Giáo án cả năm lịch sử 7_______________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Trang 1PHẦN MỘT: KHÁI QUÁT LỊCH SỬ THẾ GIỚI TRUNG ĐẠI.
Tiết: 1 Bài: 1
SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI PHONG KIẾN Ở CHÂU
ÂU (THỜI SƠ- TRUNG KÌ TRUNG ĐẠI).
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Biết được quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu, cơ cấu xã hội baogồm 2 giai cấp cơ bản ( lãnh chúa và nông nô)
- Hiểu khái niệm lãnh địa phong kiến và đặc trưng của nền kinh tế lãnh địa
- Hiểu được thành thi trung đại xuất hiện như thế nào?
- Kinh tế trong thành thị khác với kinh tế lãnh địa ra sao?
2 Kĩ năng:
- Biết sử dụng bản đồ Châu Âu để xác định vị trí các quốc gia phong kiến
- Biết tận dụng phương pháp so sánh đối chiếu để thấy rõ sự chuyển biến từ xã hộichiếm hữu nô lệ sang xã hội phong kiến
3 Thái độ:
- Thông qua những sự kiện cụ thể bồi dưỡng cho học sinh nhận thức đúng đắn về sự phát triển hợp quy luật của xã hội loài người từ CHNL sang xã hội phong kiến
4 Năng lực, phẩm chất :
- Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử
- Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Chuẩn bị bản đồ Châu Âu thời phong kiến, một số tranh mô tả hoạt động trongthành thị trung đại, những tư liệu đề cập đến chế độ chính trị, kinh tế, xã hội trong cáclãnh địa phong kiến
2 Học sinh:
- Ôn tập kiến thức đã học Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
- Sưu tầm tư liệu liên quan
III CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: trực quan, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ thuật trả lời 1 phút
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Hoạt động khởi động:
- GV tổ chức lớp, kiểm tra nhanh sĩ số
- Kiểm tra: Kiểm tra đồ dùng, sgk, vở ghi của học sinh
- Giáo viên giới thiệu sơ lược sgk sử 7
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Trang 2- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực,
kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
H: Đọc sgk phần 1
G: Dùng lược đồ + giảng
Từ thiên niên kỉ I tcn các quốc gia cổ
đại phương Tây Hi Lạp, Rôma phát
triển tồn tại đến thế kỉ V
? Đến thế kỉ thứ V tình hình Châu Âu
có những biến động gì?
- Từ phương Bắc người Giéc Man tràn
xuống tiêu diệt các quốc gia này lập nên
nhiều vương quốc mới
Ăng Glô Xắc Xông -Anh
Phơ Răng -Pháp
Tây Gốt -Tây Ban Nha
Đông Gốt -Italia
? Sau đó người Giéc Man đã làm gì?
- Chia ruộng đất, phong tước vị cho
nhau
? Em hãy chỉ trên lược đồ các quốc gia
mới được thành lập?
HS lên chỉ, gv giới thiệu lại
? Những việc làm ấy có tác động như
thế nào đến sự biến đổi của xã hội
phong kiến Châu Âu?
- Bộ máy nhà nước chiếm hữu nô lệ sụp
đổ
- Các giai cấp mới xuất hiện
? Quan hệ giữa các giai cấp ấy như thế
sánh, liên hệ, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực,
kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
*Những biến đổi trong xã hội.
- Tướng lĩnh, quý tộc được chia ruộng đất, phong tước vị -> lãnh chúa phong kiến
- Nô lệ, nhân dân -> nông nô lệ thuộc lãnh chúa
-> Xã hội phong kiến hình thành
2 Lãnh địa phong kiến.
- Lãnh địa: là vùng đất đai rộng lớn do
Trang 3“lãnh chúa” “nông nô”?
GV: So sánh liên hệ với thái ấp, điền
trang ở Việt Nam
H: Quan sát H1 sgk, thảo luận theo
bàn, trả lời câu hỏi.
? Em hãy miêu tả và nhận xét về lãnh
địa phong kiến H1 sgk
(Tường cao hào sâu, đồ sộ, kiên cố, đầy
đủ trang trại, nhà cửa, nhà thờ-> một đất
nước thu nhỏ Lãnh chúa như vua con)
? Đời sống sinh hoạt của lãnh chúa,
nông nô trong lãnh địa như thế nào?
Gv: nhấn mạnh
? Qua đây em có cảm nhận gì về đời
sống của hai giai cấp này?
- Quá chênh lệch, không có sự bình
đẳng
? Sự bất công đó đã dẫn đến hệ quả gì?
- Nông nô nhiều lần nổi dậy chống lại
các lãnh chúa phong kiến
? Em hãy phân biệt sự khác nhau giữa
xã hội cổ đại và xã hội phong kiến ở
Châu Âu?
- Xã hội cổ đại 2 giai cấp chủ nô - nô lệ
Nô lệ là công cụ biết nói
- Xã hội phong kiến 2 giai cấp lãnh
chúa - nông nô Nông nô nộp tô thuế
cho lãnh chúa
GV: Nhấn mạnh: xã hội phong kiến
Châu Âu ra đời là hợp quy luật
Hoạt động 3:
- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực,
kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
Yêu cầu hs đọc sgk
? Đặc điểm chính của nền kinh tế lãnh
địa phong kiến là gì?
- Tự cấp, tự túc không trao đổi với bên
ngoài
? Cuối thế kỉ XI, nguyên nhân nào dẫn
đến sự xuất hiện thành thị trung đại ?
quý tộc phong kiến chiếm được
- Lãnh chúa : người đứng đầu lãnh địa
- Nông nô : người phụ thuộc, nộp tô thuế cho lãnh chúa
- Lãnh chúa: không phải lao động, sống
xã hoa, đầy đủ
- Nông nô: Đói nghèo cực khổ, làm thuê, mướn cho lãnh chúa
-> Nông nô nổi dậy chống lại lãnh chúa
3 Sự xuất hiện các thành thị trung đại.
- Nguyên nhân:
Trang 4? Cư dân trong thành thị gồm những ai?
GV: Sơ kết Sự xuất hiện thành thị là
yếu tố cơ bản thúc đẩy xã hội phong
kiến, kinh tế hàng hoá phát triển đồng
thời là nguyên nhân làm cho xã hội
phong kiến suy vong
Cuối thế kỉ XI sản xuất phát triển, hàng hoá nhiều dư thừa, đưa đi bán- thị trấn
ra đời thành thị xuất hiện
- Cư dân: Thợ thủ công, thương nhân, sản xuất, buôn bán
- Ý nghĩa: Thúc đẩy sản xuất và buônbán, làm cho xã hội phong kiến pháttriển
3 Hoạt động luyện tập:
- Xã hội phong kiến Châu Âu được hình thành như thế nào?
- Vẽ sơ đồ biểu diễn quá trình hình thành xã hội phong kiến ở Châu Âu?
- Nền kinh tế lãnh địa và kinh tế thành thị có gì khác nhau?
- Tìm hiểu thêm những tư liệu liên quan lịch sử thế giới thời trung đại
- Tìm hiểu cuốn sách” Bách khoa tri thức học sinh”- Lê Huy Hòa - chủ biên- NXBLao Động(2007)
- Học bài cũ theo câu hỏi sgk
- Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk
***********************************************************
Ngày soạn: 16/ 08 / ; Ngày dạy: / 08 /
TUẦN 1:
XHPK Châu
Âu hình thành
Lãnh chúa
Lập ra các vương quốc mới
Xã hội phân hóa
Người Giéc man chiếm Rôma
Đế quốc
Rô- ma
nô Tiếp thu Ki-tô
giáo
Trang 5Tiết 2: Bài 2
SỰ SUY VONG CỦA CHẾ ĐỘ PHONG KIẾN VÀ
SỰ HÌNH THÀNH CHỦ NGHĨA TƯ BẢN Ở CHÂU ÂU.
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức.
- Nguyên nhân và hệ quả của các cuộc phát kiến địa lí như là một trong những yếu tố
cơ bản tạo tiền đề cho sự hình thành quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa
- Quá trình hình thành Q sản xuất tư bản chủ nghĩa trong lòng xã hội phong kiếnChâu Âu
- Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử
- Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
- Bản đồ thế giới.Tranh ảnh về các nhà phát kiến địa lí tàu, thuyền
- Sưu tầm các câu chuyện về các cuộc phát kiến địa lí
2 Học sinh:
- Học bài cũ, chuẩn bị bài mới
- Sưu tầm các câu chuyện, tranh ảnh về các cuộc phát kiến địa lí
III CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: trực quan, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ thuật trả lời 1 phút
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Hoạt động khởi động:
- GV tổ chức lớp, kiểm tra nhanh sĩ số
- Kiểm tra:
+ Xã hội phong kiến Châu Âu hình thành như thế nào?
+ Đặc điểm nền kinh tế lãnh địa? Nền kinh tế lãnh địa có gì khác nền kinh tế thànhthị?
- Giáo viên giới thiệu bài: Sang thế kỉ XV nền kinh tế hàng hoá phát triển mạnh, họ cần tiêu thụ hàng hoá và mua nguyên liệu nhưng những con đường lục địa đã bị độc chiếm vì vậy người phương Tây đã tiến hành các cuộc phát kiến địa lí bằng đường biển, thị trường mở rộng, kinh tế hàng hoá phát triển đã phá vỡ chế độ phong kiến hình thành xã hội tư bản Châu Âu
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Trang 6Hoạt động của thầy- trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1:
- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
hợp tác, …
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực,
kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
HS: Đọc sgk
GV: Sơ lược sgk
? Nguyên nhân nào dẫn đến những cuộc
phát kiến địa lí
? Các cuộc phát kiến địa lí được thực
hiện nhờ có điều kiện nào?
- Khoa học phát triển, đóng tàu lớn, có
la bàn
HS: Quan sát H3 sgk
? Em hãy mô tả con tàu Ca ra ven?
- To lớn, có nhiều buồm, bánh lái
? Em hãy kể tên các cuộc phát kiến địa
lí lớn và nêu sơ lược về các cuộc hành
trình đó trên bản đồ
Gv: kể trên lược đồ
? Kết quả của các cuộc phát kiến địa lí
đó là gì?
? Ý nghĩa của các cuộc phát kiến địa lí
GV:Như vậy các cuộc phát kiến địa lí
đã đem lại một nguồn lợi nhuận khổng
lồ cho giai cấp tư sản Châu Âu và thúc
đẩy quá trình tích luỹ tư bản nguyên
thuỷ làm cho chế độ phong kiến suy
vong, tạo điều kiện cho tư bản chủ
nghĩa ra đời phát triển
1.Những cuộc phát kiến lớn về địa lí.
- Nguyên nhân: Do sản xuất phát triển cần nguyên liệu thị trường
- Các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu.+1487 Bắc Tơ Mi đi a xơ đi vòng qua cực Nam Châu Phi
+1498 Vaxcô đơGama đến Ấn Độ.+1492 Crít Xtốp Côlômbô tìm ra Châu Mĩ
+1519-1522 Magien Lăng đi vòng quanh trái đất
+ Mở rộng và thúc đẩy thương mại.+ Tạo nên quá trình tích luỹ tư bản cho
tư sản Châu Âu
-> Làm cho chế độ phong kiến suy yếu tạo điều kiện cho chủ nghĩa tư bản phát triển
Trang 7Hoạt động 2:
- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực,
kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
HS: Đọc sgk
? Quý tộc và thương nhân Châu Âu đã
tích luỹ vốn và nhân công bằng cách
nào?
? Tại sao quý tộc không tiếp tục sử
dụng nông nô để lao động?
- Họ thay bằng việc sử dụng nô lệ da
đen thu lợi nhiều hơn
? Với vốn và nhân công có được quý
tộc và thương nhân Châu Âu đã làm gì?
- Nhờ có vốn, công nhân làm thuê họ
mở rộng sản xuất, kinh doanh, lập đồn
điền
? Những việc làm đó có tác động như
thế nào đến xã hội?
? Giai cấp tư sản và vô sản được hình
thành từ những tầng lớp nào của xã hội?
- Giai cấp tư sản: thương nhân giàu,
chủ xưởng, chủ đồn điền
- Giai cấp vô sản: nông dân mất ruộng,
nô lệ người da đen
? Quan hệ giữa hai giai cấp này như thế
- Quá trình tích luỹ vốn, nhân công:
+ Cướp bóc tài nguyên, ruộng đất
+ Buôn bán nô lệ da đen
+ Đuổi nông nô ra khỏi lãnh địa -> làm thuê
-Về xã hội: Giai cấp tư sản và vô sản hình thành
- Tư sản bóc lột kiệt quệ vô sản-> Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa hình thành
3 Hoạt động luyện tập:
- Kể tên các cuộc phát kiến địa lí tiêu biểu trên lược đồ? Ý nghĩa??
- Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa Châu Âu được hình thành như thế nào?
4 Hoạt động vận dụng:
- Kể chuyện liên quan đến các nhân vật và các cuộc phát kiến địa lí thời đó mà embiết?
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
- Học bài cũ, chuẩn bị bài 3 sgk
- Sưu tầm tranh ảnh, nhân vật lịch sử về thời kì Văn hóa Phục hưng
Ngày soạn: 19/ 08 / ; Ngày dạy: / 09 /
TUẦN 2 :
Tiết 3 - Bài 3
Trang 8CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG
KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU.
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức:
- Nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong trào văn hoá phục hưng
- Nguyên nhân dẫn đến phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp củaphong trào này đến xã hội phong kiến Châu Âu lúc bấy giờ
4 Năng lực, phẩm chất:
- Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử
- Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
+ Chuẩn bị bản đồ thế giới và bản đồ Châu Âu
+ Tranh ảnh về thời kì văn hoá phục hưng
+ Tranh ảnh, tư liệu danh nhân văn hoá phục hưng
2 Học sinh:
- Ôn tập kiến thức đã học Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
- Sưu tầm tư liệu liên quan
III CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: trực quan, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ thuật trả lời 1 phút
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1 Hoạt động khởi động:
- GV tổ chức lớp, kiểm tra nhanh sĩ số
- Kiểm tra:
+ Các cuộc phát kiến địa lí đã tác động như thế nào đến xã hội Châu Âu?
+ Quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở Châu Âu được hình thành như thế nào?
- Giáo viên giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Hoạt động của thầy- trò Nội dung cần đạt
Hoạt động 1:
- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
hợp tác, kể chuyện…
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích
1.Phong trào văn hoá Phục hưng ( thế kỉ XIV _ XVII)
Trang 9cực, kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1
G:Trong suốt 1000 năm đêm trường
trung cổ Chế độ phong kiến đã kìm
hãm sự phát triển của xã hội Xã hội
chỉ có trường học để đào tạo giáo sĩ,
nền văn hoá cổ đại bị phá huỷ hoàn
toàn trừ nhà thờ và tu viện
? Giải thích vì sao giai cấp tư sản đứng
lên đấu tranh chống gc quý tộc phong
kiến?
- Giai cấp TS đứng lên đấu tranh chống
phong kiến, giành địa vị, chính trị xã
hội cho giai cấp mình
- Mở đầu cho cuộc đấu tranh đó chính
là phong trào văn hóa Phục hưng
? Văn hóa Phục hưng là gì?
HS trả lời
Gv: giải thích: “ Văn hóa phục hưng”
là sự phục hưng tinh thần của nền văn
hóa cổ Hy Lạp và Rô ma Sáng tạo ra
nền văn hóa mới của giai cấp tư sản
? Tại sao giai cấp tư sản lại chọn văn
hoá làm cuộc mở đầu cho phương thức
đấu tranh chống phong kiến?
- Vì: Những giá trị văn hoá cổ đại là
tinh hoa nhân loại, việc khôi phục nó
sẽ tập hợp được đông đảo lực lượng
chống lại chế độ phong kiến
? Phong trào văn hóa Phục hưng bắt
đầu từ đâu? Sau đó diễn ra ntn?
? Em hãy kể tên các nhà văn hoá, khoa
học tiêu biểu mà em biết
G: Giới thiệu tranh và kể chuyện về
những nhân vật nổi tiếng
? Theo em thành tựu nổi bật của phong
trào văn hoá Phục Hưng là gì?
- Nguyên nhân:
+ Do bị chế độ phong kiến đàn áp+ Giai cấp T/S không có địa vị vềchính trị, xã hội ->đấu tranh
- Diễn biến:
+ Nổ ra đầu tiên ở Ý Sau lan nhanhsang tây Âu và trở thành một trào lưulớn
- Một số nhà văn hóa, khoa học tiêubiểu:
+ Ph Ra bơle: Nhà văn hoá nhà y học+ Rêcáctơ: nhà toán học, nhà triết học+ USếchXpia: nhà soạn kịch vĩ đại
Trang 10- Khoa học- kĩ thuật tiến bộ vượt bậc,
văn học phong phú, thành công trong
lĩnh vực nghệ thuật-> có giá trị đến
ngày nay
? Qua các tác phẩm, các tác giả VH
Phục hưng muốn nói lên điều gì?
? Em có nhận xét gì về nội dung và tư
tưởng của phong trào văn hóa phục
hưng?
? Với những nội dung tư, tưởng đó,
VH Phục hưng có ý nghĩa gì với xã hội
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích
cực, kĩ thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1
phút
H: Đọc SGK
? Nguyên nhân nào dẫn đến cuộc cải
cách tôn giáo?
? Người khởi xướng phong trào cải
cách tôn giáo là những ai? Trình bày
hiểu biết của em về M Lu thơ và Can
vanh?
GV: gt chân dung và tiểu sử của M.
Lu thơ và Can vanh
Gv Khái quát: Ông xuất thân từ gia
đình nông dân đã từng học luật và trở
thành tu sĩ, làm giáo sĩ triết học và thần
học tại trường ĐH Vintembéc Ông
nhận thức sâu sắc sự đồi bại của chế độ
phong kiến và giáo hội Ông viết “Tín
đồ cơ đốc giáo ngày càng đến gần La
Mã thì càng xấu đi Lần đầu đến La
Mã anh ta còn đi tìm thằng lừa đảo, lần
- Nội dung, tư tưởng:
+ Phê phán XHPK và giáo hội
+ Đề cao giá trị chân chính của conngười
+ Đề cao khoa học tự nhiên
Trang 11thứ hai nhiễm thói xấu lần thứ ba anh
ta biến thành thằng lừa đảo thực sự
“Ông phê phán các giáo sĩ bán thẻ
miễn tội” Khi đồng tiền của các ngươi
leng keng trong túi của ta thì mọi tội
lỗi của các ngươi bị xoá sạch “ hành
động đó của Lu thơ đã trở thành tư
tưởng chỉ đạo phong trào cải cách tôn
giáo, được nhân dân hoan nghênh…
? Nội dung cuộc cải cách của Lu thơ
+ Bãi bỏ nghi lễ phiền toái
+ Quay về giáo lí nguyên thủy
- Tác dụng + Góp phần thúc đẩy cho các cuộckhởi nghĩa nhân dân chống phong kiến
và lan rộng ra nhiều nước khác+ Làm cho đạo Ki tô phân hoá thành Đạo Ki tô giáo <cũ>
Đạo tin lành <Tân giáo>
+ Tác dụng mạnh đến cuộc đấu tranhcủa T/S chống PK
- Hạn chế: không thể xoá bỏ tôn giáo
mà chỉ thay đổi cho phù hợp với “ kíchthước” của nó
- Kể tên một số nhà thờ Thiên chúa giáo ở Việt Nam( hay ở địa phương) mà em biết?
- Nếu sống ở thế kỉ XIV - XVII, em có hưởng ứng phong trào văn hóa Phục hưngkhông? Vì sao?
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
- Tìm đọc cuốn sách và trang web sau:
+ Almanach, Những nền văn minh thế giới, NXB Văn hóa- Thông tin, Hà Nội, 2013.+ http://vi.wikipedia.org
- Sưu tầm nội dung một số tác phẩm tiêu biểu của phong trào văn hóa Phục hưng
- Chuẩn bị bài : “ Trung quốc thời phong kiến”
+ Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk
*********************************************************** Ngày soạn: 19/ 08 / ; Ngày dạy: / 09 /
TUẦN 2 + 3 :
Trang 12Tiết 4 - 5 - Bài 4
TRUNG QUỐC THỜI PHONG KIẾN(2tiết)
I.MỤC TIÊU:
1.Kiến thức
- Xã hội phong kiến Trung Quốc được hình thành như thế nào?
- Tên gọi và thứ tự của các triều đại phong kiến Trung Quốc
- Tổ chức bộ máy chính quyền PK
- Những đặc điểm kinh tế, văn hoá của xã hội phong kiến Trung Quốc
2.Kĩ năng
- Biết lập bảng niên biểu các triều đại phong kiến TQ
- Bước đầu biết vận dụng tư duy để phân tích và hiểu giá trị của các chính sách xã hộicủa mỗi triều đại cùng những thành tựu về văn hoá, từ đó rút ra bài học lịch sử
3 Thái độ:
- HS hiểu rõ TQ là một quốc gia PK lớn mạnh, điển hình ở phương Đông thời cổ đại,một nước láng giềng gần gũi với Việt Nam có ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trìnhphát triển của lịch sử Việt Nam
4 Năng lực, phẩm chất :
- Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử
- Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên:
+ Bản đồ TQ thời PK
+ Tranh ảnh về một số công trình kiến trúc thời PK
+ Một số tư liệu thành văn về các chính sách của nhà nước PK TQ
2 Học sinh:
- Ôn tập kiến thức đã học Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
- Sưu tầm tư liệu liên quan
III CÁC PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp: trực quan, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ thuật trả lời 1 phút
IV TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Hoạt động khởi động:
- GV tổ chức lớp, kiểm tra nhanh sĩ số
- Kiểm tra: Phong trào cải cách tôn giáo đã có tác động ntn đến xã hội Châu Âu thờibấy giờ?
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Hoạt động 1:
- PP: Trực quan, gợi mở vấn đáp,
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực, kĩ
thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
G: Dùng bản đồ g/t vị trí địa lí TQ
H: Đọc SGK
1.Sự hình thành xã hội phong kiến Trung Quốc.
Trang 13? Sản xuất thời Xuân Thu chiến quốc có gì
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực, kĩ
thuật đặt câu hỏi
GV: khái quát : vạn lí trường thành…
? Em có nhận xét gì về tượng gốm trong lăng
Li Sơn?
GV: Gồm 7000 tượng hình dáng khác nhau-
thể hiện uy quyền của nhà Tần, Lăng Li Sơn là
ngôi mộ của Tần Thuỷ Hoàng được xây dựng
ngay khi ông mới lên ngôi Ở núi Li Sơn phía
đông Hàm Dương, dài 2,5 km, cao150 m đỉnh
lăng trạm đủ các vì sao trên trời dưới lăng bố
trí sông biển, hàng ngàn binh mã bằng đất
nung, châu báu, vật quí vô kể, xung quanh có
máy bắn tên, đổ thuỷ ngân tạo thành 100 con
sông, biển ở dưới - 1974 một phần lăng mộ
được khai quật nhưng gặp khó khăn lớn
- Cung A Phòng: Qui mô rộng lớn, dài 750 m,
rộng 150 m có thể chứa được 1 vạn người,
trong dựng được cột cờ cao 15 m, xung quanh
xây 270 cung điện nguy nga, lộng lẫy, 70 vạn
- Những biến đổi trong sản xuất.+ Công cụ bằng sắt , diện tích và năng xuất lao động tăng
- Những biến đổi trong xã hội.+ Quan lại, nông dân giàu chiếm ruộng đất-> địa chủ
+ Nông dân mất ruộng-> nông dân lĩnh canh( còn gọi: tá điền), nộp địa tô
- > Quan hệ sản xuất phong kiến hình thành
2.Xã hội Trung Quốc thời Tần- Hán.
Trang 14dân công xây dựng Khi Hạng Vũ kéo vào
Hàm Dương đã đốt cung A Phòng, lửa cháy 3
tháng vẫn chưa hết
- Vạn Lí Trường Thành dài 3000 km từ Lâm
Thao đến Liêu Đông đây là công trình phòng
thủ huy động 2 tr người trong vòng 10 năm
trời khổ cực thiếu thốn, có đi không trở về
“tiếng khóc nàng Mạnh Khương ”
- Tần Thuỷ Hoàng là kẻ độc tài, tàn ác, thích
chém giết để ra uy -> 460 người bị chôn
sống ở Hàm Dương
- 210 TCN Tần Thuỷ Hoàng chết Tần Nhị Thế
thay 209 TCN ngu muội tàn bạo làm tăng
mâu thuẫn xã hội Lưu Bang, Hạng Vũ, Trần
Thắng nổi dậy đánh Hàm Dương diệt nhà
Tần chỉ tồn tại 15 năm vì bạo ngược 206
G: 111-110 TCN trinh phục Nam Việt (Triệu
Đà), 108 TCN diệt Triều Tiên Từ 133-119
TCN Hán Vũ Đế đánh đuổi tộc Hung Nô lên
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực, kĩ
thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
+ Giảm tô, thuế, sưu, dịch
+ Khuyến khích sản xuất
=>Kinh tế, xã hội ổn định, thế nước vững vàng
- Đối ngoại: Xâm lấn Triều Tiên
và các nước phía Nam
3 Sự thịnh vượng của Trung Quốc dưới thời nhà Đường.
Trang 15quyết đoán, tính cách hào phóng ông coi trọng
việc dùng người giỏi, tài đức kiêm toàn, coi
trọng tình vua- dân Ông nói: “Vua như
thuyền, dân như nước Nước có thể trở thuyền
mà cũng có thể lật thuyền”, vì thế ông thi hành
chính sách nhượng bộ nhân dân, nhờ chính
sách của ông mà kinh tế phát triển được các sử
gia ca ngợi là thời kì “Trịnh Quan thịnh trị”
(Trịnh Quan là niên hiệu của Đường Thái
Tông)
? Em hãy trình bày những chính sách đối
ngoại của nhà Đường
? Nhận xét gì về chính sách đối ngoại của nhà
=> Trở thành đất nước cường thịnh nhất Châu Á
- Kĩ thuật: nghe và phản hồi tích cực, kĩ
thuật đặt câu hỏi, kt trả lời 1 phút
G: Sau loạn An Lộc Sơn nhà đường suy yếu,
tiết độ sứ các trấn nổi lên chống nhà Đường,
cướp ngôi lập ra nhà Hậu Lương, Hậu Đường,
Hậu Hán, Hậu Tấn, Hậu Chu Tổng 53 năm, 5
đời, 13 vua sử gọi là thời Ngũ đại đến thời
Hậu Chu Triệu Khuông Dẫn cướp ngôi lập ra
nhà Tống (Tống Thái Tổ) TQ được thống nhất
nhưng không mạnh
H: Đọc SGK
? Nhà Tống đã thi hành chính sách gì
G:Tiền giấy giao tử (thứ tiền giấy cổ nhất)
Nghệ thuật Tống phát triển quang vinh nhất đồ
gốm (men đẹp)
4.Trung Quốc thời Nguyên.
Tống-a.Thời Tống
- Miễn giảm thuế, sưu dịch
- Mở mang thuỷ lợi
- Khuyến khích phát triển thủcông nghiệp khai mỏ, dệt, luyệnkim, rèn vũ khí
- Có nhiều phát minh mới: In, la
Trang 16Trong lúc Tống suy yếu >< với nhà Kim, Liêu,
thì người Mông Cổ nổi lên do Thành Cát Tư
Hãn( Hốt Tất liệt) cầm đầu thành lập nhà nước
đại Mông Cổ, lần lượt diệt Kim, Liêu, Tống
chiếm toàn bộ Trung Quốc thành lập ra nhà
Nguyên Quân Mông Cổ tràn ngập lãnh thổ
Châu Âu, Châu Á
? Dưới thời Nguyên, các ông vua đã thi hành
? Quá trình thành lập nhà Minh - Thanh ntn?
? Tình hình đó ảnh hưởng như thế nào đến xã
hội Trung Quốc?
G:Thời Minh - Thanh tồn tại trong khoảng 500
năm, tuy còn nhiều hạn chế song Trung Quốc
thời kì này cũng đạt những thành tựu trên các
? Em hãy trình bày nét nổi bật về thành tựu
văn hoá Trung Quốc
bàn, làm giấy, thuốc súng, làmtiền giấy, đồ gốm đẹp nhất
=> Ổn định đời sống, phát triểnkinh tế đất nước
-+1644 Nhà Thanh lật đổ nhàMinh
6.Văn hoá, khoa học, kĩ thuật Trung Quốc thời phong kiến.
- Văn hoá: Đạt trình độ phát triểnrực rỡ
Trang 17? Em hãy kể tên các tác phẩm văn học lớn mà
em biết?
-> Tây du kí, Tam quốc diễn nghĩa, Đông Chu
liệt quốc, Hồng Lâu Mộng
H:Quan sát H10 <thảo luận>
? Em có nhận xét gì về trình độ sản xuất đồ
gốm?
- Đạt trình độ cao, trang trí tinh xảo, nét vẽ
điêu luyện -> tác phẩm nghệ thuật”
? Em hãy kể tên một số công trình kiến trúc
nổi tiếng của Trung Quốc phong kiến
- Cố cung, vạn lí trường thành, lăng tẩm
? Em hãy trình bày hiểu biết của em về khoa
học- kĩ thuật của Trung Quốc phong kiến
H: Đọc tư liệu về 4 phát minh lớn
? Nhận xét gì về những thành tựu mà TQ đạt
được?
+ Về tư tưởng: Nho giáo trởthành hệ tư tưởng đạo đức phongkiến
+ Về văn học: Nhiều nhà thơ nhàvăn
+ Sử học: Sử kí Tư Mã Thiên,Hán Thư, Đường Thư, Minh Sử -
3 Hoạt động luyện tập:
- Hoàn thành bảng sau vào vở về chế độ phong kiến Trung Quốc?
Triều đại Tóm tắt biểu hiện của sự phát triển
- Vẽ trục thời gian dưới đây vào vở, điền vào chỗ trống( ) dưới trục thời gian nhữngtriều đại tiêu biểu gắn liền với sự hình thành, thịnh vượng và suy thoái của chế độphong kiến Trung Quốc
221 Công nguyên 618 1644 năm
Trang 18
- Tìm hiểu thêm những tư liệu liên quan đến lịch sử TQ thời phong kiến.
- Tìm đọc truyện: Thủy hử, Tây du kí, Hồng lâu mộng, bộ sử Tư mã Thiên
- Chuẩn bị bài : Ấn Độ thời phong kiến
+ Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk
Trang 19- HS nắm được các giai đoạn lớn của lịch sử Ấn Độ từ thời cổ đại đến giữa XIX.
- Những chính sách cai trị của các vương triều và những biểu hiện của sự phát triểnthịnh đạt của Ấn Độ thời phong kiến
- Một số thành tựu của văn hoá Ấn Độ thời cổ trung đại
2.Kĩ năng:
- Giúp học sinh biết tổng kết những kiến thức trong bài (và cả các bài quốc gia phongkiến Đông Nam Á) để đạt được mục tiêu bài học
3 Thái độ:
- Qua bài học thấy được Ấn Độ là một trong những trung tâm của văn minh nhân loại
và có ảnh hưởng sâu rộng tới sự phát triển lịch sử và văn minh của nhiều dân tộcĐông Nam Á
4 Năng lực, phẩm chất:
- Năng lực: tự học, NL hợp tác, NL tái hiện, so sánh, phân tích, rút ra bài học lịch sử
- Phẩm chất: Sống có trách nhiệm, có tình yêu quê hương đất nước, yêu hòa bình
- Ôn tập kiến thức đã học Đọc và trả lời các câu hỏi trong sgk.
- Sưu tầm tư liệu liên quan
III Các phương pháp và kĩ thuật dạy học:
- Phương pháp: trực quan, gợi mở vấn đáp, nêu vấn đề, hợp tác, thảo luận…
- Kĩ thuật: lắng nghe và phản hồi tích cực, kĩ thuật trả lời 1 phút
IV Tổ chức các hoạt động học tập
1 Hoạt động khởi động:
- GV tổ chức lớp, kiểm tra nhanh sĩ số
- Kiểm tra: Em hãy nêu những thành tựu lớn về văn hoá khoa học, kĩ thuật của nhândân Trung Quốc thời phong kiến
- Giáo viên giới thiệu bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
Hoạt động của thầy- trò Nội dung cần đạt
? Sang đầu thế kỷ thứ VI, tình hình Ấn
1.Những trang sử đầu tiên.( giảm tải)
2 Ấn Độ thời phong kiến.
- Từ thế kỉ IV- giữa thế kỉ V là thời kìphát triển cực thịnh của vương triềuGupta
+ Kinh tế: Luyện kim, dệt, đồ trang
Trang 20Độ có biến động gì?
? Vương triều hồi giáo ĐêLi có những
chính sách cai trị như thế nào?
? Đầu thế kỉ XVI, Ấn độ lại có biến
động ntn?
?Vương triều Mô Gôn đã thi hành
chính sách gì?
? So sánh với các chính sách cai trị của
vương triều ĐêLi?
Gv: tuy nhiên vương triều tồn tại đến
giữa thế kỷ XIX lại bị thực dân Anh
xâm lược và trở thành thuộc địa của
bất hủ tiêu biểu cho nền văn học nghệ
thuật của Ấn Độ Sau này thơ hiện đại
nổi tiếng có nhà thơ Tago
? Hãy kể tên các kiểu kiến trúc tiêu
biểu của Ấn Độ
H:Xem H11 kiến trúc Ấn Độ và kiến
trúc các nước khác
? Em có nhận xét gì về kiểu dáng các
công trình kiến trúc này
- HS TL( tinh sảo, độc đáo….)
- Gv: Khu đền Ăng co ở Campuchia
cũng có kiểu kiến trúc Hin đu…
+ Chiếm đất, cấm đạo, >< dân tộc căngthẳng
- Đầu thế kỉ XVI người Mông Cổ tấncông lập vương triều Ấn Độ Môgôn dovua A-cơ-ba đứng đầu
+ Xoá bỏ sự kì thị chủng tộc
+ Thủ tiêu đặc quyền hồi giáo
+ Khôi phục kinh tế, văn hoá Ấn Độ.-> Tiến bộ, tích cực hơn
- Giữa thế kỉ XIX bị thực dân Anhthống trị, đến 1950 giành độc lập
=> Thời kì phong kiến hình thành rấtsớm(khoảng thế kỷ thứ II), có nhiềubiến động trên mọi mặt
+ Vở kịch: Sơkuntơla – của thời Gúp ta
Kaliđasa-+ Nghệ thuật kiến: Kiến trúc Hinđu Kiến trúc phật giáo
=> Ấn Độ có nền văn hóa lâu đời,
Trang 21nền văn hóa Ấn độ? trung tâm văn hóa lớn, ảnh hưởng sâu
rộng đến sự phát triển lịch sử và văn hóa của nhiều nước ĐNA và thế giới
3 Hoạt động luyện tập:
- Xã hội phong kiến ở Ấn độ trải qua mấy vương triều?
- Em hãy kể tên các tác phẩm văn học tiêu biểu của Ấn Độ mà em biết?
- Em hãy lập niên biểu các giai đoạn phát triển lịch sử của Ấn Độ
4 Hoạt động vận dụng:
- Em có biết di sản văn hóa nào của Việt Nam thể hiện sự ảnh hưởng của văn hóaTrung Quốc, Ấn Độ?( Thánh địa Mỹ Sơn - Quảng Nam; Hoàng thành Thăng Long )
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng:
- Tìm hiểu thêm những tư liệu liên quan đến lịch sử Ấn Độ giai đoạn trên
- Chuẩn bị bài : Các quốc gia phong kiến ĐNÁ
+ Đọc trước bài mới và trả lời các câu hỏi trong sgk
* Phụ lục:
G: Tư liệu về Kaliđasa - nhà thơ vĩ đại trong nền văn học cổ điển Ấn độ Ông mồ côicha mẹ từ nhỏ, được người chăn bò nuôi nấng lớn lên tuy đần độn nhưng khỏe mạnhđược nàng công chúa yêu mến xin vua cha cho lấy Kaliđasa, được sống trong thời đạihoàng kim, được tiếp xúc với nguồn cảm hứng dồi dào trong tập kinh Vê – đa….ông
đã tạo nhiều tác phẩm bất hủ cho nền văn học Ấn Độ, tiêu biểu 3 vở kịch, một số tácphẩm thơ trữ tình, kịch thơ
*************************************************************