Một số thể lao ngoài phổi

Một số thể lao ngoài phổi hay gặp sinh viên Y5 đa khoalao màng phổi, lao màng não, lao màng bụng, lao hạch ngoại biên, lao xương khớp, lao sinh dục tiết niệu... ở các nơi khác lao ngo

Một số thể lao ngoài phổi hay gặp (sinh viên Y5 đa khoa)

(lao màng phổi, lao màng não, lao

màng bụng, lao hạch ngoại biên,

lao xương khớp, lao sinh dục tiết

niệu)

ở các nơi khác (lao ngoài phổi)

 Các thể bệnh: đơn thuần, phối hợp (lao đa màng, lao toàn thể…)

Yêu cầu

 Nắm vững yếu tố chẩn đoán và

điều trị các thể bệnh chính (tràn

dịch màng phổi, màng bụng tự do do lao, lao màng não, thể kinh điển, lao

hạch ngoại biên, lao cột sống, lao khớp háng, lao sinh dục tiết niệu)

Biểu hiện toàn thân

 Tình trạng nhiễm trùng, gầy sút…phụ thuộc vào:

– Giai đoạn bệnh: sớm/muộn

– Thể bệnh: MN(++), MP, MB, XK(+), SDTN(+-)

– Các ảnh hưởng khác: tuổi, bệnh, cơ địa kèm theo.

Các triệu chứng chủ yếu của từng thể

Diễn biến

 Cấp tính: LMN

 Tiềm tàng: SDTN

 Các thể khác: ~

Phản ứng mantoux

(+): tham khảo để chẩn đoán:

- mạnh: lao hạch, XK, MP

- trung bình, nhẹ: SDTN, MB

Nội soi, ST

 Nội soi MP (LMP)

 Nội soi ổ bụng (LMB, lao SDTN)

 Sinh thiết (qua nội soi, ST mù)(các trường hợp khó, nơi có kỹ thuật)

Xét nghiệm dịch

 Dịch MP, MB, dịch khớp, dịch MTH khi bị lao có tính chất gần giống nhau: vc, dịch tiết (AL↑, tb↑(L))

 Làm thêm xét nghiệm tìm BK,

miễn dịch (ELISA)

Xét nghiệm dịch não tủy

 Rối loạn dịch não tủy do lao dễ nhầm với các nguyên nhân gây VMN nước trong khác: vc, P↑, AL↑, Pa(+), Đ↓, M↓, tb↑ (L)

 Làm thêm xét nghiệm tìm BK, miễn dịch (ELISA)

Các kỹ thuật mới

 Áp dụng cho các trường hợp khó chẩn đoán và ở nơi làm được

– CT,MRI

– Miễn dịch ELISA

– Vi trùng: PCR, MGIT, BACTECH

– Nội soi

Yêu cầu chẩn đoán

Điều trị

 Mục đích: khỏi bệnh, giảm tử vong và biến chứng

 Nội dung:

– Thuốc lao

– Điều trị hỗ trợ

Điều trị hỗ trợ

 LMN: giảm triệu chứng nặng (hôn mê, liệt, tăng áp lực nội sọ, co giật…)

 LMP: hút dịch (hạn chế dày dính MP, suy hô hấp)

 LMB: hút dịch MB (khi tràn dịch nhiều)

 LH: bóc hạch to, nạo hạch dò

 LXK: dẫn lưu ổ áp xe, lấy xương chết…

 LSDTN: cắt bỏ thận ứ mủ

Điều trị ngoại khoa

Đánh giá kết quả điều trị

 Điều trị đúng

 Đủ thời gian

 Yếu tố cần theo dõi (riêng cho từng thể)

Yếu tố tiên lượng

 Phụ thuộc vào :

– Loại bệnh

– Thời gian chẩn đoán

– Đơn thuần / phối hợp

– Cơ địa (tuổi, bệnh kèm theo)– Điều trị: đúng/sai

– Đáp ứng điều trị

Phòng bệnh

thuận lợi, đặc biệt là lao tiên phát.

phát hiện bệnh sớm, điều trị đúng