SANG THUHữu Thỉnh I-Mục tiêu bài dạy: 1-Kiến thức: -Giúp hs hiểu được sự cảm nhận tinh tế của tác giả vể sự biến đổi của thiên nhiên đất trời từ cuối hạ sang đầu thu.. Vì cả bài thở là
Trang 1SANG THU
Hữu Thỉnh
I-Mục tiêu bài dạy:
1-Kiến thức:
-Giúp hs hiểu được sự cảm nhận tinh tế của tác giả vể sự biến đổi của thiên nhiên đất trời từ cuối hạ sang đầu thu
2-Kĩ năng:
-Rèn kĩ năng đọc diễn cảm, cảm nhận, phân tích thơ trữ tình
3-Thái độ:
-Giáo dục lòng ham mê cảm nhận thơ văn
II-Phương tiện thực hiện.
-Thầy: giáo án, sgk, bảng phụ, chân dung Hữu Thỉnh
-Trò: vở soạn, vở ghi, sgk
III-Cách thức tiến hành.
-Nêu vấn đề, thảo luận
-Phân tích, bình giảng
IV-Tiến trình bài dạy.
A-Tổ chức.
B-Kiểm tra.
?Đọc thuộc lòng “Mùa xuân nho nhỏ” và nêu nội dung và nghệ thuật?
C-Bài mới.
-GV hướng dẫn đọc và đọc mẫu: giọng nhẹ
nhàng, nhịp chậm khoan thai, trầm lắng
-Gọi hs đọc, giáo viên nhận xét
?Nêu vài nét chính về tác giả
-Ngưyễn Hữu Thỉnh (1942) ở Vĩnh Phúc
I-Đọc- tìm hiểu chú thích.
1-Đọc.
2-Chú thích.
*Tác giả:
-Hữu Thỉnh (1942)
Trang 2?Nêu vài nét về tác phẩm?
-Sáng tác 1977
?Xác định kiểu văn bản và PTBĐ?
-Trữ tình, biểu cảm
?Có nên chia bố cục không?
-Không Vì cả bài thở là những quan sát và
cảm nhận của tác giả về thiên nhiên vào thu,
từng khổ nối tiếp nhau nên không cần thiết
phải chia đoạn
-HS đọc khổ 1
?Mùa thu hình như đã về được cảm nhận
thông qua những biểu hiện nào của thiên
nhiên?
-Hương ổi, gió thu
?Từ “bỗng” có tác dụng gì trong khổ thơ?
-Diễn đạt sự bất ngờ
?Phân tích cái hay của từ “phả”?
-Từ Phả có thể thay bằng các từ: thổi, đưa,
bay./ nhưng tất cả đều không có cái nghĩa đột
ngột bất ngờ
?Em có nhận xét gì về từ “chùng chình”?
-Từ láy gợi hình
?Từ hình như thể hiện điều gì?
-Thể hiện cái ngỡ ngàng,ngạc nhiên đó
-Quê: Vĩnh Phúc
-Từ năm 2000 là tổng thư kí hội nhà văn Việt Nam
*Tác phẩm: bài thơ được in trong tập
“Từ chiến hào về thành phố”sáng tác 1977
*Từ khó: sgk/71
II-Tìm hiểu văn bản.
1-Kiểu văn bản và PTBĐ.
-Thơ 5 chữ
-Trữ tình, biểu cảm
2-Bố cục.
-Không nên chia đoạn
3-Phân tích.
*Khổ 1:
-Dấu hiệu mùa thu:
+Hương ổi +Gió thu se lạnh +Sương thu -“Bỗng” nhằm diễn đạt sự đột ngột bất ngờ nhận ra dấu hiệu mùa thu
-Phả: đột ngột, bất ngờ của hương ổi
-Chùng chình: từ láy tượng hình Tác giả nhân hoá làn sương, nó bay đi qua ngõ có vẻ cố ý chậm lại hơn mọi ngày,
có cái gì đó duyên dáng yểu điệu
Trang 3-HS đọc khổ 2.
?Hình ảnh thiên nhiên sang thu tiếp tục được
phát hiện bằng những hình ảnh chi tiết nào?
-Không gian từ hạ sang thu
?Từ “dềnh dàng” có tác dụng gì trong câu
thơ?Từ chùng chình làm con sông như thế
nào?
?Em có nhận xét gì về hình ảnh đám mây mùa
hạ vắt nửa mình sang thu?
-Là một sáng tạo thú vị nhân hoá
-HS đọc khổ thơ 3
?Thiên nhiên mùa thu còn được gợi ra bằng
những hình ảnh nào?
-Nắng nhạt
-Mưa ít
-Sấm bớt
(Thảo luận nhóm: cảm nhận của em về câu
thơ: Sấm cũng bớt tuổi”?
-Có thể hiểu mưa ít hơn, sấm ít thưa và nhỏ
hơn không đùng đoành vang trời với những
tia chớp sáng loè xé rách bầu trời trong những
trận mưa bão tháng 7 Hàng cây không còn bị
bỡ ngỡ, giật mình vì tiếng sấm nữa vì cây đã
đứng tuổi,đã trải nghiệm nhiều
=>Những từ gợi tả mùa thu duyên dáng, bất ngờ đã về trên quê hương miền núi
*Khổ 2:
-Không gian từ hạ sang thu được cụ thể hoá bằng những hình ảnh quen thuộc
+Chim vội vã vì sợ lạnh phải đi tránh rét ở những miền ấm áp hơn
+Dòng sông nước bắt đầu cạn chảy chậm lại(không cuồn cuộn ào ạt như thời gian mùa hè)
-Dềnh dàng, chùng chình tác giả nhân hoá làm cho dòng sông trở nên duyên dáng gần gũi với con người hơn
-Hình ảnh “đám mây thu”., đó là đám mây trong tưởng tượng=> không gian
và thời gian chuyển mùa thật đẹp gợi hồn thơ
=>Cảnh vật mùa thu đẹp, gần gũi với con người hơn
*Khổ 3:
-Sự thay đổi của thiên nhiên sang thu
+Nắng: nhạt dần chứ không còn chói chang,dữ dội, gay gắt
+Mưa đã ít đi, nhất là những trận mưa rào ào ạt
+Sấm bớt bất ngờ
=>Thiên nhiên mùa thu dần trở nên yên tĩnh, êm đềm trên quê hương miền núi gợi sự suy ngẫm của tác giả Câu thơ giàu chất triết lí: khi con người đã từng trải thì cũng vững vàng bình tĩnh hơn
Trang 4-Khi con người đã từng trải
?Qua phân tích bài thơ em rút ra được kết
luận gì?
-HS đọc ghi nhớ sgk
?Nêu nội dung và nghệ thuật chủ yếu bài thơ?
-Năm chữ kết hợp với yếu tố tự sự, triết lí đời
sống làm cho bài thơ mang đậm sự trải
nghiệm cuộc sống
?Em thích khổ thơ nào nhất? Vì sao? Trình
bày cảm nhận của em về khổ thơ đó?
trước những tác động bất thường của ngoại cảnh, của cuộc đời Hai câu thơ không còn tả cảnh sang thu mà đã chất chứa suy ngẫm về cuộc sống con người
*Ghi nhớ sgk/71.
4-Tổng kết.
a- Nội dung.
Cảm nhận của tác giả từ cuối hạ sang thu
b-Nghệ thuật:
Lời thơ tự nhiên, hình ảnh giàu sức gợi cảm
III-Luyện tập:
-HS đọc thuộc lòng khổ thơ, trình bày cảm nhận
D-Củng cố:
-HS nhắc lại nội dung và nghệ thuật bài thơ
-HS đọc diễn cảm bài thơ
-Làm bài tập trắc nghiệm trong sgk
E-Hướng dẫn học bài.
-Học thuộc lòng bài thơ
-Phân tích nội dung và nghệ thuật
-Viết đoạn văn ngắn nêu lên suy nghĩ của em về bài thơ
-Soạn “Nói với con” của Y Phương