GIAO AN 10 TRON BO

TIẾT 1 Ngày soạnVăn: TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM Tiết 1 A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh: 1, Kiến thức: Hiểu được một cách khái quát hai bộ phận lớn của VHVN là VHDG và VHV; nắm được một cách k

Trang 1

TIẾT 1 Ngày soạn

Văn: TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM (Tiết 1)

A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1, Kiến thức: Hiểu được một cách khái quát hai bộ phận lớn của VHVN là VHDG và VHV; nắm

được một cách khái quát quá trình phát triển của VHVVN; hiểu được những nội dung thể hioện con người VN trong văn học

2, Kỷ năng: Vận dụng kiến thức tìm hiểu các tác giả, tác phẩm sẽ hoc trong chương trình

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, nêu vấn đề

C CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS:

1.Chuẩn bị của GV:SGK, giáo án , tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: SGK, vở ghi, vở soạn bài

D.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

I Ổn định lớp(1’)

II Kiểm tra bài cũ: (5’)Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của học sinh.

III Nội dung bài mới:

1 Đặt vấn đề:((1’)

2 Triển khai bài:

a Hoạt động 1:( 18’ )Các bộ phận hợp thành của VHVN

HS theo dõi mục I SGK.

Trình bày cấu tạo của VHVN? Vẽ sơ đồ minh

họa?

Đặc điểm, đặc trưng và các thể loại của VHDG?

Văn học viết ra đời từ khi nào? Chỉ ra sự khác

biệt so với VHDG?

Kể tên các thể loại cơ bản của VH viết VN?

1 Văn học dân gian:

- VHDG là những sáng tác tập thể và truyền miệng của nhân dân lao động

- Các thể loại: thần thaọi, sử thi, truyền thuyết, ca dao, truyện cổ tích

+ Chữ Hán: TKX chịu ảnh hưởng của TQ

+ Chữ Nôm: TKXIII dựa trên chữ Hán

+Chữ quốc ngữ: đầu TKXX viết bằng chữ cái la tinh

* Thể loại của văn học viết:

+ TKX - XIX: Văn xuôi, thơ, văn biền ngẫu.+ TKXX đến nay: Tự sự, trữ tình, kịch

b Hoạt động 2:( 16’ ) Quá trình phát triển của VH viết VN.

Vhọc viết VN phát triển qua mấy thờì kì lớn? Vẽ

sơ đồ minh họa?

Các đặc điểm nổi bật của VHTĐ?

1.Văn học trung đại: từ TK X đến hết TK XIX.

* Văn học chữ Hán: Tồn tại đến cuối TK XIX, chịu ảnh hưởng của văn học cổ trung đại TQ.Tác giả tiêu biểu: Nguyễn Trãi, Nguyễn Du, Cao

Bá Quát

Trang 2

So với VHTĐ, VHHĐ có điểm gì khác nổi bật?

Các giai đoạn lớn? Thể loại?

* Văn học chữ Nôm: phát triển mạnh TK XV, đạt đỉnh cao TK XVIII- XIX

- Thành công trên thể loại truyện thơ, hát nói

- Gắn liền với truyền thống lớn của VHTĐ: yêu nước, nhân đạo

2 Văn học hiện đại: từ đàu TKXX hết TK XX.

- Từ đầu TKXX- CMT8/ 1945 VHVN bước vào thời kì hiện đại hóa với nhiều đổi mới về đội ngũ, thể loại, thi pháp

- Từ 1945 đén naynền văn học mới phát triển dưới

sự lảnh đạo của Đảng, hướng về đại chúng nhân dân, phản ánh sự nghiệp đáu tranh cách mạng và xây dựng cuộc sống mới

- Thể loại: kịch, truyện ngắn, tiểu thuyết, bút kí

IV CỦNG CỐ: ( 2’) Các bộ phận hợp thành VHVN? Đặc điểm?

Quá trình phát triển của VHVN?

V DẶN DÒ: ( 2’) Nắm nội dung bài học, tìm dẫn chứng minh họa?

Soạn mục III: Đặc điểm con người VN qua văn học?

Trang 3

Văn: TỔNG QUAN VĂN HỌC VIỆT NAM (Tiết 2)

A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh: ( Như tiết 1 )

B PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, đàm thoại, phân tích

1.Chuẩn bị của GV:SGK, giáo án, tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS:SGK, vở soạn, vở ghi, sưu tầm tư liệu

a Hoạt động 1: (34’) Con người Việt Nam qua văn học.

HS theo dõi mục III SGK

Biểu hiện của quan hệ giữa con người với thế giới

tự nhiên trong VHVN?

Cụ thể: VHDG?

VHTĐ?

VHHĐ?

Lấy VD cụ thể minh họa?

Trong quan hệ với quốc gia, dân tộc con người

VN đươc biểu hiện như thế nào ?

Lấy VD?

VD: Nam Quốc Sơn Hà

Bình Ngô Đại Cáo

Tuyên Ngôn Độc Lập

Trong quan hệ xã hội, con người được phản ánh,

biểu hiện như thế nào?

1 Con người VN trong quan hệ với thế giới tự nhiên.

+ VHDG:là những hình ảnh tươi đẹp của núi sông, đồng lúa, cánh cò, trăng, gió, mây, cây đa, bến nước

VD:

+ VHTĐ: hình ảnh của tùng, cúc, trúc, mai, ngườiquân tử, ngư, tiều, canh, mục thể hiện lí tưởng thanh cao, không màng danh lợi

3 Con người VN trong qaun hệ xã hội.

- Ước mơ về một xã hội công bằng, tốt đẹp.+ VHDG: các ôngTiên, Bụt, hoàng tử+ VHTĐ: ước mơ về xã hội Nghiêu- Thuấn

Trang 4

Ý thức về bản thân con người VN được biểu hiện

như thế nào trong văn học?

Lưu ý cái tôi cá nhân ở từng thời điểm cụ thể

Cái cơ bản trong ý thức cá nhân của con ngưòi

VN là gì?

+ VHHĐ: lí tưởng XHCN

- Tố cáo, phê phán các thế lực chuyên quyền, cảmthông với những người bị áp bức

* Nhận thức thực tại, phê phán, cải tạo xã hội

4 Con người VN và ý thức về bản thân.

- Trong đấu tranh chống ngoại xâm, cải tạo thiên nhiên: đề cao ý thức cộng đồng hơn ý thức cá nhân

- Con người cá nhân được đề cao trong một số giai đoạn: TKXVIII- XIX, 1930-1945 đó là ý thức

về quyền sống cá nhân, quyền được hưởng hạnh phúc và tình yêu

VD: Thơ Hồ Xuân Hương; Thơ mới

* Đạo lí làm người: nhân ái, thủy chung, tình nghĩa, vị tha, đức hi sinh

IV CỦNG CỐ: (2’)Biểu hiện cụ thể của con người VN trong văn học?

V DẶN DÒ: ( 2’) Nắm toàn bộ nội dung bài học, tìm dẫn chứng minh họa.

Chuẩn bị: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

+ Đọc VD SGK, trả lời câu hỏi

+ K/n giao tiếp? Các nhân tố chi phối giao tiếp?

Trang 5

Tiếng Việt: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ(Tiết 1)

1, Kiến thức: Nắm được kiến thức cơ bản về hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ: K/n; các hoạt động

của quá trình giao tiếp; các nhân tố chi phối sự giao tiếp

2, Kỷ năng: Biết phân tích, lỉnh hội, tạo lập văn bản trong giao tiếp.

3, Thái độ: Có ý thức lựa chon ngôn ngữ phù hợp khi giao tiếp.

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV:SGK, giáo án, bảng phụ, tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: SGK, vở soạn, vở ghi

I Ổn định lớp:(1’)

II Kiểm tra bài cũ: (5’)Kiểm tra việc chuẩn bị sách vở của học sinh.

1 Đặt vấn đề(1’)

a Hoạt động 1:(25’) Thế nào là hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ

GV dùng bảng phụ đưa VD SGK

HS đọc VD

Hoạt động giao tiếp trong đoạn văn trên diễn ra

giữa các nhân vật nào? Hai bên có cương vị và

quan hệ như thế nào?

Các nhân vật đã đổi vai cho nhau như thế nào?

Hành động cụ thể của từng nhân vật?

Hoạt động giao tiếp đó diễn ra trong hoàn cảnh

nào? Hướng vào nội dung gì?

Mục đích của cuộc giao tiếp? Mục đích đó có đạt

được không?

HS lần lượt trả lời theo các câu hỏi

GV bổ sung và nhận xét sau mỗi câu trả lời.

HS xem lại bài học: Tổng quan VHVN

Hãy xác định nân vật, hoàn cảnh, nội dung giao

tiếp của bài học?

VD1: SGKNhận xét:

a Nhân vật giao tiếp: vua (bề trên)- bô lão(bề dưới )

b Có sự đổi vai khi giao tiếp:

+ Vua: người nói- người nghe- người nói

+ Bô lão: người nghe- người nói- người nghe

* Người nói hỏi- người nghe trả lời( một lần nói- lần nghe; lần hỏi- trả lời)

c Hoàn cảnh giao tiếp: tại hội nghị Diên Hồng khi giặc ngoại xâm chuẩn bị sang chiếm nước ta

d Nội dung: bàn chuyện đánh giặc

e Mục đích: hỏi ý kiến các bô lão về chuyện đánhgiặc, tính sao trước thế giặc

VD 2: SGK

a Nhân vật giao tiếp:

+ Giáo viên: có trình độ, hiểu biết, vốn sống + Học sinh: thiếu hiểu biết, ít vốn sống

b Hoàn cảnh giao tiếp: có tổ chức, theo kế hoạch giáo dục của nhà trường

c Nội dung giao tiếp: Lỉnh vực văn học(VHVN).

Trang 6

Mục đích giao tiếp?

Phương tiện ngôn ngữ và cách tổ chức văn bản đó

có gì nổi bật?

HS lần lượt trả lời, lớp theo dõi bổ sung

GV nhận xét các câu trả lời của học sinh và bổ

Từ các VD cụ thể, cho biết thế nào là hoạt động

giao tiếp bằng ngôn ngữ?

Hoạt động giao tiếp bao gồm mấy quá trình cơ

bản?

Các nhân tố cơ bản chi phối hoạt động giao tiếp?

HS

GV tổng kết, gọi học sinh đọc ghi nhớ SGK

- K/n hoạt động giao tiếp.

- Hoạt động giao tiếp bao gồm:

+ Tạo lập văn bản

+ Lỉnh hội văn bản

- Các nhân tố chi phối hoạt động giao tiếp

* Ghi nhớ: SGK

IV CỦNG CỐ:(2’) K/n hoạt động giao tiếp?

Hoạt động giao tiếp bao gồm?

Các nhân tố chi phối hoạt động giao tiếp?

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung bài học, làm bài tập 1,2 SGK trang 20-21.

Soạn: Khái quát VHDGVN

Đặc trưng? Các thể loại? Giá trị của VHDGVN?

Trang 7

Văn: KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM.

1, Kiến thức: Nắm được các đặc trưng cơ bản của VHDG Và khái niệm về các thể loại của VHDG

Hiểu rõ vị trí, vai trò và những giá trị to lớn của VHDG trong mối quan hệ với văn học viết và đời sống văn hóa dân tộc

2, Kỷ năng: Hệ thống hóa thể loại VHDG, so sánh các thể loại.

3, Thái độ: Có ý thức sưu tầm, say mê tìm hiểu VHDG.

B PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, phân tích, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV: SGK, giáo án, tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: SGK, soạn bài, sưu tầm tư liệu theo hướng dẫn

II Kiểm tra bài cũ: (5’) Biểu hiện cụ thể của con người VN trong VHVN?

a Hoạt động 1:(10’) Đặc trưng cơ bản của VHDG.

từ truyền miệng( tính truyền miệng)

- P/a sinh động hiện thực đời sống

- Phân biệt với văn học viết

- Gắn liền với quá trình diễn xướng dân gian: nói, hát, kể

2 VHDG là sản phẩm của quá trình sáng tác tập thể( tính tập thể).

- Lúc đầu một người khởi xướng, người khác tiếp thu, lưu truyền và sáng tác lại làm tác phẩm biến đổi, phong phú và hoàn thiện thêm

- Mọi người có thể sửa chữa, bổ sung theo khả năng của bản thân

b Hoạt động 2:(10’) Hệ thống thể loại của VHDG.

HS đọc mục II SGK

GV kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà của học sinh:

Kể tên các thể loại của VHDG?

Khái niệm về tưng thể loại cụ thể? Kể tên các tác

Trang 8

GV có thể lấy thêm một số tác phẩm cụ thể minh

họa cho các thể loại

c Hoạt động 3:(14’) Những giá trị cơ bản của VHDG.

HS theo dõi mục III SGK.

Ơ dặc trưng thứ nhất tri thức về đời sông các dân

tộc trong VHDG được biểu hiện cụ thể như thế

nào?

Lấy VD minh họa?

Biểu hiện cụ thể của giá tri giáo dục đạo đức? Lấy

dẫn chứng làm rõ?

HS

VD: Truyện Tấm Cám

Ca dao yêu thương, tình nghĩa

Giá tri thẩm của VHDG được thể hiện cụ thể như

thế nào? Dẫn chứng?

HS

GV:Mặc dù VHV ra đời và phát triển mạnh

nhưng VHDG vẫn là nguồn nuôi dưỡng, cơ sở

của VHV Nó phát triển song song cùng văn học

viết, tạo nên sự phong phú, đạm đà bản sắc dân

tộc

1 VHDG là kho tri thức vô cùng phong phu

về đời sống các dân tộc.

- Tri thức về tự nhiên, xã hội, con người

- Là kinh nghiệm lâu đời được nhân dân đúc kết

- Góp phần hình thành những phẩm chất tốt đẹp: yêu quê hương, đất nước

3 VHDG có giá trị thẩm mĩ to lớn, góp phần tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc.

IV CỦNG CỐ:( 2’) Đặc trưng cơ bản của VHDG?

Hệ thống thể loại của VHDG?

Những giá trị cơ bản của VHDG?

V DẶN DÒ:(2’ )Tìm đọc các tác phẩm VHDG liên quan đến các thể loại

Soạn: Hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.

- Ôn lí thuyết đã học

- Làm bài tập SGK, chú ý bài số 4, 5

Trang 9

Tiếng Việt: HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP BẰNG NGÔN NGỮ ( Tiết 2)

A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh: ( Như tiết 3)

B PHƯƠNG PHÁP: Phân tích, luyện tập, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV: SGK, sách bài tập, bảng phụ

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài, làm bài tập theo yêu cầu

I Ổn định lớp: (1’)

II Kiểm tra bài cũ: (5’)K/n giao tiếp? Các yếu tố chi phối hoạt động giao tiếp?

1 Đặt vấn đề: (1’)

a Hoạt động 1:(8’) Bài tập 1

GV dùng bảng phụ đưa các bài tập SGK.

HS đọc nội dung bài tập 1 SGK

Xác định các nhân tố giao tiếp trong câu ca dao?

GV gợi ý: Nhân vật; hoàn cảnh; mục đích; nội

* Nhân vật anh dùng cách nói bóng bẩy, ngụ ý nóichuyện kết duyên giữa hai người: tre non(trẻ tuổi); đủ lá(trưởng thành); đan sàng(chuyện kết hôn)

* Cách nói tế nhị, dễ hiểu, phù hợp mục đích giao tiếp

HS đọc bài thơ của Hỗ Xuân Hương

Xác định nội dung giao tiếp? Mục đích giao tiếp?

Trang 10

Để hiểu bài thơ cần căn cứ vào cơ sở nào?( Từ

ngữ, hình ảnh, cuộc đời nhà thơ)

HS

GV tổng kết

- Phương tiện, từ ngữ: từ xưng hô ( em ); thành ngữ (bảy nổi ba chìm );hình ảnh tiêu biểu ( tấm lòng son )

c Hoạt động 4:(10’) Bài tập 4

HS làm việc theo nhóm(bàn): Thảo luận viết

thông báo về hoạt động làm sạch môi trường cho

toàn trường biết

GV lưu ý sự phù hợp giữa lời thông báo với đối

tượng, nội dung, mục đích, hoàn cảnh giao tiếp

Các nhóm lần lượt trình bày

Lớp theo dõi, nhận xét và bổ sung

Bài tập 4: Viết thông báo về hoạt động làm sạch

môi trường

c Hoạt động 5:(6’) Bài tập 5

HS đọc kĩ bức thư Bác Hồ gửi học sinh nhân ngày

khai giảng năm học mới đầu tiên của nước

- Khái niệm văn bản

- Đặc điểm của văn bản.

Trang 11

Tiếng Việt: VĂN BẢN ( Tiết 1)

1, Kiến thức: Nắm được khái niệm văn bản, các đặc điểm cơ bản và các loại văn bản.

2, Kỷ năng: Nâng cao năng lực phân tích và tạo lập văn bản.

3, Thái độ: Có ý thức sử dụng văn bản đúng mục đích giao tiếp.

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV: SGK, giáo án, bảng phụ

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài theo hướng dẫn, SGK, vở ghi

I Ổn định lớp(1’)

II Kiểm tra bài cũ: (5’) HS trình bày bài tập 4 SGK trang 21.

1 Đặt vấn đề:(1’)

a Hoạt động 1:(20’) Khái niệm, đặc điểm.

GV dùng bảng phụ đưaVD SGK

Nhận xét về dung lượng giữa các văn bản?

Các văn bản trên được tạo ra trong hoàn cảnh cụ

+ Gần mực ( xấu )- đen

+ Gần đèn ( tốt )- sáng

Văn bản 2: Số phận của người phụ nữ trong xã

hội cũ ( phong kiến )

- Sử dụng lặp lại mô típ “thân em”

- Gieo vần cuối câu ( vần chân ), vần lưng.

Trang 12

So sánh văn bản 2 và 3 với một bài học cụ thể ở

SGK, giấy khai sinh, đơn xin nghỉ học

Gợi ý so sánh: nội dung, từ ngữ, cách thể hiện

HS

Từ các VD cụ thể hãy cho biết phạm vi sử dụng

của từng loại văn bản? Mục đích giao tiếp? Từ

ngữ? Kết cấu ? Trình bày?

HS

Lấy VD cho từng loại văn bản cụ thể

GV tổng kết, nhận xét sau khi học sinh trả lời,

nhấn mạnh đặc điểm từng loại văn bản và VD cụ

thể

* Đơn, giấy khai sinh, bài học: mang tính khoa

học, tuân theo các khuôn mẫu cụ thể, từ ngữ chínhxác, chặt chẽ

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung bài học, làm bài tập1,2,3,4 SGK trang 37.

Chuẩn bị bài viết số 1 nội dung phát biểu cảm nghĩ

Tham khảo các đề bài và cách làm bài SGK

Trang 13

Làm văn: BÀI VIẾT SỐ 1.

II Kiểm tra bài cũ:

1 Đặt vấn đề:

CHIẾN THẮNG MTAO- MXÂY ( Tiết 1 )

< Trích Sử thi “Đăm Săn”>

Trang 14

1, Kiến thức: Nhận thức được lẻ sống, niềm vui và hạnh phúc của anh hùng sử thi chỉ có được trong

cuộc chiến đấu vì danh dự, hạnh phúc và sự thịnh vượng cho cộng đồng

- Nắm được đặc điểm nghệ thuật của sử thi anh hùng về cách xây dựng nhân vật, nghệ thuật miêu tả

và sử dụng ngôn từ

2, Thái độ: Tôn trọng những giá trị tình cảm cao cả, chống lại cái xấu, cái ác.

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, đàm thoại, phân tích

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài, vở ghi, SGK, tìm đọc sử thi “ Đăm Săn”.

II Kiểm tra bài cũ:(5’) Trình bày, làm rõ các giá trị cơ bản của VHDG?

a Hoạt động 1:(10’) Tìm hiểu chung

HS nhắc lại khái niệm sử thi đã học

Sử thi được chia làm mấy loại? Đặc điểm cụ thể

của từng loại? Cho VD?

HS đọc phần tóm tắt SGK, tập tóm tắt theo nội

dung SGK

1 Khái niệm và phân loại sử thi.

a Khái niệm: Sử thi là những tác phẩm tự sự dân

gian có quy mô lớn, sử dụng ngôn ngữ có vần , nhịp, xây dựng những hình tượng nghệ thuật hoành tráng, hào hùng để kể về một hoặc nhiều biến cố lớn diễn ra trong đời sống cộng đồng dân

cư thời cổ đại

GV hướng dẫn đọc: chú ý giọng điệu của từng

nhân vật cụ thể, tên riêng

HS đọc theo cách phân vai

Tóm tắt ngắn gọn nội dung đoạn trích?

HS

1 Đọc:

2 Tóm tắt:

Nội dung: Kể chuyện Đăm Săn đánh Mtao Mxây

để cứu vợ Hơ Nhị ( 3 hiệp)

Các nhân vật: Đăm Săn Mtao Mxây ( tù trưởng sắt ) Tôi tớ

Dân làng Ông trời Người kể chuyện

Trang 15

GV bổ sung nếu cần.

c Hoạt động 3:(14’) Tìm hiểu đoạn trích

Nguyên nhân của cuộc chiến?

Cuộc giao chiến giữa hai tù trưởng diễn ra như

thế nào?

GV gơị ý: Qua mấy hiệp, diễn biến của từng

hiệp? Hành động của từng nhân vật?

HS lần lượt trả lời

Hiệp 1:

Hiệp 2:

GV nhận xét, bổ sung

Kết thúc cuộc chiến như thế nào? Vai trò của

Đăm Săn ra sao? Tiết sau tìm hiểu

1 Cuộc giao chiến giữa hai tù trưởng.

* Hiệp đấu thứ nhất:

- Mtao Mxây múa khiên trước và rất kém cỏi

- Đăm Săn múa ngay sau đó và tài giỏi hơn hẳn: vượt đồi, chạy qua đông, qua tây

* Hiệp đấu thứ hai :

- Đăm Săn múa khiên đâm Mtao Mxây nhưng không thủng

- Đăm Săn thấm mệt, ngủ mơ, được ông trời bày cách đánh thắng kẻ thù

IV CỦNG CỐ:(2’) Khái niệm sử thi; phân loại?

Tóm tắt sử thi “ Đăm Săn” và đoạn trích “ Chiến thắng Mtao Mxây”

Cuộc chiến giữa hai tù trưởng?

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung bài học

Soạn: Diễn biến của cuộc chiến và kết thúc?

Vai trò của Đăm Săn? Thái đọ của nhân dân?

Nghệ thuật đặc sắc của đoạn trích?

CHIẾN THẮNG MTAO- MXÂY ( Tiết 2 )

< Trích Sử thi “Đăm Săn”>

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, đàm thoại

Trang 16

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài, vở ghi, SGK, sách tham khảo

II Kiểm tra bài cũ: (5’) 1, K/niệm sử thi? Phân loại sử thi?

2, Tóm tắt đoạn trích “ Chiến thắng Mtao Mxây”?

a Hoạt động 1:(24’) Tìm hiểu đoạn trích.

GV nhắc lại kiến thức tiết 1: hai hiệp đấu đầu tiên

vẫn chưa phân thắng bại

Hiệp đấu thứ 3 diễn ra như thế nào? Kết quả?

HS

Qua chiến thắng của Đăm Săn bộc lộ phẩm chất

gì của người anh hùng sử thi?

HS

GV nhấn mạnh kết quả: Đăm Săn thắng lợi vẻ

vang >< Mtao Mxây thất bại thảm hại ( kết quả

của sự hèn nhát, yếu đuối )

Sau khi chiến thắng tù trưởng sắt, Đăm Săn đã có

những hành động gì? Hành động đó thể hiện đặc

điểm gì của đồng bào Tây Nguyên?

HS

Tại sao các tù trưởng, dân làng khắp nơi đều đến

ăn mừng chiến thắng của Đăm Săn?

Hình ảnh Đăm Săn lúc này hiện lên như thế nào

so với trước đây?

HS

GV nhấn mạnh ý thức cộng đồng; tầm vóc và vẻ

đẹp của người anh hùng

1.Cuộc chiến giữa hai tù trưởng

* Hiệp đấu thứ ba:

- Đăm Săn dùng chày mòn ném vành tai kẻ địch,

Mtao Mxây tháo chạy

- Mtao Mxây chạy quanh chuồng lợn, chuồng trâu, ngã lăn ra đất, bị chặt đầu

Đăm Săn chiến thắng- vẻ đẹp oai hùng, dũng mảnh của người anh hùng chiến trận; chàng đã giành lại được hạnh phúc gia đình, mở rộng bờ cõi, được cộng đồng nể phục

2 Cảnh ăn mừng chiến thắng trong cuộc sống hòa bình.

- Đăm Săn kêu gọi dân làng cùng theo mình

- Tổ chức lễ ăn mừng lớn: rượu, trâu, lợn, đánh cồng chiêng

Cuộc sống, sinh hoạt cộng đồng

- Đăm Săn đẹp khác thường, uy nghi cường tráng

như một vị thần với sức khỏe vô song

- Dân làng tập trung đông đủ, hoan hỉ, tự hào về chiến công người anh hùng Đăm Săn

- Phóng đại, lí tưởng hóa nhân vật

- Câu văn giàu hình ảnh

- So sánh

- Ngôn ngữ trang trọng mang đạm màu sắc của đồng bào Tây Nguyên; âm điệu hùng tráng

2 Nội dung: hình ảnh người anh hùng Đăm Săn

có sức mạnh, tài năng, giàu tình cảm

c Hoạt động 3:(5’) Luyện tập

HS thảo luận nhóm theo bàn thực hiện yêu cầu * Vai trò của yếu tố thần linh: ( ông trời ) giúp

Trang 17

phần luyện tập SGK

Vai trò yếu tố thần linh?

Vai trò của con người?

HS thảo luận, trình bày, lớp theo dõi và bổ sung

GV bổ sung, tổng kết

nhân vật vượt qua thử thách; làm cho cốt truyện phát triển đạt được mục đích bày tỏ thái độ, yình cảm của nhân dân đối với nhân vật chính

* Vai trò con người:

IV CỦNG CỐ:(2’)Hình ảnh người anh hùng Đăm Săn?

Nghệ thuật của sử thi?

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung cả hai tiết học, tìm đọc sử thi “Đăm Săn”.

Tiết sau luyện tập về văn bản: Xem lại lí thuyết đã học

Làm các bài tập SGK

VĂN BẢN ( Tiết 2)A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1 Kiến thức: Nắm được những kiến thức về văn bản.

2 Kỷ năng: Thực hành nhận biết, sắp xếp, diễn đạt hợp logíc.

3 Thái độ: Viết được văn bản hoàn chỉnh về nội dung và hình thức.

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, thảo luận, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV: SGK, sách bài tập, bảng phụ

2 Chuẩn bị của HS: Làm bài tập SGK, sách bài tập

I Ổn định lớp:

II Kiểm tra bài cũ: Khái niệm văn bản? Đặc điểm của văn bản?

- Câu chủ đề: đầu đoạn văn

“ Giữa cơ thể với nhau”

- Các câu tiếp theo cụ thể hóa nội dung câu chủ

Trang 18

Hãy đặt nhan đề cho đoạn văn?

HS dựa trên nội dung đoạn văn để đặt tên phù

Sắp xếp các câu văn thành văn bản hoàn chỉnh,

đặt nhan đề cho đoạn văn

Viết đoạn văn với nội dung: “ Môi trường của loài

người hiện nay dang bị hủy hoại nghiêm trọng”

GV gợi ý:

- Rừng bị tàn phá

- Rác thải sinh hoạt, nhà máy

-Khí thải các nhà máy

- Ô nhiễm nguồn nước

HS viết thành đoạn văn, trình bày

Lớp theo dõi, nhận xét và bổ sung

GV đưa câu chủ đề khác, học sinh tập viết đoạn ở

HS tập viết đơn xin học nghề

Gợi ý:Kiểu văn bản hành chính

IV CỦNG CỐ:2’ Cách viết văn bản? Viết đơn?

Đặc điểm của văn bản?

V DẶN DÒ:2’ Hoàn chỉnh các bài tập vào vở bài tập.

Soạn: “ Truyện An Dương Vương và Mỵ Châu Trọng Thủy”

Trang 19

Đọc, tóm tắt, xác định bố cục.

Tìm hiểu quá trình xây dựng thành của An Dương Vương ?

TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU TRỌNG THỦY ( Tiết 1)A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1 Kiến thức: Nắm được đặc trưng cơ bản của truyền thuyết qua việc tìm hiểu một tác phẩm cụ thể về

thành Cổ Loa; mối tình Mỵ Châu- Trọng Thủy và nguyên nhân mất nước Âu lạc

2 Kỷ năng: Rèn kĩ năng tóm tăt, đọc hiểu văn bản tự sự.

3 Thái độ: Nhận thức được bài học giữ nước ngụ ý trong câu chuyện tình yêu.

1.Chuẩn bị của GV: SGK, giáo án, tranh ảnh minh họa, tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài, sưu tầm tư liệu, tranh ảnh

II Kiểm tra bài cũ: ( Kiểm tra 15’) Tóm tắt nội dung đoạn trích “ Chiến thắng Mtao Mxây” và nêu

nội dung của đoạn trích

a Hoạt động 1:(4’) Tiểu dẫn.

HS nhắc lại khái niệm truyền thuyết đã học và đặc

điểm của truyền thuyết

GV dùng tranh ảnh giới thiệu về di tích Cổ Loa-

Đông Anh- Hà Nội; đền thờ An Dương Vương;

đền thờ công chúa Mị Châu

1 Khái niệm truyền thuyết.

- K/n: ( SGK )

- Đặc điểm: nhuốm màu sắc thần kì, thấm đẫm cảm xúc đời thường

2 Di tích Cổ Loa:

b Hoạt động 2:(10’) Đọc hiểu khái quát.

GV kiểm tra việc tự đọc ở nhà của học sinh; giải 1 Đọc, tìm hiểu chú thích:

Trang 20

4 Chủ đề: Miêu tả quá trình xây thành, chế nỏ

bảo vệ đất nước của An Dương Vương và bi kịch nước mất nhà tan

c Hoạt động 3:(10’) Đọc hiểu chi tiết

HS theo dõi đoạn 1SGK

Quá trình xây thành của An Dương Vương diễn

ra như thế nào?

Công việc cụ thể?

HS

Việc An Dương Vươmg được Rùa Vàng giúp đỡ

có ý nghĩa gì? Qua đó tác giả dân gian muốn bày

GV: Là người có trách nhiệm, tài năng, đức độ

1 An Dương Vương xây thành, chế nỏ thần.

- Xây thành xong nhà vua lo lắng cách chống

giặc, bảo vệ đất nước

Được Rùa vàng giúp đỡ nỏ thần- vủ khí tối tân để đánh bại quân giặc

An Dương Vương là người có đức,có tài, có ýthức trách nhiệm với quốc gia, dân tộc

IV CỦNG CỐ:2’ Tóm tắt; bố cục?

Quá trình xây thành và chế nỏ thần của An Dương Vương?

V DẶN DÒ:2’ Nắm nội dung đã học

Tìm hiểu:Bi kịch của An Dương Vương? Bi kịch của Mị Châu?

Thái độ của nhân dân đối với từng nhân vật cụ thể?

Trang 21

TRUYỆN AN DƯƠNG VƯƠNG VÀ MỊ CHÂU TRỌNG THỦY (Tiết 2)

1.Chuẩn bị của GV: SGK, giáo án, tài liệu tranh ảnh minh họa

2 Chuẩn bị của HS: Soạn bài, sưu tầm tư liệu

II Kiểm tra bài cũ: Quá trình xây thành và chế tạo nỏ thần của An Dương Vương diễn ra như thế

nào? Nhận xét về yếu tố thần linh trong câu chuyện?

a Hoạt động 1:(20’) Đọc hiểu chi tiết

GV nhắc lại kiến tức tiết 1

Sau khi được Rùa Vàng giúp đỡ xây thành, có nỏ

thần vua An Dương Vương có giữ được thành

Giữa Mị châu và Trọng Thủy có tình yêu thực sự

không? Mị Châu là người đáng thương hay đáng

trách?

HS

1 An Dương Vương xây thành, chế nỏ thần 2.Bi kịch của An Dương Vương và Mị Châu.

* Bi kịch của An Dương Vương đối với đất nước:

- Gã con gái cho con trai kẻ thù

- Cho Trọng Thủy ở rể “ nuôi ong tay áo”

- Có thái độ chủ quan, mất cảnh giác khinh địch, quá tin vào vủ khí

Mất nước

- Tự tay giết con gái ( bị xem là kẻ thù )

- Rẻ nước đi xuống biển

Bi kịch chua xót, đau đớn đối với An Dương Vương: nước mất, nhà tan

* Bi kịch tình yêu giữa Mị Châu và Trọng Thủy

- Giữa Mị Châu và Trọng Thủy có tình yêu thực sự

- Mị Châu quá tin yêu chồng nên đắc tội với non sông

- Trọng Thủy đối với Mị Châu yêu chân thành; với đất nước chàng là gián điệp

Trang 22

GV: Mị Châu vì quá yêu mà quên nghĩa vụ với

đất nước; Trọng Thủy vì nghĩa vụ với đất nước

Viêc để Rùa Vàng xuất hiện đúng lúc giúp An

Dương Vương đã cho thấy ước muốn gì của dân

gian?

HS

Cái chết của Mị Châu, Trọng Thủy và việc An

Dương Vương đi xuống biển gợi cho em suy nghĩ

gì?

HS

GV nhấn mạnh đối với từng nhân vật cụ thể

Mị Châu bị vua cha giết; Trọng Thủy ăn năn,đau xót, dằn vặt lương tâm

3 Thái độ của nhân dân đối với từng nhân vật.

- Rùa vàng: xuất hiện đúng lúc quan trọng trong cuộc đời An Dương Vương: sáng suốt và trí tuệ

- An Dương Vương : là người đứng đầu, có công xây dựng đất nước nên không chết mà rẻ nước xuống biển

- Mị Châu:mắc mối oan tình, bị xem là giặc nên bịchém đầu

- Trọng Thủy: chết trong hối hận, giày vò giằng

xé giữa tình và hiếu

b Hoạt động 2:(6’) Tổng kết

Qua câu chuyện em rút ra được điều gì? Bài hoc

rút ra từ câu chuyện : là chuyện tình yêu hay một

câu chuyện cảnh giác.?

Trọng Thủy có đáng được cảm thông hay đáng

trách?

HS thảo luận, phát biểu

GV nhấn mạnh bài học rút ra, lưu ý phần ghi nhớ

SGK

Bài học rút ra:

- Luôn cảnh giác, trước bất kì hoàn cảnh nào cũngphải phân biệt rõ ràng quan hệ riêng- chung; cá nhân- cộng đồng; nhà- nước

- Phải đặt quyền lợi đất nước, tập thể lên trên lợi ích, quyền lợi cá nhân

c Hoạt động 3:(8’) Luyện tập

HS thảo luận yêu cầu bài tập 1SGK

Em đồng ý với ý kiến nào: tình yêu giả dối; tình

yêu chung thủy hay ý kiến khác Vì sao?

HS

GV gợi ý: Trọng Thủy đã có sự giằng xé giữa tình

và hiếu, Vậy tình yêu của hàng có phải giả dối

không?

HS theo dõi bài tập 2 SGK

GV gợi ý học sinh làm ở nhà: Đây là đạo lí,

truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam ghi

nhận công ơn, sự đóng góp của ch aông trong việc

xây dựng đất nước

Bài tập 1:

Bài tập 2:

IV CỦNG CỐ:2’ Bi kịch của An Dương Vương, Mị Châu?

Thái độ của nhân dân? Bài học rút ra qua câu chuyện?

V DẶN DÒ:2’ Nắm nội dung bài học, tìm đọc các tác phẩm viết về câu chuyện.

Soạn: Lập dàn ý bài văn tự sự

- Đọc và trả lời câu hỏi mục I SGK

- Lập dàn ý kể về hậu thân của Chị Dậu

Trang 23

LẬP DÀN Ý BÀI VĂN TỰ SỰ

1 Kiến thức: Biết cách lập dàn ý một bài văn tự sự theo dàn ý chung.

- Nắm được các yêu cầu chủ yếu của lập dàn ý; lựa chọn các nội dung chính để lập dàn ý và sắp xếp chúng một cách hợp lí, khoa học

2 Kỷ năng: Lập dàn ý cho bài văn tự sự.

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, đàm thoại, hoạt động nhóm

1.Chuẩn bị của GV: SGK, sách bài tập, tài liệu tham khảo, giáo án

2 Chuẩn bị của HS: Học bài, soạn bài theo hướng dẫn

II Kiểm tra bài cũ: Kể tên các loại văn bản mà em đã hoc ở THCS?

a Hoạt động 1:(10’) Hình thành ý tưởng, dự kiến cốt truyện.

Từ những lời kể trên em rút ra được bài học gì khi

lập dàn ý cho bài văn tự sự?

HS

GV: Xác định nhân vật

Chọn, sắp xếp sự việc, chi tiết

VD: SGK Nhận xét:

- Nguyên Ngọc nói về truyện “Rừng xà nu” và hoàn cảnh ra đời của nó

+ Nguyên nhân:bức bách, áp bức, từ nỗi đau riêngđến nỗi đau của dân tộc

Trang 24

Phần mở bài: Sau khi chạy ra khỏi nhà Nghị Quế

chị Dậu đi đâu? Chị đã gặp ai? Người đó có tác

Từ VD hãy cho biết thế nào là lập dàn ý cho bài

văn tự sự? Dàn ý cụ thể của bài văn tự sự?

HS xem phần ghi nhớ SGK

Đề:

Sau cái đêm ấy, chị Dậu gặp một cán bộ cách

mạng và được giác ngộ Trong cuộc tổng khởi nghĩa tháng 8/1945 chị Dậu dẫn đầu đoàn nông dân lên cướp chính quyền, phá kho thóc Nhật chiacho dân nghèo

a Mở bài:

- Chị Dậu chạy về hướng làng mình

- Về đến nhà đêm đã khuya, chị thấy người lạ mặt

có khuôn mặt sáng sủa đang nói chuyện với chồng

- Vợ chồng gặp nhau, cùng người lạ bàn chuyện cách mạng

b Thân bài:

- Người khách lạ là cán bộ Việt Minh đến thăm

tình cảnh gia đình chị, giảng giải vì sao dân mình khổ, muốn hết khổ phải làm gì?

- Người khách thỉnh thoảng ghé thăm, đưa tin, khuyến khích chị

- Chị Dậu giác ngộ cách mạng và cùng vận động những người xung quanh

- CMT8/1945 bùng nổ, chị dẫn đầu những người nông dân nghèo, dân công phá kho thóc chia cho họ

c Kết bài:Gia đình chị cùng bà con nông dân vui

mừng đón tin vui; chị đón cái Tý trở về

- Hồi tưởng về những bản chất tốt của mình

- Tự đấu tranh và được mọi người thân giúp đỡ

tỉnh ngộ

- Sự vươn lên

* Kết bài: Suy ngẫm, rút ra bài học

IV CỦNG CỐ:2’ Dàn ý của bài văn tự sự?

Yêu cầu khi lập dàn ý?

V DẶN DÒ:2’ Lập dàn ý bài tập 2 SGK

Soạn: Uylitxơ trở về

Trang 25

- Đọc, tóm tắt sử thi “Ôđixê”, tóm tắt đoạn trích.

- Xác định bố cục?

UY LÍT XƠ TRỞ VẾ ( Tiết 1)

< Trích Sử thi “ Ôđixê ”>

1 Kiến thức: Cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn và trí tuệ của người Hi Lạp qua cảnh đoàn tụ gia đình

của Uylitxơ

- Phân tích, lí giải được các đối thoại và diễn biến tâm lí nhân vật

- Hiểu được đặc điểm nghệ thuật của sử thi

2 Thái độ: Có thái độ kiên trì, nhẫn nại, biết vượt khó trong mọi hoàn cảnh.

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, tranh ảnh và tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: Sọan bài, tìm đọc sử thi “Ôđixê”

II Kiểm tra bài cũ: Cảm nhận của em về hình tượng người anh hùng Đăm Săn trong đoạn trích

“Chiến thắng Mtao Mxây”?

Trang 26

+ Pênêlốp- vợ.

+ Têlêmác- con trai

+ Nhủ mẫu Ơriclê

+ Các vị thần

b Hoạt động 2:(20’) Đọc hiểu khái quát.

HS tự đọc ở nhà, lên lớp giáo viên kiểm tra việc

thử thách khi Uylitxơ trở về và niềm vui sướng,

hạnh phúc khi được đoàn tụ gia đình

- “Từ đầu giết chúng”: sự nghi ngờ của Pênêlốp.

- “Nói xong kém gan dạ”: tác động của Têlêmác

- Phần còn lại: cuộc đấu trí giữa Pênêlốp- Uylitxơ

và cảnh đoàn tụ

IV CỦNG CỐ:2’ Tóm tắt sử thi “Ôđixê” Nguồn gốc? Đề tài?

Tóm tắt đoạn trích? Bố cục?

V DẶN DÒ:2’ Nắm nội dung bài học, tìm đọc sử thi “Ôđixê”.

Tìm hiểu: Tâm trạng của Pênêlốp khi hay tin chồng trở về?

Tâm trạngcủa Uylitxơ trước thái độ của vợ?

Thành công về nghệ thuật của đoạn trích?

Trang 27

UYLÍT XƠ TRỞ VỀ ( Tiết 2)

< Trích Sử thi “Ôđi xê”

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, tranh ảnh và tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: Sọan bài, tìm đọc sử thi “Ôđixê”

II Kiểm tra bài cũ: Tóm tắt ngắn gọn nội dung sử thi “Ôđixê”?

a Hoạt động 1:(26’) Đọc hiểu chi tiết.

GV nhắc lại kiến thức tiết 1 và giới thiệu qua về

hoàn cảnh của Pênêlốp trước khi gặp Uylixơ

- Chờ đợi chồng 20 năm

- Đối diện với 108 vị cầu hôn, cha mẹ nàng thúc

giục nàng tái giá

- Để đối phó: dệt thảm, ngày dệt, đêm tháo

Khi nghe tin nhủ mẫu Ơriclê báo tin Uylixơ trở

về, tâm trạng Pênêlốp như thế nào?

HS: Nghi ngờ

Điều đó thể hiện đặc điểm gì của Pênêlốp?

HS

Khi nhủ mẫu thuyết phục và đưa dẫn chứng vết

sẹo, đem tính mạng của mình ra đánh cược nàng

có tâm trạng gì?

Khi con trai Têlêmác phân tích và trách cứ thì

nàng xử lí như thế nào?

HS

GV nhấn mạnh tâm trạng cụ thể của nàng qua

từng hành động, chú ý nghệ thuật miêu tả tâm lí

Nàng đã suy nghĩ đến điều gì trước hiện thực đó?

Nhận xet về việc làm đó?

1 Tâm trạng của Pênêlốp:

- Khi nghe báo tin Uylixơ trở về+ Nghi ngờ: khả năng chiến thắng 108 vị cầu hôn;thời gian quá dài ( 20 năm )

Thận trọng cho rằng chiến công là do thần linh để trừng trị sự láo xược, bất kham của bọn cầu hôn

+ Tự trấn an nhủ mẫu, phân vân, lúng túng, xúc động, bàng hoàng

- Khi bị con trai trách mẹ tàn nhẫn và độc ác nàng

tỏ ra kinh ngạc, nhưng rất kiên trì và thận trọng, trí tuệ và tỉnh táo

Trang 28

Lúc nhận ra nhau tâm trạng của hai người như thế

nào? Việc nhận ra nhau đó chứng tỏ điều gì ở họ?

HS

GV: Tự tin, trí tuệ, thủy chung

Nàng giữ được vị thế chủ nhân, làm chủ tình thế, làm chủ bản thân, không thất lễ trước người

lạ, không làm mất lòng kẻ ăn người ở

- Đem chiếc giường làm vật thử thách

* Pênêlốp là ngươì thông minh, khôn khéo , tế nhị, thủy chung và rất thận trọng

2 Tâm trạng của Uylixơ:

Pênêlốp bủn rủn chân tay, nước mắt chan hòa,vui mừng ôm cổ chồng, hôn lên trán: thủy chung, trong sáng, thận trọng

Uylixơ thận trọng ,nhạy bén, tự tin đối đầu vớithử thách hạnh phúc

GV tổng kết , liên hệ sử thi Đăm Săn

Lưu ý nghệ thuật trì hoãn, kéo dài tình huống gây

ấn tượng cụ thể, cảm động về tình nghĩa vợ

chồng

1 Nội dung:

- Ca ngợi ý chí và trí tuệ của con người.

- Ca ngợi tình yêu quê hương, đất nước, tình cảm gia đình ( tình vợ chồng thủy chung )

2 Nghệ thuật:

- Tạo tình huống đầy kịch tính

- Miêu tả chi tiết, tỉ mĩ

- Miêu tả tâm lí, kéo dài tình huống

- Ngôn ngữ trang trọng, tư duy có cánh

IV CỦNG CỐ:2’ Tính cách ,tâm trạng của Pênêlốp; Uylixơ

Nghệ thuật đặc sắc của sử thi?

V DẶN DÒ:2’ Nắm nội dung bài học, tìm đọc thần thoại Hi Lạp

Tiết sau trả bài viết số 1: Xác định yêu cầu, lập dàn ý

Trang 29

TRẢ BÀI VIẾT SỐ 1A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

II Kiểm tra bài cũ:

RAMA BUỘC TỘI ( Tiết1 )

< Trích Sử thi “Ramayana”>

1 Kiến thức: Qua hai nhân vật Rama Và Xita, hiểu được quan niệm của người Ấn Độ cổ đại về người

anh hùng, đức vua mẫu mực và người phụ nữ lí tưởng

Trang 30

- Nắm được nghệ thuật thể hiện nhân vật của sử thi Ramayana.

2.Kỷ năng: Biết phân tích tâm lí nhân vật.

3 Thái độ: Có thái độ sống có lí tưởng, vì lợi ích, danh dự tập thể.

2 Chuẩn bị của HS: Học bài, soạn bài, tìm đọc sử thi Ramayana

II Kiểm tra bài cũ: Phân tích làm rõ thái độ và tâm trạng của Pênêlôp khi hay tin Uylixơ trở về và

đối diện với chàng?

a Hoạt động 1:(20’) Tiểu dẫn

HS đọc phần tiểu dẫn SGK

GV giới thiệu qua về sử thi Ấn Độ và nhấn mạnh

sử thi “Ramayana”

Đặc điểm của sử thi Ấn Độ?

GV nhấn mạnh ảnh hưởng của sử thi Ấn Độ đến

đời sống tinh thần người dân Ấn Độ và Đông

Nam Á “ Chừng nào sông chưa cạn, đá chưa mòn

thì Ramayana còn làm say lòng người và cứu giúp

họ ra khỏi tội lỗi”

Dựa vào SGK, tóm tắt nội dung tác phẩm

- Ramayana: hình thành vào TKIII TCN, gồm

24000 câu thơ đôi, nhờ vào sự hoàn thiện của đạo

sĩ Vanmiki

2 Đặc điểm:

- Dung lượng lớn, tính chất giáo lí, giáo dục về đạo đức

- Chiến tranh là nơi xung đột, thử thách nhân vật

- Nhân vật đa dạng: người, thần linh

3 Tóm tắt tác phẩm: (SGK )

b Hoạt động 2:(14’) Đọc hiểu khái quát

Phần đọc học sinh tự tập đọc ở nhà, lưu ý diễn

biến tâm lí của từng nhân vật cụ thể Lên lớp giáo

viên kiểm tra việc đọc của học sinh và giải thích

Trang 31

GV bổ sung sau khi học sinh trả lời tưởng và người phụ nữ mẫu mực

IV CỦNG CỐ:2’ Đặc điểm sử thi Ấn Độ?

Tóm tắt sử thi Ramayana

Bố cục và chủ đề của đoạn trích

V DẶN DÒ:2’ Nắm nội dung bài học, tìm đọc Ramayana.

Tìm hiểu tâm trạng của Rama, Xita?

Đặc sắc về nghệ thuật của đoạn trích?

RAMA BUỘC TỘI ( Tiết 2 )

< Trích Sử thi “Ramayana”>

B PHƯƠNG PHÁP: Phát vấn, phân tích, thảo luận

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo

2 Chuẩn bị của HS: Học bài, soạn bài

II Kiểm tra bài cũ: (5’) Tóm tắt nội dung sử thi Ramayana?

a Hoạt động 1:(30’) Đọc hiểu chi tiết

GV nhắc lại kiến thức tiết 1

Sau khi cứu được Xita, Rama đã có những biểu

hiện và hành động gì? Tìm chi tiết làm rõ các biểu

hiện đó?

HS

GV nhấn mạnh cách xưng hô xa lạ, bề trên với

giọng điệu lạnh nhạt, khác thường

1 Tâm trạng và hành động của Rama.

- Sau khi cứu được Xita: ghen tuông, giận dữ.

+ Trước đầy đủ mọi người ( không phải không gian riêng tư của hai người )

+ Xưng hô một cách trịnh trọng, xa lạ, bề trên

“phu nhân cao quý- ta”

+ Giọng điệu: lạnh nhạt và phủ phàng

+ Nói rõ mục đích cứu Xita: vì danh dự của ngườianh hùng; vì tình yêu và hạnh phúc

Trang 32

Mục đích cứu Xita của Rama là gì?

HS

GV:Rama không chấp nhận người vợ đã sống với

người khác trong thời gian dài ( xung đột cá

nhân>< cộng đồng )

Tâm trạng của Rama đã thay đổi như thế nào?

Chàng đã nói gì với vợ? Nguyên nhân?

HS

GV:Tình yêu - ghen tuông mù quáng

Khi thấy Xita nhảy vào lửa, Rama đã có phản ứng

gì? Điều đó chứng tỏ đặc điểm gì ở con người

chàng?

Nhận xét về nhân vật Rama?

HS

GV: Rama xuất thân từ thần thánh ( thần bảo vệ

Visnu ) nhưng vẫn mang đậm chất người: ghen

tuông, coi trọng danh dự

Trước những lời buộc tội, ghen tuông giận dữ của

chồng, tâm trạng của Xita như thế nào? Dẫn

HS: Không thuyết phục được Rama

Để chứng minh sự trong sạch của mình nàng đã

làm gì? Vì sao lại chọn nhảy vào lửa?

Gv lưu ý thần lửa có vai trò quan trọng trong đời

sống nhân dân Ấn Độ Cảnh Xita bước lên giàn

hỏa thiêu hào hùng như một lễ hiến sinh

Chỉ ra những thành công về mặt nghệ thuật của

Ghen tuông mù quáng, không phân biệt đúngsai

- Thấy Xita nhảy vào lửa, Rama im lặng giằng xé nội tâm, kiên quyết hi sinh tình yêu để bảo vệ danh dự

Rama là mẫu hình lí tưởng của người anh hùng có phẩm chất cao quý, coi trọng danh dự, đức vua mẫu mực

2 Tâm trạng và hành động của Xita:

- Nghe lời buộc tội: xấu hổ, kinh ngạc, đau đớn

- Dùng lời lẻ dịu dàng thanh minh, chỉ trích nhữnglời nói hồ đồ, khẳng định sự thủy chung và trong sạch của mình

- Tuyệt vọng nàng bước vào giàn lửa để khẳng định phẩm hạnh

Cao cả, khẳng định phâm hạnh thủy chung, phủ nhận lời buộc tội của Rama

3 Nghệ thuật:

- Miêu tả tâm lí nhân vật sắc sảo

- Tạo tình huống để nhân vật hành động

- Đối thoại, có mâu thuẩn và xung đột

b Hoạt động 2:(4’) Tổng kết.

Trang 33

Nội dung của đoạn trích?

- Phẩm chất Rama

- Phẩm chất Xita

HS liên hệ so sánh Xita với Vũ Nương trong

truyện “ Người con gái Nam Xương”

HS

GV tổng kết, HS đọc ghi nhớ SGK

Ghi nhớ: SGK

IV CỦNG CỐ:(2’)Tâm trạng, tính cách, phẩmchất của Rama, Xita?

Nghệ thuật của đoạn trích?

V DẶN DÒ:(2’)Nắm nội dung bài học, trả lời câu hỏi 4 SGK.

Soạn: “ Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu ” Đọc VD và trả lời các câu hỏi mục I,II SGK

CHỌN SỰ VIỆC, CHI TIẾT TIÊU BIỂU TRONG BÀI VĂN TỰ SỰA.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1 Kiến thức: Ôn tập củng cố kiến thức đã học về văn tự sự; nắm được kiến thức về chi tiết, sự việc

tiêu biểu trong bài văn tự sự

- Biết chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu để viết bài văn tự sự

2.Kỷ năng: Viết văn bản tự sự

3 Thái độ: Có ý thức lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu khi làm văn tự sự.

B PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, phát vấn, quy nạp

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, tài liệu tham khảo

II Kiểm tra bài cũ:(5’) Khái niệm lập dàn ý và yêu cầu của lập dàn ý?

1 Đặt vấn đề:(1’)

a Hoạt động 1(8’) Khái niệm

HS đọc kỉ mục 1 SGK

Trang 34

GV giúp học sinh hình dung lại: Sự việc và nhân

vật trong văn tự sự, ngôi kể, thứ tự kể

Lấy VD truyện cổ tích “ Cây khế”

Xác định sự việc và sự việc tiêu biểu trong câu

chuyện?

HS:

Từ VD em hiểu sự việc là gì? Sự việc tiêu biểu?

Chi tiết là gì? Biểu hiện của chi tiết?

HS:

Vai trò của sự việc, chi tiết tiêu biểu trong văn

bản tự sự?

HS:

GV nhấn mạnh vai trò của sự việc, chi tiết tiêu

biểu trong văn bản tự sự

VD: Truyện cổ tích “Cây khế”.

Nhận xét: Sự việc là cái xảy ra được nhận thức,

có ranh giới rõ ràng, phân biệt với những cái xảy

Dẫn dắt câu chuyện, tô đậm tính cách nhân vật, tạo sự hấp dẫn, nhấn mạnh ý nghĩa của truyện

b Hoạt động 2(20’) Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu

Để có sự việc, chi tiết tiêu biểu cần phải lựa chọn

Trong truyện An Dương Vương và Mỵ Châu-

Trọng Thủy tác giả dân gian đã kể chuyện gì?

HS:

Trong cuộc chia tay giữa Mỵ Châu- Trọng Thủy

có hai chi tiết:(1)Ta tìm lại nàng

(2) Thiếp có áo gấm lông ngỗng

có phải là chi tiết tiêu biểu không? Vì sao?

HS thảo luận

Lưu ý chi tiết rắc lông ngỗng, nếu bỏ chi tiết đó

thì câu chuyện như thế nào?

HS

GV bổ sung

HS đọc kỉ nội dung mục II.2 SGK

GV gợi ý một số sự việc

HS vận dụng khả năng tưởng tượng và lựa chọn

một số sự việc kể lại qua các chi tiết tiêu biểu

Lời nói, cử chỉ, hành động, suy nghĩ

HS:

Từ các VD trên hãy trình bày cách lựa chọn sự

việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

- Chi tiết rắc lông ngỗng duy trì tính logic củatruyện, khắc họa tính cách nhân vật (ngây thơ và

cả tin của Mỵ Châu), cái cớ để câu chuyện phát triển theo hướng tấn bi kịch

VD 2: Truyện Lão Hạc.

Gợi ý: Những lời nói cuối cùng của hai cha con khi anh chia tay vào Nam

- Kỷ niệm về con chó Vàng

- Kỷ niệm về người mẹ nghèo

- Kỷ niệm về mối tinh đầu với cô gái xóm bên

* Cách chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu trong bài văn tự sự

- Có vai trò dẫn dắt truyện

- Khắc họa tính cách nhân vật

- Hiện thưc hóa câu chuyện; bất ngờ, hấp dẫn

c Hoạt động 3 (6’) Luyện tập

Trang 35

HS đọc câu chuyện “ Hiòn đá xù xì”.

Có thể bỏ chi tiết, sự việc “hòn đá được xác định

rơi từ vũ trụ xuống” được không? Vì sao?

Hs thảo luận

Qua đó em rút ra được bài học gì khi chọn sự

việc, chi tiết trong bài văn tự sự?

HS phát biểu theo suy nghĩ

GV: Chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu gắn với nội

dung câu chuyện, làm nổi bật chủ đề của truyện

Bài tập 1: Hòn đá xù xì.

Không thể bỏ sự việc hòn đá được xác định rơi từ

vũ trụ xuống vì nó gắn liền với các chi tiết

IV CỦNG CỐ:(2’) Khái niệm chi tiết, sự việc trong văn bản tự sự?

Cách lựa chọn sự việc, chi tiết tiêu biểu?

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung bài học, làm bài tập 2 SGK.

Chuẩn bị viết bài số 2- kiểu bài tự sự

Xem cách làm bài, tham khảo đề bài SGK trang 81

TIẾT 20- 21 Ngày soạn

BÀI VIẾT SỐ 2A.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1 Kiến thức: Kiểm tra các kiến thức về văn bản tự sự đã học.

- Viết được một bài văn tự sự có sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm

2.Kỷ năng: Lập dàn ý,vận dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.

3 Thái độ: Làm bài nghiêm túc, trung thực trong thi cử.

II Kiểm tra bài cũ: Không.

1 Đặt vấn đề:(1’)

Trang 36

1 Kiến thức: Hiểu được ý nghĩa của những mâu thuẩn, xung đột và sự biến hóa của Tấm trong câu

chuyện

- Nắm được giá trị nghệ thuật của truyện Tấm Cám

2.Kỷ năng: Phân tích những mâu thuẩn, xung đột trong truyện Tấm Cám.

3 Thái độ: Lên án cái xấu, cái ác, trân trọng với những tình cảm của Tấm.

B PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, phân tích, đàm thoại

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, tranh ảnh minh họa

2 Chuẩn bị của HS: Học bài, chuẩn bị bài theo hướng dẫn

Trang 37

1 Đặt vấn đề:(1’)

c Hoạt động 3(10’) Tìm hiểu văn bản.

HS theo dõi đoạn 1

Tìm các chi tiết sự việc cụ thể khi Tấm ở nhà?

- Đi hội và thử hài: Tấm hồn nhiên >< Mẹ con Cám hợm hĩnh, tham vọng

Tấm thật thà, chăm chỉ, hiền lành, nhân hậu, gặp khó khăn chỉ biết khóc (thụ động) >< Mẹ con Cám xấu xa, độc ác

Trang 38

Mọi khó khăn của Tấm đều được Bụt giúp đỡ,

qua đó thể hiện quan niệm gì của dân gian?

HS:

GV tổng kết sau khi học sinh trả lời

Tấm luôn được Bụt giúp đỡ: người lương thiện sẽđược hưởng hạnh phúc >< kẻ ác dù nham hiểm đến đâu củng sẻ thất bại.(Xung đột giữa thiện- ác

vì quyền lợi vật chất)

IV CỦNG CỐ:(2’) Khái niệm, đặc điểm, phân loại truyện cổ tích?

Cuộc sống của Tấm khi ở nhà và khi đi dự hội?

V DẶN DÒ:(2’) Nắm nội dung đã học, tìm đọc các truyện cổ tích tương tự.

Tìm hiểu phần còn lại: Tấm vào cung vua và hóa thân? Tấm trở lại cuộc đời và gặp nhà vua?

1.Chuẩn bị của GV:Giáo án, SGK, tranh ảnh minh họa

2 Chuẩn bị của HS: Học bài, chuẩn bị bài theo hướng dẫn

II Kiểm tra bài cũ:(5’) Khái niệm truyện cổ tích? Phân loại truyện cổ tích?

1 Đặt vấn đề:(1’)

a Hoạt động 1(30’) Tìm hiểu văn bản

GV nhắc lại kiến thức tiết 1

Những sự việc và chi tiết tiêu biểu sau khi tấm

vào cung vua?

So sánh hành động của Tấm với mẹ con Cám?

Trang 39

Nhận xét về những vật mà Tấm hóa thân?

HS:

So với lúc còn ở nhà, mâu thuẩn giữa tấm và mẹ

con Cám có giảm đi hay ngược lại? Vì sao Tấm

tranh giành lại vị trí của mình

Chi tiết Tấm hóa thân vào quả thị có tác dụng gì?

HS:

GV: Thị là loại quả không giành cho những kẻ

phàm phu, thiên về tinh thần hơn vật chất

Ba lần đầu hóa thân của Tấm đã để lộ hình, lộ

tiếng Hóa thân vào quả thị Tấm chọn nơi kín đáo,

xa cung cấm

Tấm phải qua nhiều lần hóa thân mới trở lại cuộc

đời, qua đó dân gian muốn nêu lên triết lí gì trong

GV: Trầu têm cánh phượng

Nhờ chiếc hài mà vua tìm được Tấm, nhờ miếng

trầu mà vua nhận ra Tấm Em có nhận xét gì về

hai chi tiết trên?

HS:

GV: Chiếc hài là dấu hiệu của đôi bàn chân, hình

dáng duyên dáng Miếng trầu là dấu hiệu đôi bàn

tay khéo léo, tâm hồn tinh tế nhạy cảm

Nhà vua say mê từ vẻ đẹp bên ngoài đến tâm hồn

bên trong

Ý kiến của em về kết thúc câu chuyện? Đồng tình

hay phản đối? Cách kết thúc khác? Vì sao?

- Hóa thân thành chim Vàng Anh

- Hóa thân vào cây xoan đào

- Hóa thân vào quả thị

- Bắt chim, giết thịt

- Chặt cây làm khung cửi

Các vật hóa thân của Tấm đều giản dị, gần gủi, quen thuộc với đời sống nhân dân

- Từ mâu thuẩn cá nhân mâu thuẩn xã hội, mau thuẩn trong cuộc sống giữa thiện và ác ( xung đột, đấu tranh vì hạnh phúc, sự sống)

- Tấm là người hiếu thảo, dù thành hoàng hậu vẫn không quên ngày giỗ cha >< Mẹ con Cám tham lam, tàn ác, quyết liệt, quyết tâm tiêu diệt Tấm Tấm không còn thụ động như trước, nàng chủ động đấu tranh giành lại vị trí

3 Tấm trở lại cuộc đời và gặp lại nhà vua.

- Hóa thân vào quả thị, đến ở với bà lão: chăm chỉ, chịu khó dọn dẹp nhà cửa, phụ giúp bà lão

- Nhà vua nhận ra Tấm qua hình ảnh miếng trầu.(biểu hiện của tình yêu, hạnh phúc)

- Kết thúc: Tấm trở lại cung vua, mẹ con Cám bị trừng phạt cái ác bị trừng trị, đền tội; cái thiện chiến thắng

Trang 40

- Khắc họa sự chuyển biến hình tượng nhân vật.

2 Nội dung: Ghi nhớ (SGK)

IV CỦNG CỐ:(2’) Mâu thuẩn, xung đột trong câu chuyện.

Ước mơ khát vọng về một xã hội công bằng, hạnh phúc

V DẶN DÒ:(2’) Làm bài tập phần luyện tập

Chuẩn bị: Miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự

Đọc và trả lời câu hỏi SGK

MIÊU TẢ VÀ BIỂU CẢM TRONG BÀI VĂN TỰ SỰA.MỤC TIÊU: Giúp học sinh:

1 Kiến thức: Hiểu đựoc vai trò, tác dụng to lớn của các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự

sự

2.Kỷ năng: Kết hợp, sử dụng các yếu tố miêu tả và biểu cảm trong văn bản tự sự.

3 Thái độ: Có ý thức sử dụng miêu tả và biểu cảm khi kể chuyện.

B PHƯƠNG PHÁP: Nêu vấn đề, phân tích, quy nạp.

1.Chuẩn bị của GV: Giáo án, SGK, bảng phụ

II Kiểm tra bài cũ:(5’) Học sinh thực hiện bài tập 2 trang 64 SGK.

1 Đặt vấn đề:(1’)

Tiêu đề	Tổng Quan Văn Học Việt Nam
Trường học	Trường THPT Lê Thế Hiếu
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	201
Dung lượng	2,17 MB