Kiến thức : - Qua tâm trạng cô đơn buồn tủi và nỗi niềm thương nhớ của Kiều , cảm nhận được tấm lòng thuỷ chung , hiếu thảo của nàng.. - Thấy được nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật c
Trang 1Kiều ở lầu Ngưng Bích (Nguyễn Du)
A.Mục tiêu cần đạt : Giúp hs :
1 Kiến thức :
- Qua tâm trạng cô đơn buồn tủi và nỗi niềm thương nhớ của Kiều , cảm nhận được tấm lòng thuỷ chung , hiếu thảo của nàng
- Thấy được nghệ thuật miêu tả nội tâm nhân vật của Nguyễn Du : Diễn biến tâm trạng được thể hiện qua ngôn ngữ độc thoại và nghệ thuật tả cảnh ngụ tình
2 Kĩ năng : -Tìm hiểu đặc sắc nội dung , nghệ thuật thơ lục bát
3.Thái độ : - Thương cảm với Thuý Kiều
B.Chuẩn bị : Thầy – trò soạn bài, vẽ tranh minh họa, bảng phụ….
C Tiến trình dạy -học:
1 Ổn định
2 Kiểm tra bài cũ:
-Cảnh thiên nhiên mùa xuân trong đoạn trích " Cảnh ngày xuân" như thế nào ?
- Nêu nhận xét của em về khung cảnh lễ hội trong tiết thanh minh?
3 Bài mới:
? Nêu vị trí đoạn trích ?
? Kết cấu đoạn trích ? Nội dung
của từng phần ?
I Giới thiệu bài :
1 Vị trí đoạn trích
-Sau khi bị Mã Giám Sinh lừa gạt , làm nhục , bị Tú
Bà mắng nhiếc , Kiều nhất quyết không chịu tiếp khách làng chơi Đau đớn , tủi nhục , nàng định tự vẫn Tú bà sợ mất vốn bèn lựa lời khuyện giải , vờ chăm sóc thuốc thang , hứa gả nàng cho người tử tế nhưng thực ra là giam lỏng nàng ở lầu Ngưng Bích để thực hiện một âm mưu mới
2 Kết cấu :
- 6 câu đầu : Hoàn cảnh cô đơn , tội nghiệp của Kiều
- 8 câu tiếp : Nỗi thương nhớ Kim Trọng và cha mẹ
- 8 câu cuối : Tâm trạng đau buồn , âu lo của Kiều thể hiện qua cách nhìn cảnh vật
II Đọc – Hiểu văn bản
Trang 2? Tìm hiểu cảnh thiên nhiên
trong 6 câu thơ đầu :
? Đặc điểm của không gian trước
lầu Ngưng Bích ?
? Hình ảnh thiên nhiên thể hiện
Kiều rơi vào cảnh ngộ như thế
nào ?
? Thời gian qua cảm nhận của
Thuý Kiều ?
? Vì sao nàng lại nhớ đến Kim
Trọng đầu tiên ?
?Cách thể hiện nỗi nhớ Kim
Trọng của Thuý Kiều NTN?
1) 6 câu đầu :gợi tả hoàn cảnh cô đơn , tội nghiệp của Kiều
–‘’Khoá xuân ‘’: giam lỏng -‘’Bốn bề bát ngát xa trông ‘’-> 6 chữ : rợn ngợp của
không gian
+’’Non xa ‘’,’’trăng gần’’: Hình ảnh lầu Ngưng Bích
chơ vơ giữa mênh mang trời nước -Từ lầu Ngưng Bích nhìn ra chỉ thấy những dãy núi
mờ xa , những cồn cát bụi bay mù mịt Cái lầu chơ
vơ ấy giam một thân phận trơ trọi không một bóng người , không sự giao lưu giữa người –người
-‘’Non xa trăng gần , cát vàng , bụi hồng”
-> Cảnh thực -> ước lệ -> Mênh mông rợn ngợp của không gian -> Tâm trạng
cô đơn
* Thời gian : ‘’mây sớm, đèn khuya’’tuần hoàn , khép
kín ->Giam hãm con người -> Cô đơn tuyệt đối
2) 8 câu tiếp : Tâm trạng thương nhớ Kim Trọng và cha mẹ của Thuý Kiều qua độc thoại nội tâm
a.Nhớ Kim Trọng
-Nhớ đầu tiên -> phù hợp với tâm lí Kiều đã bị Mã Giám Sinh làm nhục , đang bị ép tiếp khách lầu xanh -.’’Tấm son gột rửa bao giờ cho phai’’
-Nhớ lời thề đôi lứa :
‘’Tưởng người dưới nguyệt chén đồng ‘’
( Nhớ lời nguyện ước … ) -Tưởng tượng Kim Trọng ngóng chờ uổng công , vô
ích ‘’tin sương luống những rày trông mai chờ’’
-> ‘’tấm son ‘’->Nhớ thương Kim Trọng không phai
->Tấm son bị vùi dập bao giờ gột rửa
b Nhớ cha mẹ
Trang 3Phân tích nghệ thuật dùng từ ngữ
của tác giả?
? Cũng là nỗi nhớ nhưng nỗi nhớ
cha mẹ được tác giả khắc hoạ
như thế nào ?
? Em có nhận xét gì về tấm lòng
Thuý Kiều qua nỗi nhớ thương
của nàng ?
? Phát hiện các từ ngữ miêu tả
cảnh vật , đồng thời thể hiện tâm
trạng nàng Kiều ?
? Nhận xét về ‘’cảnh vật ‘’ được
miêu tả?
? Nhận xét nghệ thuật đoạn thơ?
? Đọc ghi nhớ ?
-Thương cha mẹ khi sáng , chiều tựa cửa ngóng con, khi đau ốm không được chăm sóc
+ Thành ngữ ‘’quạt nồng ấp lạnh ‘’điển cố ‘’sân lai ,
gốc tử ‘’: Tâm trạng nhớ thương -> hiếu thảo
-Tưởng tượng cảnh thay đổi ở quê nhà :’’gốc tử đã
vừa người ôm’’-> cha mẹ ngày một già yếu
’’cách mấy nắng mưa ‘’->Thời gian cách xa
- > Sức mạnh tàn phá của tự nhiện
* Trong cảnh ngộ ở lầu Ngưng Bích ,Kiều là người đáng thương nhất nhưng nàng đã quên bản thân mình ->Người tình thuỷ chung , người con hiếu thảo , có tấm lòng vị tha
3) 8 câu cuối : Tâm trạng buồn lo của Kiều qua nghệ thuật tả cảnh ngụ tình
-Mỗi biểu hiện của cảnh chiều tà bên bờ biển đều gợi tâm trạng Kiều:
+Cánh buồm thấp thoáng xa xa cô đơn +Hoa trôi man mác nổi nênh vô định +Nội cỏ dầu dầu buồn tha hương +Sóng ầm ầm lo sợ, dự cảm tương lai
-Cảnh được nhìn qua tâm trạng Kiều : Cảnh từ xa ->gần ,
Màu sắc từ nhạt ->đậm
âm thanh : tĩnh -> động , Nỗi buồn man mác->lo sợ, Ngọn gió , tiếng sóng -> dông bão số phận nổi lên
(mắc lừa Sở Khanh để rồi phải ‘’thanh lâu 2 lượt ,
thanh y 2 lần ‘’)
-‘’Buồn trông”: Trầm buồn , điệp khúc của thơ-> điệp khúc của tâm trạng
III Tổng kết Ghi nhớ ( SGK)
Trang 44 Củng cố : - GV khái quát kiến thức cơ bản
5.Hướng dẫn : - Nắm nội dung bài.
- Soạn bài tiếp theo : Trau dồi vốn từ