EBOOK THAI GIÁO NHÀ XUẤT BẢN VĂN HÓA

Dieu d6 cht'.tng to dng, tqng thai tinh th§.n ciing th�ng cua ngudi m� da lam cho thanh phfrn h6a h9c trong mau, ham hrQng ho6c mon cling nhu qua trinh trao d6i chat ciia te bao c6 sg th

MIJC LIJC Chuong I

.,1 � ;

TIM HIEU VE GIAO DVC THAI NHI I B�n hleu gi ve glao dl}C thal nhl 1 Giio d1,1c thai nhi fa gl? 7

II: Thal nhl c6 kha nanu lhlJ uiao l Thfnh giac ciia thai nhi 12

2 Th! giac ciia thai nh i 14

3 Xue giac ciia t ha i nhi 16

4.Vj giac ciia thai nhi 16

5 Tri nho cua thai nhi 18

6 Th6i quen va tinh each cua thai nhi 20

Ill Glio dlJC thal nhl dUqc bit diu khl nao? l Tu6i ket hon va tu6i sinh san t6t nhat 24

2 Thoi tiet t6t nhat cho vi¢c th1:1 thai 26

3 Thai gian th1:1 thai t6t nhat 28

4 Moi tn.r bng ben ngoai t6t nhat cho qua trlnh th1,1 thai29 IV.Chuan bi tam 1; vq ch6'nu b'UOc khl thu lhal l Chua'.n bj ve sue khoe 30

2 ChuAn bj ve tam Iy 32

3.Chua'.n b! ve dinh duang 32

4 Nam chac quy lu�t cua dong ho sinh hQC trong ca the.

' 34

5 St,r ph6i hqp cua nguoi ch6ng truoc khi nguoi Vr:J mang thai 37

v.Tlnh veu la ca sli cho qua trinh urao due lhal nhl 40

Chuang II cAc PHUONG PHAP GIAO ovc THAI NHI 1 -PhuO'ng phap giao d1,1c thai nhi bang am thanh 44

2 -Phudng phap giao d1,1.c thai nhi ba n g slJ vu6t ve 45

3 -PhuO'ng phap giao d1,1c thai nhi bang am nh�c 4 7 4 -Phuong phap giao d9c thai nhi bang ng6n ngu 52

S -PhuO'ng phap giao d1,1.c thai nhi bang anh sang 55

6 -Phudng phap giao d1,1.c thai nhi bang d6i tho"1i 57

7 -Phuong phap giao d 1,1.c thai nhi bang tro choi 59

8 -Phuong phap giao d1,1.c thai nhi bang v�n dQng 61

9 - Phu O'ng phap g iao d1,1.c thai nhi bang slJ lien tuang 64 10 -PhuO'ng phap giao d1,1.c thai nhi bang my hQC 67

11 - Phuong phap hi�u U'ng tarn ly 70

Chuong III PHUONG PHAP GIAO DUC THAI NHI TRONG 9 THANG 1 ci NGA Y 1 - Giao d1,1.c thai nhi trong thang thu nhit 73

2 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thu hai 86

3- Giao d1,1c thai nhi trong thang thu ba 100

4 - Giao d1;1c thai nhi trong thang th� tu 111

212

5 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thti' nam 124

6 - Giao dt,1c thai nhi trong thang thu sau 135

7 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thti' bay 145

8 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thu tam 158

9 - Giao d1,1c thai nbi trong tbang thu chin 171

IO - Giao d1,1c thai nhi trong thang thu mll'oi 181 ·

l l -· Giao d1,1c that ·nh i trong qua trlnh s inh no 191

Chuang IV , � ""' UNG Dl)NG HQC THUYET AM DUONG VAO �

SINH CON THEO Y MUON l - Thuy€t Am - Ducmg trong dl,I' hao gim tfnh sinh con 200

2 - Nam tr�ng thai phat trien cua Ngil Hanh 204

TAI TO NGAY

5 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thu nam 124

6- Giao d1,1c t h a i nhi trong thang thu sau 135

7 - Giao d1,1c thai nhi trong thang thu bay 145

8 - Giao d1:1c thai nhi trong than g thu tam 158

9 - Giao dlJ.c thai nhi trong thang thU' chin 17 l l O - Giao d1,1c thai nhi trong thang th t! m 1.tai .• 181 ·

11 -· Giao d l}C thaf-nhi trong qua t r ln h sinh no 19 j Chu<YnglV UNG DUNG HOC THUYET AM DUONG � � , J" V Ao SINH CON THEO Y MUON I - Thuyet Am - Duong trong d\f bao gioi tinh sinh con 200

2 - Nam tr�ng thcii phat trien cua Ngii Hanh 204

Q

Bien soqn: Minh Chou -The Anh

, J "W" ' ""

( Bl QUYET CHAM SOC lHAI NHI)

NHAXUAT BAN v AN H6A-THONG TIN

Cung v<li S�( phat triin cua xii h<)i, m<?i gia dinh de'u quan tam, c/u'im SOC Va giao dtj.C con Cai, hy v9ng con

sau nay con minh c6 triJ thanh nguifi tai due hay kh6ng, doi hoi dita tre ngay tlt khi con la bao thai da phdi c6 m<)t t6' chat nhat dfnh T o' chat d6 khong thi tlf nhien c6,

dtj.c dU<Jc? Nhitng ket qud nghien cU'u khoa h<?c gdn day d<i cho thay, ngay tit nhftng ngay ddu hinh thanh, thai nhi d<i c6 nhttng khd nang tiep nh(ln s�t giao dtj.c tit bo' m� Tuy nhien, giao d�c thai nhi la m<)t qua trinh rat kh6 tlz�tc hi¢n, doi hoi phdi co long kien tri, stf ti ml, kheo Jeo

va co ke' ho<;zch, co phlt(fng phap qi thl cua cd hai bo'

mf

Xuat phat tt't quan dilm d6, chung t6i cho xudt bdncuo'n sach: "Thien tai tit 280 n gay" Cu6'n sach nay se cung cap cho cac b(lc cha mf nhftng kie'n tht'tc c(f bdn ve' giao dtj.c thai nhi va clu1m soc silc khoe cho nguifi m� trong qua Trinh mang thai Tren c(f so nghien ctlu qua trinh hinh thanh va phat triln ctia thai nhi trong titng

5

thang, tinh tr<;mg sac khoe va nhilng thay d6i vi tam sinh ly trong cd thl nguifi m�, nhilng tac d<)ng tit moi truimg hen

giao di!C thai nhi trong titng thang, qua do giup cac ong bo'

ba m� tim hilu, tham khao, nghien CUu Va ap di!ng m<)t each khoa h<;>c can Clt VaO hoan canh Cl! th/

M<)t ml!C dich khac cua cuo'n sach nay la nh&m lo<;zi bo Sif Sf/ hiii Va j th{tc m<J h6 vi qua trinh mang thai va sinh nci

d6i tam sinh ly thuitng thay cua nguifi m� khi mang thai Tit xua tm nay, kh6ng it nhilng phi! nil, dijc bi¢t la nhilng phi! nil

tluing m¢t moi cho nguiti m� va dii c6 dnh huiing trifc tilp den qua trinh sinh trucing va phat triln cua thai nhi Vi v�y, cu6n sach con mach nhO nhilng phi! nil mang thai each thu gian di lot;zi bo trt;zng thai tam ly ciing thdng, sr; hiii khi mang thai D6ng thifi tien hanh giao dl!C thai nhi m<)t each thuimg xuyen, dung quy trinh, mang tinh khoa h<;>c thi kh6ng nhilng giup nguifi m� sinh nii de dang ma con sinh dur;c m<)t dua tre

, , ? NHAXUATBAN

Giao dl,lC thai nhi - Cl,lffi tu nay c6 tu th2fi ca d(}.i, c6

th� n6i Trung Quoc chinh la dat nuoc da san sinh rah9c thuyet giao dl,lC thai nhi Hem 2000 nam ve truoc,

cuon sach nbi tieng cua Trung Qu6c - "Hoang de' n,Qi kinh" da c6 nhiing ghi chep ve giao d\lC thai nhi Thdi nha Han da biit dfiu hinh thanh h9c thuye't ve giao d\lC

thai nhi Trong cuon "Thien kim phttang" cua Ton Tu

M9-C c6 "Thuyet duang thai" Cuon "Phudng phap an

toan cua ph\l nu" cua Td.n TV Minh dCii nha Minh cilng

de c�p den van de giao d\lc thai nhi Tac ph§'m "Nh(ip mon y hgc" va "Phudng phdp ky di¢u" cua di:li nha Minhciing ban rat ky ve phlidng phap giao d\lC thai nhi, Jam

cho h9c thuyet ve giao d\lC thai nhi ngay cang hoan

thi�n hdn Cuon "Tuyen t(ip y h9c cd kim" cua nha Thanh

da tbng hQp tat ca cac bai viet Ve vftn de giao d1,1C thai

nhi qua cac trieu d?i cua Trung Quo'c

Nhu v�y, nguC1i xua da hi�u nhtt the nao ve giao d\lc thai nhi? Trong tac phflm "Tit hdi", giao d\lc thai

nhi dtt<;1c giiii thich nhtt sau: ''Thai nhi n�m trong b1,lng

m� c6 th� cam h6a dU'.c;fC ldi n6i va hanh d<)ng cua ngudi

m�, do v�y ngttoi m� trong qua trinh mang thai ph3i c6

ldi n6i va hanh d<)ng hqp ly d � t;;i.o an h h uang t6t doi v6'i

thai nhi, d6 dliqc gqi la "giao dl,1C thai nhi" Tu each giaithf ch tren ta c6 th� thay, giao dvc thai nhi chinh la qua trinh dieu chinh moi tru'Ong ben trong Va ben ngoai Cd th� cua nguoi m� lo<;li bO nhung anh huang khong tOt

doi v(fi thai nhi, va dung nhung phu'dng phap, nhung

thu thu*t nhat djnh d� chu d<)ng huan luy�n giao d\lC thai nhi, cho thai nhi phat tri�n binh thudng va khoe

ffi::}.Ilh, t(}.O tien de tot cho vi�c giao dl,l.C dua tre sau nay

Xuat phat tu quan di�m d6, nguoi xua d?Y r�ng, khi

mang tha i nguai m� phai th$.t tinh tam, khong n6i loi

tho t1,lC, khong nghe t<;i.p am, khong xem nhfing hinh

anh c6 IlQi dung xau, tranh bi kich d<)ng tam ly d§ dambao khong anh huang de'n thien chat b�m sinh cua thai nhi, cho thai nhi phat tri�n khoe m?nh

Phudng Tay ciing c6 nhieu tai li�u n6i ve giao dvc thai nhi Vao the ky thu V - TCN, tr ong m(lt cuon sach cua Scrotes - m<;it triet gia c& d!}.i nbi tieng ngudi Hy L!}.p cling da n6i ve van de giao dl,lc thai nhi Nhung

Anh-Gal ton dacha ra doi "H9C thuyet itu sinh" Nhung nam 50 cua theky XX "Hqc thuyet r.tu sink" cila Galton du<;tc phat tri�n mb r(lng va duQc nhieu nguC!i biet den,nhd d6 ma h9c thuyet giao d\lC thai nhi dtiQC phat tri�nhoan thi�n them m<}t bubc va dcin dftn tro thanh m(lt bq

m6n ly lu�m

Bfmg Sl,i thanh c6ng cua nhieu thf nghi�m, cac nha

tam ly hqc, di truyen h9c trong va ngoai mtoc da khong

ngun g chung minh tinh h9p ly cua vi�c giao dl,lc thai

nhi Nam 1950 nha tam ly h9c n&i tieng ngudi My Thomson da tien hanh thanh cong m{>t thf nghi�m Thi

-nghi�m d6 nhu sau: Thomson da dung m(lt chiec-hom,

trong d6 du<;ic chia lam hai phfin bai m9t vach ngan, tren vach ngan d6 co khoet m<;it lo nho b sat day Sau d6 {mg ta tha vao do 5 con chu{lt h?Ch cai

-Br.tcJc 1: Thomson tha nam con chugt b�ch nay vao

m9t ben h(lp,-sau d6 tt;io tieng dqng ngoai VO hqp va cha

dung di�n cht;iy qua phctn vo h()p nay, d6ng thoi md ctia vach ngan d� nam con chu(lt ch!}.y sang phcln h(lp khong

c6 dong di�n ch!}.y qua Sau nhieu lfin tien hanh nhu v�y nhung con chu(lt cai tranh nhau cht;iy sang ph&n

hc)p khong c6 dong di�n chr;ly qua

- Br.tile 2: Cho giao phoi thvc nghi�m d� nam con chu(lt nay mang thai

9

- Blide 3: Tha nam con chu<)t nay vao ph§.n h<)p c6

dong di¢n chl;ly qua, sau d6 dong cU:a vach ngan, cu ba ngay ll;li tl;lO tieng d<)ng vao ph§.n VO h<)p nay m9t lflnnhu'ng hie nay khong cha dong di�n Chl;ly qua VO h<)p, lam cho 5 con chu<)t mang thai nay luon Ci trong tinh trl;lng khung hoang va cu nhu' v<)_y cho den khi 5 con chu<)t nay sinh con

Ket qua cua d<;it thi nghi�m nay nhu sau: Thomson

da tien hanh so sanh giua 30 con chu<)t con du<;ic sinh

ra tU thi nghi�m va 30 con chu<)t con khac du<;lc sinh ra trong dieu ki�n binh thudng Ket qua phan lam hai giai dol;ln:

- Giai doc;in 1: Sau khi chu¢t con du'<;lc sinh ra tu 30

den 40 ngay: Thomson da tha hai dan chu<)t nay ra va ghi ll;li cudng d<) hol;lt d<)ng cua ttrng dan chu<)t Ket qua

cho thay dan chrn)t con duqc sinh ra trong thi nghi�m ch<)_m chl;lp, khong linh hol;lt, cudng d9 hol;lt d¢ng it hdn

nhieu so voi dan chu<)t con ll;li

- Giai doCJ-n 2: Sau khi chu¢t duqc sinh ra tit 130

den 140 ngay: Thomson tha hai dan chu¢t nay ra m9t dol;ln dudng CUa m<)t bai kho Va dl)t thuc and tren dOl;lil dudng kho khac, sau d6 ong ghi ll;li thdi gian di kiem thuc an cua tUng con chu¢t Ket qua cha thay, dan chu¢t du'.<;lc sinh ra trong thi nghi�m chi biet di di ll;li ll;li, quanh qu§'n m<)t Cho, thdi gian kiem du'<;lC thuc an cua dan chu<)t nay dai hdn nhieu so voi thdi gian kiem thuc an cua dan chu<)t con ll;li Ket qua thf nghi�m cua Thomson cha thay, tr�mg thai bat an cua chu<)t m� khi mang thai

da lam cha chm)t con khi sinh ra bi nhut nhat, ch<).m

ch�p Dieu d6 cht'.tng to dng, tqng thai tinh th§.n ciing th�ng cua ngudi m� da lam cho thanh phfrn h6a h9c trong mau, ham hrQng ho6c mon cling nhu qua trinh trao d6i chat ciia te bao c6 sg thay d6i Nhung phan

(tng sinh ly Xuat hi�n do Slf thay d6i tr�ng thfo tam }y ciia ngudi m� tat se anh huong tai thai nhi Ve khach quan thgc nghi�m nay da dua ra nhung can c(t c6 gia

tri tbljc te Cao Vey nghfa cua qua trinh giao dl,lC thai nhi

G§.n 20 nam qua, m(lt so quoc gia Au -My da thanh

}�p rat nhieu Cd quan nghien CttU ve giao dl).C thai nhi

va cac trung tam giao dl).C thai nhi, giup Cho Slf phat

tri�n toan di�n ve tri h;tc cung nhu th� h,tc cua thai nhi

va da d�t dttQc rat nhieu thanh tgu dang k� May nam

gAn day, vi�c nghien cuu va Ung dv.ng giao dl,lc thai nhi

Cua nganh y h9c nuac ta da d�t dtiQC nhung tie'n tri�n nhat dinh Chung ta tin tubng r�ng, tien hanh giao dl,lc

thai nhi m(lt each khoa h9c se g6p ph<in khong nho vao

Slf nghi�p Cham }o bbi dttang nhan tai CU3 dat mtac

11

II -THAI NHI CO KHA NANG THV GIAO Muon nh*n thuc giao d1,1c thai nhi m<)t each khoa h9c, thi tntoc het chung ta phii.i nh�n thuc duqc tinh khoa h9c cua giao d1,1c thai nhi Tinh khoa h9c cua giao

d1,1c thai nhi Ia d cho thai nhi c6 kha nang th1,1 giao M9i ngu'di thudng cho dng, thai nhi trong b\}ng m�

fa mQt Cd th� song khong CO y thuc nht1 m(lt V*t "v6 tri

v6 gia c '', n6 kh6ng c6 lien h� gi voi the gioi hen ngoai.

Nhung tren tht;ic te thi kh6ng phai nhu v*y, theo ke t

qua nghien cuu thljc nghifm khoa h9c: Thai nhi kh6ng

nhung c6 thinh giac, thi giac, khuu giac ma con c6 ca tri

nho va n6 CO the trao doi thong tin voi Cd the ngu'di m�.

1 -Thinh oiac cua lhai nhi:

Theo ket qua nghien cuu moi day, sau 6 thang tu6i

la thai nhi c6 thinh giac va biit dilu "Cham chu liing nghe" Hi�n tuqng nay kh6ng du<;tc cac ham� tre chu y

den .nhu'ng n6 lf,l.i thu hut st;( chu y cua cac nha khoa

h9c Sau khi sinh ra duqc vai ngay, hie dua tre kh6c,

ngudi m� chi' ciln be dua be ap sat vao long thi dua be

nhanh ch6ng nin kh6c va mqt lat Sau thi ngu Cac nha khoa h9c da giai thich hi¢n tu<;tng nay nhu' sau: Sb d1 c6 hi�n tu'qng nay Ia do ngay tit khi con d trong b\mg m� dua tre da c6 thinh giac, diln dfin quen voi nh!p d*p

huyet quan cua ngu'Cii m� Nen khi dua be duqc be ap

vao long m�, tai cua n6 ap sat ngt;(c cua ngu:Cii m� vi the

dua tre c6 th� da nghe thay am thanh quen thuqc tu khi n6 con d trong h1,mg m�, dua tre nhu' tim l�i du'qc

cam giac an toan nen da nin kh6c va c6 th� ngu ngon.

Theo nghien cuu khoa h9c, cac giac quan cua thai nhi nhu: M£t, tai, mui va da du'.Qc hinh thanh tu ngay thC!i ky d�u tat nhien vi¢c hinh thanh va phat tri�n chuc nang cua cac giac quan nay la thdi ky sau cua bao

thai Vao thdi ky giua cua bao thai, thai nhi da buac d&u mftn cam voi am thanh, nhung am tha nh d6 bao

d$.p cua huyet quan, d(?ng ID<}.Ch d tu Cung, m�ch mau d

cuong ron va am thanh tit st.;t co bop cua d� day Trong d6 bao g6m ca am thanh d ben ngoai CCf th� ngu'.Oi m�,

loi tam S\t nho nh� cua bo m�, thai nhi cling c6 th� Hingnghe duc;>c C6 nguC!i con phat hi�n ra, c6 hic ngudi m�

nha tay t�o ra tieng d(lng Ian cii.ng lam cho thai nhi gi$.t

minh Dieu d6 cho thay thai nhi da c6 moi lien h¢ voithe' gioi ben ngoai qua cd quan thinh giac

thdi ky ngudi m� mang thai, d� bo m� d�t cho thai nhi

mqt cai ten va hang ngay g9i ten thai nhi Sau khi dttQcsinh ra, khi dua tre nghe thay ten gqi quen thu¢c thi

l�p tUc n6 ngling bu sua ho(lc neu dang kh6c thi n6 se l�p tlic nin kh6c, c6 hie c:on to ra vui mttng Ket qua cua

thf nghi�m nay a m(>t m(fc dQ nao d6 da chung minhdu'.QC d.ng, thai nhi khong chi CO thinh giac ma no COD c6 kha na ng hi�u y

Y h9c hi�n d�i da dung dt,mg C\l quan sat hi�n d�i

dJ quan sat tinh hinh cua thai nhi trong d� con cua

ngu'.di m�, khi thai nhi nghe thay am thanh, nh!p tim

cua thai nhi d�p nhanh hdn Khi nghe thay tieng xe 6

to, thi thai nhi li�n cva qu$.y Do am thanh chi pho'i m6i

13

tnidng song cua.thai nhi la nhjp tim cua ngttdi m� nen

chi khi nao nghe thay nhip tim cua ngttdi m� thi thai

nhi mdi thoi cl;ia qu�y Dieu nay cung g6p ph&n giai

thich cho vi d\l da neu a tren la t:;ii sao khi dttqc m� om

sat vao long dua tre lf,li nin kh6c va ngu M9t phlJ nu

mang thai ciing da n6i V� S\i nh�n biet nay, am thanh

phat ra do dong cua d{lt ng{lt ciing se lam cho thai nhi

sq hai Khi nguCii m� mang thai di a nhung ndi dong due nhieu xe c9 qua l:;ii ciing lam cho thai nhi bat an.Tat ca nhung cai ct6 deu chung tO r�ng thai nhi c6 kha

nang cam th1,1 am thanh ben trong Va ben ngoai Cd th�

chung ciing tot hon, lOn nhanh hon, kha nang ho hap

ngay cang tot, kh6ng kh6c va c6 sue d� khang rot Tom l:;ti, thai nhi som eta c6 thinh giac va c6 th� lienh� voi the giili hen ngoai nhd vao thinh giac Day la m{lt trong nhung Cd Sd Va can CU khoa hQC trong qua trinhgiao d\lc thai nhi

2 Thi giac ciia lhal nhl:

Thai nhi song trong baa thai bi bao b9c boi nuoc oi,nhau thai, c6 th� n6i khong nhin thay gi, nhttng dieu

d6 khong c6 nghia la thai nhi khong co kha nang thfgiac V�y th! giac cua thai nhi nhti the nao?

St;i hinh thanh th1 giac cua thai nhi mui}n hdn so

voi S\f hinh thanh cua CclC giac quan khac, bdi Vi d9-COn

la ml)t m6i truC1ng toi, kh6ng thich hqp voi vi¢c dung

m�.t nhin, nhUng m£t cua thai nhi kh6ng phai kh6ng hoan toan nhin thay Khi ngudi m� mang thai du<;ic hai thang, m&t cua thai nhi b&t d.iu dugc hinh thanh, den

khi thai nhi dUqc 4 thang, thai nhi da c6 kha nang camthl,l anh sang C6 ngUCti dung den pin chie'u vao b9ng

ngUdi m� va dung dl,lng CQ quan sat d�c bi¢t, quan sat thay thai nhi ma milt va quay m�t ve phia c6 anh sang

rgi vao, d6ng thdi nhip tim cua thai nhi cilng thay d6itheo quy lu*t Tat nhien, neu chieu trt;ic tie'p anh sang

cua den vao b\mg m� thi thai nhi se cam thay kh6 chju,

t.O ra hoang sq Y h9c hi¢n d9-i da dung thie't bi quan s§.t di}.c bi¢t d� quan sat thai nhi va phat hi¢n, ne'u dung

den pin hie b�t hie t&t chieu vao b9ng m� thi so nhip

d*p cua tim thai nhi cfmg thay dBi nhanh ch6ng Dieu

d6 cho thay thj giac cua thai nhi da phat huy tac dvng C6 bao cao khoa h9c n6i r�ng, sau khi sinh dugc 10 phut dua tre da co.th� sif d-.,mg thj giac, c6 th� nh�nthay r6 Slj thay d6i cua m� minh trong khoang each tu

15 -30cm, th�m chi c6 th� nhin ro hinh dang cua ng6ntay trong khoang each khoang khoang 3m C6 ngUdi

cho d.ng, thj giac cua tre sd sinh chi quan sat dugc

nhftng d6 v�t trong khoang tu 30 - 40cm, v1 day ding chinh la di_) dai cua d9- con ma n6 moi dUQC sinh ra Dieunay kh6ng chi cho thay tre Sd sinh v§.n gift dU<;JC th6iquen sbng trong m6i trUCtng d9- con, ma con cho thayngay tit khi con d trong bt,mg m� thai nhi da c6 th� sif

15

di,mg thj giac, quan sat duQC m6i trudng trong phl}.m vi

cua d� con Day Ia m?t trong nhilng Cd so va can cukhoa h9c cho qua trinh giao d1,1c thai nhi

3-Khuu giac cua thal nhl (Xue glac):

Khac voi th� giac, khuu giac cua thai nhi dtie}C hinh thanh som hon Khi ngudi m� mang thai dtiQC 2 thang,

thai nhi da c6 th� cu d{lng phan diiu, tu chi va phiin

than, c6 th� chuy�n djch trong.bao thai Khi dugc 4

thang, neu nhli tay ell.a ngudi m� VO tinh xoa vao phtln

m�t ell.a thai nhi thl n6 se chau may ho�c nh�m m�t.Neu ngttdi m� t�o ra mqt ap h,ic nho tren bi,mg thi l�p tile thai nhi SC dung tay ho�c chan cua minh d� tl}.O

phan ilng Qua kfnh quan sat thai nhi phat hi�n thay,khi ch�m phai long ban tay cua thai nhi, thi ngay l�p

tile n6 se niim ch�t tay vao d� phan ung, con neu chl,lmphai mi�ng cua thai nhi, lhi n6 se phan ling b�ng each ng�m m6i va mut M9t s6 nha nghien cilu nuoc ngoai

da SU di,mg sd d6 song sieu thanh va phat hi�n ra dng,duong v�t ciia t hai nhi nam trong <l? con cii:ng c6 th� cu

dl)ng Tat ca nhung cai do dcu cho thay chilc nang xuc giac ciia thai nhi Do moi trttdng trong d? con rat tOi da h�n che S\{ phat tri�n thj giac CUa thai nhi nen thinhgiac va xuc giac ctia thai nhi rat phat tri�n Va cfingchinb nhftng chilc nang nay fa Cd Sd tot cho Vi�C giao

d\lC thai nhi

4-VI u1ac va khai'u glac ciia lhal nhl:

Sau khi ngudi m� mang thai dttQc 2 thang, thi mi�ng

cua thai nhi bi'it dau duQc hinh thanh Duqc 4 thimg thi

khi quan cam th\l vj giac tren d<iu h.rai cua thai nhi

dltQC hinh thanh hoan toan, ffi�C du Ilu'OC oi lam giam mui Vj nhting thai nhi vfrn CO th� cam nh$.n dtiQC Vj

giac

Mui ciia thai nhi ciing giong nhu mi�ng cua n6, duqc

hinh thanh sau khi ngudi m� mang thai duqc 2 thang Duqc 7thang16 miii cua thai nhi hoan toan c6 th� camnh$.n duqc �he gioi ben ngoai Nhung do thai nhi bi bao

hQC bdi nu'oC oi, tuy n6 CO th� da hinh thanh khuu giac,

nhung vAn khong th� nglii thay mui vi gi, di€u d6 da hi;m che S\i phat tri�n khuu giac cua thai nhi Tuy v$.y

ngay sau khi duQc sinh ra khuu giac ciia tre sd sinh li�n phat huy tac dvng, nhd c6 khuu giac ma dua tre c6 th�

tim den b<iu vu med� bu sua Ebert- mot nha bac hoc ncii tieng ngudi N�wzealand da chung minh duqc r��g

khi nglfdi m� mang thai dtiQC 4 thang thi Vj giac Cua

thai nhi duqc hinh thanh Ebert da cho mqt it dudng

tinh vao trong nuoc oi cua mqt phv nu mang thai, ketqua la, thai nhi nho cao hon vi tri binh thttdng d� hut

nuoc oi Sau d6 ong ta l;;ii cho vao nuoc oi m9t it d<iu co mui vi kh6 chiu, Ilic nay thai nhi l�p tuc ngung hut ntioc oi va blit d<iu cva qu$.y trong bvng m� to ve bat

an

Vi g iac va khuu giac cua thai nhi Ia m¢t bl) ph�n

khong th� tach rdi trong qua trinh hinh thanh cac giac quan cam giac cua thai nhi, chung la ml)t trong nhung

cong C\l giup thai nhi cam thl,l S\J' kich thich tu ben ngoai

va cling la ml)t trong nhung cd sd khoa h9c cho vi�c giao

d\lc thai nhi

17

5 Tri nho clia thal nhi:

Xung quanh van de tri nhO' cua thai nhi c6 rat nhieu

quan di�m khac nhau C6 ngu'oi cho rAng, sau 4 thang

k� tu khi ngui:li m� mang thai, trong nao be) cua thai

nhi da xuat hi�n nhung bi�u hi�n cho thay thai nhi b£t

dAu hinh thanh tri nhO' Cung c6 nguoi cho r&ng tntO'c 8

thang thai nhi kh6ng th� c6 tri nhd va kha nang cam giac, kha nang nay cang ngay cang phat tri�n cling vO'i st,i lan dan cua thai nhi

Trong luc om con vao long, dua tre da nghe thaynhip tim cua nguoi m� va nhanh ch6ng ngu ngon Trong phong danh cho tre Sd sinh d khoa san Cua ffiQt b¢nhvi�n, ngu d i ta da cho md cuon bang ghi am thanh nh!p d�p, m:;ich mau cua d:;i con cua ngu'di m� va quan sat thay nhung dua tre dang kh6c l*p We nin kh6c Uong

nhanh Boi vi ngay tu khi con (j trong b1,mg m�, dua tre

da qua quen VITT nhjp tim cua ngu'di m� nen chi cAn

gAn giii va an toan Dieu nay cht'.tng to r&ng thai nhi da

nhd du'<}C am thanh quenthuQC cua nhtp tim ngu'di m� Mqt vi d\l nua, nhieu nh:;ic c6ng, nha so:;in nh:;ic va chi

huy dan nh:;ic nbi tieng deu thu.a nh*n r�ng, trong cu<)cdOi ho:;tt d<)ng ngh¢ thu*t Cua h9, CO nhung ban nh<;\C

m�c du h9 chua g�p va nghe bao gid nhung h9 v�n thay

quen thrn';>c nhu da du'qc nghe d dau d6 Doi vO'i nhungban nh:;ic nay hQ kh6ng cAn phai nhin vao ban nh<;\c phb nhung h9 viin chdi tot Nguyen nhan cua hi�n tuqng nay d6 la do khi nguoi m� cua h9 mang thai da nhi1fo

tri nha cua thai nhi doi vdi am thanh la rat rot Trongkhi bi�u di�n, Brote -chi huy dan nhl;lC Hamilton cua

Canada da nghe thay mgt ban nhl;lC ma ong ta chuatttng nghe bao gid nhung v&n thay rat quen thuc)c, dieu nay lam cho Brote khong hi�u t�i sao Sau nay ong ta

mOi biet, trudc kia m� cua Brote la mgt ngu21i choi duongd.m, ba da tttng danh ban nh�c nay rat nhieu lfin khi

con mang thai Brote nen da t�o cho ong ta cam giacquen thugc doi voi ban nh�c nay Co mgt ba m� khi mang thai da nhieu lfin hat m9t bai dan ca Sau nay khi sinh,dt!a tre ra, bat k� dua tre nay kh6c den muc dg

nao, chi din ham� hat khuc dan ca d6 la dua be lf}.p We

nin kh6c va ngil ngon

Tat ca nhung vi dl,l,tren deu cho thay thai nhi da c6 m(>t tri nho nhat dinh 0 Tay Ban Nha ngubi ta da thanh

lf}.p phong nghien CUU chuyen nghien CUU Ve giao dl,ICtien sinh san, van de nghien cuu chu yeu Ia: Chuc nangcua nao thai nhi c6 dUQC phat tri�n khfmg? Ket quanghien cuu cha thay, th_ai nhi c6 moi lien h� d;iic bi�t voi

the gioi ben ngoai bling nhung cam giac va nhung hanh

vi c6 y thuc, dieu nay se luu ll;li kha lau trong tri nhacua thai nhi va c6 anh huang khong nho tai trf n a ng, th� nang va ca ti nh ell.a dua tre sau nay

T6m l�i, thai nhi c6 trf nhd va chinh vi the tri nha cua thai nhi ciing la rn()t trong nhung Cd sd va can CU

khoa h<;>c cua qua trinh giao dl,IC thai nhi

Cung chinh vi thai nhi c6 tri nha nen da t�o cho thai nhi co hol:lt di_'mg phuc tl;lp cua nao bi_'> - nAm md

Nam 1861 m{lt nu y ta ngubi Bi da tien hanh tht;tc

nghi�m doi voi hdn 100 ph\l nu mang thai Ba ta da giin

len dciu nhung phl,l nu nay mi;)t vai di�n eve va noi voi

nhau b&ng mi;)t thiet bi, thie't bi nay co kha nang ki�m

tra 8 ho�.t di;)ng chii yeu cua niio bi;), trong do co ca hoi;i.t

di;)ng "n&m md'' Ngoai ra ba ta con giin thiet bi di�n tuvao phcin blfng cua nhftng phl,l nu mang thai nay va ghi l�i tinh hinh ho�t d(mg cua thai nhi Ket qua cua thi nghi�m nay la: Khi nguoi m� b&t dciu n&m md, thi thai nhi ci.ing co bi�u hi�n tudng tv (hie nay thai nhi mai

dUQC 8 thang tubi), toan than thai nhi ngitng ho�t di;)ng,

milt chuy�n di;)ng nhanh, co nghia la th i nhi ciing dang

md ma ng v� hi�n tuqng nay cac nha khoa hqc cha r&ng, trong qua trinh mang thai, nhung gi ma nguoi m� nghi,

nhin thay va ngui thay se chuy�n thanh tin tile tu' duy

va truy�n cha thai nhi

Tom l�i, do thai nhi co tri nho va co kha nang n&m

md nen giao dlfc thai nhi trong hie mang thai la vi�c

lam can thiet va rat c6 y nghfa cua nguoi m�

6• ThOI quen va tinh each cua lhal nhl:

Thai nhi va tre sd sinh chi khac nhau d cho tre Sd sinh duqc sinh ra va sO'ng trong moi truong hen ngoai

Cd th� nguoi m� Thai nhi va tre sd sinh kh6ng co sv

khac nhau v� chat Vi d\l, tre sd sinh chi thich ngu, nhin mqi v�t xung quanh mua chan mua tay va kh6c

Jim nglidi di Thai nhi cung v�y, hie thi thich ci;ia qu�y

chan tay luc thi khong thich, sV- khac nhau d*c di�m

tinh each cua th i nhi va tre Sd sinh la do SlJ' khac nhau cua moi tr U:dng song cua cliung

Ket qua cua m<)t bao cao nghien cuu da cho thay,

ne'u nhu khi mang thai, ngudi m� dung nhieu Hoang th� (mc)t lo?i thuo'c kich thich to tiet cua phv nu) thi khi sinh con dua tre c6 dac di�m nu tinh Do thai nhi hap thv qua nhieu thuo'c kich thich tit cd th§ ngu'di m�

nen da lam thay d6'i die khi quan cu.a thai nhi <la <lAn den S\i thay dtSi Ve tinh each Cua thai nhi, t?O ra S\f di thudng trong tinh each bftm sinh cua thai nhi Nhung

dj thu'dng b�m sinh nay kh6ng chi' th� hi�n st;t di thudng

ve hanh vi, tinh thiin kh6ng 6n djnh, tinh each dj thU'dng

ma con bi�u hi�n ra la thieu khi chat cua nam gioi ho�c thieu khi chat cua nu giOi

cua ngudi phv nu mang thai Ltt9ng chat kich thich

vi�c trao dbi thong tln gilla thiin kinh thljc v�t va trung

khu thiin kinh Khong che tin hi�u nay chinh la tri,mg

thai tinh thiin cua ngttdi phlf nu mang thai, tile la tu duy, cam giac, hanh viva ng6n ngU cua ph\l nu mang thai Nhu v$.y, ca tinh cua thai nhi co moi lien h� ch:Ilt che voi moi tntdng, loi song, tr:,mg thai sue khoe cua ngudi m� trong thbi gian mang thai Chinh vi the, d�

t;.:i.o cho thai nhi co tinh each tot thi ngU'di m� phai biet

dieu chinh tOt tr;.:i.ng thai tinh thiin cua minh Tren Cd

Theo phan tich bao cao nghien cuu cua Th�c sy

Schutirmann- Khoa nhi b¢nh vi�n Thuy Sy, th6i quen

ngu 1i bi cua tre so sinh la do vai ba thang sau cung trong thdi gian mang thai do ngubi m� quyet dinh

Schutirmann da tien hanh nghien cuu doi voi 2 nh6m ph\l nu mang thai: M{>t nh6m la chuyen d$.y som, nh6m

nghien cuu nhung dua tre dttqc sinh ra tU 2 nh6m khac

nhau tren Ket qua cho thay, nhftng dua tre duqc sinh

quen di ngil mu{ln Nhtt v$.y, thai nhi trong h1,mg m� da c6 th€ thich ling mqt each nhanh ch6ng voi nhip song

thudng ngay cua nguCli m� Th6i quen cua thai nhi c6 m61 lien h� ch*t che vai th6i quen cua nguCli m� Cung

theo nghien cuu nay, tr Uoc khi sinh m{lt vai thang, ngu'di m� va thai nhi da c6 sv lien h� voi nhau ve nhip di�u va quy lu�t sinh v�t ding nhu ve m�.t tinh thfin "St! cam

·qua trinh tiep di�n "Sv cam thong" giua ngu'di m� va thai nhi kh6ng chi fa can cu khoa hqc cho vi�c giao d\lc

thai nhi ma con la bi�n phap d� tien ha nh giao dvc thai nhi

Ill • GIAO DUC THAI NHI ouoc BAT DAU

t6 tOt tU bo m� va trd thanh m{lt dua tre giOi N6i each

dfi.u tu truoc khi mang thai tUc truoc khi th\1- thai ft

nhat la 3 thang

Day c hinh Ia phuong phap giao d\lc thai nhi tot

nhat, nhung n6i nhu v�y kh6ng c6 nghia la sau khi mang

thai moi tien banh giao d\1-C thai nhi thi khong CO hi�Uqua Quan di�m cua chung tOi Ia, vi�c tien hanh giaodl,lC thai nhi VaO bat ky giai dO?ll nao trong qua trinh mang thai ciing khong phai la mrn)n Neu b?n la nguaiphlf nu chufln bi mang thai, thi rot nhat b?n nen chufi'.n

bi cho vi�c giao <l]fc thai nhi Vi�c chrnln bi truoc khi

mang thai bao gom ll;ia ch1;m thdi dit1m th1,1 thai tot nhat, chufin bi ve th� xac va tinh th:in cua bo me tntoc khi th1,1 thai: Neu nhu thdi di�m tht,t thai la moi truCing ben ngoai cua qua trinh th1.,1 thai, thi vi¢c chuAn bi ve th�xac va tinh thtln cua bo m� tn!oc khi th\l thai Ia moi

tru'dng hen trong CUa qua trinh th\l thai, TIO ciing t?Othanh moi trttdng tot nhat cho vi�c th\} thai, bao damCho S\J' an toan cua thai nhi Va fa Cd SO cho Vi�C giao dl,IC

thai nhi

Thai di�m th\l thai co lien quan de'n s� thanh cong cua giao d\lc thai nhi Vi v�y, chc;m thoi difm tht;t thai

tot, vo hinh chung la cd sd, tien de cha qua trinh giao

d\lc thai nhi Thbi di�m th\l thai tot nhat bao g6m: tu6i

tac, thdi tie't, thdi gian, moi truong ben ngoai

1 Tu6i kal h6n va slnh san 16'1 nha'I

Lu�t hon nhan quy dinh "Tuai ket hon, doi voi nam

gioi Ia 22 tu6i, nu gioi la 20 tu6i" Nhu v�y, neu nam gioi va nu gioi ket hon truoc tu6i d6 thi deu khong ht;iplogic khoa h9c va vi ph�m lu�.t hon nhan Chi c6 den tu6i d6 ho<}c cao hdn tu6i d6 thi moi thich ht;!p cho vi�c

kft hon va sinh con T�i sao l;;ii nhu v�y?

Truac het, c6 lt;ii cho s� phat tri�n cua ca ngudi m�

va dua tre Thudng thi sau khi tren 22 tu6i S\l' phat

tri&n than th� cua ngudi con gai moi d�n hoan thi�n dut;ic Vi d\l, b dt) tu6i tli 23 - 25 thi bt) xudng cua nu gioi

mm hoan thanh qua trinh voi h6a, neu nhu nu giOi ket

hon som, sinh con khi bq xudng chua voi h6a xong thi

VO hinh chung da lam tang them g nh n<}ng Cua Cd th&

Va t�t nhien Se anh hudng den S\i phat tri&n CUa ngudim� va dua tre Neu nhu nam gi6i ket hon som va sinhcon som thi lu<;jng tinh trung it, chat lu<;Jng tinh trung

kem, rat d� t;;io ra nhung tinh trung kh6ng tot va mang nhi�m s£c th& di thuong, khong c6 lt;ii cho sv phat tri�n Cua phoi thai Vi v�y, nhung c<}p VQ ch6ng ket hon sdmthi nhung dua con ma h9 sinh ra thuong yeu ot nhieu b�nh t�t do thua huang nhung gien khong tot cua bo

m� va do thieu chat dinh duang

Tu d9 tu6i 20 - 22 thi b9 nao cua nam gioi va nu

gioi moi d§.n d§.n hoan thanh qua trinh phat tri�n Neu ket hon trong d9 tu&i nay thi chuc nang kim nen cua VO

nao da du'.QC hoan thi¢n, CO th� kim nen tru'.OC nhung kich thich tac d<)ng m:.inh, bao dam sue khoe, kh6ng

nhung c6 1Qi cho vi¢c thuc dhy S\f phat tri�n cua tri l\)'.c

ma con c6 lQi cho sue khoe cua thai nhi

· Thu 3, c6 th� tranh duQc b�nh ph\l khoa Theo thong

ke lam sang, S\J' nay sinh b¢nh pbl,l khoa thu'.dng CO lien quan nhat dinh den vi¢c phat dl,lc som Vi dl,l, ti l� b¢nh ung thu' c6 ti'.1 cung a nhung phl,l nu ket h6n va sinh con

dung tu6i

Tat nhien, chung t6i keu gQi nen ket hon va sinh nb dung d¢ tu&i, kh6ng c6 nghfa Ia cang ket hon mu(:m cang tOt, theo chung t6i d<) tu&i sinh Ild tot nhat cua ngu'.di phl,l nu fa kh6ng qua 30 tu&i, d*c bi�t kh6ng nen d�

ngoai 35 tu5i Boi vi, tru'.oc khi ngubi con gai duQc sinh

ra thi te bao noan da' c 6 trong bu6ng trung, neu nhu' d9

tubi mang thai cang Ion, tu6i cua noan tu IOn, noan tu

cang phai chiu anh hubng cua 6 nhi�m m6i tru'.dng, lam cho nhi�m silc th� noan tu bi Iao h6a, d§.n den ti le di

th ai cao N guoi p h \1 nu sinh nd Cl d<) tu6i cao thi tf nh

thdi gian dau de va phfo c§.n den S\J' trQ giup CUa cacdl,lng Cl,l hQ sinh, dieu nay CO anh bu'.dng nhat dinh den sue khoe cua thai nhi Theo thong ke, ti 1¢ mile b¢nh

tu do tudi 23 -25 tu6i la 111500; do tu6i tU 30 - 34 tu6i

Ia 11900; nhung phl,l nu b d9 tu6i S5 - 39 thi ti 1¢ mile

b�nh cua thai nhi fa 1/ 125; con doi voi nhung ph\l nu sinh nd d d9 tu6i 45 trd len thi ti l� nay rat cao 1/40

Neu nam gioi phat d\lc qua mu(>n thi ti l� d(>t bien gien cua tinh trung rat cao, chat h.1Qng va so h.iqng cua tinh trung khong dam bao, dieu nay cang kh6ng c6 lQi cho

sue khoe cua thai nhi May nam qua, c6 ngu21i cho d.ng,

tu' chat b:1m sinh cua thai nhi c6 lien quan rat lOn de'n

dq tu6i phat d1,1C cua ngudi bo, th$.m chi CO y kicn cho

CUQC song cling nhl.1 kha nang sinh san eua ngudi ba va

nguoi m� trong tudng lai, chung tOi cho r&ng, de) tu6i ket hon tOt nhat cua narn gioi la tu 25 -26 tu6i, nu gioi

tu 25 -29 tu6i, narn gioi tu 26 -30 tu6i

2 - ThiJi tiet khi hju tot nhat cho vt•c th� that

Vi�c l\]'.a eh9n thoi tiet khi h�u cho qua trinh thlf

thai c.in phai can cu vao tinh hinh C\l thJ Nhung quoc

gia c6 di�n tich n}ng, khi h*u da d;;i.ng, nhieu mien khac

vfj.y, muon ch9n khi h�u thdi tiet t6t cho qua trinh thv

thai thi phai can cu vao dia hinh va phai tinh den nhieu

yeu to Phai ch9n nhung ndi c6 khong khi trong lanh,

nhi�m sinh ho;;i.t thu*n ti�n

Doi voi nude Vi�t nam, thi thoi tiet khi hf}.u tot nhat

cha qua trinh th1,1 thai la vao mua xuan (tu thang 1 den

ca b6 va m� deu rat t6t, m�c du khi h?u hdi l;;tnh, khiu

vi kh6ng du<;ic tot, se d�n den thieu m(lt b(l ph�n dinh

vua moi hinh thanh, chua c6 nhu d.u Wn v� dinh dudng

nen kh6ng anh hu'dng may den S\i phat tri@n cua thai

nhi D<;ii cha de'n khi ph6i thai phat tri�n, khaang 3 thang

sau, hie d6 thi hoa qua cay trai xum xue, thuc an thuc

u6ng ciing phong phu da d�ng, t�o dieu ki�n thu�n lqi

thC!i ky thai nhi hinh thanh nao bq (Thang thu 3 mang

thai)

thdi tie oi buc, nhlfng hie nay thai nhi da duqc 3 thang,

c6 th� dd bi anh hudng cua khi h�u n6ng kh&c nghi�t cua mua he

M�t khac khi th\l thai vao mua xuan, khong khi

hanh giao dl,lc thai nhi

Cuo'i cung khi dua tre chao dC1i cung Ia luc tiet troi

cha sue khoe cua dua tre

den mua thu, ngu'di m� duc;ic huang anh sang mi,it trbi

tu anh sang M�.t trdi, thtic dfly S\i can b&ng va ho hap

khi ngudi mE;' trCi <l<?-, hon nua anh sang M�t tr<1i con c6 lQi cho qua trinh voi boa be) Xu'dng cua thai nhi

Tat nhien, vi�c h;ta ch<;m khi h�u thdi tiet cho qua trinh thl,l thai chi mang tinh tu'ang d61, d,tJ.c bi�t doi vai

nu'dc ta sl,1 khae bi�t ve khi h�u giua cac vung la rat ldn nen Vi�c h;ca ch9n khi h�u COD tuy tbUQC VaO dieu ki�n khi h�u va vi tri d}a ly cua tUng vung nhung ngu'di ffiE;'

phai chu d<)ng dieu chinh than nhi�t cua minh khi thv

thai

3· Thoi gian lhV thal tot nhat

* Th<1i gian thv thai tot nhat thu<1ng g6m nhung

+ Thv thai vao nhung hie VQ ch6ng c6 che dQ dinh

duang h<jp ly, cung cap CO Sd V�t chat d§.y du cho kha

nang sinh dt;ic

+ Th\l thai vao nhung ngay khong uong ruqu m<?-nh, h<?-n che hut thuOc, ho�c khong UOilg ru'Q'U, khong but thuo'c

+ Thv thai vao nhung hie h� tho'ng th&n kinh dieu chinh tot, tinh tlnh vui ve

* Dieu dang chu y Ci day la khi th\l thai c§.n tranh nhung tntdng hQp sau:

- Than th� m�t moi, khong nen thv thai sau khi

- Khong nen th\l thai vao nhung hie tinh than bi

dau bu6n ho$-c sq hai

lau ngay tren giuClng b�nh

- Khong nen th\l thai khi ngubi ph\l nu de con chua dAy 6 thang

xong vi hie d6 rat m�t, uong qua nhieu, sinh ho�t chan

- Nhung hie phai uong thuoc duang b�nh ho�c thuoc

an thAn cung khong nen th\l thai

4 Moi truona bin nuoai tot nha't cho quy trinh th1:1 thai

N gubi xua th uong rat coi tr9ng m6i trudng th \l thai

Theo quan ni�m cua cac C\l xu'a kia thi khi th\l thai

phai "Thien thCli, dia lqi, nhan hoa" ti.le la khi th\l thai V(j chfing phai ch9n nhung hie thl,iC S\i thoai mai, trong

va trong mqt tam tr�ng vui ve lanh mi,mh, dieu nay rat

c6 lqi cha thai nhi va lam cha thai nhi cang khoe m�nh,

,,J • A ; ') �

IV - CHUAN Bl � TAM LY CUA VO CHONG

TRUOC KHI THV THAI

Phan tich ky, chung ta chu yeu ban ve moi trudng ben ngoai khi thl,l thai, nhung thl.jc ra van de quan tr<;mg nhat khi th\1 thai la moi tru'dng ben trong, hay n6i each khac chinh }a tinh tr�ng SUC khoe Cua ca Vfj chong Tinh tr�ng nay bao g6m: Sue khoe, tam ly va dinh dudng

Moi el)p v9 ch6ng truae khi muon e6 con thi phai chu�n

bj tot ve ml)t sue khoe, tam ly va dinh dudng

1 · Chuan bl ve sue khoe:

ChuAn bi ve sue khoe We la chi thl,l thai trong dieu

ki�n tinh tr�ng sue khoe eua VQ ch6ng deu ra't tot Khi

Ilgu'di VQ ho�C Ilgu'di ch6ng bo/)c ca hai deu m�t moi, bj b�nh thi khong nen th\l thai Mgt phoi thai rot phai duc}e hinh thanh tu tinh trung t6t va trung phai tOt Sau khi ngudi ph\1 nu mang thai, se rat tieu hao ve th� ltjc, neu nhu' bj b�nh thi se rat kh6 ch}u, <lieu nay kh6ng

phOi thai va thai nhi phat tri8n kh6ng binh thudng, hol)c de non, kh6 de

Vi v�y, chung t6i kien nghj rAng, truoc khi quyet djnh thl,l thai thi ca 2 Ve}, chong nen tien hanh ki�m tra

sue khoe mgt each toan di�n D$.c bi�t Ia ngubi m� kh6ng

sy se chuAn doan xem c6 b¢nh kh6ng Neu nhu phat hi�n thay nguy cd tiem An, thi se kip thbi dua ra giai

phap tot d� d� phong Ne'u c6 b�nh thi nhanh ch6ng

dieu trj, tranh vi�c dung thuoc anh hudng den thai nhi

khi th\l thai, sau khi tri khoi b�nh thi moi duqc th1,1 thai

Cd b�p cudng trang ciing ra't quan tr9ng doi voi vi�c sinh nd Trong qua trinh sinh no, neu ngUdi m� c6 th� ll.fc t6t, Cd blip khoe m1,1nh se giup dua tre rat nhieu khi

chui ra khoi b\lng m� Mai ngay t*p m<jt vai d<jng tac

th� d1,1c dJ luy�n Cd b�p, khong nhung sang khoai ma con tang kha nang de khang, t�o dieu ki�n thu*n lQi cho luc sinh no Ngoai ra, nguoi m� phai thubng xuyen

v*n d(ing nhtt ch1,1y dai, di xe d�p, leo nui c6 thJ tang

kha nang ch!u dvng va kha nang chju dau

Khi chuti'.n bj mang thai, ngudi m� phai chu y bao tr9ng Cd thJ, bai tiet cac chat dQC h�i, kh6ng dJ h1,1i den sue khoe cua thai nhi khi mang thai Ngu:bi m� kh6ng duqc nhu9m toe nhieu liin, trang di�m nhieu, kh6ng duqc u6ng thuoc giam beo mi;lt each tuy ti�n Tranh d�

cha chi, chat kfch thich va cac lo�i h6a chat khac ngam

vao cd thJ Phai h�n che t6i da vi�c dung di�n tho �i di

d<jng, bao dam khoang each an toan voi may vi tinh, v6 tuyifo, lo vi song Khong nen thv thai trong can phong mai duqc tu sua vi mui sdn, benden vAn chua phan tan

hoan toan nen rat d� xam h�i den Cd th� ngtidi m�, tang ti l� di ti�t va m£c b�nh mau tr�ng cua thai nhi Ngudi m� ph3.i t1,1m thdi tu bo nhung tro chdi von

rat yeu thfch ngay XU'.a, boi vi tren cac dB chdi nay thU'dng

co rat nhieu vi khuti'.n va miim b�nh, ky sinh trimg trong

Cd thJ cua ngudi m� rat d� lay nhi�m sang thai nhi, dAn

den hi�n tucyng sAy thai, de non, thai che't trong d1,1 con,

Bi QUYET GIAO Dl,JC THAI NHI 3 1

thai nhi bi di t$.t Thdi gian song cua ky sinh trung rat dai nen ngu'di m� can som tu bo cac con v$.t ma minh yeu thfch d� danh nhieu thi1i gian cho vi¢c dqn d�p

phong va v¢ sinh ca nhan

2 Chuan bj ve lam ly:

ChuAn bi ve tam l:Y tttc la yeu d.u bo m� phai th1=1

thai trong tinh tr�ng tam ly tOt Day la c6ng tac chuAn

bi rat de bj coi nh� tru'oc khi th\1 thai Khong duqc th\1 thai trong tru'dng h<;!p V<;l ho�C ch6ng hoific Ca hai V<;l chbng bj kich thich m�nh ve tam ly, tam tu' kh6ng du'<;IC tot, bu6n phien, quan h� vf) ch6ng ding th�ng hoific do dieu ki¢n kinh te kh6 khan ma sinh ra mau thuAn Ket qua nghien cuu cho thay, th\1 thai trong tinh trli1-ng tam

ly CUa VQ Chbng khong t0t, Se rat anh hu'dng den thai

nhi m�nh khoe va d6ng thi1i cung la cd sb d� tien hanh

giao dl).c thai nhi

3 -Chuan bj ve dinh dUOng:

Tr�ng thai dinh duang cua hai V<;l ch6ng trlioc khi th\1 thai c6 anh huong Ion <len S\f phat tri�n cua thai nhi Tinh tr�ng dinh duang cua ngu0i chong truoc khi nguCti v<;l mang thai se quyet djnh chat lu<;1ng tinh trung tot hay xau Tinh tr;;mg dinh duang cua mQt ngUdi phl,1

nu tOt trlioc khi th\1 thai thi se sinh ra dua tre khoe m�nh, nhanh nh�n hdn dua tre duc;1c sinh ra boi ngui1i

m� c6 che dQ dinh duang khong tot Vi v$.y, khi ca hai

V<;l cb6ng muon CO COil cho den khi quyet d}nh thl,1 thai

thi phfo tich C\:lC tang dinh dUang, trong cac bf.ta an hang

ngay cfin phai du Protein, Vitamin, chat khoang, Canxi

phai an nhieu cac lo<,li thuc an nhu: Ca, thit ga, trung,

t hit nq.c, d$.u phl,l va rau xanh, hoa qua D�c bi�t Ia

lam tot cong tac chuftn bi dinh dudng truoc khi tht.J thai

* Viec chu&n bi dinh dttang c&n chu y mot s6 di�rn

sau:

+ Ml)t la: Hinh thanh th6i quen an uong tot, khong

an khac nhau se chua cac thanh phfin dinh dudng khac nhau, tat ca cac chat dinh duang hie nay deu la cfin thiet

+ Thu 2: Chu y s� ph61 hqp chat dinh duang trong cac loq.i thuc an, d�c bi�t la Protein, Vitamin, nguyen

to vi h.ti;ing Nhilng lo�i th-Uc an c6 nhieu Protein la:

D*u phv, thit rn;i.c, trung ga, ca Thuc an c6 chua nhieu

d$.u nanh, vung

+ Thu 3: Tranh an nhung thuc an bj 6 nhi�m, coi

nen dung nhung lo"'i th\tc phiim co thuoc kich thich, s�c to, thu6c tru sau Rau phai duqc ngam nu'oc it nhat

la 1 0 phut, hoa qua thi nen g9t VO, nen uong nu'oc soi

d� ngu{li, khong nen uong ca phe, ntqu va d6 uo' g c6 vi chua

C\lffi tu "Giam can" Cach lam nay hoan toan khong

Bl QUYET GIAO DUC THAI NHI

phu hqp v(Ji nhung ph\l nu mang thai, thu:ong xuyen

an kieng se d§.n den bieng an, giam kha nang hap th1,1 dinh du:ang cua ban than Ngoai ra, con c6 ngu:oi rat thich an d6 ng9t nhu: banh k�o dieu nay ciing khong

t6t, boi mqt thi nghi�m do'i voi dqng v�t da cho thay, dung qua nhieu d6 ng9t se d§.n den dua tre bi t�.t bAm

sinh D€; sinh ra du:qc mi;)t eve cling khoe m<_inh thong

minh, vd ch6ng phiii tich cue b6i du'.dng, c6 che do dinh tllidng CV th�, ht bo th6i q�en an uong khong t6t, t<_lO +ien de t6t cho vi�c mang thai

4 -Nam Chae quy luOt cua llii"ng hif slnh b9c trong cu the:

D6ng h6 sinh h9c trong Cd th� hay con gQi la nhjp

di�u va quy lu�t sinh hqc N6 la nhjp di�u hen trong

cua cac ho<.tt di)ng cua Cd th� sinh v�t Cd th� sinh v�t

c6 th� cam nh�n nhftng thay d6i chu ky cua m6i trU:dng

ben ngoai nho vao d6ng h6 sinh hqc nay Va n6 dieu

chinh ho<_lt di)ng sinh ly cua Cd th� D6ng h6 sinh hqc trong Cd th� la ly lu�n ma cac nha nghien CUU khoa hqc t6ng ket can cu vao quy lu$.t thay ct6i sinh ly cua CC1 th�,

bao gbm SlJ thay d6i Ve sinh ly, tam Jy, hanh Vi Va ket cau hinh thai

Ly lu�n ve d6ng h.� s inh hqc cho rclng, trong Cd th�

cua m6i ngUdi deu c6 nhjp di�u sinh hqc va luon thay

d6i theo chu ky Trong d6 c6 nhung nhjp di�u anh hu:ong

rat Mn den Cd th� con ngubi nhti: Nhjp di�u th� h,tc,

nhjp di�u tam ly va nhjp di�u tri l1Jc Khi nhung nhjp

di�u nay d<_it den cao trao thi con.ngU:di se cam thay th� h,tc sung man, tam ly thoai mai, tu duy linh ho<ft Neu nhtt tien hanh thl;l thai trong thdi gian nay, thi nhung

te bao tOt se c6 th� tham gia th\] tinh hinh thanh nen

thong minh Nguqc li;i.i, neu nhung nhip di�u nay hi;i

xuong muc thap nhat thi con ngtidi se cam thay m�t

moi, tam ly kh6ng thoai mai, phan ling ch�m chi;i.p, neu

thl,l thai vao thdi di�m nay thi se anh httdng den sue

khoe va tri l\fc cua dua tre Nhu v�y, lam the nao d� n�m Ch�c quy lu�t CUa dBng hB sinh hQC trong Cd th�?

Va ch9n thoi di�m thl,l thai t6t nhat? Dubi day Ia rn9t

so phudng phap ddn gian, cac ong bo va ba m� trong

Trube tien, bi;i.n phai tinh t6ng so ngay k� tu ngay

b�n sinh ra doi cho den ngay b�n d.n tinh (Trong d6 cu

4 nam c6 1 nam nhu�n), tru di s6 ngay nhip di�u sinh h9c 23, 28, 33, con l�i s6 du Ia X, Y, Z chinh Ia so ngay cua 3 chu ky ma b?n dn biet Khi 0 < X < ho�c = 1 1 thi b�n dang a cao trao cua nhjp di�u th� l\fc, neu X > ho�c

= 12 thi b�.m dang d thdi di�m thap nhat cua nh}p di�u th� h,rc ·

Khi 0 < Y < ho�c = 14 thi bi;m dang a cao trao cua nhjp di�u tam ly

Y > ho�c = 15 thi b:;m dang d thC!i di�m tha'.'p nha't cua nhip di�u tam ly

Khi 0 < Z < ho�c :.::: 16 Ia hie b\m dang c6 cao trao v�

nhjp di�u tri llJ'c

Z > ho�c ::: 17 la hie nhip di�u tri Ive cua bfJ.n thap nhat

Dubi day la m{>t vi dl,l th\tc te: Anh M�nh Linh ngay

6.11 1962 va anh ta muon tinh Hin so' nhjp di¢u sinh h9c cua ngay 14.10.1989

Truoc tien can cu vao cong thuc tinh Wng so' ngay: Tcing so' ngay == 365,25 x ·so.tucii ch&n + So' ngay tit

ngay sinh nh�t den ngay ciin tinh

Tu 6.11 1962 den 14.10.1989 c6 tat ca 26 tucii va

315 ngay V�y tcing so ngay se la:

365,25 x 26 + 315 ::: 9812 ngay

Sau d6 l�i tinh theo cong thuc sau:

So du' = Tcing so ngay a So ngay nhip di¢u sinh h9c Nhu v�y 3 nhip di¢u sinh h9c cua Tru'dng Mu'u dttQc tinh nhu sau:

* Nhip di¢u th& lvc (X): 9812 a 23 = 426 du 14 ngay D6i chieu voi bang tinh nhip di¢u sinh h9c (bang 1) ta thay muc di) nh!p di¢u th& h,tc la - 63, nay 14 10.1989 Trudng Mttu c6 nhip d9 th� lvc thap

* Nhip di¢u tam ly (Y): 9812 a 28 ::: 350 du 12 ngay Doi chieu voi bang tin4 nhip di¢u sinh h9C duOi day ta thay muc d9 nhip di¢u tam ly la 43 Nhu v*y ngay 14.10 1 989 Trudng Muu dang o vao cao trao cua nhip di¢u tam ly

* Nhip di¢u tri Ive (Z): 9812 a 33 = 297 du 1 1 ngay

Doi chieu voi bang tinh nh!p di¢u sinh h9c dum day ta thay muc d9 nhip di¢u tri hjc la 87 Nhu v�y ngay

14 10 1 989 M�nh Linl;i dang Ci vao cao trao cua nhjp d9 tri Ive

* Tom li;ii: Ngay 14 10 1989 Nhip d9 tam 1!{ va nhip di�u tri ltjc ciia Trudng Muu Ia cao trao, nhUng nhjp di�u th� l\fc thap

BANG Ti NH NH!P Ol�U SINH HQC

Nhip di�u ThJ h,ic(X) Tam ly(Y) Tri h,ic(Y)

Chu j: Nhf p ai¢u bao g6m muc a9 nh?p ai¢u va so' du

4 -Hanh tlOng Phii hqp cua ngUifl Chong lrU�c khl ngUifl

vq mang thal

Muon sinh ra m<)t dua tre khoe mi;inh thi van de

"Giang" gift vai tro quyet djnh Vi v{J.y, vi�c nuoi duang

tinh trung t6t trUoc khi ngUdi VQ mang thai la VO cung quan tr9ng Vf}.y d� c6 du9c "Con giong" to't, thi nguai

ch6ng cfin phai nuoi duang tinh trung nhu the nao? Thli nhiit: Khong hut thuoc Nhu chung ta da biet, trong thu& la c6 chua rat nhieu d(lc to' nhu chat Nicotin,

Xia - no -gien, Exit Cacbonnic nhung d(lc to' nay c6 tl1� vao Cd quan sinh dl,lC qua dUong tuftn hoan mau, anh hubng den qua trinh hinh thanh tinh trimg Cac nha nghien cuu da tien hanh ki�m nghi�m tinh djch cua m<)t so nam gioi c6 thai gian hut thuo'c tren 1 niim Ket qua cho thay, do'i voi nhung ngUdi hut 1 ngay hdn 30

dieu thuoc thi ti l� di tf}.t trong tinh trimg ciia hQ la hdn 20%, thdi gian hut thuoc cang dai, sb lUQng thuoc hut