Nâng cấp hệ thống địa lý

Do đi u ki n đ a lý, t nhiên và m t s y u t khách quan khác, nh ng năm g n đây, h n ề ệ ị ự ộ ố ế ố ữ ầ ơ 90% lượng hàng hoá xu t nh p kh u (XNK) c a nấ ậ ẩ ủ ước ta đã được v n chuy n b ng đậ ể ằ ường

bi n V i vi c chính th c gia nh p T ch c Thể ớ ệ ứ ậ ổ ứ ương m i th gi i (WTO), ch c ch n s giaoạ ế ớ ắ ắ ự

l u, trao đ i hàng hoá gi a nư ổ ữ ước ta và các qu c gia khác trên th gi i sẽ tăng lên r t nhi u ố ế ớ ấ ề

so v i hi n t i Đi u đó đang đ t ra nhi u v n đ trong vi c nâng c p, phát tri n h th ngớ ệ ạ ề ặ ề ấ ề ệ ấ ể ệ ố

c ng bi n Vi t Nam đ đáp ng yêu c u h i nh p kinh t qu c t ả ể ệ ể ứ ầ ộ ậ ế ố ế

Đ ng trứ ướ ơ ộc c h i và thách th c c a vi c tr thành thành viên chính th c c a WTO, h ứ ủ ệ ở ứ ủ ệ

th ng c ng bi n Vi t Nam có nhi m v ph i ti p nh n nhi u ch ng lo i tàu, đ c bi t là ố ả ể ệ ệ ụ ả ế ậ ề ủ ạ ặ ệ các tàu có tr ng t i l n, thông qua h u h t kh i lọ ả ớ ầ ế ố ượng hàng hoá XNK và góp ph n gi m chiầ ả phí, tăng kh năng c nh tranh c a hàng hoá Vi t Nam trên trả ạ ủ ệ ường qu c t Đ đáp ng ố ế ể ứ yêu c u đó, h th ng c ng bi n Vi t Nam c n ph i đầ ệ ố ả ể ệ ầ ả ược phát tri n c v ph n “c ng” l nể ả ể ầ ứ ẫ

ph n “m m”, t c là ph i phát tri n k t c u h t ng (KCHT), áp d ng mô hình qu n lý tiên ầ ề ứ ả ể ế ấ ạ ầ ụ ả

ti n và nâng cao năng l c khai thác c ng bi n.ế ự ả ể

Hi n t i, h th ng c ng bi n Vi t Nam có h n 24 c ng l n nh , v i t ng chi u dài tuy n ệ ạ ệ ố ả ể ệ ơ ả ớ ỏ ớ ổ ề ế mép b n g n 36 km và h n 100 b n phao Lế ầ ơ ế ượng hàng hóa đượ ếc x p d qua các c ng bi nỡ ả ể tăng kho ng 10%/năm (xem b ng), cao h n r t nhi u so v iả ả ơ ấ ề ớ t c đ đ u t xây d ng ố ộ ầ ư ự

c ng Các c ng H i Phòng, Đà N ng và khu v c Tp H Chí Minh là nh ng c ng quan tr ng, ả ả ả ẵ ự ồ ữ ả ọ đóng vai trò ch l c trong h th ng c ng bi n Vi t Nam, nh ng đ u có đ c đi m chung là ủ ự ệ ố ả ể ệ ư ề ặ ể khu h u phậ ương r t h p và ch th c hi n vai trò c b n là x p d hàng hóa H n ch c a ấ ẹ ỉ ự ệ ơ ả ế ỡ ạ ế ủ

h th ng c ng bi n Vi t Nam hi n nay là: Ch a có c u c ng nệ ố ả ể ệ ệ ư ầ ả ước sâu đ ti p nh n tàu có ể ế ậ

tr ng t i l n; thi t b chuyên d ng x p d hàng hoá r t ít và ch m i đọ ả ớ ế ị ụ ế ỡ ấ ỉ ớ ược trang b m t ị ở ộ

s c ng; giao thông đố ả ường s t /b n i c ng v i m ng lắ ộ ố ả ớ ạ ưới giao thông qu c gia ch a đố ư ược xây d ng đ ng b ự ồ ộ

Đ xây d ng h th ng c ng bi n Vi t Nam hi n đ i, đáp ng nhu c u h i nh p kinh t ể ự ệ ố ả ể ệ ệ ạ ứ ầ ộ ậ ế

qu c t (d tính kh i lố ế ự ố ượng hàng hoá XNK thông qua h th ng c ng bi n Vi t Nam vào ệ ố ả ể ệ năm 2010 kho ng 200 tri u t n và năm 2020 là 400 tri u t n), Chính ph đã có k ho ch ả ệ ấ ệ ấ ủ ế ạ mang tính đ t phá, t o hộ ạ ướng m i trong vi c xây d ng, khai thác t i đa ti m năng và th ớ ệ ự ố ề ế

m nh c a các c ng hi n có và các c ng sẽ đạ ủ ả ệ ả ược nghiên c u, phát tri n trong tứ ể ương lai

C ng H i Phòng phát tri n v phía bi n mà trả ả ể ề ể ước m t là Đình Vũ và ti p theo là c a L ch ắ ế ử ạ Huy n cho tàu 5 v n t n, đ ng th i xây d ng c u n i đ o Đình Vũ - Cát H i C ng Tiên Sa -ệ ạ ấ ồ ờ ự ầ ố ả ả ả

Đà N ng phát tri n sang Liên Chi u và các khu v c khác trong v nh Đà N ng cho tàu 5 v n ẵ ể ể ự ị ẵ ạ

t n T p trung xây d ng c ng trung chuy n qu c t container t i Vân Phong (Khánh Hoà) ấ ậ ự ả ể ố ế ạ cho tàu 8 v n t n và l n h n Các c ng trên sông Sài Gòn đạ ấ ớ ơ ả ược phát tri n v phía bi n đ nể ề ể ế các v trí khác trên sông Soài R p cho tàu đ n 3 v n t n, sông Cái Mép - Th V i cho tàu ị ạ ế ạ ấ ị ả

đ n 8 v n t n, d ki n các c ng này sẽ đế ạ ấ ự ế ả ược xây d ng xong và đ a vào khai thác sau năm ự ư

2010 Trong tương lai, t i khu v c v nh Gh nh Rái và vùng bi n Vũng Tàu sẽ phát tri n các ạ ự ị ề ể ể

d án c ng hi n đ i, có vai trò quy t đ nh trong chu i kinh doanh c a khu v c thự ả ệ ạ ế ị ỗ ủ ự ương m iạ

t do, khu kinh t m Gi i quy t tri t đ lu ng vào các c ng trên sông H u qua c a Đ nh ự ế ở ả ế ệ ể ồ ả ậ ử ị

An b ng gi i pháp m lu ng tránh Quan Chánh B cho tàu đ n 15 v n t n có th ra vào.ằ ả ở ồ ố ế ạ ấ ể Theo quy ho ch t ng th phát tri n h th ng c ng bi n Vi t Nam đ n 2010, đ nh hạ ổ ể ể ệ ố ả ể ệ ế ị ướng

đ n 2020 đã đế ược Th tủ ướng Chính ph phê duy t, b t đ u t năm 2000, ph n l n các dủ ệ ắ ầ ừ ầ ớ ự

án phát tri n c ng đã để ả ược nghiên c u và tri n khai xây d ng đáp ng tiêu chí c ng hi n ứ ể ự ứ ả ệ

đ i v i khu h u phạ ớ ậ ương r ng l n và độ ớ ượ ắc g n li n các khu công nghi p, khu ch xu t… ề ệ ế ấ

nh các c ng: Cái Lân, Đình Vũ, Nghi S n, Vũng áng, Chân Mây, Dung Qu t, Cái Mép - Th ư ả ơ ấ ị

V i… Trong s các c ng đ c bi t quan tr ng ba vùng kinh t tr ng đi m B c - Trung - ả ố ả ặ ệ ọ ở ế ọ ể ắ Nam, thì các c ng Cái Lân, Dung Qu t, Cái Mép - Th V i là nh ng d án đang đả ấ ị ả ữ ự ượ ực s quan tâm đ c bi t c a Nhà nặ ệ ủ ước, b i đây chính là đ u m i giao thông th y quan tr ng đ thôngở ầ ố ủ ọ ể

thương v i các qu c gia trên th gi i.ớ ố ế ớ

Trên th gi i, m i nế ớ ỗ ước, m i khu v c đ u có các cách qu n lý và khai thác c ng khác nhau, ỗ ự ề ả ả tuỳ thu c vào đi u ki n kinh t , chính tr và xã h i c a t ng nộ ề ệ ế ị ộ ủ ừ ước hay khu v c đó Tuy ự nhiên, t ng h p l i có 4 mô hình qu n lý c ng ch y u: Mô hình c ng d ch v công, mô ổ ợ ạ ả ả ủ ế ả ị ụ hình c ng công c , mô hình ch c ng, mô hình c ng d ch v t nhân.ả ụ ủ ả ả ị ụ ư

Trong nh ng năm qua, Nhà nữ ước đã t p trung đ u t và nâng c p c s h t ng c a h ậ ầ ư ấ ơ ở ạ ầ ủ ệ

th ng c ng bi n Vi t Nam Sau khi xây d ng xong, Chính ph giao cho các doanh nghi p ố ả ể ệ ự ủ ệ nhà nước qu n lý, khai thác Hình th c này đả ứ ược áp d ng ch y u hi n nay và nó tụ ủ ế ệ ương t ự

mô hình qu n lý “C ng d ch v công”.ả ả ị ụ

Giao cho các doanh nghi p nhà nệ ước qu n lý, khai thác KCHT c ng bi n đả ả ể ược xây d ng ự

b ng v n ngân sách thì Nhà nằ ố ước không th thu h i v n đ u t H n n a, khi doanh ể ồ ố ầ ư ơ ữ nghi p có nhu c u đ u t , nâng c p c s h t ng c ng bi n, Nhà nệ ầ ầ ư ấ ơ ở ạ ầ ả ể ướ ạ ế ụ ấc l i ti p t c c p

v n ngân sách, vi c này làm cho ngu n v n ngân sách dành cho c s h t ng c ng bi n ố ệ ồ ố ơ ở ạ ầ ả ể

ngày càng b chia nh , thi u h t Do s đ u t dàn tr i, không t p trung nên m c dù s ị ỏ ế ụ ự ầ ư ả ậ ặ ố

lượng c ng nhi u nh ng hi u qu khai thác cũng nh kh năng c nh tranh v i các c ng ả ề ư ệ ả ư ả ạ ớ ả trong khu v c còn th p, th m chí gi a các c ng hi n nay đang có s c nh tranh d n đ n ự ấ ậ ữ ả ệ ự ạ ẫ ế

vi c t gi m giá đ thu hút khách hàng mà không chú ý đ n vi c nâng cao ch t lệ ự ả ể ế ệ ấ ượng d ch ị

v Đ kh c ph c nh ng b t h p lý nêu trên, Chính ph ch trụ ể ắ ụ ữ ấ ợ ủ ủ ương tăng cường huy đ ng ộ các ngu n v n đ đ u t , xây d ng và nâng c p KCHT c ng bi n, nh m đáp ng đồ ố ể ầ ư ự ấ ả ể ằ ứ ược nhu

c u c a các nhà đ u t trong và ngoài nầ ủ ầ ư ước, gi m nh gánh n ng cho ngân sách, đ ng th iả ẹ ặ ồ ờ góp ph n h n ch và gi m thi u tiêu c c trong công tác xây d ng c b n Các doanh ầ ạ ế ả ể ự ự ơ ả nghi p khai thác sẽ đệ ượ ực l a ch n thông qua đ u th u qu c t Đây là mô hình qu n lý ọ ấ ầ ố ế ả khai thác c ng tiên ti n (mô hình ch c ng) c n đả ế ủ ả ầ ược tri n khai áp d ng.ể ụ

Mô hình thuê qu n lý khai thác c ng bi n này có u đi m sau:ả ả ể ư ể

- Xoá b c ch xin - cho, t o s ch đ ng, nâng cao tính c nh tranh lành m nh và t ch u ỏ ơ ế ạ ự ủ ộ ạ ạ ự ị trách nhi m c a các doanh nghi p trong kinh doanh khai thác c ng bi n.ệ ủ ệ ả ể

- G n k t quan h trách nhi m, nghĩa v gi a bên cho thuê và bên thuê thông qua h p ắ ế ệ ệ ụ ữ ợ

đ ng thuê, cùng gi i quy t nh ng vồ ả ế ữ ướng m c n y sinh trong quá trình th c hi n h p ắ ả ự ệ ợ

đ ng, nh m đ m b o quy n l i c a hai bên Bên cho thuê h tr , t o m i đi u ki n thu nồ ằ ả ả ề ợ ủ ỗ ợ ạ ọ ề ệ ậ

l i cho bên thuê t ch c, khai thác t t h n nh m tăng l i nhu n cho bên thuê, trên c s ợ ổ ứ ố ơ ằ ợ ậ ơ ở

đó đ m b o ngu n thu c a bên cho thuê Dả ả ồ ủ ưới góc đ bên cho thuê là Nhà nộ ước thì Nhà

nước sẽ đúc rút được nhi u bài h c, kinh nghi m đ đ a ra chính sách, c ch h p lý, sát ề ọ ệ ể ư ơ ế ợ

th c t h n, t o đi u ki n cho bên thuê khai thác c ng bi n ho t đ ng có hi u qu Bên ự ế ơ ạ ề ệ ả ể ạ ộ ệ ả thuê có trách nhi m đ m b o qu n lý, khai thác c s h t ng có hi u qu và liên h ch t ệ ả ả ả ơ ở ạ ầ ệ ả ệ ặ chẽ v i bên thuê đ th c hi n đúng h p đ ng thuê.ớ ể ự ệ ợ ồ

- V i nguyên t c là ngớ ắ ườ ỏ ối b v n đ u t có quy n quy t đ nh phầ ư ề ế ị ương th c qu n lý, khai ứ ả thác KCHT c ng bi n, nên t o đả ể ạ ượ ơc c ch khuy n khích vi c huy đ ng v n xây d ng t ế ế ệ ộ ố ự ừ nhi u ngu n khác nhau, góp ph n gi m nh gánh n ng đ u t c a Nhà nề ồ ầ ả ẹ ặ ầ ư ủ ước

- G n ch t l i ích c a bên thuê KCHT c ng bi n v i các ho t đ ng c a c ng, đòi h i các ắ ặ ợ ủ ả ể ớ ạ ộ ủ ả ỏ nhà khai thác c ng ph i có chi n lả ả ế ược phát tri n s n xu t, kinh doanh năng đ ng, sáng ể ả ấ ộ

t o, phù h p c ch th trạ ợ ơ ế ị ường… đ đ t lãi su t cao nh t, m r ng doanh nghi p, đ ng ể ạ ấ ấ ở ộ ệ ồ

th i th c hi n đ y đ nghĩa v v i Nhà nờ ự ệ ầ ủ ụ ớ ước, góp ph n tăng trầ ưởng n n kinh t qu c dân.ề ế ố

- T o quy n ch đ ng cho bên thuê KCHT c ng bi n trong vi c qu n lý, khai thác và quy t ạ ề ủ ộ ả ể ệ ả ế

đ nh đ u t b sung các h ng m c công trình, thi t b , máy móc, phị ầ ư ổ ạ ụ ế ị ương ti n đ tăng hi uệ ể ệ

qu khai thác lâu dài.ả

- Tách b ch đạ ược công tác qu n lý quy ho ch, phát tri n h th ng c ng bi n v i công tác ả ạ ể ệ ố ả ể ớ

qu n lý khai thác KCHT nh m nâng cao tính chuyên môn hoá trong qu n lý và kinh doanh, ả ằ ả tránh vi c đ u t tràn lan, dàn tr i gây lãng phí ti m năng c a đ t nệ ầ ư ả ề ủ ấ ước

M t v n đ r t quan tr ng, c n thi t th c hi n đ nâng cao năng l c c ng bi n là ng ộ ấ ề ấ ọ ầ ế ự ệ ể ự ả ể ứ

d ng các thành t u khoa h c và công ngh , nh t là công ngh thông tin vào công tác qu n ụ ự ọ ệ ấ ệ ả

lý và khai thác c ng: Trang b các ph n m m t đ ng hoá các quá trình qu n lý và x p d ả ị ầ ề ự ộ ả ế ỡ hàng hoá, đ c bi t là hàng container; xây d ng m ng intranet, internet đ m b o ch t ặ ệ ự ạ ả ả ấ

lượng dòng thông tin trong ho t đ ng d ch v logistics; tham gia Công ạ ộ ị ụ ước FAL 65 “V t o ề ạ

đi u ki n thu n l i trong giao thông hàng h i qu c t (1965)”; tri n khai mã s c ng bi nề ệ ậ ợ ả ố ế ể ố ả ể

nh m t o s th ng nh t v qu n lý nhà nằ ạ ự ố ấ ề ả ước đ i v i h th ng c ng bi n trong ph m vi ố ớ ệ ố ả ể ạ

c nả ước; ti p t c c i cách th t c hành chính c ng bi n, t o đi u ki n thu n l i cho ch ế ụ ả ủ ụ ả ể ạ ề ệ ậ ợ ủ hàng, ch tàu ti t ki m th i gian, gi i phóng tàu nhanh, gi m chi phí v n t i và tăng hi u ủ ế ệ ờ ả ả ậ ả ệ

qu v n đ u t ả ố ầ ư

Khai thác c ng bi n cũng nh th c hi n nh ng nhi m v quan tr ng khác, đòi h i ph i có ả ể ư ự ệ ữ ệ ụ ọ ỏ ả

đ i ngũ cán b qu n lý, kỹ s , công nhân kỹ thu t có trình đ chuyên môn cao Cùng v i ộ ộ ả ư ậ ộ ớ công tác đào t o chuyên môn, nghi p v , v n đ đào t o và nâng cao năng l c qu n lý, khaiạ ệ ụ ấ ề ạ ự ả thác c ng c n đả ầ ược đ t lên v trí hàng đ u Đ i ngũ cán b qu n lý, chuyên môn gi i và h ặ ị ầ ộ ộ ả ỏ ệ

th ng c ng bi n hi n đ i cùng v i c ch chính sách phù h p là nh ng y u t thúc đ y số ả ể ệ ạ ớ ơ ế ợ ữ ế ố ẩ ự phát tri n c a ngành Hàng h i Vi t Nam, đáp ng yêu c u m i khi Vi t Nam là thành viên ể ủ ả ệ ứ ầ ớ ệ

c a WT0.ủ