TRAU DỒI VỐN TỪ A.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS: - Hiểu được tầm quan trọng của việc trau dồi vốn từ.. - Muốn trau dồi vốn từ trước hết phải rèn luyện để biết được đầy đủ chính xác nghĩa và
Trang 1TRAU DỒI VỐN TỪ A.MỤC TIÊU BÀI HỌC: Giúp HS:
- Hiểu được tầm quan trọng của việc trau dồi vốn từ
- Muốn trau dồi vốn từ trước hết phải rèn luyện để biết được đầy đủ chính xác nghĩa và cách dùng của từ
- Ngoài ra muốn trau dồi vốn từ còn phải biết cách làm tăng vốn từ
B.CHUẨN BỊ.
- GV: Đọc thêm từ điển + TL tham khảo
- HS: tra từ điển Hán Việt , Tiếng Việt
C.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
*Hoạt động 1: Khởi động.
1-Tổ chức:
2.Kiểm tra:
- Câu hỏi: Thế nào là thuật ngữ? đặc điểm của thuật ngữ? Tìm những thuật ngữ thuộc lính vực Lịch sử
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của HS
3.Bài mới: Giới thiệu bài: Làm thế nào để hiểu biết được đầy đủ và chính xác nghĩa của từ,
qua đó ta còn biết cách dùng từ đúng, không những thế vốn từ của ta ngày càng thêm phong phú Không có cách nào khác là trau dồi vốn từ Cụ thể về vấn đề này ntn?, mời cả lớp vào giờ học hôm nay
*Hoạt động 2: Bài học
1 Ngữ liệu và phân tích ngữ liệu:
* VD 1: (SGK/99, 100)
- 1 HS đọc
?Cho biết T/g Phạm Văn Đồng muốn nói gì?
->Muốn làm rõ 2 ý:
1 TiÕng ViÖt là một ngôn ngữ có khả năng rất lớn để
đáp ứng nhu cầu diễn đạt của người viết
2 Muốn phát huy khả năng tối đa của TiÕng ViÖt, mỗi
cá nhân phải không ngừng trau dồi ngôn gữ của mình mà
trước hết phải trau dồi vốn từ
* VD 2: (SGK/100)
2 Kết luận:
a, Rèn luyện để nắm vững nghĩa của từ và cách dùng từ
Muốn sử dụng tốt TiÕng ViÖt trước hết cần trau dồi vốn từ Rèn luyện để nắm được đầy đủ và chính xác nghĩa của từ và cách dùng từ là việc rất quan trọng để trau dồi vốn từ
Trang 2- 1 HS:
?Xác định lối diễn đạt trong những câu sau:
a, thừa từ đẹp về thắng cảnh: Cảnh đẹp
b, Sai từ dự đoán: vì dự đoán: “đoán trước tình hình sự việc
nào đó xảy ra trong tương lai” Thay bằng từ ước đoán,
phỏng đoán
C, Sai từ đẩy mạnh: có nghĩa là “thúc đẩy cho phát triển
nhanh lên” Mà ở đây nói về quy mô: mở rộng hay thu hẹp
?Giải thích vì sao lại có những lỗi trên?
-> Người viết không biết chính xác nghĩa và cách dùng từ
mà mình sử dụng
? Để “biết dung tiếng ta” cần phải làm gì?
-> Nắm được đầy đủ, chính xác nghĩa của từ và cách dùng
từ
- 1 HS đọc ghi nhớ
* VD 3: (SGK/100, 101)
1HS đọc ý kiến của Tô Hoài
?Em hiểu ý kiến sau đây ntn?
-> Nhà văn Tô Hoài phân tích quá trình trau dồi vốn từ của
đại thi hào Nguyễn Du bằng cách học lời ăn, tiếng nói của
nhân dân
?So sánh hình thức trau dồi vốn từ ở các VD?
- VD1: Trau dồi vốn từ bằng cách rèn luyện để biết đầy đủ
và chính xác nghĩa và cách dùng từ (có thể đã biết nhưng
chưa biết rõ)
- VD 2: Học hỏi để biết thêm những từ mà mình chưa biết
?Qua VD trên cho biết làm thế nào để tăng vốn từ?
- 1 HS đọc
*Ghi nhớ: (SGK)
b, Rèn luyện để làm tăng vốn từ
- Rèn luyện để biết thêm những từ chưa biết làm tăng vốn từ là việc thường xuyên phải làm để trau dồi vốn từ
*Ghi nhớ: (SGK).
*Hoạt động 3: Luyện tập
- Đọc yêu cầu BT
- Làm miệng trước lớp
- H/s khác nhận xét, bổ xung
1-Bài tập 1: (SGK/101)
- Hậu quả: b - Tinh tú: b
- Đoạt: a
Trang 3- Hướng dẫn H/s làm bài.
- Hướng dẫn H/s làm bài
tập
Đọc yêu cầu BT
?Nêu cách thể hiện để làm
tăng vốn từ?
Đọc yêu cầu BT
-Hướng dẫn H/s làm bài
- Trình bày miệng
2-Bài tập 2: (SGK/101)
A, Mẫu:
- Dứt, không còn gì: tuyệt chủng, tuyệt giao…
- Cực kì, nhất: Tuyệt đỉnh, tuyệt mật…
B, Đồng:
- Cùng nhau, giống nhau: Đồng âm, đồng bào…
- Trẻ em: Đồng giao, đồng ấu…
- Chất (đồng): Chất đống…
3-Bài tập 3: Sửa lỗi
a, Im lặng thay bằng tĩnh lặng (phù hợp với vật…)
b, Thành lập: lập nên, xây dựng nên thay bằng thiết lập
c, Cảm xúc: sự rung động trong lòng do tiếp xúc với sự việc gì thay bằng cảm phục
4-Bài tập 5: (SGK/103)
- Chú ý quan sát, lắng nghe lời nói hằng ngày của mọi người xung quanh và trên các phương tiện thông tin đại chúng
- Đọc sách báo
- Ghi chép những từ ngữ mới + tra từ điển từ ngữ khó
+ Bài tập 6: (SGK/104)
Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
a, điểm yếu d, láu táu
b, mục đích cuối cùng e, hoảng loạn
c, đề bạt
5-Bài tập 9: (SGK/104)
Mẫu: - Bất: bất biến, bất chính
- Bí: Bí danh
- Trữ: trữ lượng, tàng trữ
*Hoạt động 4: Củng cố, dặn dò.
- Hệ thống, khắc sâu nội
dung bài
- 2 hình thức trau dồi vốn từ
Trang 4- Hướng dẫn H/s về nhà
làm bài
+ Rèn luyện để biết đầy đủ, chính xác + Rèn luyện để biết thêm những từ chưa biết
- Học bài + Hoàn thành những bài tập còn lại
- Chuẩn bị cho viết bài TLV số 2