Cứ nghĩ – Cứ sai – Cứ hỏi – Cứ họcCHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HÓA – THẦY SƠN SOOBIN ĐỖ SƠN TEACHER MÔN HÓA HỌC 11 Chương 1 : SỰ ĐIỆN LI DẠNG BÀI : PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH.
Trang 1Xin đừng lặng im ! Cứ nghĩ – Cứ sai – Cứ hỏi – Cứ học
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI LỚP HÓA – THẦY SƠN
SOOBIN ĐỖ SƠN TEACHER
MÔN HÓA HỌC 11 Chương 1 : SỰ ĐIỆN LI
DẠNG BÀI : PHẢN ỨNG TRAO ĐỔI ION TRONG DUNG DỊCH
Trang 2BÀI CŨ
Câu 1: Xét pH của bốn dung dịch có nồng độ mol/lít bằng nhau là dung dịch HCl, pH = a; dung dịch H2SO4, pH = b; dung dịch NaCl, pH = c và dung dịch NaOH pH = d Nhận định nào dưới đây là đúng?
A d < c< a < b B c < a< d < b C a < b < c < d D b < a < c < d.
Câu 2: Một mẫu nước mưa có [OH-] = 2,5 x 10-5M Môi trường của mẫu nước mưa này là:
Câu 3: Hòa tan 0,4 gam NaOH vào 100 ml nước cất thu được dung dịch có pH là :
Câu 4: Biết 200 ml dung dịch X chứa các ion với nồng độ như sau: [H+] = a M ; [Cl-] = 0,04M ; [ClO4-]= 0,01M pH của dung dịch là:
Câu 5: Chọn phát biểu sai ?
A pH càng cao thì [OH-] càng lớn
B pH càng thấp thì [H+] càng lớn
C pH=7 thì [H+]=[OH-]= 10-7 M
D pH<7 thì [H+] < 10-7M
Trang 3CỦNG CỐ LÝ THUYẾT
PHẦN I: TÍNH TAN CÁC CHẤT
+ Tất cả các muối của Na + , K + nitrat NO 3 - , amoni NH 4 + đều tan
+ Hầu hết các muối clorua Cl- tan (trừ AgCl)
+ Hầu hết các muối sunfat SO 4 2- tan (trừ BaSO 4 )
+ Phần lớn các hidroxit OH- không tan (trừ K, Na, Ba, Ca tan)
+ Phần lớn các muối cacbonat CO 3 2- , photphat PO 4 3- (trừ K, Na tan)
PHẦN II: ĐIỀU KIỆN ĐỀ PƯ XẢY RA TRONG DUNG DỊCH CÁC VÍ DỤ
VD1 : NaCl + AgNO3
VD2 : Na2CO3 + HCl
VD3 : NaOH + HCl
VD4 : Cu(OH)2 + H2SO4
Trang 4PHẦN III : CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
A: NHẬN BIẾT – THÔNG HIỂU (60%)
Câu 1: Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi các ion kết
hợp với nhau tạo thành ít nhất một trong các chất, trong đó không cần phải có :
Câu 2: Phản ứng nào sau đây là phản ứng trao đổi ion trong dung dịch có tạo ra chất
khí sau phản ứng (điều kiện thường) :
A FeCl2 + NaOH Fe(OH)2 + NaCl
B KOH + KHSO4 K2SO4 + H2O
C Na2CO3 + CaCl2 CaCO3 + H2O
D Na2CO3 + H2SO4 Na2SO4 + CO2 + H2O
Câu 3: Phản ứng nào sau đây là phản ứng trao đổi ion trong dung dịch có tạo ra hai
chất kết tủa sau phản ứng (điều kiện thường) :
A FeCl2 + NaOH Fe(OH)2 + NaCl
B BaCl2 + K2SO4 BaSO4 + KCl
C Na2CO3 + CaCl2 CaCO3 + H2O
D Ba(OH)2 + CuSO4 BaSO4 + Cu(OH)2
Câu 4: Cặp ion nào sau đây không thể tồn tại đồng thời trong một dung dịch vì sẽ tác dụng với nhau tạo thành kết tủa không tan ?
2-Câu 5: Cặp ion nào sau đây không thể tồn tại đồng thời trong một dung dịch vì sẽ tác dụng với nhau tạo thành chất điện li yếu ?
3-Câu 6: Kết tủa Fe(OH)3 trong dung dịch được tạo thành từ cặp chất nào sau đây ?
Câu 7: Phản ứng trao đổi ion trong dung dịch các chất điện li chỉ xảy ra khi
A các chất phản ứng phải là những chất dễ tan
B các chất phản ứng phải là những chất điện li mạnh
C phản ứng không phải là thuận nghịch
D một số ion trong dung dịch kết hợp với nhau làm giảm nồng độ ion của chúng
Trang 5Câu 8: Phương trình ion thu gọn của phản ứng cho biết:
A Những ion nào tồn tại trong dung dịch
B Nồng độ những ion nào trong dung dịch lớn nhất
C Bản chất của phản ứng trong dung dịch các chất điện li
D Không tồn tại phân tử trong dung dịch các chất điện li
Câu 9: Phát biểu nào sau đây là sai ?
A Phản ứng giữa dung dịch axit và hidroxit có tính bazơ rất dễ xảy ra
B Mg(OH)2 rất ít tan trong nước, nhưng dễ dàng tan trong dung dịch HCl
C Rót dung dịch NaOH vào cốc chứa dung dịch Na2CO3 thấy có bọt khí thoát ra
D Cho dung dịch Na2SO4 vào dung dịch BaCl2 xuất hiện kết tủa trắng
Câu 10: Cho phản ứng ion thu gọn H+ + OH- →H2O Phản ứng xảy ra được là vì
A Sản phẩm sau phản ứng có chất kết tủa.
B Sản phẩm sau phản ứng có chất điện li yếu
C Sản phẩm sau phản ứng có chất khí.
D Sản phẩm sau phản ứng có chất tan
Câu 11: Những ion nào sau đây có thể cùng tồn tại trong một dung dịch ?
A H+, Na+, OH-, Cl
-B K+, Na+, NO3-, SO4
2-C Ba2+ , Ca2+ , CO32- , Cl
-D Mg2+ , Al3+ , OH-, NO3
-Câu 12: Những ion nào sau đây có thể cùng tồn tại trong một dung dịch ?
A NH4+, Na+, NO3-, Cl
-B Ag+, Ca2+, NO3-, Cl
-C Ba2+ , Cu2+ , SO42- , Cl
-D Mg2+ , Ca2+ , HCO3-, OH
-Câu 13: Những ion nào sau đây không cùng tồn tại trong một dung dịch ?
A Na+, K+, NO3-, Cl
-B NH4+, Zn2+, SO42-, Cl
-C Ba2+ , Cu2+ , CO32- , Cl
-D Fe2+, Ca2+, Cl-, NO3
-Câu 14: Phương trình ion thu gọn của phản ứng AgNO3 + HCl
A Ag+ + NO3- AgNO3 B Ag+ + Cl- AgCl
C H+ + NO3- HNO3 D H+ + Cl- HCl
Trang 6Câu 15: Cho dung dịch NaCl vào dung dịch Ba(NO3)2, phản ứng
A Có xảy ra, vì tạo thành chất kết tủa sau phản ứng
B Có xảy ra, vì tạo thành chất điện li yếu sau phản ứng
C Không xảy ra, vì các chất tham gia đều là những chất điện li mạnh
D Không xảy ra, vì trong dung dịch không có sự kết hợp của các ion tạo thành chất kết tủa, chất bay hơi hay chất điện li yếu
VẬN DỤNG THẤP
Câu 16: Phương trình ion thu gọn của phản ứng Fe(OH)3 + HCl là :
A H+ + OH- H2O
B Fe3+ + 3OH- Fe(OH)3
C Fe(OH)3 + 3H+ Fe3+ + 3H2O
D Fe(OH)3 + 3Cl- Fe3+ + 3H2O
Câu 17: Phản ứng nào sau đây có phương trình ion thu gọn là: H+ + OH- H2O
A KOH + HF KF + H2O
B H2SO4 + Ba(OH)2 BaSO4 + H2O
C 2HNO3 + Mg(OH)2 Mg(NO3)2 + H2O
D HCl + NaOH NaCl + H2O
Câu 18:Để trung hòa V (ml) dung dịch KOH 1M người ta cần dùng 150 ml dung dịch
H2SO4 0,4M Giá trị của V là :
Câu 19: Cho V lít dung dịch KOH 1M phản ứng hoàn toàn với V lít dung dịch H2SO4
0,8M Dung dịch sau phản ứng có môi trường gì ? (giả thiết chỉ tạo muối trung hòa)
Câu 20: Cho 1 lít dung dịch NaOH pH=12 phản ứng hết với 1 lít dung dịch HCl có pH=1 Nhúng mẫu quỳ tím vào dung dịch sau phản ứng thấy quỳ tím chuyển màu
Trang 7Câu 20: Cho 200 ml dung dịch NaOH có pH=13 vào 300 ml dung dịch X (HCl,
H2SO4) pH=1 Sau khi các phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 500 ml dung dịch Y có
pH là bao nhiêu ?
Câu 21: X là dung dịch có chứa : K+ (0,1 mol) ; Ba2+ (x mol) ; Cl- (0,1 mol) và NO3
-(0,08 mol) Cho 60 ml dung dịch Na2SO4 1M vào dung dịch X thu được tối đa m gam kết tủa Giá trị của m là:
Câu 22: Cho lượng dư dung dịch Ba(OH)2 vào dung dịch chứa: Na+ (0,1 mol) ; Cu2+
(0,1 mol) ; Cl- (0,1 mol) và SO42- thu được tối đa a (gam) kết tủa Giá trị của a là :
Câu 23: Để trung hòa vừa đủ 200 (ml) dung dịch Ba(OH)2 pH=13 người ta cần dùng V (ml) dung dịch HCl 1M Giá trị của V là :
VẬN DỤNG CAO
Câu 24: Cho các phản ứng :
(1) BaCl2 + K2SO4 BaSO4 + 2KCl
(2) (NH4)2SO4 + Ba(NO3)2 BaSO4 + 2NH4NO3
(3) BaCO3 + H2SO4 BaSO4 + CO2 + H2O
Trang 8(4) Ba(NO3)2 + Na2SO4 BaSO4 + 2NaNO3
(5) Ba(OH)2 + Fe2(SO4)3 BaSO4 + Fe(OH)3
Những phản ứng có phương trình ion thu gọn là Ba2+ + SO42- BaSO4 là
Trang 9BÀI TẬP VỀ NHÀ
A Chất điện li yếu
B Chất kết tủa
C Vừa chất điện li yếu, vừa chất khí bay ra
D Vừa chất kết tủa, vừa chất khí bay ra
có thể là :
C Na2CO3 và BaCl2 D Fe(NO3)3 và HCl
Câu 5: Để chỉ loại bỏ ion Ba2+ ra khỏi dung dịch X có chứa các ion : K+, Mg2+, Ba2+ ,
NO3- mà không thêm ion lạ vào dung dịch X, ta cần cho hóa chất nào vào X ?
A dung dịch Na2CO3 B dung dịch NaOH
C dung dịch K2SO4 D dung dịch H2SO4
?
Câu 7: Phản ứng Al(OH)3 + 3 H2SO4 Al2(SO4)3 + H2O có phương trình ion thu gọn là :
A Al(OH)3 + 3H+ Al3+ + 3H2O
B Al3+ + SO42- Al2(SO4)3
C H+ + OH- H2O
D Al(OH)3 + OH- AlO2- + H2O
CO32- + Ba2+ BaCO3
A NaOH + Ba(HCO3)2 Na2CO3 + BaCO3 + H2O
B (NH4)2CO3 + Ba(OH)2 BaCO3 + NH3 + H2O
C Na2CO3 + BaCl2 BaCO3 + NaCl
D NaHCO3 + Ba(OH)2 NaOH + BaCO3 + H2O
Trang 10Câu 9: Để trung hòa vừa đủ 200 (ml) dung dịch KOH 0,4M người ta cần dùng V (ml) dung dịch H2SO4 1M Giá trị của V là :
Câu 10: X là dung dịch có chứa các ion: H+, ClO4-, NO3- (trong đó tổng số mol hai ion
âm là 0,02 mol) Cho 100 ml dung dịch NaOH có pH=13 vào dung dịch X thu được dung dịch Y có giá trị pH là :
Câu 11: Dung dịch X có chứa các ion : Fe3+, Cl-, H+, SO42- (trong đó số mol của ion Cl
-là 0,05 mol) được chia -làm hai phần bằng nhau
+ Phần 1: Cô cạn dung dịch thu được 14,275 gam muối khan
+ Phần 2: Cho lượng dư dung dịch Y (KOH, Ba(OH)2) vào dung dịch X thu được tối
đa 28,65 gam chất rắn
Nếu cho X phản ứng với V (ml) dung dịch NaOH 1M thì giá trị lớn nhất cua V là
A 100 (ml) B 200 (ml) C 250 (ml) D 500 (ml)