻ ngân hàng)

 Nắm được quy trình thanh toán của từng phương thức thanh toán giữa các ngân hàng (Thanh toán liên hàng;

Thanh toán bù trừ liên ngân hàng và Thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN

 Đọc tài liệu học tập

Nội dung: Mục III Chương IV: Phương pháp hạch toán

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng chương IV

 Kế toán thanh toán qua ngân hàng

 Xử lý được các tình huống thanh toán bằng Ủy nhiệm chi,

Séc, Ủy nhiệm thu giữa các khách hàng gửi tiền trong cùng một hệ thống ngân hàng (thanh toán liên hàng)

 Xử lý được các tình huống thanh toán bằng Ủy nhiệm chi, Séc, Ủy nhiệm thu giữa các khách hàng gửi tiền khác hệ thống ngân hàng (thanh toán bù trừ liên ngân hàng)

 Xử lý được các tình huống thanh toán bằng Ủy nhiệm chi, Séc, Ủy nhiệm thu giữa các khách hàng gửi tiền khác hệ thống ngân hang (thanh toán qua tài khoản tiền gửi tại NHNN)

 Đọc tài liệu học tập:

Nội dung: Mục III Chương IV: Phương pháp hạch toán

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng chương IV

Chương 4: KẾ TOÁN TÍN DỤNG NGÂN HÀNG

 Kế toán cho vay khách hàng, chiết khấu giấy tờ có giá và bảo lãnh:

 Vận dụng được tài khoản kế toán xử lý các nghiệp vụ cho

vay từng lần, cho vay theo hạn mức tín dụng và cho vay theo dự án đầu tư: giải ngân, thu nợ gốc & thu lãi

 Xử lý kế toán các khoản cho vay không đủ tiêu chuẩn:

Phân loại nợ theo chất lượng tín dụng, lập dự phòng rủi

ro tín dụng

 Xử lý kế toán nghiệp vụ chiết khấu giấy tờ có giá: Khi

khách hàng chiết khấu và khi thanh toán giấy tờ có giá thu hồi nợ cho vay, bao gồm giải ngân, ghi nhận thu nhập lãi, thu nhập phí và thu nợ

 Xử lý nghiệp vụ bảo lãnh: thu nhập phí bảo lãnh, cam kết bảo lãnh, trả thay khách hàng

 Đọc tài liệu học tập:

 Nội dung: Mục III Chương III: Cho vay ngắn hạn từng lần

Mục IV Chương III: Chiết khấu công cụ chuyển nhượng và giấy tờ có giá

Mục V Chương III: Cho vay trả góp

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng chương III

Chương 5: KẾ TOÁN KINH DOANH NGOẠI TỆ VÀ THANH TOÁN QUỐC TẾ

 Kế toán kinh doanh ngoại tệ giao ngay

 Nắm được phương pháp tính kết quả mua, bán ngoại tệ

giao ngay

 Vận dụng được các tài khoản trong ghi nhận mua, bán,

ngoại tệ, đánh giá lại chênh lệch tỷ giá và kết quả kinh doanh ngoại tệ

 Đọc tài liệu học tập:

Nội dung: Mục I Chương VII: Tổng quát về kế toán ngoại tệ

Mục II Chương VII: Phương pháp hạch toán nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ va dịch vụ khác

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng chương VII

 Kế toán thanh toán quốc tế (Chuyển tiền, nhờ thu, tín dụng chứng từ):

 Nắm được xử lý kế toán thanh toán chuyển tiền ra nước ngoài và ngược lại theo phương thức chuyển tiền

 Nắm được xử lý kế toán thanh toán chuyển tiền ra nước ngoài và ngược lại theo phương thức nhờ thu

 Nắm được xử lý kế toán thanh toán chuyển tiền ra nước ngoài và ngược lại theo phương thức tín dụng chứng từ, bao gồm cả nghiệp vụ chiết khấu chứng từ

Chương 6: KẾ TOÁN KINH DOANH CHỨNG KHOÁN

 Kế toán chứng khoán kinh doanh và đầu tư:

 phân biệt chứng khoán kinh doanh & đầu tư

 Xử lý kế toán các nghiệp vụ mua, bán chứng khoán kinh doanh

 Xử lý kế toán các nghiệp vụ đầu tư chứng khoán nợ

 Xử lý kế toán các nghiệp vụ đầu tư chứng khoán vốn

 Kế toán thu nhập, chi phí và xác định kết quả kinh doanh

 phân biệt thu nhập, chi phí

 Xử lý nghiệp vụ ghi nhận thu nhập, chi phí trong ngân hàng

 Xử lý nghiệp vụ xác định kết quả kinh doanh

 Đọc tài liệu học tập:

Nội dung: Mục II Chương VIII: Kế toán thu nhập

Mục III Chương VIII: Kế toán chi phí

Mục IV Chương VIII: Kế toán thuế giá trị gia tăng

Mục V Chương VIII: Kế toán kết quả kinh doanh và phân phối lợi nhuận

 Làm câu hỏi trắc nghiệm & bài tập: Bài tập ứng dụng chương VIII

Phần 3

HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA

a Hình thức kiểm tra và kết cấu đề

- Hình thức kiểm tra là tự luận

- Kết cấu đề thi: đề thi có từ 3 – 4 câu Mỗi câu được chọn từ một trong các dạng bài như sau:

o Dạng bài nhận diện đối tượng kế toán ngân hàng và lập bảng cân đối kế toán đơn giản: sắp xếp các yếu tố kế toán cho sẵn để lập Bảng cân đối kế toán của NHTM

o Cho sẵn nghiệp vụ, nêu ảnh hưởng của nghiệp vụ lên phương trình kế toán (phương trình kế toán gồm tài sản,

nợ phải trả, vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí) nhằm vận dụng phân tích quan hệ đối ứng kế toán trong NHTM và nắm được các nghiệp vụ kinh doanh chủ yếu của NHTM

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp vụ về huy động vốn;

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp vụ - Thanh toán qua ngân hàng,

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp - Tín dụng ngân hàng,

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp - Kinh doanh ngoại tệ

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp - Thanh toán quốc tế

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp - Chứng khoán kinh doanh & đầu tư

o Đọc tình huống cho sẵn trong đề và dựa vào quy trình nghiệp vụ & các nguyên tắc kế toán để xử lý và hạch toán các nghiệp – Xác định kết quả kinh doanh tại ngân hàng thương mại

b Hướng dẫn làm bài:

 Trước hết phải tìm yêu cầu của bài, gạch dưới và đọc thật kỹ

để làm đúng và vừa đủ theo yêu cầu của bài Làm thừa so với yêu cầu sẽ không được tính điểm, mất thời gian vô ích

 Không cần làm bài theo thứ tự Câu dễ làm trước

 Các yêu cầu tính toán cần làm cẩn thận ở ngoài và chép vào theo một thứ tự để tránh bỏ sót

 Chú ý đơn vị tiền tệ thống nhất để tránh nhầm lẫn, chọn một đơn vị phù hợp tùy theo số tiền (ví dụ nếu tất cả đều lớn hơn 1 triệu, dùng đơn vị là triệu)

 Chú ý các thông tin bổ sung để xử lý các tình huống liên quan đến các quy trình nghiệp vụ trong ngân hàng về tiền gửi không kỳ hạn, thanh toán, tín dụng ngân hàng

 Chép bài người khác sẽ không được tính điểm

Tiền gửi tại ngân hàng nhà

Trong tháng 4/20X1 có các nghiệp vụ phát sinh sau đây:

a Cho khách hàng A vay ngắn hạn 20 tỷ đồng tiền mặt

b Khách hàng B gửi tiền gửi thanh toán 10 tỷ đồng

c Mua tài sản cố định 20 tỷ đồng bằng tiền mặt

d Thu lãi tiền vay 2 tỷ đồng bằng tiền mặt

e Trả lãi tiền gửi khách hàng 1 tỷ đồng bằng tiền mặt

Yêu cầu:

1 Tìm x? (0.5đ)

2 Lập Bảng cân đối kế toán vào đầu tháng 4/20X1 (0.5đ)

3 Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong tháng 4/20X1 (1đ)

4 Lập Bảng cân đối kế toán vào cuối tháng 4/20X1 (1đ)

3 Mua một tài sản cố định (TSCĐ) bằng tiền mặt để về cho thuê tài chính trị giá 500

4 Nhận chứng từ của khách hàng yêu cầu trích tài khoản để trả cho người thụ hưởng tại NH khác hệ thống số tiền là 400, phí chuyển tiền là 0.2 chưa bao gồm thuế GTGT là 10%

5 Ủy nhiệm thu do công ty X nộp đòi tiền công ty Y có tài khoản tại NH cùng hệ thống, số tiền là 600

6 Nhận séc và bảng kê nộp séc của khách hàng, số tiền là 800, trong đó:

- Séc của NH cùng hệ thống bảo chi số tiền là 200

- Séc lĩnh tiền mặt số tiền 100 do công ty K phát hành có tài khoản tại NH

- Séc trị giá 300 do công ty N phát hành có tài khoản tại NH B

7 Chi lương cho nhân viên số tiền là 45 bằng tiền mặt và các khoản trích theo lương là 4,8 bằng tiền gửi NHNN

8 Chi trả lãi tiền gửi số tiền là 180 bằng cách chuyển khoản vào tài khoản thanh toán cho khách hàng

9 Thu lãi cho vay số tiền là 280, trong đó tiền mặt là 205, tiền gửi thanh toán của khách hàng là 75

10 Thu phí dịch vụ thanh toán số tiền là 10, dịch vụ ngân quỹ

số tiền là 20 từ tài khoản tiền gửi khách hàng chưa bao gồm 10% thuế GTGT

Yêu cầu:

Xử lý và định khoản các nghiệp vụ phát sinh theo thứ tự trên theo đúng chế độ kế toán hiện hành Biết rằng:

- Các TK liên quan khác có đủ số dư để hạch toán

- Các NH khác hệ thống tham gia thanh toán bù trừ

Bài 3: (3đ)

Tình hình kinh doanh ngoại tệ của ngân hàng ABC trong tháng

5 năm 20X1 như sau:

NGÀY DIỄN GIẢI

Số lượng ngoại tệ

1 Định khoản nghiệp vụ mua bán ngoại tệ của ngân hàng Vẽ

sơ đồ chữ T của tài khoản 4711 và 4712 (1đ)

2 Trong tháng 5, nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ lời hay lỗ, số

3 Định khoản nghiệp vụ điều chỉnh tỷ giá vào cuối tháng 5 (0.5đ)

4 Số dư cuối kỳ của các tài khoản 4711 và 4712 sau khi điều chỉnh nghiệp vụ kinh doanh ngoại tệ và tỷ giá cuối tháng là bao nhiêu? (Thể hiện bằng sơ đồ chữ T tài khoản 1711 và 4712) (0.5đ)

ĐÁP ÁN

Bài 1:

1 Giải phương trình: Tài Sản = Nợ + Vốn ==> x = 300 tỷ

2 Lập Bảng cân đối kế toán vào đầu tháng 4/20X1

Ngân hàng TMCP Phương Nam Bảng Cân Đối Kế Toán 31/03/20X1

chức tín dụng khác

500

Các khoản phải trả khác

400

Đầu tư vào trái

3 Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trong tháng

4 Lập Bảng cân đối kế toán vào cuối tháng 4/20X1

Ngân hàng TMCP Nam Sài Gòn Bảng Cân Đối Kế Toán 29/04/20X1

Đầu tư vào trái

3) Nợ

385

500

Có

5012

1,800

4) Nợ

4211 400.22

5) Chuyển UNT đi

để ghi Nợ trước 7a) Nợ

Bài 1:

1 Định khoản mua bán ngoại tệ:

Ngày 03/05 - Mua $ NH A Ngày 07/05 - Bán $ cho

Có 1113

6,600,000

Ngày 15/05 - Mua $ KH C Ngày 26/05 - Bán $ cho

2 Tính lời lỗ

Tỷ giá mua bình quân =

20,300.00 Tổng số tiền bán =

8,700,000 Tổng số tiền mua =

3 Đánh giá lại theo tỷ giá cuối tháng

Số tiền ngoại tệ tồn quỹ

MỤC LỤC

Phần 1 CÁC NỘI DUNG TRỌNG TÂM 3

Phần 2 CÁCH THỨC ÔN TẬP 5

Phần 3 HƯỚNG DẪN LÀM BÀI KIỂM TRA 12

Phần 4 ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN MẪU 14