Phương pháp đầu tư giá trị

Năm 19 tuổi, Warren Buffett nộp đơn xin vào trường Quản trị Kinh doanh của Đại học Harvard nhưng không được tuyển.. Sau đó, anh được nhận vào trường Quản trị Kinh doanh của Đại học Colum

PHƯƠNG PHÁP ĐẦU TƯ

GIÁ TRỊ

GV: LÊ ĐÌNH TRỌNG

Lịch sử hình thành

■ Trong lịch sử thị trường chứng khoán, triết lý đầu tư giá trị là một trong những phương pháp đầu tư có hệ thống được hình thành sớm nhất và có ảnh hưởng mạnh mẽ nhất trong lịch sử Được giảng dạy lần đầu vào những năm 1930 bởi Benjamin Graham và David Dodd, hai giáo sư tài chính của Đại học Columbia, phương pháp này nhanh chóng được Warren Buffett – vị tỷ phú giàu thứ ba trên thế giới rất tin tưởng áp dụng xuyên suốt sự nghiệp

Benjamin Graham – “ Cha đẻ” của phương pháp đầu tư giá trị

■ Benjamin Graham (1894-1976) là nhà kinh tế Mỹ, giáo sư giảng dạy tại trường kinh doanh Columbia và là nhà đầu tư chuyên nghiệp

■ Ông có hai tác phẩm để đời là: Phân tích chứng khoán (Security Analysis, xuất bản năm

1934, viết cùng David Dodd) và Nhà đầu tư thông minh (The intelligent investor, xuất bản năm 1949, tái bản lần 4 của Jason Zweig vào năm 2003) Phân tích chứng khoán được coi như một cuốn kinh thánh cho mọi nhà đầu tư nghiêm túc kể từ lúc nó được phát hành Còn quyển Nhà đầu tư thông minh được Warren Buffet miêu tả: "Cuốn sách hay nhất về đầu tư từng được viết cho đến nay"

Warren Buffett – Nhà đầu tư giá trị huyền thoại

■ Sinh ngày 30/8/1930 tại Omaha, tiểu bang Nebnaska (Mỹ), Warren Buffett bộc lộ tài năng kinh doanh ngay từ khi còn rất trẻ Năm 19 tuổi, Warren Buffett nộp đơn xin vào trường Quản trị Kinh doanh của Đại học Harvard nhưng không được tuyển Sau đó, anh được nhận vào trường Quản trị Kinh doanh của Đại học Columbia, tại đó Warren Buffett học tài chính với Benjamin Graham, chuyên gia đầu ngành về đầu tư

■ Sau khi lấy đầu tư làm sự nghiệp, Warren Buffett xây dựng chiến lược đầu tư của riêng mình Warren Buffett chịu ảnh hưởng lớn của Benjamin Graham đồng thời phát triển những chiến lược đầu tư của Benjamin Graham thêm một bước nữa bằng cách chọn những cổ phiếu có tiềm năng nhưng giá khá rẻ, rồi nắm giữ chúng trong thời gian dài Chính nhờ vào sự kiên định và khả năng ứng dụng tuyệt vời trên thực tế đã giúp Warren Buffett trở thành một trong những nhà đầu tư giá trị thành công nhất thời đại

Định nghĩa về đầu tư

■ Benjamin Graham kêu gọi bất cứ ai tham gia thị trường chứng khoán, trước tiên, phải phân biệt rõ ràng giữa đầu tư và đầu cơ (investment và speculation) Trong cuốn Phân tích chứng khoán, ông đã định nghĩa rõ ràng đầu tư và đầu cơ như sau: "Hoạt động đầu

tư là một quá trình, thông qua phân tích kỹ lưỡng và cẩn trọng, có thể đảm bảo an toàn vốn và thu lời thỏa đáng Tất cả những hoạt động không đáp ứng được những yêu cầu trên là đầu cơ.“

■ Phong cách đầu tư giá trị hiểu một cách chung nhất, đó là một khoản đầu tư phải mang lại những giá trị lớn hơn trong tương lai

■ Graham tin vào những phân tích cơ bản và thấu hiểu kĩ lưỡng doanh nghiệp Ông tìm kiếm những công ty có bản báo cáo lành mạnh, vay nợ ở mức thấp, lợi nhuân cao hơn mức thị trường, dòng tiền dương

Các nguyên tắc cơ bản của đầu tư giá trị

■ Thứ nhất, mỗi cổ phiếu đều có một giá trị nội tại (intrinsic value) Khái niệm giá trị

nội tại xuất phát từ việc mỗi cổ phiếu là đại diện cho một phần quyền sở hữu trong công

ty Với vị thế cổ đông – chủ sở hữu – của công ty, nhà đầu tư có quyền được phân chia lợi nhuận và hưởng những lợi ích khác mà hoạt động kinh doanh của công ty tạo ra Do

đó, nhà đầu tư sở hữu cổ phiếu sẽ nhận được một dòng tiền (và các lợi ích khác) trong tương lai Tổng giá trị của dòng tiền và lợi ích đó quy về hiện tại chính là giá trị nội tại của cổ phiếu

Các nguyên tắc cơ bản của đầu tư giá trị

■ Thứ hai, luôn luôn mua cổ phiếu ở một mức biên an toàn (margin of safety) Nhà

đầu tư thông thái luôn là người muốn mua được cổ phiếu ở mức giá thấp hơn đáng kể so với giá trị của nó, thường chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp gặp một vài vấn đề nhỏ hoặc thị trường chung lâm vào tình trạng khủng hoảng Mức chênh lệch thấp hơn đó chính là biên an toàn, tức là một khoảng cách an toàn để phòng ngừa rủi ro giá trị nội tại của cổ phiếu bị sụt giảm so với giá trị tại thời điểm nhà đầu tư mua vào Tùy vào mức độ thận trọng, mỗi nhà đầu tư chấp nhận một mức biên an toàn khác nhau

Biên độ an toàn

Các nguyên tắc cơ bản của đầu tư giá trị

■ Thứ ba, giả thuyết thị trường hiệu quả là không chính xác Trên thực tế thị trường vận

động không hiệu quả do nhiều yếu tố mà một trong số đó là yếu tố tâm lý

Các nguyên tắc cơ bản của đầu tư giá trị

■ Thứ tư, không mua bán theo đám đông Như Warren Buffett từng nói "hãy tham lam

khi người khác sợ hãi, và sợ hãi khi người khác tham lam" Nhà đầu tư giá trị chỉ quan tâm đến giá trị thực sự của cổ phiếu Thay vì phán đoán tâm lý đám đông, họ cố gắng để hiểu hoạt động kinh doanh, ban lãnh đạo và triển vọng của doanh nghiệp trong tương lai

■ Graham luôn tin rằng nhận định của thị trường về giá trị của các chứng khoán thường không đúng Ông sử dụng từ "Mr Market" để ngầm chỉ một sự thật rằng giá cả chứng khoán có sự giao động rất lớn, và chính điều này sẽ mang lại cho những nhà đầu tư khôn ngoan cơ hội để mua khi giá giảm và bán khi giá tăng"

■ Ông thị trường chính là sự biểu hiện cho tâm lý số đông nhà đầu tư Khi vui mừng thì lạc quan thái quá mua bằng mọi giá còn khi buồn rầu thì mọi thứ đều trở nên tăm tối bi quan nên bán bằng mọi giá có thể chính đều này đã tạo ra độ vênh giữa giá cả và giá trị nội tại

Các nguyên tắc cơ bản của đầu tư giá trị

■ Thứ năm, kiên nhẫn và cẩn trọng Nhà đầu tư giá trị chỉ hành động khi cơ hội xuất

hiện Họ sẵn sàng bỏ qua hàng loạt cơ hội và không có thêm một khoản đầu tư nào trong suốt thời gian dài, mặc dù thị trường diễn biến rất tốt Chính vì thế, những nhà đầu tư giá trị vĩ đại như Warren Buffett rất ít khi giải ngân, nhưng mỗi lần giải ngân thường là những khoản đầu tư có giá trị lớn

■ Tất nhiên, việc thực hành các triết lý đầu tư giá trị là không hề đơn giản Ngoài hiểu biết toàn diện về đánh giá doanh nghiệp, nhà đầu tư cần có bản lĩnh vững vàng để giữ tâm trí mình độc lập trước hành động của đám đông Nhà đầu tư cần tỉnh táo khi xem xét diễn biến của thị trường để vừa nắm bắt được tâm lý thất thường của Ngài Thị Trường, vừa kiểm soát được lý trí của bản thân

Các tiêu chí chọn lọc cổ phiếu đầu tư

1 Lợi thế cạnh tranh

■ Sản phẩm hay dịch vụ của công ty có đơn giản, dễ sản suất, hay có đặc điểm gì đặc biệt như: Đáp ứng nhu cầu thiết yếu, thường xuyên, có tính độc đáo về văn hóa, sản phẩm có tính chất đặc biệt không thế nhầm lẫn, là sản phẩm có tính chất độc quyền…

■ Nhu cầu thị trường có tiềm năng, có lâu dài, và có thể mở rộng phát triển không, sản phẩm của công ty chiếm thị phần bao nhiêu trên thị trường…

■ Thương hiệu công ty: Một công ty có bề dày lịch sử phát triển, sản phẩm gắn bó, thân thiện với người tiêu dùng, hoặc công ty là một biểu tượng trong con mắt người dân,

■ Có lợi nhuận cận biên cao: Đây là lợi thế lớn nhằm gia tăng lợi nhuận, nâng cao khả năng cạnh tranh, đồng thời là căn cư mở rộng hoạt động kinh doanh

Các tiêu chí chọn lọc cổ phiếu đầu tư

2 Quản trị công ty

■ Đây là một trong những điều quan trọng tạo nên sự khác biệt của công ty, so với những công ty cùng ngành khác, cũng là nhân tố tạo ra bước ngoặc cho sự phát triển

■ Một công ty có ban quản trị tốt sẽ giúp công ty có chiến lược phát triển đúng đắn, đề ra những giải pháp và kế hoạch phù hợp với tình hình trong ngắn hạn cũng như trong dài han

■ Có đủ tố chất bản lĩnh đưa công ty vượt qua những tình huống khó khăn, đặt vấn đề con người, nhân viên lên hàng đầu, phát huy được tính sáng tạo chủ động của nhân viên, luôn coi trọng lợi ích của cổ đông

■ Sự quản trị của công ty có thể được đánh giá qua cách quản lý công ty, qua đại hội cổ đông, qua quan hệ với nhân viên, qua cách xử lý trước những khó khăn và qua chiến lược phát triển của công ty Xây dựng một hệ thống mạng lưới để tìm hiểu về ban quản

Các tiêu chí chọn lọc cổ phiếu đầu tư

3 Phân tích hoạt động của doanh nghiệp.

■ Để có cái nhìn toàn diện và đúng đắn về một công ty chúng ta cần phân tích hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong một khoảng thời gian ít nhất là 4-5 năm

■ Đánh giá qua các chỉ số tài chính quan trọng như: ROE, EPS, FL, P/E, doanh thu, chi phí, lợi nhuận, lợi nhuận biên, hàng tồn kho, ….trong đó đặc biệt chú ý đến lợi luận trên vốn cổ phần ROE và đòn bẩy tài chính FL, phân tích hiệu quả sử dụng nguồn vốn, doanh thu, lợi nhuận

■ Đặc biệt xem xét những công ty có quá trình tăng trưởng tốt về doanh thu và lợi nhuận bền vững trong khoảng thời gian dài

■ So sánh hoạt động kinh doanh của công ty với các công ty cùng ngành Từ đó làm rõ được sự nổi trội và tiềm năng dài hạn, sức cạnh tranh so với các công ty trong cùng ngành

Các tiêu chí chọn lọc cổ phiếu đầu tư

4 Sự nhất quán trong các số liệu

■ Sự nhất quán (Consistency) trong sản phẩm sẽ tạo ra sự nhất quán trong lợi nhuận của

công ty Nếu sản phẩm không cần phải luôn thay đổi, công ty sẽ không phải chi quá nhiều tiền cho việc nghiên cứu và phát triển và cũng sẽ không phải chi quá nhiều tiền để trang bị lại nhà xưởng để sản xuất theo kiểu dáng mới

■ Vì vậy, khi nhìn vào báo cáo tài chính của một công ty chúng ta phải luôn tìm kiếm sự nhất quán Liệu lợi nhuận gộp có luôn đạt mức cao hay không? Có phải công ty lúc nào cũng chỉ có ít nợ hoặc không có nợ? Có phải công ty không phải chi tiền cho việc nghiên cứu và phát triển một cách nhất quán? Công ty có cho thấy lợi nhuận không ổn định không? Lợi nhuận có tăng trưởng một cách nhất quán không? Chính “sự nhất quán” biểu hiện trong báo cáo tài chính là thước đo “tính bền vững” của lợi thế cạnh tranh của công ty