HISTAMIN VÀ THUỐC KHÁNG SINH HISTAMIN

Lympho bào T TB giết tự nhiên Lympho bào B Tương bào Đại thực bào Bạch cầu hạt Bạch cầu đơn nhân Tiểu cầu Tế bào gốc đa năng Tế bào gốc dòng tủy Hồng cầu Tuyến giáp... Các giai đoạn của

HISTAMIN VÀ THUỐC KHÁNG HISTAMIN

HỆ THỐNG MIỄN DỊCH

Lympho bào

T

TB giết tự nhiên

Lympho bào B Tương bào

Đại thực bào

Bạch cầu hạt

Bạch cầu đơn nhân

Tiểu cầu

Tế bào gốc

đa năng

Tế bào gốc dòng tủy

Hồng cầu

Tuyến giáp

Các giai đoạn của phản ứng dị ứng

Dị nguyên

Tế bào trình dị nguyên

Tế bào T Tế bào B

IgE

Tế bào mast (dưỡng bào)

Phóng thích chất hóa học trung gian

Đáp ứng sinh lý

Tương bào

Kháng nguyên gắn vào IgE trên

bề mặt dưỡng bào hay bạch cầu ưa base ⇒ phóng thích histamine, leucotrien

Hen, sổ mũi mùa, mề đay, shock phản vệ

II IgM, IgG 5 - 8 giờ

Kháng thể gắn lên kháng nguyên trên bề mặt tế bào, mô

⇒ ly giải tế bào qua đại thực bào, diệt bào

Phản ứng dị ứng thuốc, truyền khác nhóm máu A,B

III IgG 2 - 8 giờ

Kháng nguyên hòa tan kết hợp với kháng thể tạo phức hợp không tan trong mạch hay mô ⇒

viêm mạch máu, tổn thương mô

Viêm khớp thấp, viêm cầu thận

IV Tế bào T 24 - 72 giờ Lympho T nhìn nhận kháng nguyên ⇒ phóng thích cytokin Thải mô ghép, viêm da tiếp xúc

Tổng hợp và dự trữ histamin

PHÂN BỐ CỦA HISTAMIN

Phân bố của histamin

Phổi

Niêm mạc tiêu hóa

Mạch máu

NGUYÊN NHÂN GÂY PHÓNG THÍCH HISTAMIN

Co thắt phế quản

Giãn mạch

Tăng thấm thành mạch

Thụ thể H2Thụ thể H1

Kháng H2Kháng H1

Tăng nhu động ruột

Kích thích

thần kinh

BIỂU HIỆN BỆNH LÝ CỦA

SỰ PHÓNG THÍCH HISTAMIN

Phản ứng toàn thân shock phản vệ

Thuật ngữ

Kháng histamin

Kháng dị ứng

Kháng histamin H1

Cơ chế tác động của thuốc kháng histamin

Cạnh tranh tại receptor

Kháng histamin H1

Thế hệ 3

Levocetirizine Desloratadine Fexofenadine Tecasmizol

Hydroxyzin Cyclizin Meclizin (Meclozin) Cinnarizin

Flunarizin Promethazin Cyproheptadin Phenindamin

Tác động dược lý

Cơ trơn, Tính thấm mao mạch

Thần kinh trung ương (promethazin, diphenhydramin…) Kháng cholinergic (diphenhydramin, dimenhydrinat…) Kháng serotonin (cyproheptadin)

Chẹn kênh calci (flunarizin, cyproheptadin …)

CHỈ ĐỊNH CỦA THUỐC KHÁNG HISTAMIN

Ứng dụng trong điều trị

Dị ứng

Viêm mũi Viêm kết mạc Viêm da

Côn trùng đốt

Mề đay Ho

Chống nôn, say tàu xe

Tác dụng phụ (chủ yếu ghi nhận trên thuốc thế hệ 1)

Khô miệng

Són tiểu Rối loạn tiêu hóa

Tăng thèm ăn

Buồn ngủ, ngầy ngật

Các thuốc kháng histamin không nên phối hợp

Thuốc an thần, rượu

Atropin và các thuốc có tính chất tương tự atropin

IMAO

Tóm lược

Thuốc cạnh tranh thụ thể histamin H1

Các thế hệ khác nhau về độ chọn lọc, chỉ định, tác dụng phụ và

cách dùng

?

CÂU HỎI ÔN TẬP

1 Histamin gây ra những phản ứng gì trên cơ thể?

2 Cơ chế tác động của thuốc kháng histamin?

3 Chỉ định chính của thuốc kháng histamin?

4 Vì sao thuốc kháng histamin thế hệ cũ gây buồn ngủ?

5 Kể 3 thuốc kháng histamin gây buồn ngủ.

6 Kể 3 thuốc kháng histamin không gây buồn ngủ.

7 Kể 3 thuốc kháng histamin dùng trong say tàu xe.

Receptor của histamin

Giãn động mạch Tăng thấm thành mạch

Co thắt cơ trơnKích thích thần kinh cảm giác

Dẫn truyền thần kinh

Tăng co thắt, giảm dẫn

truyền cơ tim Tiết acid dịch vịDẫn truyền thần kinh

Dẫn truyền thần kinh

Phản ứng viêm

Thế hệ 1

Chlorpheniramine

Cyclizine

Diphenhydramine Dimenhydrinate

Doxepin Doxylamine Hydroxyzine Meclizine

Promethazine

Gây buồn

ngủ mạnh

Chống say tàu xe

KHÁNG DỊ ỨNG, TIỀN MÊ, SAY TÀU XE

KHÁNG DỊ ỨNG

Chống nôn, say tàu xe

Ứng dụng trong điều trị

Mất ngủ

An thần trước phẫu thuật

Chán ăn