Bài giảng Công nghệ 10 bài 38: Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vác xin và thuốc kháng sinh

Tuyển tập những bài giảng được thiết kế sinh động, rỏ ràng và sinh động, nội dung đầy đủ về bài học Ứng dụng công nghệ sinh học trong sản xuất vác xin và thuốc kháng sinh, mời bạn đọc cùng tham khảo. Qua đây giáo viên có nhiều cơ hội tham khảo và học hỏi kinh nghiệm từ những bài giảng của các đồng nghiệp. Giúp học sinh hiểu được cơ sở khoa học và ứng dụng công nghệ gen trong sản xuất vacxin và thuốc kháng sinh. Ham hiểu biết, hình thành ý tưởng và ước mơ vươn lên trong lĩnh vực khoa học công nghệ.

Bài 37: MỘT SỐ LOẠI VĂCXIN VÀ

THUỐC THƯỜNG DÙNG

ĐỂ PHÒNG VÀ CHỮA BỆNH

CHO VẬT NUÔI Bài 38: ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ

SINH HỌC TRONG SẢN XUẤT VĂCXIN VÀ

THUỐC KHÁNG SINH

Vaccin phó thương hàn

Quan sát một số hình ảnh sau:

Vaccin toxiodl

Vaccin dịch tả

Một số loại thuốc kháng sinh

Kháng sinh từ nấm

Những loại văcxin và thuốc kháng sinh trên dùng để làm gì?

• Dùng để phòng và chữa bệnh cho vật nuôi

?

 Giới thiệu bài học:

Vắc xin và thuốc kháng sinh là những chế

phẩm sinh học rất quan trọng có vai trò rất lớn

trong việc phòng chống bệnh cho vật nuôi Vậy đặc điểm, vai trò, tác dụng, cách bảo quản, sử

dụng vắc xin và thuốc kháng sinh thế nào? Để sản xuất vắc xin và thuốc kháng sinh với số lượng lớn trong thời gian ngắn cần ứng dụng phương pháp nào? Cơ sở khoa học của phương pháp ấy là gì?

Đó chính là nội dung mà chúng ta sẽ tìm hiểu qua

2 bài học hôm nay

I VẮC XIN

1 Khái niệm

Văcxin được chế tạo từ nguyên liệu nào?

• Từ các vi sinh vật gây bệnh như vi khuẩn, vi rút Văcxin có tác dụng gì?

• Là chất có khả năng kháng nguyên, khi đưa vào

cơ thể vật nuôi gây xuất hiện kháng thể chống lại một bệnh nhất định tức là tạo ra miễn dịch chủ động chống lại một bệnh nào đó

?

?

Mục đích tiêm văcxin là để phòng bệnh hay trị bệnh cho vật nuôi?

Vắc xin là gì?

 Văc xin là những chế phẩm sinh học được chế tạo từ các vi sinh vật gây bệnh (vi khuẩn, vi

rút) để đưa vào cơ thể vật nuôi nhằm kích

thích cơ thể tạo ra kháng thể có khả năng

chống lại chính loại mầm bệnh đó

?

2 Đặc điểm của các loại văc xin thường dùng

hoạt và văcxin nhược độc?

- Điều kiện bảo

Bảo quản văcxin như thế nào là tốt nhất?

• Nơi nhiệt độ thấp 20 – 80C, không để

ánh sáng mặt trời chiếu vào

Khi tiêm văcxin phải chú ý tránh những việc gì?

• Không tiêu độc bằng hóa chất để vô trùng dụng cụ tiêm và chỗ tiêm, không dùng

thuốc kháng sinh cùng thời gian với vắc

xin vì thuốc kháng sinh sẽ làm giảm giá trị hiệu lực của vắc xin

?

?

Hiện nay đã có các loại vắc xin để phòng

những bệnh gì cho vật nuôi?

• Hiện nay đã có văc xin phòng bệnh tụ huyết

trùng cho trâu, bò, lợn, gia cầm; văc xin phòng bệnh phó thương hàn cho lợn con; văc xin

phòng bệnh tụ huyết trùng và bệnh đóng dấu cho lợn; văc xin phòng bệnh nhiệt thán cho

trâu, bò; văc xin Laxôta, Niu cát xơn phòng

bệnh Niu cát xơn cho gà; văc xin Gumbôrô

phòng bệnh Gumbôrô cho gà

?

trùng cho lợn phải dùng văc xin tụ huyết trùng lợn, không được dùng văc xin tụ

huyết trùng trâu, bò để tiêm cho lợn

?

Hình ảnh một số loại Văcxin

Hình ảnh một số loại Văcxin

Hình ảnh một số loại Văcxin

II THUỐC KHÁNG SINH

• Bệnh do vi rút gây ra không dùng kháng sinh

để điều trị

?

?

2 Một số đặc điểm và nguyên tắc sử

dụng thuốc kháng sinh

 Chỉ có tác dụng khi điều trị đúng bệnh do mỗi loại kháng sinh có tác dụng với một số loại mầm bệnh

nhất định

 Kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn gây bệnh nhưng

đồng thời cũng phá hoại sự cân bắng sinh học của tập đoàn vi sinh vật trong đường tiêu hóa, tạo điều kiện phát sinh các bệnh khác

 Sử dụng kháng sinh không đúng liều lượng trong thời gian dài dễ làm cho vi khuẩn biến đổi, trở nên

kháng thuốc, rất khó điều trị khỏi bệnh

?

Khi sử dụng kháng sinh cần chú ý những điểm gì?  Sử dụng kháng sinh phải đúng liều lượng chỉ

định với từng loại vật nuôi

 Dùng kháng sinh sớm, đủ liều khi đã được bác sĩ thú y chỉ định

 Nếu dùng kháng sinh không đủ liều, thời gian dài

sẽ làm cho mầm bệnh kháng thuốc rất khó điều trị

 Phải ngừng dùng thuốc trước khi mổ thịt vật nuôi

từ 7-10 ngày để khỏi độc hại cho người sử dụng sản phẩm

?

Có thể sử dụng kháng sinh với liều lượng thấp để phòng bệnh cho vật nuôi, theo

em điều đó đúng hay sai? Vì sao?

• Sai, vì dùng kháng sinh liều thấp không diệt được mầm bệnh mà làm cho mầm

bệnh kháng thuốc càng khó điều trị hơn

?

3 Một số thuốc kháng sinh thường

dùng trong chăn nuôi và thủy sản

Hãy kể tên 1 số loại kháng sinh thường dùng?

Hình ảnh 1 số loại thuốc kháng sinh

III CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG SẢN XUẤT VĂC XIN VÀ

THUỐC KHÁNG SINH

Công nghệ sinh học là gì?

• Là kĩ thuật sử dụng các đối tượng sống, các

quá trình sinh học trong cơ thể sống để sản

xuất ra những sản phẩm sinh học trên quy mô công nghiệp

?

Cơ sở khoa học của công nghệ gen trong sản xuất văcxin và thuốc kháng sinh là gì?

 Công nghệ gen là kĩ thuật cấy ghép 1 đoạn gen cần thiết từ phân tử ADN này sang phân

tử ADN khác

?

Hãy nêu tóm tắt các bước của quy trình kĩ

thuật cấy gen?

 Các bước của quy trình kĩ thuật:

+ B1: Cắt 1 đoạn gen cần thiết trên ADN

+ B2: Ghép đoạn gen trên AND vừa cắt với

phân tử ADN của thể truyền hay có tên khác là plasmit, tạo ADN tái tổ hợp

+ B3: Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận

đó là tế bào vi khuẩn (thường dùng là vi khuẩn đường ruột E.coli) tạo điều kiện cho gen đã

ghép có điều kiện hoạt động

+ B4: Tách, chiết tinh chế để lấy các sản phẩm cần thiết

?

Thế nào là AND tái tổ hợp?

• Là ADN được nối ghép với một đoạn gen cần thiết của 1 phân tử ADN khác

ADN tái tổ hợp được đưa vào tế bào chủ nhằm mục đích gì?

• Tế bào chủ nhân lên sẽ tăng các phân tử ADN tái tổ hợp  Đoạn gen cần thiết

cũng được tăng lên nhanh chóng

?

?

IV ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG SẢN XUẤT VĂC XIN

Văc xin được sản xuất bằng công nghệ tái tổ

hợp gen được gọi là gì?

 Là văc xin thế hệ mới hay văc xin tái tổ hợp gen

Quy trình sản xuất văcxin tái tổ hợp gen được tiến hành như thế nào?

?

?

 Quy trình sản xuất văcxin tái tổ hợp gen

• B1: Tìm gen có tính kháng nguyên cao

trong tế bào vi rút gây bệnh lở mồm long móng

• B2: Dùng enzim cắt lấy đoạn gen này

• B3: Ghép vào thể truyền có thể là vi rút hoặc các plasmit của vi khuẩn

• B4: Cấy ghép ADN tái tổ hợp vào tế bào (tế bào vi khuẩn)

• B5: Chiết tách sản phẩm để chế tạo văcxin

Tìm gen có tính kháng nguyên cao trong

tế bào vi rút gây bệnh lở mồm long móng

Dùng enzim cắt lấy đoạn gen này

Ghép vào thể truyền có thể là vi rút

hoặc các plasmit của vi khuẩn

Cấy ghép ADN tái tổ hợp vào tế bào

(tế bào vi khuẩn)

Chiết tách sản phẩm để chế tạo văcxin

 Quy trình sản xuất văcxin tái tổ hợp gen

Lợi ích của việc sản xuất văcxin bằng công nghệ gen là gì?

 Nhanh, nhiều, an toàn, khi sử dụng và bảo quản, hạ giá thành

?

V ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ GEN TRONG SẢN XUẤT THUỐC

KHÁNG SINH

Có những phương pháp sản xuất kháng sinh nào thường được vận dụng trong thực tiễn?

 Có 2 phương pháp sản xuất thuốc kháng sinh

thường được dùng trong thực tiễn:

+ Nuôi cấy nấm để chiết lấy dịch tiết của chúng trong môi trường nuôi cấy và tinh chế để tạo ra kháng sinh

+ Ứng dụng công nghệ gen để sản xuất

?

Ý nghĩa của việc ứng dụng công nghệ

gen trong sản xuất thuốc kháng sinh?

 Ứng dụng công nghệ gen để sản xuất thuốc kháng sinh không chỉ giúp tăng

năng suất tổng hợp kháng sinh mà còn có khả năng tạo ra được các loại kháng sinh mới

?

Một số văcxin và kháng sinh sản

xuất từ công nghệ sinh học

Một số văcxin và kháng sinh sản xuất

từ công nghệ sinh học

Một số văcxin và kháng sinh sản xuất

từ công nghệ sinh học

XIN CHÂN THÀNH

CÁM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM HỌC SINH!