Để có những tiết dạy sôi nổi, học sinh hoạt động học tập tích cực, tôi luôn học hỏi đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên môn để tra
Trang 1I PHẦN MỞ ĐẦU :
Để nâng cao chất lượng giáo dục có hiệu quả, thì việc dạy môn Tiếng Việt ở Tiểu học là quan trọng nhất vì ở lứa tuổi này các em cần rèn luyện tốt các kĩ năng nghe, hiểu, nói thông, đọc rõ ràng, viết đúng chính tả và đặc biệt hơn nữa là cách đặt dấu câu đúng cấu trúc ngữ pháp
là một bộ phận không thể thiếu trong văn bản viết của Tiếng việt Những
kỹ năng này sẽ làm nền tảng vững chắc cho các lớp kế tiếp và các cấp học sau này
Bước vào năm học mới, tôi được phân công dạy lớp Hai Sau hai tuần đầu trong quá trình dạy và học tôi thấy đa số các em đọc chưa lưu loát, phát âm chưa rõ Bên cạnh đó tình trạng viết sai chính tả và đặt sai dấu câu, viết hoa tuỳ tiện lại càng phổ biến hơn Trong khi đó dấu câu là một bộ phận quan trọng trong Tiếng việt, mặc dù chương trình sách giáo khoa ở bậc Tiểu học vẫn dành một thời lượng đáng kể cho những nội dung về dấu câu nhưng tại sao số lượng học sinh có kỹ năng đọc hay, viết đúng rất thấp ? Đó là những trăn trở của tôi trong mỗi giờ dạy Tiếng việt Để khắc phục tình trạng đó ngay từ đầu năm học, tôi tự lập cho mình phương pháp giảng dạy cụ thể để từ đó có biện pháp bồi dưỡng làm sao cho các em tự rèn luyện cho mình tính cẩn thận và óc thẩm mỹ trong từng bài học Đó chính là lí do tôi chọn đề tài
II ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH HỌC SINH :
1/Thuận lợi :
Học sinh đa số nằm trong địa bàn trường nên rất thuận lợi cho việc
đi lại Giáo viên chủ nhiệm cũng dễ dàng liên hệ với phụ huynh học sinh Các em có đủ đồ dùng học tập Được sự quan tâm, giúp đỡ của nhà trường và chính quyền địa phương
2/ Khó khăn :
Học sinh vùng sâu còn nhút nhát, đi học chưa đều …
Đa số các em có hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, nên ít được cha
mẹ quan tâm nhiều đến việc học
III QUÁ TRÌNH VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN :
Trong thời gian đầu năm học, qua quá trình giảng dạy tôi đã dành thời gian tìm hiểu về hoàn cảnh và sự quan tâm của gia đình đối với các
em, nắm được từng đặc điểm tâm lí, trình độ của các em và dựa vào kết quả học tập của các em trong năm học trước Từ đó tôi phân loại các em theo từng đối tượng : giỏi, khá, trung bình, yếu
Trang 2Để có những tiết dạy sôi nổi, học sinh hoạt động học tập tích cực, tôi luôn học hỏi đồng nghiệp có nhiều kinh nghiệm trong giảng dạy, tham gia đầy đủ các buổi sinh hoạt chuyên môn để trao đổi kinh nghiệm, vận dụng các phượng pháp dạy học nhằm gây hứng thú cho các em trong từng tiết học
A HỌC KÌ I :
Sau khi kiểm tra chất lượng đầu năm, tôi đã nắm được kiếm thức của từng em và nhận ra rằng các em phát âm chưa chuẩn không phải là
do tiếng nói riêng của từng em mà do các em không rèn luyện được thường xuyên, chính vì thế các em thường viết sai chính tả Bên cạnh đó các em chưa có kiến thức cơ bản về dấu câu ngay cả khi đọc và khi viết,
đa số các em đặt dấu câu theo cảm tính bất chấp đúng sai, có rất nhiều các em tỏ ra lúng túng trong việc đặt dấu câu Cũng chính từ đó mà nội dung các bài tập đọc, bài viết của các em trở nên khó hiểu
Từ thực tế này, tôi đã tìm ra phương pháp dạy học riêng cho mình nhưng làm sao để cho các em hứng thú với việc học tập không cảm thấy mình bị thua thiệt so với các bạn khác Từ đó, tôi lựa chọn phương pháp khác nhau cho từng đối tượng học sinh của mình trong từng giờ dạy Với những em đọc chưa lưu loát, phát âm chưa chuẩn tôi dành nhiều thời gian hơn, có kế hoạch sắp xếp lại chỗ ngồi cho phù hợp để các em có điều kiện thi đua, học hỏi lẫn nhau theo tinh thần “Học thầy không tài học bạn” Tôi kết hợp với gia đình nhằm giúp các em tiến bộ trong học tập Trong các buổi họp phụ huynh học sinh tôi luôn trao đổi để phụ huynh hiểu rõ việc học của con em mình là rất quan trọng, phải luôn tạo điều kiện cho các em học tập và dành thời gian rèn luyện các em thêm ở nhà Qua đó cũng thông báo kết quả học tập của các em với gia đình và ngược lại để có kế hoạch bồi dưỡng kịp thời cho các em
1.Giờ học tập :
Tôi đưa ra những yêu cầu khác nhau cho từng đối tượng học sinh nhằm giúp các em học tập một cách tích cực, chủ động, tự giác, nhận thức đúng đắn biến đều cần học thành tài sản riêng của mình Hướng dẫn học sinh tư thế, cách cầm sách đọc, tạo nên tâm thế thoải mái, bình tĩnh,
tự tin khi cô gọi đọc bài tránh đọc quá to hay quá nhỏ Giúp các em hiểu rằng các em không chỉ đọc cho mình cô nghe mà cho tất cả các bạn trong lớp cùng nghe phải hoà nhã, mạnh dạn, tự tin hoà nhập cùng bạn bè trong lớp để học tập tiến bộ
Trong tiết học tôi dành nhiều thời gian đến những em đọc yếu, gọi các em đọc bài thường xuyên hơn, luôn có những câu hỏi kiểm tra, ôn tập củng cố kiến thức nhằm phát hiện các nhóm hoạt động chưa hiệu quả kịp thời uốn nắn điều chỉnh luôn luôn động viên, khuyến khích và khen
Trang 3ngợi nhằm tạo không khí phấn khởi tự tin cho học sinh khi đọc bài, luôn tạo điều kiện cho học sinh chủ động tiếp thu kiến thức, kỹ năng và áp dụng câu “Học thầy không tài học bạn” Trong quá trình học tập ở lớp tôi tổ chức cho từng nhóm học sinh trao đổi kết quả học tập nhằm kiểm tra kiến thức của mình là đúng hay sai, đầy đủ hay thiếu sót Đặt câu hỏi với bạn để xem những suy nghĩ, hiểu biết của mình với bạn có giống bạn hay không để kịp thời điều chỉnh, sửa chữa điều mình hiểu sai, đọc sai
về nội dung ở từng bài học và từ đó giáo viên kế hoạch nâng dần kết quả học tập cho từng nhóm học sinh
Ví dụ : Đối với nhóm yếu, tôi cho các em nối tiếp nhau đọc bài, yêu
cầu các em đọc to, phát âm đúng, tôi luôn theo dõi các em đọc để phát hiện các từ các em đọc sai để hướng dẫn kịp thời cho từng em về cách phát âm và về nghĩa của từ (Khi hướng dẫn học sinh phát âm tiếng
“trồng”, tôi cho học sinh phân biệt tiếng “trồng” với “chồng” và dán tranh đã chuẩn bị “chồng sách” với “trồng cây” để giúp các em phân biệt
và khắc sâu kiến thức hơn
Đới với học sinh trung bình, tôi luôn dùng phương pháp mềm dẽo hơn, động viên các em cố gắng và yêu cầu đặt ra có phần cao hơn so với học sinh yếu như đọc lưu loát, rõ ràng Cũng với những hình thức thi đua với nhau em nào đọc đúng với yêu cầu đặt ra thì được tuyên dương trước lớp
Đối với các em khá, giỏi yêu cầu các em đọc ngắt nghĩ đúng và bước dầu đọc diễn cảm, mở rộng các câu hỏi để nâng cao hiểu biết của các em Tóm lại trong giờ tập đọc tôi luôn lắng nghe học sinh đọc để có biện pháp rèn luyện thích hợp cho từng em và khuyến khích các em trao đổi, nhận xét để rút kinh nghiệm tốt hơn Trong từng bài học, tôi luôn phối hợp các phương pháp dạy học khác nhau cho từng đối tượng học sinh, uốn nắn, sửa chữa kịp thời sao cho mỗi học sinh đều say mê học tập trên tinh thần đoàn kết, giúp đỡ, tin tưởng lẫn nhau
2 Giờ chính tả :
Do đã nắm được đối tượng học sinh của mình, đa số các em không nắm được quy tắc ghi âm hoặc do phát âm của địa phương mà dẫn đến tình trạng các em viết sai chính tả Để tháo gỡ tình trạng này tôi tổ chức nhiều hình thức dạy học, sử dụng nhiều phương pháp, đồ dùng trực quan
để giúp các em khắc sâu kiến thức Ngoài việc rèn kỹ năng học sinh viết đúng chính tả tôi còn kết hợp với việc phát âm, củng cố nghĩa của từ, trao đổi về ngữ pháp Tiếng Việt cho các em phát triển cho các em cách nhận xét, so sánh, liên tưởng, ghi nhớ Tôi luôn quan tâm dành nhiều thời gian đến những em thường hay mắc lỗi (em Tâm, An, Dương, Lành,
út … chưa phân biệt được các vần : uôt/uôc, ut/uc, êt/êch,….)
Trang 4Ví dụ : Những em viết đúng chính tả thì trong tiết luyện viết yêu
cầu các em viết đúng mẫu chữ, trình bày sạch sẽ Còn đối với những em mắc lỗi yêu cầu các em liên tưởng những lỗi mình đã viết sai ở bài trước
để viết lại cho đúng
Qua những tiết học sôi nổi như vậy tôi đã tạo được cho học sinh hoạt động học tập một cách tích cực Mặt khắc tôi còn bồi dưỡng cho các
em một số đức tính và thái độ cần thiết như : tính cẩn thận, óc thẩm mỹ, tính chính xác và tinh thần trách nhiệm Song song với giờ chính tả thì giờ học tập viết tôi cũng dành nhiều thời gian để rèn kỹ năng viết chữ cho các em, đặc biệt tôi quan tâm nhiều hơn đến những đối tượng học sinh yếu, học sinh viết chữ chưa đúng với mẫu chữ quy định, tôi còn kết hợp dạy kỹ thuật viết chữ với rèn chính tả nhằm góp phần rèn luyện tính cẩn thận và óc thẩm mỹ cho học sinh
3 Giờ luyện từ và câu, tập làm văn :
Đây là hai môn không kém phần quan trọng trong Tiếng việt nó giúp học sinh rèn luyện các kỹ năng dùng từ đúng, viết câu đúng ngữ pháp và sử dụng đúng các dấu câu Tuỳ theo từng trình độ, đối tượng học sinh, khi các em thảo luận nhóm tôi luôn chuẩn bị lượng kiến thức phù hợp cho từng nhóm như là từ dễ đến khó và các bài tập gợi mở nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ cao hơn tạo điều kiện cho mỗi thành viên đều tích cực suy nghĩ và tham gia vào các hoạt động của nhóm và dự vào sự giúp đỡ tận tình của tôi dưới hình thức dạy học đã lôi cuốn học sinh vào các hoạt động học, cho thấy các em học tập rất tích cực Ở các tiết ôn luyện tôi đưa ra nhiều bài tập để củng cố lại kiến thức cho học sinh, dần dần các em nắm vững kỹ năng sử dụng các dấu câu trong từng trường hợp Tôi luôn học hỏi qua sách báo để cung cấp kịp thời những cái hay, cái đẹp cho học sinh (Ví dụ : mở rộng cho học sinh
về cách đặt dấu câu trong khi viết là phải đặt dấu câu ngay gần chữ bên trái, không đặt gần chữ bên phải hoặc đặt lơ lửng giữa hai chữ
Ví dụ : Ngoài đồng, đàn trâu đang gặm cỏ (dấu phẩy phải đặt sát
chữ đồng không nên đặt giữa chữ đồng và chữ đàn (đồng , đàn) Để giúp học hứng thú trong giờ học và đúng với câu “Học mà chơi, chơi mà học”, tôi tổ chức nhiều trò chơi cho tất cả học sinh cùng tham gia, một mặt giúp các em củng cố lại bài Mặt khác rèn luyện cho các em mạnh dạn, tự tin có ý thức sử dụng Tiếng việt trong giao tiếp và thích học Tiếng việt hơn
Nếu chỉ dành thời gian rèn luyện cho các em ở lớp thì chưa đủ Tôi liên hệ với phụ huynh học sinh là ngoài những giờ học trên lớp thì ở nhà phụ huynh sắp xếp thời gian học và chơi cho các em sao cho phù hợp Bên cạnh đó phụ huynh phải cùng đọc, cùng chơi với các em để nắm bắt
Trang 5những mặt còn hạn chế của con em mình, kịp thời trao đổi với giáo viên chủ nhiệm có kế hoạch bồi dưỡng nâng dần kết quả học tập của em Mặt khác với những em cha mẹ không biết chữ, không quan tâm đến việc học của con em, tôi luôn gần gũi , động viên và dành thời gian cùng học, cùng chơi với các em trong 15 phút đầu giờ, giờ ra chơi để các em thoải mái và hứng thú hơn trong học tập
Qua thời gian áp dụng các phương pháp trên cho thấy các em có nhiều tiến bộ về đọc hay viết đúng
B HỌC KÌ II :
Tôi tiếp tục phương pháp dạy học ở học kì I Sau đó tôi tiến hành đánh giá, kiểm tra sự tiến bộ của từng đối tượng học sinh để bồi dưỡng kịp thời cho các em đọc hay viết đúng, đa dạng hoá phương pháp dạy học, tổ chức nhiều trò chơi hấp dẫn hơn
Ví dụ : Ở phân môn tập đọc, nhóm khá giỏi bước đầu đọc diễn cảm,
rõ ràng, biết thay đổi giọng đọc phù hợp với nội dung của bài, từng tính cách nhân vật Đối với những em đọc, viết còn yếu yêu cầu các em phát
âm đúng, đọc rõ ràng, biết ngắt nghĩ hơi đúng sau các dấu câu và giữa cụm từ Bên cạnh đó, ở từng đối tượng tôi chọn ra một bạn khá nhất để theo dõi các bạn trong nhóm đọc, viết đúng theo phong trào “Đôi bạn cùng tiến” Ngoài giờ học trên lớp, tôi còn phân công cho các em nhà ở gần nhau vào những ngày nghỉ sẽ cùng học cùng chơi với nhau, những bạn khá, giỏi giúp đỡ những bạn yếu Trong giờ học nhóm như vậy sẽ giúp các em nhút nhát, diễn đạt kém có điều kiện rèn luyện kỹ năng giao tiếp Các em có điều kiện học hỏi lẫn nhau, các em có nhiều cơ hội diễn đạt ý nghĩa của mình và thông qua các trò chơi sẽ đem lại cho các em tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau trong lúc chơi và học Từ đó giúp các
em học tập tốt hơn, các em học trung bình, yếu sẽ cố gắng hơn, các em học khá, giỏi có thời gian ôn lại kiến thức để cùng nhau tiến bộ
Cuối học kì II, sự tiến bộ đã biểu hiện rõ trên khuôn mặt của từng
em, từ đó giờ học của lớp tôi không còn gò bó, căng thẳng nữa mà thay vào đó là phong trào “Dạy tốt, học tốt”, “Học thầy, đua bạn” đã đưa phong trào học tập của lớp đi lên Từ đó các em đọc bài trôi chảy, biết ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giọng đọc phù hợp với nội dung bài hơn Chữ viết sạch, đẹp, đúng chính tả, tình trạng đọc sai dấu câu không còn phổ biến nữa
IV KẾT LUẬN :
Trang 6Qua áp dụng phương pháp dọc hay, viết đúng cho học sinh tôi rút
ra được một số kinh nghiệm như sau :
Nắm rõ từng đối tượng học sinh ngay từ đầu năm học để có kết quả
và phương pháp giảng dạy phù hợp từng đối tượng học sinh
Trong quá trình giảng dạy, tôi luôn học hỏi các bạn đồng nghiệp đi trước có nhiều kinh nghiệm hay và tham gia tốt các buổi sinh hoạt chuyên môn, tự học tập để nâng cao chuyên môn nghiệp vụ
Luôn dành nhiều thời gian gần gũi, động viên các em bằng nhiều hình thức như : tuyên dương, khen thưởng, …
Luôn kết hợp chặc chẽ với phụ huynh học sinh để theo dõi sự tiến
bộ của các em trong quá trình học tập
Qua quá trình nghiêm cứu và thực hiện các phương pháp “rèn đọc hay, viết đúng” cho học sinh kết quả cho thấy đến cuối năm các em có nhiều tiến bộ hơn về kỹ năng đọc hay viết đúng Tuy nhiên, tôi cần sự đóng góp nhiệt tình của Ban giám hiệu nhà trường và các bạn đồng nghiệp để tôi rút kinh nghiệm trong giảng dạy
V KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT :
Nhà trường luôn mở chuyên đề về môn Tiếng việt nói chung và cách đọc hay, viết đúng nói riêng để khắc phục tình trạng nhiều học sinh còn yếu trong vấn đề nói và viết Tiếng việt hiện nay
Sau đây tôi xin bày tỏ lòng cảm ơn chân thành của tôi đến sự giúp
đỡ của phụ huynh học sinh, Ban giám hiệu nhà trường, cùng tập thể giáo viên cũng như các cấp lãnh đạo Tôi xin hứa, sẽ cố gắng phấn đấu vươn lên để hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao
Người viết