Sang chấn răng

Các hình thái LS sang chấn răng và xử trí: 1.Răng bị va đập: 1.1.Lâm sàng: Răng có thể bị đau, có hội chứng tuỷ hoặc cuống.. Có thể kèm hội chứng cuống XQ: kiểm tra răng đã đóng kín cuốn

Sang chấn răng.

Sang chấn răng

I.Đại cương

• sang chấn răng có thể xảy ra ở bất cứ lứa tuổi nào với:

- răng sữa thường gặp ở trẻ 2-5 tuổi

- răng vĩnh viễn: 8-12 tuổi

- Răng số 1 hay bị: chấn thương nặng thường gặp trong các CT hàm mặt

• Các sang chấn răng là các trường hợp cấp cứu

• Khi có sang chấn răng phải khai thác các bệnh sử về thời gian, hoàn cảnh, địa điểm xảy

ra sang chấn, phải khám toàn thân để ưu tiên các cấp cứu ảnh hưởng tính mạng…

• Sang chấn răng có mức độ tổn thương, mỗi mức độ có các hướng xử trí khác nhau

- Răng bị va đập

- gẫy thân răng nông (chưa hở tuỷ)

- Gẫy thân răng sâu (hở tuỷ)

- Gãy chân răng kín

- Răng bị bật ra khỏi ổ răng

II Các hình thái LS sang chấn răng và xử trí:

1.Răng bị va đập:

1.1.Lâm sàng: Răng có thể bị đau, có hội chứng tuỷ hoặc cuống

Có thể bị lung lay

XQ thấy vùng dây chằng rộng ra, dầy lên

1.2.Xử trí: Khuyên BN tránh cắn khít

- Có thể cố định răng

- Theo dõi tuỷ răng

- cần thiết có thể cho KS

2.Gẫy thân răng nông (chưa hở tuỷ)

2.1.Lâm sàng:Có thể đau, ê buốt

Có thể kèm hội chứng cuống

XQ: kiểm tra răng đã đóng kín cuống chưa

2.2.Xử trí theo thể LS:

• có thể chỉ có mẻ men hoặc 1 phần nhỏ ngà răng => xử trí có thể mài nhẵn bờ men bị

mẻ, bôi NaF nếu có ê buốt, bôi AgNO3 kèm eugenol hoặc hàn composite tạo hình lại

• Có thể gẫy chéo hoặc ngang 1 phần thân răng mà chưa hở tuỷ =>hàn composite Nếu gẫy ngang => làm chụp răng

3.Gẫy thân răng sâu (có hở tuỷ)

3.1.Lâm sàng: Mặt gẫy làm hở buồng tuỷ, mảnh răng có thể bị rơi ra

Lâm sàng có thể chảy máu, hội chứng tuỷ, hội chứng cuống do va đập

3.2.Thể lâm sàng:

• Gẫy chéo hoặc ngang còn phần thân răng (trên cổ răng) => xử trí phải lấy tuỷ một phần nếu chân răng chưa hình thành cuống Tái tạo lại thân răng: có thể làm trụ răng hoặc cắm trụ làm Composite lên trên

• Gẫy thân răng đến tận cổ => xử trí: Lấy tuỷ toàn bộ, làm răng trụ

• Đường gẫy chéo, dưới cổ:

- Nếu sâu quá: có thể mài bớt XỎ (phẫu thuật làm lộ cổ răng) để làm răng trụ

- Đường gẫy sâu tới vùng bám dính của biểu mô quanh răng, chảy máu nhiều, nhiễm khuẩn => thường phải nhổ

4.Gẫy chân răng kín:

4.1.Triệu chứng: Tuỷ răng có thể còn sống hay có hội chứng tuỷ, cuống

Răng có thể sấm màu hơn do chảy máu ở đường gẫy

Gẫy gần cổ răng => răng lung lay

Gẫy sâu về phía chân răng => răng vẫn chắc

Chụp XQ để xác định đường gẫy ở chân răng

4.2.Thể lâm sàng:

• Đường gẫy gần ngang cổ răng => xử trí lấy phần răng bị gẫy rồi lấy phần tuỷ toàn bộ và làm răng trụ (phẫu thuật lộ cổ răng)

• Đường gẫy chéo, xa cổ răng: Phải nhổ

• Gẫy ở 1/3 phía cuống: theo dõi tuỷ và chụp film định kỳ

+ Nếu răng liền kín: không can thiệp

+ Nếu tuỷ chết=> điều trị tuỷ + phẫu thuật cắt cuống gắp mảnh vỡ

5.Răng bị di lệch thụt sâu vào cổ răng hoặc trật khớp 1 phần:

5.1.Lâm sàng:Răng bị lệch hẳn, đau, chảy máu ở cổ răng

Có hội chứng của tuỷ, hội chứng VQC cấp

5.2.Thể LS: Răng di lệch ngang => kéo lại để đưa vị trí đúng

Răng thụt xuống => kéo lên

=> nắn chỉnh và cố định, theo dõi tuỷ

6.Răng bị bật ra khỏi ổ răng (trật khớp toàn bộ):

• phải xem răng bị rơi ra trong hoàn cảnh nào, ở nơi sạch hay bẩn

• kiểm tra xem răng đã hình tành cuống chưa

6.1.Xử trí:

* Nếu là răng sữa: bỏ đi, rửa sạch ổ răng

* Răng vĩnh viễn:

• Răng vĩnh viễn chưa hình thành cuống, đến sớm trước 6h hoặc răng đã hình thành cuống đến trước 3h, ổ răng sạch:

=> thủ thuật cấy răng ngay không cần lấy tuỷ Khi cấy rửa sạch răng bằng huyết thanh mặn, ẩm, không gọt rũa răng và cấy luôn vào ổ

- sau khi cấy cố định >4h: theo dõi hàng tuần, hàng tháng (trên LS và XQ), sau 6h nếu tuỷ hỏng =>điều trị nội tuỷ

• Răng đã kín cuống rơi ra >3h hoặc răng chưa kín cuống rơi ra sau 6h => điều trị nội tuỷ bên ngoài trước khi cấy lại R Các bước gồm:

o Bước 1: chuẩn bị răng:

- Khoan mở ổ tuỷ, lấy tuỷ, nong rộng

- Hàn Paste

- cắt ở phần cuống khoảng 1mm, nhồi amagam phía dưới

- Rửa răng nhẹ nhàng bằng bông và nước muối sinh lý

o Bước 2 Chuẩn bị ổ răng: dùng nước muối sinh lý rửa sạch ổ răng

o Bước 3: Cắm răng trở lại về vị trí sinh lý

o Bước 4: cố định răng

- Không cấy lại các răng: Răng bị gẫy vỡ

đến muộn Ổ răng bị vỡ