Mô hình nhị phân được gọi là mô hình thời gian rời rạc. Khi thời gian trôi đi, giá cổ phiếu nhảy từ mức này sang một trong hai mức tiếp theo. Tuy nhiên, trong thực tế thì thời gian trôi đi không ngừng và giá cổ phiếu nói chung chỉ thay đổi với những gia số rất nhỏ. Đặc tính như vậy được thể hiện tốt hơn trong các mô hình thời gian liên tục. Mô hình Black-Scholes đã sử dụng khuôn khổ mô hình thời gian liên tục để định giá quyền chọn.
Trang 1Bài 5: Định giá
bằng mô hình Black-Scholes
QUẢN TRỊ RỦI RO TÀI
CHÍNH
Trang 2GIỚI HẠN CỦA MÔ
HÌNH NHỊ PHÂN
Mơ hình định giá quyền chọn nhị phân hội tụ vào một giá trị cụ thể trong giới hạn
Trang 3GIỚI HẠN CỦA MÔ
HÌNH NHỊ PHÂN
Mơ hình nhị phân được gọi là mơ hình thời gian rời rạc
Khi thời gian trơi đi, giá cổ phiếu nhảy từ mức này sang một trong hai mức tiếp theo Tuy nhiên, trong thực tế thì thời gian trơi đi khơng ngừng và giá cổ phiếu nĩi chung chỉ thay đổi với những gia số rất nhỏ
Đặc tính như vậy được thể hiện tốt hơn trong các mơ
hình thời gian liên tục.
Mơ hình Black-Scholes đã sử dụng khuơn khổ mơ hình thời gian liên tục để định giá quyền chọn
Trang 4GIẢ ĐỊNH CỦA MÔ HÌNH BLACK - SCHOLES
Giá cổ phiếu biến động ngẫu nhiên và phát triển theo phân phối logarit chuẩn
Lãi suất phi rủi ro và độ bất ổn của tỷ suất sinh lợi theo logarit của cổ phiếu khơng thay đổi trong suốt thời gian đáo hạn của quyền chọn
Khơng cĩ thuế và chi phí giao dịch
Cổ phiếu khơng trả cổ tức
Các quyền chọn là kiểu Châu Âu
Trang 5CÔNG THỨC ĐOẠT GIẢI NOBEL
) N(d Xe
) N(d
S0 1 − −rcT 2
T σ
/2)T σ
(r /X)
ln(S0 + c + 2
T σ
Trang 6Phân phối chuẩn
• Nhắc lại
– Phân phối dạng hình chuông
– Dùng bảng phân phối xác suất tích lũy tìm
Trang 7CÔNG THỨC ĐOẠT GIẢI NOBEL
Sử dụng cơng thức Black-Scholes để định giá một quyền chọn mua cổ phiếu AOL tháng 6:
• Giá thực hiện 125
• Giá cổ phiếu $125,9375
• Thời gian đến khi đáo hạn là 0,0959
• Lãi suất phi rủi ro là 4,56%
• Độ lệch chuẩn = 0,83
Lãi suất phi rủi ro phải được biểu diễn dưới dạng lãi suất
Trang 9Đặc tính của công thức
– Diễn giải công thức
• Khái niệm nhà đầu tư chấp nhận rủi ro (risk neutral)
• Một nhà đầu tư chấp nhận với rủi ro định giá một tài sản bằng cách tìm kiếm giá trị kỳ vọng trong tương lai của tài sản và chiết khấu nó theo lãi suất phi rủi ro
• Chúng ta có thể định giá quyền chọn trên cơ sở các nhà đầu tư là chấp nhận với rủi ro – có nghĩa là, bằng cách tìm kiếm thu nhập kỳ vọng trong tương lai của
suất phi rủi ro
Trang 10Diễn giải công thức
• Phần thứ nhất của biểu thức là giá trị kỳ vọng của giá cổ phiếu khi đáo hạn, với điều kiện là giá cổ phiếu lớn hơn giá thực hiện, nhân với xác suất giá cổ phiếu lớn hơn giá thực hiện khi đến hạn
• Thành phần thứ hai trong vế phải của công thức Black-Scholes là giá trị kỳ vọng của khoản chi trả theo giá thực hiện khi đáo hạn
• N(d2) là xác suất ứng với nhà đầu tư chấp nhận rủi ro mà X sẽ được chi trả khi đáo hạn
Trang 11S Max(0, 0 − −rcT
Trang 12Khi T=0, S=0, X=0 và σ =0 và rc=0
Công thức sẽ ra sao????
Trang 13Khi T=0
Trang 14CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Cĩ 5 biến số ảnh hưởng đến giá quyền chọn:
(1) Giá cổ phiếu
(2) Giá thực hiện
(3) Lãi suất phi rủi ro
(4) Thời gian đến khi đáo hạn
(5) Độ bất ổn hay độ lệch chuẩn của cổ phiếu
Trang 15CÁC BIẾN SỐ TRONG
MÔ HÌNH B-S
Giá cổ phiếu
Giá cổ phiếu cao hơn sẽ dẫn đến giá quyền chọn mua cao hơn
Ví dụ: Giả định rằng giá cổ phiếu là $130 thay vì
$125,9375 Nĩ sẽ tạo ra giá trị của N(d1) và N(d2) là 0,6171 và 0,5162, và giá trị của C là $15,96, cao hơn giá trị đạt được trước đây là $13,55
Trang 16CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Trang 17CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Trang 18CÁC BIẾN SỐ TRONG
MÔ HÌNH B-S
Giá cổ phiếu
Delta là giá trị thay đổi của giá quyền chọn mua ứng với một
thay đổi rất nhỏ trong giá cổ phiếu
Delta bằng 0,5692 nghĩa là giá quyền chọn biến động 56,92%
so với thay đổi của giá cổ phiếu
Ví dụ, nếu giá cổ phiếu là $130, tăng $4,0625, giá quyền chọn sẽ là $15,96, tăng $2,41, khoảng 59% biến động của giá
cổ phiếu
Vì vậy, mặc dù delta là một thước đo rất quan trọng về độ nhạy cảm của quyền chọn với giá cổ phiếu, nĩ chỉ chính xác khi giá cổ phiếu thay đổi rất nhỏ.
Trang 19CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Trang 20CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Trang 21CÁC BIẾN SỐ TRONG
MÔ HÌNH B-S
Giá cổ phiếu
Phịng ngừa delta là xây dựng một danh mục phịng ngừa
phi rủi ro bằng cách mua delta cổ phiếu và bán lại một quyền chọn mua
• Ví dụ, delta là 0,5691 nên chúng ta xây dựng một danh
mục phịng ngừa delta bằng cách mua 569 cổ phiếu và bán 1.000 quyền chọn
• Nếu giá cổ phiếu giảm xuống 0,01, chúng ta sẽ lỗ
0,01(569) = 5,69 đối với cổ phiếu
• Tuy nhiên, giá quyền chọn sẽ giảm khoảng 0,01(0,569)
Trang 22CÁC BIẾN SỐ TRONG
MÔ HÌNH B-S
• Phịng ngừa delta
– Phịng ngừa delta/ Trung lập delta
• Phịng ngừa delta: sở hữu cổ phiếu và bán quyền chọn mua để duy trì danh mục phi rủi ro
bù trừ được rủi ro
• Vị thế phải được điều chỉnh khi delta thay đổi
Giá cổ phiếu
Trang 23Nhưng …
– Phòng ngừa delta chỉ áp dụng hữu hiệu cho những thay đổi nhỏ trong giá cả Với những thay đổi lớn thì delta không phản ánh đúng thay đổi của giá cổ phiếu Điều này gọi là rủi ro gamma:
– Với quyền chọn mua AOL 125 ,
T 2
σ S
e Gamma
Trang 24CÁC BIẾN SỐ TRONG MÔ HÌNH B-S
Giá cổ phiếu
Gamma là phần thay đổi của delta ứng với một mức
thay đổi rất nhỏ trong giá cổ phiếu Cơng thức của gamma là:
Trang 25• Gamma càng lớn, delta càng nhạy cảm đối với thay đổi trong giá cổ phiếu và càng khó để duy trì một vị thế trung lập delta
• Nếu cổ phiếu tăng lên 130, delta sẽ thay đổi từ 0,569 đến 0,569 + (130 – 125,9375)(0,0121) = 0,6182
Trang 27Các biến số khác
• Giá thực hiện
• Lãi suất phi rủi ro: Rho
• Thời gian đến khi đáo hạn: Theta
• Độ bất ổn (Độ lệch chuẩn): Vega (Lambda)
Trang 28MÔ HÌNH BLACK-SCHOLES KHI CỔ PHIẾU CHI TRẢ CỔ TỨC
• Cổ tức rời rạc đã biết trước
– Giả sử chi trả mức cổ tức rời rạc duy nhất D.
hình
t
r t
0
0 S D e c
Trang 29• Cổ tức liên tục, đã biết trước (có thể áp dụng cho quyền chọn tiền tệ)
Điều chỉnh như sau:
MÔ HÌNH BLACK-SCHOLES KHI CỔ PHIẾU CHI TRẢ CỔ TỨC
T 0
0 S e
Trang 30TÍNH TOÁN ĐỘ BẤT ỔN
• Độ bất ổn hàm ý
– Độ bất ổn mà giá thị trường bằng đúng giá trong
mô hình.
Trang 32Độ bất ổn hàm ý và những hàm ý của nó
• Hầu hết các nhà đầu tư đều xem các thông tin về độ bất ổn hàm ý nằm trong số các thông tin quý giá và chính xác mà họ nhận được từ thị trường cổ phiếu hoặc quyền chọn
• Mối quan hệ giữa độ bất ổn hàm ý và thời
gian đáo hạn quyền chọn được gọi là cấu
trúc kỳ hạn của độ bất ổn hàm ý
Trang 33Và …
• Khi độ bất ổn hàm ý được biểu diễn trên đồ thị tương ứng với giá thực hiện, mối quan hệ này tạo thành một hình chữ U thường được gọi là nụ cười mỉa mai của độ bất ổn Thông thường, hình dạng này trở nên lệch hơn, và hình dạng này được gọi là
sự thiên lệch của độ bất ổn
Trang 34• Nụ cười mỉa mai hay sự thiên lệch của độ bất ổn cho chúng ta biết rằng mô hình Black-Scholes không phải là một mô hình hoàn hảo !!!!
Trang 37Định giá quyền chọn bán
• Dùng công thức Black-Scholes ta có C
T
r 0
0 e
0
e( , , ) C (S , T, X) S Xe c
)] N(d [1
S )]
N(d [1
Xe