Sinh lý tuyến yên

Sinh lý tuyến yên

SINH LÝ TUYẾN YÊN

Bs Lê Quốc Tuấn Ths Bs Nguyễn Phúc Hậu

NỘI DUNG

1 Sơ lược về giải phẫu và phôi thai học tuyến yên

2 Các hormon của tuyến yên trước

3 Trục hạ đồi – tuyến yên

4 Hormon GH và tác dụng của nó

5 Tuyến yên sau

GIẢI PHẪU TUYẾN YÊN

PHÔI THAI HỌC TUYẾN YÊN

TUYẾN YÊN TRƯỚC

Loại tế bào Tỉ lệ % Hormon Cấu trúc Chức năng

Somatotropes 50% GH

Chuỗi đơn amino acid

Kích thích cơ thể phát triển, bài tiết somatomedinCorticotropes 15-20% ACTH Kích thích tạo hormon vỏ

thượng thận ( cortisol, androgen )

Lactotropes 10-25% Prolactin Kích thích chế tiết sữa

Thyrotropes 10% TSH

Glycoprotein, gồm 2 tiểu đơn vị α và β

Kích thích tiết hormon giáp ( T3, T4 )

Gonadotropes 10-15% FSH, LH Kích thích phát triển nang trứng và rụng trứng, bài

tiết các hormon sinh dục ( estrogen, testosteron )

PROLACTIN

VÙNG HẠ ĐỒI

TRỤC HẠ ĐỒI – YÊN - GIÁP

HOẠT ĐỘNG CỦA TSH

GROWTH HORMON (GH)

CHỨC NĂNG CỦA GH

• Chuyển hóa protid: tăng tổng hợp protein

• Chuyển hóa lipid: tăng sử dụng acid béo

• Chuyển hóa glucid: tăng tạo glycogen, nếu quá nhiều GH gây tăng đường huyết → “ đái tháo đường tuyến yên ”

• Kích thích sụn và xương phát triển: qua đĩa sụn nối và cả màng xương

GROWTH HORMON (GH)

GH VÀ SỰ PHÁT TRIỂN XƯƠNG

GROWTH HORMON (GH)

SOMATOMEDIN

BẤT THƯỜNG BÀI TIẾT GH

 Suy tuyến yên

• U chèn ép tuyến yên

• Hội chứng SHEEHAN

 Cường tuyến yên

• Bệnh khổng lồ ( gigantism): u tế bào somatotrop xảy ra trước tuổi trưởng thành ( còn gọi u tế bào ưa acid )

• Bệnh to đầu ngón ( acromegaly ): u tế bào somatotrop sau tuổi trưởng thành

TUYẾN YÊN SAU

ADH (antidiuretic hormon, vasopressin)

ĐIỀU HÒA BÀI TIẾT ADH

OXYTOCIN

CHÂN THÀNH CẢM ƠN SỰ THEO DÕI CỦA CÁC BẠN !