CHỦ ĐỀ: HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

Những năng lực và phẩm chất có thể hình thành cho học sinh: Năng lực tự học Năng lực giải quyết vấn đề Năng lực hợp tác Năng lực sử dụng CNTT Năng lực tư duy, sáng tạo Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp ứng xử

BÁO CÁO CHUYÊN ĐỀ ĐỔI MỚI SINH HOẠT CHUYÊN MÔN CẤP THPT

MÔN: CÔNG NGHỆ CÔNG NGHIỆP

( Bài 5,6 - Công nghệ 11 – 3 tiết )

A MỤC ĐÍCH YÊU CẦU CỦA BÁO CÁO

Thực hiện tốt đổi mới sinh hoạt chuyên môn ở các nhà trường về các nội dung: xây dựng hệ thống các chuyên đề / chủ đề dạy học,tổ chức soạn giảng theo các hoạt động học tập nhằm phát triển năng lực,phẩm chất người học, đánh giá giờ dạy theo chí mới( công văn 5555/BGDĐT- GDTrH của Bộ GD&ĐT)

Thông qua hội thảo, CBQL và giáo viên các nhà trường trao đổi, học tập kinh nghiệm trong chỉ đạo tổ chức, thực hiện công tác đổi mới sinh hoạt chuyên môn đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục

B TỔ CHỨC THỰC HIỆN

1.Công tác chuẩn bị

Được sự lựa chọn của tổ chuyên môn, nhà trường tôi được phân công viết chuyên

đề /chủ đề dạy học và xây xựng kế hoạch dạy học theo các hoạt động của học sinh ởmôn công nghệ công nghiệp

Số lượng chuyên đề ; 01

- Cấu trúc, nội dungchuyên đề :

+ Tác giả : Cô Đoàn Thị Huyền, Gv môn công nghệ trường THPT Ngô Gia Lập Thạch- Vĩnh phúc

+ Tên chuyên đề : HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

+ Đối tương : Học sinh lớp 11, số tiết dự kiến 03 ; 01 lý thuyết+ 02 thực hành + 01 tiết minh họa : Hình chiếu trục đo

2.Hội thảo

- Hội thảo cấp cụm trường: tại trường THPT Ngô Gia Tự

- Hội thảo cấp tỉnh: tại trường THPT Trần Phú

C NỘI DUNG CHUYÊN ĐỀ

- Đọc bản vẽ hai hình chiếu và hình dung được hình dạng của vật thể

- Vẽ hình chiếu thứ ba, hình cắt trên hình chiếu đứng và hình chiếu trục đo của vật thể

Như vậy 2 bài này đều có nội dung liên quan mật thiết với nhau do đó giáo viên (GV) nên ghép thành một chủ đề với tên gọi : HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

II MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ

1.Chuẩn kiến thức,kĩ năng và thái độ của bài học

*Kiến thức:

- Hiểu được các khái niệm về HCTĐ

- Biết cách vẽ HCTĐ của các vật thể đơn giản

* Kỹ năng:

- Đọc được bản vẽ hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản

- Vẽ được hình chiếu thứ ba, hình cắt và hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản

từ bản vẽ hai hình chiếu

* Thái độ :

-Tích cực học tập,tìm hiểu, vận dụng kiến thức đã học và nhận thức được tầm quan trọng của HCTĐ trong các bản vẽ kĩ thuật trong sản xuất và đời sống-Thực hiện đúng quy trình, theo các bước

-Giáo dục tính tự giác,kỉ luật của học sinh

2 Những năng lực và phẩm chất có thể hình thành cho học sinh:

- Năng lực tự học

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực hợp tác

- Năng lực sử dụng CNTT

- Năng lực tư duy, sáng tạo

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ, giao tiếp ứng xử

III BẢNG MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU CỦA CÂU HỎI , BÀI TẬP DÙNG TRONG DẠY HỌC

* Xác định mục đích biên soạn câu hỏi/ bài tập kiểm tra, đánh giá:

a Căn cứ để xác định mục đích biên soạn câu hỏi/bài tập kiểm tra, đánh giá:

-Chương trình Giáo dục phổ thông môn Công nghệ lớp 11

-Tài liệu hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Công nghệ lớp 11 (chủ đề

* Hình thức biên soạn, kiểm tra đánh giá:

Nội dung chuyên đề " Hình chiếu trục đo " là lý thuyết và vận dụng lý thuyết vào thực

tế Căn cứ vào chương trình và nội dung của chuyên đề, các câu hỏi/ bài tập kiểm tra, đánh giá chuyên đề này bao gồm câu hỏi trắc nghiệm khách quan và tự luận

Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng, thái độ theo chương trình hiện hành và Hướng dẫnthực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng môn Công nghệ lớp 11 do Bộ GD&ĐT ban hành năm 2009-2010, nội dung bảng mô tả các mức độ yêu cầu cần đạt cho mỗi loại câu hỏi /bài tập trong chuyên đề được xác định như sau:

Từ mục tiêu có thể mô tả các năng lực cần đạt theo 4 mức của cấp độ tư duy như sau:

Thông hiểu (Mô tả yêu cầu đạt được)

Vận dụng thấp ( Mô tả yêu cầu đạt được)

Vận dụng cao( Mô tả yêu cầu đạt được)

về hình chiếu trục đo (Câu 1.1)

-Biết được các thông số

cơ bản của hình chiếu

Phân biệt được hình chiếu trục đo vuông góc đều và hình chiếu trục đo xiên góc cân (Câu 2.1)

-Đọc được bản vẽ hai hình chiếu vuông góc (Câu 3.1)

- Vẽ Hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản (Câu

Vẽ được hìnhchiếu trục đo của vật thể bất kì từ hai hình chiếu vuông góc

trục đoCâu (1.2)

Phân biệt được hình chiếu trục đo vuông góc đều và hình chiếu trục đo xiên góc cân (Câu 2.2)

Vẽ Hình chiếu trục đo, hình cắt của vật thể đơn giản (Câu 3.3)

Vẽ được hìnhchiếu trục đo của vật thể bất kì từ hai hình chiếu vuông góc (Câu 4.1)

IV HỆ THỐNG CÂU HỎI/BÀI TẬP ĐÁNH GIÁ THEO CÁC MỨC ĐÃ MÔ TẢ

* Mức độ nhận biết:

1.1 Hình chiếu trục đo biểu diễn nội dung gì?

A Ba chiều của vật thể B Hai chiều của vật thể

C Chiều dài,rộng của vật thể D Chiều cao của vật thể

1.2 các thông số cơ bản của hình chiếu trục đo?

A Góc trục đo B Hệ số biến dạng

C Góc trục đo và hệ số biến dạng D Cả A,B,C

1.3 Trong hình chiếu trục đo vuông góc đều,các thông số cơ bản là?

A X’O’Y’=Y’O’Z’=X’O’Z’=120 C p=r # q

B X’O’Y’=Y’O’Z= X’O’Z’=120; p=q=r=1 D p=q=r=1

* Mức độ thông hiểu:

2.1 Các góc trục đo và hệ số biến dạng thay đổi liên quan đến yếu tố nào?

A Phương chiếu B Vị trí gắn hệ trục tọa độ

C Cả A và B D Ko có yếu tố liên quan

2.2 Hình chiếu trục đo vuông góc đều có:

A p= q= r= 0.5

B Ba hệ số biến dạng khác nhau

C.Phương chiếu vuông góc với mặt phẳng hình chiếu

D Phương chiếu không vuông góc với mặt phẳng hình chiếu

* Vận dụng thấp

3.1 Đọc bản vẽ hai hình chiếu (hình 5.7) Sgk

3.2 Vẽ hình chiếu trục đo của vật thể theo các bước bảng 5.1 Sgk

3.3 Vẽ hình chiếu trục đo, hình cắt của vật thể cho bởi hai hình chiếu (Trang 36)

- Hiểu được các khái niệm về hình chiếu trục đo

- Biết cách vẽ hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản

1.2 Kĩ năng

- Đọc được bản vẽ hai hình chiếu hình chiếu vuông góc của vật thể đơn giản

- Vẽ được hình chiếu trục đo của vật thể đơn giản

- Trình bày được bản vẽ theo các tiêu chuẩn của bản vẽ kĩ thuật

1.3 Thái độ

- Nhận thức được vai trò của hình chiếu trục đo trên các bản vẽ kĩ thuật; thấyđược ý nghĩa của việc nghiên cứu chúng để từ đó có thái độ nghiêm túc, ham học tập vàlàm việc theo quy trình, kiên trì, cẩn thận và yêu thích môn học Thông qua quá trìnhnhận thức sẽ hình thành và rèn luyện phương pháp nhận thức khoa học, tích cực, chủđộng và bước đầu có tính sáng tạo.

1.4 Định hướng các năng lực được hình thành

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ kĩ thuật: HCTĐ, vật thể, HCTĐ vuông gócđều,HCTĐ xiên góc cân, phép chiếu Với phương pháp dạy học tích cực , tăng cườnghoạt động cá nhân, thảo luận nhóm và báo cáo trước lớp, HS sẽ hình thành và phát triểnnăng lực diễn đạt, trình bày với sự sử dụng lưu loát các thuật ngữ kĩ thuật

- Năng lực hình thành ý tưởng và thiết kế kĩ thuật: Giúp HS biết cách lập một bản

vẽ kĩ thuật đơn giản trên khổ giấy A4

- Năng lực tự học: Tự giác, chủ động xác định nhiệm vụ học tập Tích cực, tự lựcthực hiện các nhiệm vụ học tập được giao

- Năng lực hợp tác: Với hình thức và phương pháp dạy học theo nhóm sẽ tạo cho

HS năng lực hợp tác trong làm việc

2 Chuẩn bị của giáo viên và học sinh:

2.1 Chuẩn bị của giáo viên:

2.1.1 Chuẩn bị phương tiện dạy học

+ Giáo án

+ SGK

+ Máy chiếu (nếu có)

2.1.2 Lập kế hoạch dạy học:

Khi lập kế hoạch dạy học, GV cần lưu ý một số điểm sau:

- Đọc kĩ nội dung bài 2, 3,5 trong SGK Công nghệ 11 và hướng dẫn trong SGV Xem thêm nội dung có liên quan trong các tài liệu kĩ thuật về HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

- Nghiên cứu một số hình vẽ của bài và xây dựng các hình vẽ đó trên máy tính

- Phân tích mục tiêu bài dạy

- Xác định nội dung trọng tâm và các nhiệm vụ dạy học cụ thể

- Lựa chọn phương pháp dạy học

2.2 Chuẩn bị của học sinh

- Đọc trước bài 5 và sưu tầm một số vật liệu liên quan.

- Xem lại bài 4,5,6 sách Công nghệ 8

2 Thực hiện

nhiệm vụ

HS hoạt động nhóm theo bàn thảo luận thống nhất:

Đồng thời quan sát quá trình làm việc của các nhóm để động viênkịp thời

3 Báo cáo, Đại diện một số nhóm báo cáo kết quả, các nhóm còn lại lắng

thảo luận nghe bổ sung.

4 Kết quả GV nhận xét kết quả làm việc của các nhóm Sau đó phát biểu

vấn đề: Hình 9.3 là các hình biểu diễn hình dạng của một số vậtthể được sử dụng trong các bản vẽ cơ khí Các vật thể này códạng hình khối thể hiện được ba chiều của vật thế giống như tanhìn chúng trong thực tế

Giới thiệu bài học:

Để dễ nhận biết hình dạng của vật thể, trên bản vẽ kĩ thuật thường dung ba hìnhchiếu như hình chiếu trục đo hoặc hình chiếu phối cảnh để bổ xung cho các hình chiếuvuông góc

Các em đã được làm quen với các khối đa diện, một số vật thể được hình thành từcác khối đa diện, đó chính là hình chiếu trục đo của vật thể Để hiểu rõ hơn về hìnhchiếu trục đo và cách vẽ hình chiếu trục đo của một số vật thể ta nghiên chuyên đềHÌNH CHIẾU TRỤC ĐO

HOẠT ĐỘNG 2: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

Đây là một hoạt động trọng tâm của chuyên đề, với quan điểm dạy học theo địnhhướng phát triển năng lực của HS, cần tăng cường tổ chức cho HS hoạt động cá nhân,hoạt động nhóm kết hợp với sự sử dụng các PPDH và kĩ thuật dạy học tích cực Đặcbiệt để hình thành cho HS khả năng tư duy, sáng tạo GV cần kết hợp sử dụng một sốphương tiện dạy học hiện đại như máy chiếu,

GV: Yêu cầu HS quan sát hình 5.1 và đọc nội dung sgk trang 27,

28 mục I Tìm hiểu về cách xây dựng HCTĐ, khái niêm thế nào làhình chiếu trục đo và các thông số cơ bản của hình chiếu trục đo?

2 Thực hiện

nhiệm vụ

HS hoạt động cá nhân, sau đó thảo luận theo nhóm 8-10

GV gợi ý:

- Hệ trục tọa độ OXYZ gắn vào vật thể cho ta biết điều gì?

-Hướng chiếu l có đặc điểm gi?

- nhận xét về hình chiếu của vât thể và trục tọa độ mới trên mặtphẳng (P)”

- Thế nào là góc trục đo? Nêu tên các góc của trục đo?

1 Thế nào là hình chiếu trục đo?

a Cách xây dựng hình chiếu trục đo(sgk)

b Khái niệm: HCTĐ là hình biểu diễn ba chiều của vật thể đượcxây dựng bằng phép chiếu song song

2 Thông số cơ bản của hình chiếu trục đo

a.Góc trục đo: X’O’Y’, Y’O’Z’, X’O’Z’

b.Hệ số biến dạng: Là tỉ số độ dài hình chiếu của một đoạn thẳngtrên trục toạ độ với độ dài chính đoạn thẳng đó

-Hệ số biến dạng theo trục O’X’: p-Hệ số biến dạng theo trục O’Y’: q -Hệ số biến dạng theo trục O’Z’: r

II.HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO VUÔNG GÓC ĐỀU

nhiệm vụ Gv gợi ý, giải thích thắc mắc của Hs

2 Hình chiếu trục đo của hình tròn:

Hình chiếu trục đo vuông góc đều của hình tròn nằm trong cácmặt phẳng song song với các mặt phẳng tọa độ là các hình elip

có hướng khác nhau

III.HÌNH CHIẾU TRỤC ĐO XIÊN GÓC CÂN

giao nhiệm

vụ

Gv yêu cầu học sinh quan sát hình 5.6 Sgk và trả lời các câu hỏi:

- Phương chiếu l có đặc điểm gì?

- Mặt phẳng (P’)//mặt phẳng tọa độ nào?

- Các thông số cơ bản?

2 Thực hiện

nhiệm vụ

Hs hoạt động cá nhân, sau đó thảo luận theo nhóm từ 8-10 hs

Gv hướng dẫn và gợi ý cho Hs trả lời

Bước Hoạt động Nội dung

-Hs thảo luận, lắng nghe Gv hướng dẫn

- Hs vẽ vào vở theo các bước

4 Kết quả Cách vẽ hình chiếu trục đo

-Xem bảng 5.1 SGK

- GV nhận xét kết quả làm việc của HS, đánh giá kết quả

4 Kết quả GV nhận xét và đưa ra kết luận:

- Hình chiếu đứng gồm 2 phần; phần trên có chiều cao 28 và

Φ30, phần dưới có chiều cao 12 vafchieeuf dài 60

- Đối chiếu với hình chiếu bằng, ta thấy phần trên thể hiện hình trụ và phần dưới thể hiện hình hộp chữ nhật

- Trên hình chiếu đứng có hai nét đứt chạy suốt chiều cao tương ứng với đường tròn Φ14 ở hình chiếu bằng thể hiện lỗ ở hình trụ

- Trên hình chiếu đứng của phần hình hộp có hai nét đứt ở hai rãnh trên đế hình hộp

Đại điện nhóm báo cáo

4 Kết quả Gv nhận xét các nhóm và kết luận: Lần lượt vẽ từng bộ

phận(hình 6.4) như cách vẽ giá chữ L ở bài 3

3.3 Vẽ hình cắtBướ

Hoạt động cá nhân, hoạt động theo nhóm

3 Báo cáo, thảo

luận

Đại diện nhóm báo cáo

4 Kết luận Gv nhận xét các nhóm rồi kết luận:

- Nếu hình chiếu đứng là hình đối xứng thì vẽ hình cắt một nửa

ở bên phải trục đối xứng

- Đối với ổ trục, hình chiếu đứng là hình đối xứng, nên chọn mặtphẳng cắt đi qua rãnh trên đế, qua lỗ chính giữa ổ trục và song song với mặt phẳng hình chiếu đứng phần đặc của vật thể tiếp

HS hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm

3 Báo cáo, thảo

luận

Đại diện các nhóm báo cáo, các nhóm còn lại nhận xét

4 Kết quả GV nhận xét các nhóm và kết luận, các bước thực hiện:

TIẾT 3:

HOẠT ĐỘNG 4: THỰC HÀNH (40’)

- Ổn định lớp (1’)

- Kiểm tra bài cũ (3’)

GV kiểm tra công tác chuẩn bị giấy của HS, kí xác nhận vào bài thực hành (xác minh bài chưa làm ở nhà)

Bướ

c

1 Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS: Lập bản vẽ trên khổ giấy A4 gồm:+ Vẽ hình chiếu thứ ba của vật thể theo TL1:1+ Vẽ hình cắt của vật thể

+ Vẽ hình chiếu trục đo của vật thể+ Ghi kích thướctrên các hình chiếu+ Hoàn thiện bản vẽ, thu bài chấm lấy điểm hệ số 1.(Mỗi HS được giao một bài riêng trong 6 bài trang 36sgk Công nghệ 11)

Cách trình bày bản vẽ như hình 6.6 sgk trang 35

3 Báo cáo, thảo luận HS hoàn thành bài thực hành ở lớp và nộp bài cho GV

4 Kết quả thực hiệnnhiệm vụ GV nhận xét về ý thức, thái độ thực hiện bài thực hànhvà sơ bộ về kết quả.

Đáp án bài tập trang 36

HOẠT ĐỘNG 5: TÌM TÒI, MỞ RỘNG (GV hướng dẫn HS tự học ở nhà)

Bướ

c

1 Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS về nhà: Đọc thông tin bổ sung sgktrang 31 về cách vẽ elip (hình 5.8) và cách vẽ gầnđúng elip bằng compa (5.9)

2 Thực hiện nhiệm vụ HS tích cực, tự giác làm việc ở nhà.

3 Báo cáo, thảo luận HS trao đổi ý kiến với bạn ở khu dân cư hoặc ở lớp.

4 Nghiệm thu kết quả GV kiểm tra vở của HS, nhận xét, đánh giá kết quả làmviệc của HS.

IV CỦNG CỐ, HƯỚNG DẪN TỰ HỌC VÀ TÌM HIỂU BÀI MỚI

1 Học sinh trả lời các câu hỏi SGK trang 31

2 Làm bài tập còn lại trang 36

D KẾT LUẬN

Sau một thời gian tìm hiểu, nghiên cứu và tiến hành viết chuyên đề, chuyên đề của tôi đã hoàn thành Tuy nhiên do kinh nghiệm chưa có nên bài chuyên đề của tôi vẫn còn có những hạn chế cần được đồng nghiệp đóng góp ý kiến, chia sẻ kinh nghiệm để bài chuyên đề của tôi được hoàn thiện hơn về cả nội dung và cách trình bày

Hy vọng sau buổi hội thảo tôi và đồng nghiệp sẽ đưa ra được các ý kiến mang tính xây đựng để việc viết chuyên đề dạy học và dạy học theo chuyên đề mang lại hiệu quả cao nhất, đạt được mục tiêu dạy học

Tôi xin chân thành cảm ơn !