Giới thiệu hệ máu sinh lý máu

Nêu được các thành phần và chức năng chính của máu 2.. Nêu được các thành phần và chức năng của huyết tương 3.. Nêu được nguồn gốc và sự hình thành của các tb máu.. Mô tả được cấu trúc

Mục tiêu học tập

1 Nêu được các thành phần và chức năng chính của máu

2 Nêu được các thành phần và chức năng của huyết tương

3 Nêu được nguồn gốc và sự hình thành của các tb máu

4 Mô tả được cấu trúc, chức năng và các chất cần thiết cho

sự thành lập của hồng cầu

5 Phân biệt cấu trúc và chức năng của 5 loại bạch cầu

6 Mô tả được cấu trúc và chức năng của tiểu cầu

7 Nêu được các giai đoạn của quá trình cầm máu

8 Phân loại nhóm máu hệ ABO và hệ Rhesus

9 Trình bày được sự bất tương đồng nhóm máu Rhesus

Nội dung

I Đại cương về hệ máu

II Huyết tương

III Tế bào máu

IV Cầm máu

Máu 7-9%

Dịch khác

và mô 92%

Huyết tươn

g 54%

Huyế

t cầu 46%

Trọng lượng cơ thể

Ly tâm máu

MÁU TOÀN PHẦN

HUYẾT TƯƠNG PROTEIN

CHẤT HÒA TAN

BẠCH CẦU

PROTEIN 7%

NƯỚC

92 %

CHẤT HTAN 1%

I- Đại cương về máu

1 Tính chất của máu

75 ml máu/kg CN

2 Chức năng của máu:

Duy trì cbằng nội môi

1 Vận chuyển O 2 , chất dinh dưỡng,

enzyme và các hormone đến mô

2 Vận chuyển CO 2 , sp đào thải khỏi mô

3 Duy trì thân nhiệt

4 Duy trì cân bằng dịch, chất điện giải, pH

5 Bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân gây bệnh

6 Ngăn ngừa mất máu khi tổn thương mm

II- Huyết tương

Hematocrit (HCT) là tỉ lệ %

giữa khối lượng HC và máu TP

III- Huyết cầu

1 Nguồn gốc của 3 dòng tế bào máu

Chức năng của HC

1 Vận chuyển O2, CO2, CO

2 Miễn dịch

3 Tạo áp suất keo

4 Cân bằng kiềm - toan

Đời sống HC

2 Bạch cầu

Bạch cầu Chức năng:

12-15μm 12-15μm 12-15μm 15-25μm 7-10μm Nhiễm

trùng, viêm,

ung thư,

stress

Dị ứng, nhiễm ký sinh trùng

Nhiễm độc Nhiễm

trùng, viêm, ung thư

Nhiễm siêu

vi

• Cấu trúc: tích điện âm (phospholipid),

bào tương có các hạt, ADP,

thromboxane A2

Chức năng: thành lập nút chận TC

• G/đ cầm máu ban đầu:

– Thành mạch – Nút chận TC

• G/đ cầm máu duy trì:

– Các yếu tố đông máu

IV- Cầm máu

G/đ cầm máu ban đầu

G/đ cầm máu duy trì

V- Nhóm máu

1 Nhóm máu ABO

Nhóm máu ABO

Phản ứng ngƣng kết khi truyền máu ABO

nghĩa quan trọng trong truyền máu

• KT anti D không có sẵn trong máu

(1) Bất đồng nhóm máu mẹ-thai

(2) Truyền nhầm nhóm máu

3 Huyết tương

- 91% là nước, 9% là các chất hòa tan

- Chức năng: duy trì ASTT, MD, ngăn ngừa mất máu, vận chuyển các chất

4 Các tb máu :

- Nguồn gốc: tb gốc ở tủy xương

• HC già bị thực bào tại gan, lách, phóng

thích ra Fe + amino acid (tái sd), bilirubin

* Bạch cầu

• bảo vệ cơ thể khỏi tác nhân xâm nhập,

tiêu hủy tb chết, mảnh vỡ tb

• BC hạt:

– BC đa nhân trung tính, BC ưa kiềm  viêm

– BC ưa acid  tiêu diệt KST

• BC không hạt:

– BC lympho  SX KT, ĐƯMD tb

– BC đơn nhân  chuyển dạng ĐTB  tiêu hủy

tb chết, mảnh vỡ tb

* Tiểu cầu

• Hình thành nút chận TC

• TC gắn vào sợi collagen, phóng thích ADP

và thromboxanes  hoạt hóa TC, kết dính

TC với fibrinogen

* Giai đoạn cầm máu

Kháng thể

A A Anti B

B B Anti A

AB A , B Không

• Nhóm máu Rhesus:

– Rh+ : có KN Rh antigens

– Rh- : không có KN Rh trong máu

– Kháng thể anti-Rh khi người mang Rh- tiếp

xúc với máu Rh+

– Tán huyết sơ sinh do bất đồng nhóm máu mẹ Rh-, thai nhi Rh+

Tài liệu tham khảo

1 Sách Sinh lý học y khoa tập I của bộ môn

SLH Đại học Y Dược Tp HCM, 2012

2 Principles of Anatomy and Physiology

12th edition, Tortora & Derrickson

3 Fox Human Physiology 8th edition,

McGraw -Hill, 2003

edition, McGraw -Hill, 2012