ghiên cứu giải pháp cải tạo, nâng cấp hệ thống xử lý nước thải một số bệnh viện trên địa bàn tình nghệ an

Các nhóm công ngh chính ..... ra môi tr ng mà không có bi n pháp x lý.

L I C M N

Sau m t th i gian th c hi n, lu n v n t t nghi p th c s c a tác gi v i đ tài

“NGHIÊN C U GI I PHÁP C I T O, NÂNG C P H TH NG X LÝ N C

TH I M T S B NH VI N TRÊN A BÀN T NH NGH AN” đ c hoàn

thành d i s h ng d n c a TS ng Minh H i - B môn C p thoát n c – Khoa

k thu t tài nguyên n c - Tr ng i h c Th y l i Hà N i

Có đ c k t qu nghiên c u nêu trên, ngoài s n l c c g ng c a b n thân, tác gi đã nh n đ c s h ng d n r t t n tình và c th c a TS ng Minh H i Bên c nh đó, tác gi còn nh n đ c s giúp đ c a các th y cô giáo trong B môn

C p thoát n c, Khoa đào t o Sau đ i h c và các b n bè đ ng nghi p S giúp đ

và đ ng viên này đã khích l tác gi r t l n trong quá trình hoàn thành lu n v n

Do ki n th c c a tác gi còn nhi u h n ch và trong đi u ki n nghiên c u còn nhi u thi u th n nên b n lu n v n không tránh kh i nh ng thi u sót Tác gi kính mong đ c các giáo s , ti n s , các chuyên gia và các b n đ ng nghi p đóng góp ý ki n đ b n lu n v n có ch t l ng cao nh t

Tác gi xin đ c bày t lòng bi t n sâu s c t i TS ng Minh H i và các

th y cô giáo đã t n tình giúp đ tác gi hoàn thành đ tài lu n v n t t nghi p này

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình do tôi t tìm tòi, nghiên c u; các s li u trong lu n v n có c s rõ ràng và trung th c và ch a t ng đ c công b trên b t k công trình nghiên c u khoa h c nào

Hà N i, ngày 25 tháng 8 n m 2015

Tác gi lu n v n

Mai V n H nh

M C L C

L I C M N i

L I CAM OAN ii

M C L C iii

DANH T VI T T T v

DANH M C B NG vi

DANH M C HÌNH vii

PH N M U 1

1.Tính c p thi t c a đ tài 1

2.M c tiêu c a đ tài 2

3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2

4 Cách ti p c n và ph ng pháp nghiên c u 2

5 K t qu d ki n đ t đ c 3

CH NG I: T NG QUAN V L NH V C NGHIÊN C U 4

1.1 T ng quan v n c th i b nh vi n 4

1.1.1 c đi m chung c a n c th i b nh vi n 4

1.1.2 Thành ph n, tính ch t c a n c th i b nh vi n 6

1.1.3 c đi m v l u l ng c a n c th i b nh vi n 8

1.2 Các nghiên c u x lý n c th i b nh vi n đã th c hi n trên th gi i 10

1.2.1 Các nhóm công ngh chính 10

1.2.2 Các công ngh đ c áp d ng hi n nay 11

1.3 Các nghiên c u x lý n c th i b nh vi n đã th c hi n Vi t Nam 18

1.3.1 Quy đ nh chung v x lý n c th i b nh vi n 18

1.3.2 X lý n c th i b nh vi n t i Vi t Nam 19

1.3.3 M t s công ngh x lý n c th i b nh vi n đi n hình 20

CH NG II C S D LI U và c s lý thuy t 25

2.1 Thu th p tài li u v n c th i b nh vi n t i các bênh vi n Ngh An 25

2.2 C s lý thuy t v x lý n c th i 30

2.2.1.X lý b ng ph ng pháp c h c 30

2.2.2 C s lý thuy t x lý BOD 33

2.2.3.C s lý thuy t x lý Nit 34

2.2.4.C s lý thuy t x lý Photpho 37

2.2.5 M t s công ngh sinh hoc x lý k t h p N va P 40

2.2.6 Gi i thi u ph n m m ASIM (Activated Sludge Simulation) 43

CH NG III : XU T GI I PHÁP C I T O, NÂNG C P H TH NG X LÝ N C TH I M T S B NH VI N TRÊN A BÀN T NH NGH AN 44

3.1 c đi m c a vùng nghiên c u 44

3.1.1 V trí đ a lý c a t nh Ngh An 44

3.1.2 c đi m v t nhiên c a Ngh An 45

3.1.3 c đi m v xã h i c a t nh Ngh An 46

3.2.Tình hình x lý n c th i b nh vi n ngh an 46

3.2.1 Mô t các c s Y t phát sinh n c th i Y t trên đ a bàn t nh 46

3.2.2 L ng n c th i phát sinh t các c s y t 47

3.2.3 Mô t các công trình x lý n c th i hi n có 47

3.3 Phân tích và so sánh m t s công ngh x lý n c th i Y t 52

3.4 Phân tích và l a ch n công ngh phù h p v i đi u ki n th c t c a khu v c t nh Ngh An 56

3.4.1 C s l a ch n gi i pháp công ngh x lý n c th i 56

3.4.2 L a ch n ch n công ngh phù h p v i đi u ki n th c t c a khu v c t nh Ngh An 57

3.5 xu t ph ng án c i t o, nâng c p h th ng x lý n c th i m t s b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An 57

3.5.1 Quy mô c a m t s b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An 57

3.5.2.Tính toán ph ng án x lý đ xu t t i b nh vi n Y hoc c truy n t nh Ngh An 58

3.6 K t lu n 73

CH NG IV: K T LU N VÀ KI N NGH 75

TÀI LI U THAM KH O 77

DANH T VI T T T

BOD Biochemical Oxygen Demand Nhu c u oxy sinh h c

COD Chemical Oxygen Demand Nhu c u oxy hóa h c

MBBR Moving Bed Biofilm Reactor B l c sinh h c s d ng các giá

th cho vi sinh dính bám đ sinh tr ng và phát tri n

DANH M C B NG

B ng 1.1: M t s vi sinh v t gây b nh theo đ ng n c 6

B ng 1.2: Thành ph n n c th i 7

B ng 1.3: K t qu đánh giá thông s ô nhi m chung cho t ng tuy n 7

B ng 1.4: ánh giá n c th i b nh vi n theo chuyên khoa 8

B ng 1.5: nh m c s d ng n c tính theo gi ng b nh 8

B ng 1.6 Các công ngh x lý n c th i 11

B ng 2.1: Các công trình x lý c h c 30

B ng 2.2: Tóm t t quá trình x lý BOD 33

B ng 3.1: H th ng x lý n c th i c a các b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An 49 B ng 3.2: So sánh u nh c đi m các ph ng án công ngh 52

B ng 3.3: B ng t ng h p công su t h th ng x lý n c th i m t s b nh vi n trên đ a bàn t nh Ngh An 58

B ng 3.4: Ch t l ng n c th i sau khi x lý 59

B ng 3.5: Danh m c các thi t b công ngh trong tr m x lý n c th i 68

DANH M C HÌNH

Hình 1.1: Công ngh l c sinh h c nh gi t (biofilter) 13

Hình 1.2: S đ công ngh bùn ho t tính truy n th ng 14

Hình 1.3: S đ công ngh thi t b x lý h p kh i theo công ngh AAO 15

Hình 1.4 M t c t thi t b XLNT Joukasou c a Nh t s d ng công ngh AAO 17

Hình 1.5 S đ công ngh x lý n c th i trong đi u ki n t nhiên 18

Hình 2.1: Phân lo i song ch n rác 31

Hình 2.2: X lý Nit b ng ph ng pháp sinh h c 37

Hình 2.3: X lý Photspho b ng bùn ho t tính 40

Hình 2.4: Quy trình AAO và Bardenpho x lý k t h p N và P 41

Hình 2.5: Quy trình UTC và VIP x lý k t h p N và P 42

Hình 2.6: Ph n m m mô ph ng quá trình x lý n c th i b ng bùn ho t tính tu n hoàn 43

Hình 3.1: S đ dây truy n công ngh x lý n c th i hi n tr ng 59

Hình 3.2: S đ dây chuy n công ngh x lý n c th i đ xu t 61

Hình 3.3: S đ mô ph ng c m x lý AAO trên ASIM 70

Hình 3.4: Di n bi n NH4+qua các b 71

Hình 3.6: Di n bi n NO2-qua các b 72

Hình 3.7: Di n bi n P qua các b 72

Hình 3.8: MODUL h p kh i có th áp d ng cho XLNT b nh vi n t i Ngh An 74

ra môi tr ng mà không có bi n pháp x lý Tuy nhiên ngay c các b nh vi n có h

th ng x lý n c th i thì nh ng h th ng này đã đ c xây d ng t lâu, công ngh

x lý l c h u, hi u su t th p N c th i sau x lý không đáp ng tiêu chu n x th i

đ c quy đ nh t i QCVN 28:2010/BTNMT – Quy chu n k thu t qu c gia v n c

th i Y t c bi t hàm l ng Nit và Photpho trong n c th i sau x lý cao g p nhi u l n quy đ nh cho phép do các công ngh c đã đ c ng d ng đ u không th c

hi n các quá trình x lý nit và photpho M t khác, cùng v i s phát tri n v quy

mô c a các b nh vi n và c s y t thì l ng n c th i ngày càng gia t ng v t quá công su t thi t k c a tr m x lý Do đó n c th i c a các b nh vi n và c s y t này là m t trong nh ng nguyên nhân gây ô nhi m môi tr ng nghiêm tr ng trong khu v c

Trong nh ng n m g n đây, cùng v i s ti n b xã h i, đ i s ng nhân dân d n

đ c nâng cao, trong đó ch t l ng sóc s c kh e, khám ch a b nh c ng đ c nâng lên rõ r t Kéo theo đó thì l ng ch t th i y t phát sinh c ng ngày càng l n h n và

tr thành ngu n gây ô nhi m môi tr ng n c, không khí, đ t và lây lan b nh t t cho con ng i n u không đ c x lý tri t đ

X lý n c th i và ch t th i y t là m t trong nh ng m c tiêu quan tr ng trong chi n l c b o v môi tr ng c a Vi t Nam

i u 39 Lu t B o v môi tr ng c ng đã nêu rõ: B nh vi n và các c s y t khác ph i th c hi n các yêu c u b o v môi tr ng sau đây :

Có h th ng ho c bi n pháp thu gom, x lý n c th i y t và v n hành

th ng xuyên đ t tiêu chu n môi tr ng

B trí thi t b chuyên d ng đ phân lo i b nh ph m, rác th i y t t i ngu n

Có bi n pháp x lý, tiêu h y b nh ph m, rác th i y t , thu c h t h n s d ng

đ m b o v sinh, tiêu chu n môi tr ng

Có k ho ch trang thi t b phòng ng a, ng phó s c môi tr ng do ch t

th i y t gây ra

Ch t th i r n, n c sinh ho t c a b nh nhân ph i đ c x lý s b lo i b

m m b nh có nguy c lây nhi m tr c khi chuy n v c s x lý, tiêu h y t p trung

Qua kh o sát và nh ng phân tích cho th y nhu c u đ u t h th ng x lý

n c th i hoàn thi n v i công ngh và quy mô phù h p cho các b nh vi n trên đ a bàn T nh Ngh An đ c đ t ra r t c p thi t

2.M c tiêu c a đ tài

xu t công ngh x lý n c th i chung đ i v i các b nh vi n trên đ a bàn

t nh Ngh An,

xu t và tính toán chi ti t công ngh x lý n c th i cho m t b nh vi n

đi n hình trong ph m vi t nh Ngh An

-Ti p c n theo theo quy đ nh 43 c a Th t ng Chính ph v h th ng x lý

có dính máu m , n c lau r a t các phòng thi t b , phòng m , khoa lây, khí thoát

ra t các kho ch a nh t là các kho ch a radium, khí h i t các lò thiêu… Sau đó là các ch t th i t các d ng c y t nh kim tiêm, ng thu c, dao m , l xét nghi m, túi oxy… Cu i cùng là n c th i và n c th i sinh ho t

N c th i phát sinh do quá trình khám ch a b nh có đ c tính là khi ch a phân hu có m u nâu đ , ch a nhi u c n l l ng và có mùi tanh khó ch u N c

th i y t có các ch t r n l l ng, hoá ch t, thu c men, vi khu n, dung môi trong

d c ph m và các ph th i khác N c th i này có tác h i nh sau:

+ N u không đ c x lý đúng m c s gây ô nhi m tr c ti p cho môi tr ng

n c, làm tích t ch t đ c trong các đ ng v t, th c v t thu sinh

+ Các lo i vi sinh và m m b nh trong n c th i có kh n ng gây nhi m b nh trên di n r ng cho ng i và đ ng v t

+ Các lo i d n xu t có trong hóa ch t, d c ph m trong n c th i và gây h i

v lâu dài cho các sinh v t s ng trong n c i v i con ng i khi ti p xúc v i các

ch t này s d b các b nh ngoài da,

N c th i phát sinh t các sinh ho t c a con ng i trong b nh vi n, c ng tin, nhà v sinh… Có đ c tính là khi ch a phân hu có màu đen có ch a nhi u c n l

m a, n c th i theo n c m a ch y tràn có th gây ô nhi m môi, lây lan d ch b nh

Do đó, đ gi t t v n đ v sinh d ch t trong b nh vi n và ng n ch n lan truy n b nh d ch ra khu v c lân c n, nh m đ m b o vi c khám ch a b nh t t cho

b nh nhân c ng nh b o v s c kh e cho ng i dân xung quanh các b nh vi n, c n

đ u t xây d ng m t h th ng x lý n c th i b nh vi n đ t tiêu chu n và không còn kh n ng gây b nh là m t nhu c u b c thi t

1.1.2 Thành ph n, tính ch t c a n c th i b nh vi n

N c th i y t đ c hình thành t các quá trình khám ch a b nh và các ho t

đ ng khác trong b nh vi n, trong n c th i y t ch a các ô nhi m h u c thông qua

tr s BOD5, hàm l ng Nit thông qua các tr s NH4, NOX ,các ch t kh trùng s

d ng trong b nh vi n, các kim lo i n ng và các ch t c ch đ i v i VSV, các vi khu n nh coliform, Salmonella, Shigella, Vibro, các vi khu n gây b nh đ ng

ru t, các lo i ký sinh trùng, , tr ng giun, sán

B ng 1.1: M t s vi sinh v t gây b nh theo đ ng n c

Diphyllobothrium latum B nh giun sán

Taenia saginata B nh giun

Tùy theo đ c thù c a t ng b nh vi n, n c th i b nh vi n còn ch a nhi u

lo i h p ch t hóa h c khác nhau phát sinh t quá trình xét nghi m, thí nghi m ch n đoán b nh, kh trùng, l u tr thu c, hay n c th i có ch a các h p ch t phóng x

t khu v c X-quang

Các ch tiêu ô nhi m trong n c th i c a b nh vi n (d a vào k t qu nghiên

c u c a Vi n Khoa h c và K thu t Môi tr ng) đ c nêu trong b ng 1.2 sau đây

(Ngu n: T ng h p các k t qu phân tích n c th i các b nh vi n khu v c phía B c

t n m 1996 đ n 2007 c a Vi n khoa h c và k thu t môi tr ng (IESE))

có s so sánh gi a các ki u b nh vi n khác nhau ta ph i ti n hành phân chia các b nh vi n theo tuy n và theo chuyên khoa đ đánh giá K t qu đánh giá theo tuy n cho th y n c th i c a b nh vi n tuy n t nh có hàm l ng ch t h u c (th hi n các giá tr BOD5 ,COD , DO) cao h n so v i b nh vi n tuy n trung

T ng

P mg/l

T ngN mg/l

SS mg/l

Nguyên nhân n c th i b nh vi n tuy n t nh có hàm l ng ch t ô nhi m cao h n tuy n trung ng và tuy n ngành do l ng n c s d ng tính cho 1 gi ng

b nh th p nên n ng đ ch t ô nhi m cao h n so v i các tuy n khác

B ng 1.4: ánh giá n c th i b nh vi n theo chuyên khoa

Chuyên khoa PH BOD 5

mg/l

COD mg/l

T ng

P mg/l

T ngN mg/l

SS mg/l

a khoa 6,91 147,56 201,4 1,57 17,24 37,96

Lao 6,72 143,23 207,25 1,15 16,06 22,23

Ph s n 7,21 167,00 221,90 0,99 13,19 51,25

(Ngu n: Vi n Y h c lao đ ng và MT- B y t và Trung tâm CTC)

Nhìn chung hàm l ng ch t ô nhi m không có s khác bi t l n khi phân chia các b nh vi n theo chuyên khoa Các thông s ô nhi m không có n ng đ đáng k

(Ngu n: Trung tâm t v n chuy n giao công ngh n c s ch và môi tr ng)

Ph n l n l ng n c th i sau s d ng đ u x vào h th ng thoát n c

L ng n c th c t th i ra tính cho m t gi ng b nh trong m t ngày đêm v t tiêu chu n c a các n c c, Nga, M và l n h n r t nhi u so v i các tiêu chu n Vi t

Nam Tiêu chu n dùng n c c a m t s b nh vi n do Chính Ph Th y i n tài tr xây d ng nh b nh vi n Uông Bí là 2.500 l/gi ng b nh.ngày đêm, Vi n b o v s c

kh e tr em là 1.700l/gi ng b nh.ngày đêm, c a các b nh vi n quân đ i và công

an kho ng 1.000l/gi ng b nh.ngày đêm Do đ c đi m ch a b nh và nghiên c u khác nhau, tiêu chu n n c c p c a các b nh vi n là r t khác nhau Nhìn chung, đ i

v i các b nh vi n đa khoa c p t nh, tiêu chu n c p n c m c 600-800l/ gi ng

b nh.ngày đêm

i v i các b nh vi n chuyên khoa ho c các b nh vi n trung ng, l ng

n c s d ng t ng đ i cao (đ n 1.000l/gi ng.ngày đêm) do n c s d ng cho c

m c đích nghiên c u đào t o T i các b nh vi n chuyên khoa, t l s bác s và nhân viên ph c v trên m t gi ng b nh t ng đ i cao (1,2-1,4) S b nh nhân đi u tr

n i trú c ng l n h n s gi ng b nh theo thi t k r t nhi u Ngoài ra còn m t nguyên nhân khác làm cho l ng n c th i t ng là t n th t do thi u ý th c c a

ng i nhà b nh nhân khi s d ng khu v sinh ho c vòi n c công c ng

Theo tính toán c a B môn C p thoát n c- môi tr ng n c c a tr ng i

H c Xây D ng Hà N i, d a trên c s kh o sát m t s b nh vi n, thì nhu c u s

Nh v y n c ta, theo các nghiên c u thì tiêu chu n th i n c b nh vi n

t 600-1000 l/gi ng b nh.ngày đêm ph thu c vào các lo i và các c p b nh vi n

Ph n l n các b nh vi n, phòng khám, c s đi u tr … đ u n m các khu đô th

ây là n i t p trung đông ng i, có l ng n c tiêu th l n Do đó, có th th y

n c th i b nh vi n là m t d ng c a n c th i sinh ho t đô th Trong n c th i

ch a ch y u các ch t h u c và ch t ô nhi m ngu n g c sinh ho t c a con ng i Tuy nhiên, do n c s d ng trong quá trình ch a b nh và ch m sóc b nh nhân nên

v m t v sinh và d ch t h c, trong n c th i b nh vi n ch a nhi u vi khu n gây

b nh và d lây lan

1.2 Các nghiên c u x lý n c th i b nh vi n đã th c hi n trên th gi i

Công ngh XLNT ph bi n hi n nay trên th gi i v n là công ngh bùn ho t

tính, l c sinh h c, l c sinh h c ng p n c nhi u b c v i l p đ m vi sinh ng p n c

M t s n c kém phát tri n Châu Phi và Châu Á hi n đang áp d ng công ngh chi phí th p Dewats: B t ho i nhi u b c k t h p các ng n đ m vi sinh y m khí ng p n c, ho c bãi l c ng m có tr ng cây Tuy nhiên, gi i pháp này th ng yêu c u di n tích đ t s d ng t ng đ i l n và th ng b phát sinh mùi t tr m x

lý

1.2.1 Các nhóm công ngh chính

B t bu c áp d ng cho các b nh vi n đa khoa v i s gi ng l n, m t đ b nh nhân khám ch a b nh cao, c ng nh các B nh vi n v i nhi u khoa chuyên ngành

nh lao ph i, các khoa lây nhi m, ch y th n nhân t o, chi u ch p X-quang v i phim

t, chi u x ung b u n c th i ch a nhi u kim lo i n ng và các ch t gây đ c

ho c c ch đ i v i vi sinh v t ó là các quá trình c h c (l ng cát, tách rác, đi u

hoà, l ng s b ), hoá h c và hóa lý (đi u ch nh pH, keo t tách kim lo i n ng, tách

c n, oxy hoá s b n c th i )

X lý c h c nh l ng cát, tách rác, đi u hoà và l ng s b là các quá trình

b t bu c v i t t c các h thông x lý n c th i B nh vi n

Hi n nay ng i ta th ng x lý b ng hai lo i công trình là H sinh h c và Bãi l c ng p n c k t h p tr ng cây (Constructed Wetland) Công ngh này có u

đi m là chi phí đ u t th p nh ng không th x lý đ c n c th i có đ ô nhi m cao và c n di n tích xây d ng r t l n đ ng th i phát sinh mùi hôi th i

 Nhóm công ngh x lý sinh h c n c th i b ng bùn ho t tính (vi sinh v t sinh tr ng l l ng)

Công ngh Aerotank đ c th c hi n Anh t n m 1914, đây là công ngh

x lý n c th i đ c ng d ng r ng rãi nh t Trong quá trình phát tri n công ngh này đã đ c phát tri n thành nhi u công ngh x lý khác nhau d a trên nguyên lý này nh b Aerotank t i tr ng cao, Aerotank làm thoáng kéo dài, Aerotank k t h p quá trình x lý thi u khí (Anoxic) đ t ng hi u qu x lý Nit , Photpho, SBR…

 Nhóm công ngh x lý n c th i b ng màng sinh h c (vi sinh v t hi u khí

ho c y m khí sinh tr ng dính bám trên giá th )

Quy trình công ngh x lý n c th i c a nhóm công ngh màng sinh h c, x

lý BOD và Amoni v i giá th vi sinh dính bám ng p n c Ph n l n các công trình này đ u ho t đ ng theo nguyên t c AAO ho c AO và các quá trình x lý n c th i

Là công ngh tiên ti n trên th gi i và t i

Vi t Nam, áp d ng cho các công trình có quy mô nh , v a và l n Hi u qu x lý

STT Công ngh c đi m công

đi u ki n t nhiên

Áp d ng v i các công trình x lý quy mô

S đ n nguyên b l c không d i 2 và không quá 8, t t c đ u ho t đ ng Tính toán máng phân ph i và tháo n c c a b l c sinh h c theo l u l ng l n

nh t C n có thi t b đ x c n và đ r a đáy b l c sinh h c khi c n thi t Hàm

l ng BOD5 trong n c th i đ a vào b l c sinh h c không l n h n 200mg/l N u

n c th i có BOD5 l n h n 200 mg/l thì ph i tu n hoàn n c Khi thi t k b l c sinh h c thông gió t nhiên l y chi u cao làm vi c H l y 1,5 – 2m, t i tr ng thu l c

q l y 1 – 3 m3/m3 v t li u/ ngày

Hình 1.1: Công ngh l c sinh h c nh gi t (biofilter)

c đi m:

- Không c n b m h i l u bùn;

- Không c n máy th i khí;

- Gây mùi, nh h ng đ n m quan

1.2.2.2 Công ngh Bùn ho t tính truy n th ng (Aerotank)

Công ngh Bùn ho t tính truy n th ng th ng đ c s d ng trong l nh v c

x lý n c th i đô th Công ngh này đã đ c ng d ng nhi u n i trên th gi i và

t i Vi t Nam S đ dây chuy n công ngh đ c th hi n trong hình 1.2:

Hình 1.2: S đ công ngh bùn ho t tính truy n th ng

Tác nhân đ x lý n c th i là bùn ho t tính Trong quá trình này, các lo i

vi khu n hi u khí tích t thành các bông bùn (sinh tr ng l l ng) s h p th các

ch t h u c và s d ng oxy đ c bão hòa trong n c đ oxy hóa ch t h u c Các thông s công ngh c b n c a b aerotank là li u l ng bùn ho t tính phù h p v i

t i l ng h u c tính theo BOD (th ng g i là đ i l ng F /M) và l ng không khí

c p cho quá trình

Công ngh bùn ho t tính truy n th ng có u đi m là hi u qu x lý cao, tuy nhiên kh i tích công trình t ng đ i l n, qu n lý v n hành th ng t ng đ i khó

kh n và yêu c u nhân l c v n hành ph i có trình đ k thu t nh t đ nh

1.2.2.3 Thi t b x lý sinh h c n c th i trong thi t b h p kh i theo công ngh AAO

Thi t b h p kh i theo công ngh AAO là thi t b h p kh i đúc s n r t thích

h p cho x lý n c th i b nh vi n Trong thi t b , n c th i đ c x lý qua nhi u

b c k khí, hi u khí và thi u khí k t h p nên đ t hi u su t x lý r t cao S đ nguyên lý ho t đ ng c a h th ng đ c th hi n trong hình 1.3:

Hình 1.3: S đ công ngh thi t b x lý h p kh i theo công ngh AAO

N c th i c a c s y t đ c thu gom t p trung b i h th ng thu gom n c

th i c s y t Sau đó đ c đ a qua b tách rác, c n cát h p kh i v i b đi u hòa

B tách rác, c n g m 02 ng n, có ch c n ng ch n rác to và l ng s b các ch t r n trong n c th i

N c th i sau khi đ c l ng cát và tách rác đ a qua b đi u hòa T i b đi u hòa có h th ng ng phun khí có tác d ng hòa tr n n c th i c , m i và n c tu n hoàn nh m n đ nh l u l ng và n ng đ n c th i tr c khi đ a sang công trình

x lý phía sau

N c th i đ c d n sang h th ng x lý sinh h c n c th i h p kh i theo công ngh AAO Ng n đ u có h th ng s c khí và v t li u đ m vi sinh l u đ ng Moving Bed V t li u đ m vi sinh l u đ ng là n i các vi khu n trú ng , phát tri n

và tiêu th các ch t h u c , gi m n ng đ ch t b n trong n c th i

Sau khi đ c x lý trong b hi u khí có v t li u đ m vi sinh l u đ ng, dòng

n c th i đ c d n sang ng n l c Ng n l c có ch a các v t li u l c tr n, có tác

d ng gi l i h u h t c n và bùn ho t tính d sau quá trình x lý hi u khí N c th i

sau ng n l c đã có các ch tiêu nh BOD, hàm l ng c n, đ m b o tiêu chu n, ch

- B đi u hòa: nh m n đ nh l u l ng và n ng đ n c th i, khi l ng n c th i

đ c b m vào khoang đ m vi sinh l u đ ng b ng b m chìm, m c t i n c đ c thi t đ nh cân b ng và l ng n c qua b m c ng đ u đ n

- Khoang ch a v t li u đ m vi sinh l u đ ng: luôn đ c th i khí, các đ m vi sinh

v t luôn di đ ng Các ch t h u c trong n c đ c các vi sinh v t bám trên các đ m sinh v t h p thu, nit rat hóa

- Khoang l c: các ch t r n đ c l c b i các v t th l c, thông qua các v t th l c

v i b m t tr n nh n, b ph n l c đ c thi t k đ có th r a ng c 1 cách d dàng

- Khoang n c đã qua x lý: t m th i l u l i n c đã qua x lý đ ng th i tách b

toàn b s c n còn l i

- B l ng, ch a bùn: th tích yêu c u là có th ch a đ c l ng bùn tích t trong vòng 14-30 ngày (t l chuy n đ i bùn c a BOD lo i b là 80%, n ng đ bùn l ng 2%) Dung d ch keo t đ c b m vào khoang đi u ti t l u l ng Bùn t khoang

ch a v t li u l c s đ c chuy n t i và tích t t i khoang l ng, ch a bùn Khoang

l ng bùn và khoang ch a bùn đ c tách riêng

- Ng n l ng bùn: bùn đ c l ng trong vòng 2 ngày (48 ti ng) (t l chuy n đ i bùn

c a BOD lo i b là 80%, n ng đ bùn l ng 2%) ( sâu yêu c u 1500 đ n 3000 mm)

- Khoang ch a bùn: th tích yêu c u ch a đ c l ng bùn chuy n t khoang l ng bùn sang trong vòng 7 ngày (n ng đ bùn chuy n 2%) Tr c khi h th ng r a

ng c t ho t đ ng, s bùn tích t s đ c chuy n t khoang l ng bùn sang khoang

ch a bùn

- Khoang kh trùng: n c sau khi đ c x lý s đ c kh trùng b ng hoá ch t

kh trùng Lo i hoá ch t kh trùng đ c s d ng là hoá ch t NaOCl lo i viên đ c

đ t trong thi t b đ ng hoá ch t giúp hoá ch t không b t c ngh n

- Khoang b m thoát n c: N c sau khi x lý đ t tiêu chu n s đ c d n vào

khoang ch a n c th i và th i ra ngoài môi tr ng

Hình 1.4 M t c t thi t b XLNT Joukasou c a Nh t s d ng công ngh AAO

1.2.2.4 Công ngh x lý sinh h c trong đi u ki n t nhiên

Ph ng pháp x lý n c th i b ng công ngh sinh h c trong đi u ki n t nhiên là m t trong nh ng ph ng pháp x lý n c th i truy n th ng cho hi u qu

t ng đ i cao v i chi phí qu n lý th p Công ngh này s d ng các quá trình x lý lên men k khí và hi u khí trong đi u ki n t nhiên mà không có các quá trình cung

c p khí c ng b c Khí đ c c p cho các h vi sinh v t trong h th ng x lý thông qua quá trình làm thoáng t nhiên trong các h sinh h c (biological lake) c ng nh các bãi l c ng m tr ng cây (Wetland)

c bi t v i công ngh x lý k khí b ng b t ho i c i ti n có vách ng n

m ng dòng h ng lên (BASTAF) giúp nâng cao hi u su t quá trình x lý S đ công ngh đ c th hi n trong hình 1.5

Hình 1.5 S đ công ngh x lý n c th i trong đi u ki n t nhiên

Bãi l c ng p n c đ x lý n c th i g m hai d ng: ng p n c b m t và

ng p n c phía d i (bãi l c ng m), th ng áp d ng đ i v i vùng đ t cát pha và sét

nh đ x lý sinh h c hoàn toàn n c th i sau khi đã đ c l ng s b Các bãi l c

ng p n c th ng đ c tr ng cây phía trên nên th ng đ c g i t t là bãi l c tr ng cây

Do yêu c u v di n tích đ t, đ xây d ng tr m x lý n c th i theo công ngh này là r t l n, hi u qu x lý ph thu c ph n nhi u vào kinh nghi m c a ng i

v n hành Do v y, công ngh này không phù h p v i đi u ki n c a các c s y t

1.3 Các nghiên c u x lý n c th i b nh vi n đã th c hi n Vi t Nam

1.3.1 Quy đ nh chung v x lý n c th i b nh vi n

Theo qui ch Qu n lý ch t th i y t đ c ban hành kèm theo quy t đ nh s 43/2007/Q -BYT c a b tr ng B y t ra ngày 30 tháng 11 n m 2007, ch ng IX, quy đ nh m t s v n đ v x lý n c th i b nh vi n nh sau

- Công ngh x lý n c th i b nh vi n ph i đáp ng các tiêu chu n môi

tr ng, ph i phù h p v i các đi u ki n đ a hình, kinh phí đ u t , chi phí v n hành

Nhìn chung Vi t Nam, vi c s d ng các ph ng pháp sinh h c, d a vào

kh n ng t phân h y c a vi sinh v t đ c áp d ng nhi u trong x lý n c th i

N c th i b nh vi n sau khi th i ra vào h th ng thu gom, ch y v h th ng

x lý chung T i đây, sau khi đã qua song ch n rác đ c x lý qua 3 giai đo n:

o Giai đo n 1: x lý s b : ti n hành kh trùng di t vi khu n gây b nh d ch (các bi n pháp hoá h c ho c v t lý): làm trong n c th i b ng ph ng pháp c h c

đ lo i c n và các ch t r n l n ây là m c đ b t bu c đ i v i t t c các dây chuy n công ngh XLNT Hàm l ng c n l l ng trong n c th i sau khi x lý giai đo n này ph i bé h n 150 mg/l n u n c th i đ c x lý sinh h c ti p t c ho c

bé h n các quy đ nh

o Giai đo n 2: x lý sinh h c: tách các ch t h u c trong n c th i (bi n pháp sinh h c): Giai đo n x lý này đ c xác đ nh d a vào m c đích s d ng

o Giai đo n 3: giai đo n x lý tri t đ kh các ch t dinh d ng (N – P ) và kh trùng n c th i (các bi n pháp sinh h c, hoá h c, ho c hoá lý)

Sau ba giai đo n là x n c th i ra ngu n và t ng c ng quá trình t làm s ch c a ngu n n c

Công ngh này đ c Trung tâm CTC thi t k xây d ng t n m 1997 t i

B nh vi n V-69 thu c B t l nh l ng Ch t ch H Chí Minh (Vi n nghiên c u và

b o qu n thi th Bác H ) T đó đ n nay V-69 đ c phát tri n và hoàn thi n nhi u

su t 120 - 150 m3/ngày đêm (trung bình 20 gi ), đ c ng d ng đ x lý các ngu n

n c th i có ô nhi m h u c và nit Các thông s n c th i đ u vào: BOD5/COD ³ 0,5, BOD £ 350 mg/l, n ng đ các đ c t có h i cho các quá trình x lý b ng vi sinh

đ t m c cho phép

1.3.3.3 H th ng x lý n c th i trung tâm Y t qu n 2

H th ng x lý n c th i này đ c thi t k v i công su t 60 m3/ngày đêm

Tiêu chu n th i sau x lý đ t TCVN 5945-1995 lo i A Công trình này đ c xây

d ng tr c n m 2000

N c th i b nh vi n Song ch n rác

1.3.3.4 H th ng x lý n c th i b nh vi n Gia nh

H th ng x lý n c th i b nh vi n nhân dân gia đ nh đ c thi t k v i công su t

150 m3/ngày đêm, tiêu chu n x th i TCVN 5945-1995 lo i A

1.3.3.5 H th ng x lý n c th i Trung tâm y t D An – Bình D ng

H th ng x lý n c th i Trung Tâm Y T Huy n D An – Bình D ng đ c thi t

k v i công su t 60 m3/ngày đêm, tiêu chu n x th i TCVN 6772-2000, m c I

N c th i b nh vi n Song ch n rác

1.3.3.6 H th ng x lý n c th i b nh vi n Nhi t i TP HCM

N c th i b nh vi n Thi t b l c rác

CH NG II C S D LI U VÀ C S LÝ THUY T

2.1 Thu th p tài li u v n c th i b nh vi n t i các bênh vi n Ngh An

Thu th p các tài li u liên quan v v n đ x lý n c th i c a các b nh vi n tuy n huy n trên đ a bàn t nh Ngh An, c th là 10 b nh vi n, g m có:

1 B nh vi n S n Nhi Ngh An

2 B nh vi n Tâm Th n T nh Ngh An

3 B nh vi n Y h c C truy n T nh Ngh An

4 B nh vi n N i ti t T nh Ngh An

5 B nh vi n đa khoa huy n Nam àn

6 B nh vi n đa khoa huy n Qu H p

7 B nh vi n đa khoa huy n Qu Châu

8 B nh vi n đa khoa huy n H ng Nguyên

9 B nh vi n đa khoa huy n T ng D ng

10 B nh vi n đa khoa huy n K S n

Theo đ nh k m i n m m t l n, S tài nguyên và môi tr ng t nh Ngh An s

Qua đó đánh giá hi n tr ng x lý n c th i c a các b nh vi n trên đ đ a ra

ph ng án x lý n c th i hi u qu nh t cho các b nh vi n Chi ti t thông s n c

th i có trong ph l c 1

S li u t ng h p v ch t l ng n c th i đ c th hi n qua các bi u đ sau:

Bi u đ so sánh đ pH c a 10 B nh vi n

Bi u đ so sánh nhu c u oxy hóa h c COD c a 10 B nh vi n (mg/l)

Bi u đ so sánh nhu c u oxy sinh h c BOD5 c a 10 B nh vi n (mg/l)

Bi u đ so sánh hàm l ng sunfua c a 10 B nh vi n (mg/l)

Bi u đ so sánh hàm l ng Nito c a 10 B nh vi n (mg/l)

Bi u đ so sánh hàm l ng photpho c a 10 B nh vi n (mg/l)

2.2 C s lý thuy t v x lý n c th i

2.2.1.X lý b ng ph ng pháp c h c

tách các h t l l ng ra kh i n c th i, th ng ng i ta s d ng các quá trình thu c Vi c l a ch n ph ng pháp x lý tu thu c vào kích th c h t, tính

ch t hoá lý, n ng đ h t l l ng, l u l ng n c th i và m c đ làm s ch c n thi t

Ph ng pháp x lý c h c có th lo i b đ c đ n 60% các t p ch t không hoà tan có trong n c th i và gi m BOD đ n 30% t ng hi u su t c a các công trình x lý c h c có th dùng bi n pháp làm thoáng s b … Hi u qu x lý có th lên t i 75% ch t l l ng và 40% ÷ 50% BOD

Quá trình x lý c h c hay còn g i là quá trình ti n x lý th ng đ c áp

d ng giai đo n đ u c a qui trình x lý Tùy vào kích th c, tính ch t hóa lí, hàm

B đi u hòa i u hòa l u l ng và n ng đ (t i tr ng BOD, SS)

Khu y tr n Khu y tr n hóa ch t và ch t khí v i n c th i, gi c n

L c Tách các h t c n cịn l i sau x lý sinh h c, hĩa h c

cĩ th phân bi t thành song ch n rác và l i ch n rác Song ch n rác c ng cĩ th đ t

-Nhóm song chắn rác