Bài giảng SINH lý TUYẾN yên (PGS TS nguyễn trung kiên)

MỤC TIÊU Trình bày được tên, bản chất hóa học, nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết các hormon tuyến yên... Các thùy của tuyến yên  Thùy trước: thùy tuyến  Thùy giữa: kém phát tr

SINH LÝ TUYẾN YÊN

NGUYỄN TRUNG KIÊN

MỤC TIÊU

 Trình bày được tên, bản chất hóa học, nguồn gốc, tác dụng và điều hòa bài tiết các hormon tuyến yên

1 ĐẶC ĐIỂM CẤU TRÚC

1.1 Vị trí, kích thước

 Nhỏ

 Nằm trong hố yên xương bướm

1.2 Các thùy của tuyến yên

 Thùy trước: thùy tuyến

 Thùy giữa: kém phát triển

 Thùy sau: thùy thần kinh

2 CÁC HORMON TIỀN YÊN

 GH (Growth hormon)

 TSH (Thyroid stimulating hormon)

 ACTH (Adreno Corticotropin hormon)

 Gonadotropin:

- FSH (Follicle stimulating hormon)

- LH (Luteinizing hormon)

 Prolactin

+ Trên xương

• Tăng tạo khung protein.

• Tăng tế bào tạo xương.

• Tăng cốt hóa sụn liên hợp

 Kết quả: phát triển chiều

dài và chiều dày

+ Trên chuyển hóa protein

 Kết quả: tăng tổng hợp protein

ADNARNm

Sao mã

ARNm ARNvc

aa aa

Dịch mã Protein aa aa

+ Chuyển hóa glucid

 Kết quả: tăng đường huyết

Hấp thu

ở ruột Glucose huyết .GlucoseGan Glycogen

.Tân tạo đường: Glucose  aa,

+ Chuyển hóa lipid

 Kết quả: tăng thoái hóa lipid

 Vận chuyển trong máu: tự do

2.2 TSH (Thyroid stimulating hormon)

 Bản chất: Glycoprotein

 Nguồn gốc: tế bào ưa base

 Tác dụng: mô đích là nang tuyến giáp

• Cấu trúc: dinh dưỡng và phát triển

• Chức năng: tăng tiết T3 và T4

 Vận chuyển trong máu: tự do

 Điều hòa bài tiết:

Vùng hạ đồi  TRH

 (+) Tuyến yên  TSH

 (+)

Tuyến giáp T3, T4

2.3 ACTH (Adreno corticotropin hormon)

- Cấu trúc: dinh dưỡng và phát triển.

- Chức năng: tăng tiết cortisol.

Tế bào hắc tố

 Điều hòa bài tiết:

Vùng hạ đồi  CRH

 (+) Tuyến yên  ACTH

 (+)

Vỏ TT cortisol

2.4 Gonadotropin FSH: Follicle stimulating hormone

- LH: bài tiết estrogen và progesteron.

 Điều hòa bài tiết:

Vùng hạ đồi  GnRH

 (+) Tuyến yên  LH, FSH

 (+)

Sinh dục hor.sd

 Vận chuyển trong máu: tự do

 Điều hòa bài tiết:

• Vùng hạ đồi  PIH

 (-) Tuyến yên  Prolactin

• Động tác mút núm vú của trẻ

• Tác động của một số thuốc

3 CÁC HORMON HẬU YÊN

 ADH (Antidiuretic hormon, vasopressin)

 Oxytocin

3.1 ADH

do tăng tái hấp thu nước ở ống lượn xa và ống góp

rượu, thuốc lá.