Bệnh lý tủy răng --- Viêm tủy răng thường là nguyên nhân đưa bệnh nhân đến khám.. Tủy răng nằm trong một buồng cứng trong khi mạch máu đi vào chỉ qua lỗ hẹp ở vùng cuống, cho nên khi có
Trang 1Bệnh lý tủy răng
-
Viêm tủy răng thường là nguyên nhân đưa bệnh nhân đến khám Viêm tủy nếu không được sử lý tốt sẽ có thể dẫn đến những biến chứng nặng nề
1 Sinh lý tủy răng:
Tủy răng là một khối tổ chức liên kết giàu mạch máu nằm trong một cái hốc ở giữa răng gọi là buồng tủy Hình thể của tủy răng tương tự như hình thể ngoài của răng, nó gồm có tủy buồng và tủy chân Tủy buồng thông với tủy chân và thông với tỏ chức liên kết quanh cuống bởi lỗ cuống răng
Tủy răng nằm trong một buồng cứng trong khi mạch máu đi vào chỉ qua lỗ hẹp ở vùng cuống, cho nên khi có tình trạng viêm, phù nề dễ dẫn đến rối loạn lưu thông, ảnh hưởng đến dinh dưỡng của tủy răng
Dây thần kinh cảm giác của răng là một nhánh của dây thần kinh số V, nên cảm giác đau
dễ lan tỏa theo các nhánh của dây V đến các vùng xung quanh
2 Bệnh căn:
- Thường là do nhiễm khuẩn: do sâu răng, vi khuẩn theo các ống ngà đến tủy răng Hoặc đôi khi có thể do nhiễm khuẩn toàn thân (nhưng hiếm gặp)
- Yếu tố vật lý: Do thay đổi áp suất đột ngột (đi máy bay, thợ lặn) Do sang chấn răng, mài răng mạnh làm tăng nhiệt độ
- Yếu tố hóa học: do dùng các chất sát khuẩn hay một số chất hàn gây kích thích tủy
3 Triệu chứng lâm sàng, chẩn đoán:
3.1 Viêm tuỷ còn hồi phục (viêm tủy giai đoạn đầu : T1):
Giai đoạn đầu của viêm tuỷ thể hiện bằng sự xung huyết thường là tiếp theo của giai đoạn sâu ngà, người bệnh thấy có những triệu chứng sau :
- Đau tự nhiên thoáng qua từ 3-5 phút, đau tăng lên khi ăn nóng, lạnh, chua, ngọt Khi hết kích thích thì cơn đau kéo dài một vài phút
- Thăm khám lỗ sâu có ngà mủn, chạm vào đáy lỗ sâu bệnh nhân đau Có thể thấy ánh hồng của tủy nhưng chưa hở tủy
Thử tuỷ thấy tủy còn sống:
- Thử lạnh: lấy một cục nước đá nhỏ bằng hạt ngô bỏ vào lỗ sâu bệnh nhân đau nhức, hoặc áp cục đá vào mặt ngoài răng gần cổ răng thì bệnh nhân đau
- Thử điện: bằng máy thử điện
Chẩn đoán : Dựa vào tính chất cơn đau và thăm khám
3.2 Viêm tủy cấp tính (Viêm tủy không hồi phục: T2):
Viêm tủy cấp tính là giai đoạn tiếp theo của tiền tuỷ viêm có tính chất sau: - Đau tự nhiên thành từng cơn, đau nhiều khi vận động mạnh, về đêm Đau tăng khi có kích thích nhất là lạnh Mỗi cơn đau kéo dài 30 phút ® hàng tiếng, Đau dữ dội tại răng viêm tuỷ nhưng có khi đau lan ra 1/2 mặt, nửa đầu
- Khám lâm sàng :
+ Phát hiện ra lỗ sâu răng đã ăn sâu sát tới tuỷ hay ăn thông với buồng tuỷ Dùng thám châm chạm nhẹ vào điểm tuỷ hở bệnh nhân rất đau
+ Gõ răng theo chiều dọc thì có thể đau
+ Thử tuỷ thấy tuỷ vẫn còn sống
3.3 Viêm tuỷ mãn tính (tủy hoại tử: T3):
Trang 2Viên tuỷ cấp tính sau thời gian khoảng 1 tuần tuỷ sẽ chết dần, hoặc có mủ hoặc hoại tử khô, lúc này viêm tuỷ chuyển sang giai đoạn mãn tính Viêm tuỷ mãn tính thường kéo dài vài tháng có khi cả năm Nếu không điều trị sẽ dẫn tới viêm quanh cuống
- Triệu chứng:
+ Bệnh nhân đau tự nhiên không thành cơn đau nhẹ có tính chất đau dấm dứt, nhiều khi người bệnh tưởng đã khỏi viêm tuỷ
+ Thăm khám: Phát hiện lỗ dâu đã ăn thông với tuỷ hoặc răng bị gãy, nứt
+ Răng đổi màu có màu xám đục
+ Thử tủy răng: tuỷ đã chết
- Viêm tuỷ răng mãn tính rất dễ nhầm với sâu ngà chỉ khác là sâu ngà tuỷ còn sống
4 Điều trị:
4.1 Viêm tuỷ còn hồi phục được (T1):
- Mục đích là loại bỏ các kich thích: Làm sạch lỗ sâu nhưng không được gây sang chấn (không làm nóng lỗ sâu, không dùng hoá chất)
- Hàn lót đáy lỗ sâu nơi sát tuỷ bằng chất Canxi hydroxit (Dycal) Bên trên hàn bằng Eugenát (ZnO + eugenol)
Nếu sau vài tuần bệnh nhân hết đau, thử tuỷ thấy vẫn còn sống lấy một phần lớp Eugenát bên trên và hàn vĩnh viễn (bằng Amalgam, composit )
4.2 Viêm tủy không hồi phục (T2,T3):
Lấy tủy toàn bộ: có 2 cách lấy tuỷ toàn bộ
- Gây tê lấy tủy sống
- Đặt thuốc diệt tủy (hiện nay ít dùng vì Arsenic độc), sau 3 - 5 ngày hẹn bệnh nhân tới lấy tuỷ Sau đó nong rộng ống tuỷ, làm sạch rồi dùng chất hàn tủy bịt kín lại
Lấy tuỷ buồng: Gây tê lấy tuỷ buồng rồi ướp tuỷ chân bằng chất Formol hoặc Hydroxide canxi: thường áp dụng cho viêm tủy răng sữa
Tóm lại viêm tuỷ là giai đoạn tiếp theo của sâu răng Nếu không đuợc chữa, viêm tuỷ có thể dẫn tới những biến chứng nặng hơn: viêm quanh cuống răng, áp xe cuống răng, viêm
mô liên kết, viêm xương hàm