SKKN GDKNS CHO HOC SINH LOP 2

Giáo dục kĩ năng sống tức là không chỉ dạy cho học sinh kiến thức mà là giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, nhằm giúp các em biết ứng xử có văn hóa, biết cách xử lí những tình huống

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I- Tên đề tài:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG

CHO HỌC SINH LỚP HAI QUA CÁC MÔN HỌC

Tác Giả:

Đơn Vị:

II- ĐẶT VẤN ĐỀ:

1- Tầm quan trọng của vấn đề:

Cuộc sống hiện đại (về chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá, khoa học kĩ thuật, môi trường khí hậu, ở trong nước và trên thế giới) vận động hết sức khẩn trương và chứa đựng nhiều yếu tố khôn lường Để sống, hội nhập và góp phần tích cực cho cuộc sống cá nhân và cộng đồng tốt đẹp hơn, con người nói chung và học sinh nói riêng không thể không quan tâm đến việc rèn luyện kĩ năng sống nhằm thích ứng với mọi biến động của hoàn cảnh

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là việc làm rất quan trọng và cần thiết Điều đó giúp các em tự tin, chủ động xử lí linh hoạt các tình huống trong cuộc sống Hiện nay, chúng ta vẫn thường hay nói đến việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Giáo dục kĩ năng sống tức là không chỉ dạy cho học sinh kiến thức mà

là giáo dục toàn diện về đức, trí, thể, mỹ, nhằm giúp các em biết ứng xử có văn hóa, biết cách xử lí những tình huống có thể xảy ra trong cuộc sống

Giáo dục kĩ năng sống góp phần xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh cho học sinh là trách nhiệm và cần có sự phối hợp chặt chẽ của gia đình, nhà trường và của toàn xã hội

Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học thông qua học tập và sinh hoạt ở trường là diều kiện hết sức cần thiết cho tương lai của các em Để đạt được điều đó, là giáo viên đứng lớp lâu năm, bản thân tôi hết sức kiên trì, quyết tâm thực hiện từng bước trong quá trình dạy học, lồng ghép vào tất cả các hoạt động trong nhà trường

2- Thực trạng

* Về phía giáo viên:

- Giáo viên chưa chú tâm đầu tư, mới chỉ hoàn thành theo mục tiêu môn học, chưa nghiên cứu phương pháp dạy nhằm mục đích giáo dục cao nhất Giáo viên chưa xác định được kĩ năng cần rèn qua từng bài học Chưa chú ý kiểm tra

kỹ năng hành vi đã học của học sinh

- Vận dụng phương pháp dạy học còn lúng túng, chưa linh hoạt, thiếu sáng tạo Khả năng tích hợp kiến thức của giáo viên còn hạn chế

- Tiết học diễn ra tẻ nhạt vì thiếu tranh ảnh minh họa và đồ dùng dạy học

- Chưa biết cách tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng sống vào quá trình dạy học cho học sinh; hoặc nội dung lồng ghép đưa vào bài dạy còn chưa tự nhiên, nhiều nội dung còn chưa phù hợp

- Việc rèn kĩ năng sống cho học sinh chưa thường xuyên liên tục nên các hành vi đạo đức chưa trở thành thói quen, các em chóng quên hành vi đó chưa

có giá trị thực tế cao

* Về phía học sinh:

- Nhiều học sinh còn hạn chế về vốn từ ngữ, ý thức chuẩn bị bài và ôn bài của một số học sinh chưa cao

- Học sinh thụ động ngồi nghe, không có hứng thú học tập

- Còn thiếu đồ dùng học tập

- Chưa tự giác, tích cực trong giờ học

- Kĩ năng hợp tác, chia sẻ trách nhiệm, cam kết và cùng chung sức làm việc, hỗ trợ nhau trong nhóm còn hạn chế

- Tìm kiếm và xử lý thông tin để giải quyết vấn đề còn hạn chế

- Chưa tự tin trong giao tiếp, chưa biết lắng nghe tích cực

3- Lý do chọn đề tài:

Thực hiện Quyết định số 2994/QĐ-BGDĐT ngày 20 tháng 7 năm 2010 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo về kế hoạch tập huấn, triển khai giáo dục kỹ năng sống trong một số môn học và hoạt động giáo dục ở các cấp học; dựa trên cơ sở những định hướng của đợt tập huấn “Tăng cường giáo dục kỹ năng sống trong các môn học của Bộ GD&ĐT cho các cấp học trong hệ thống giáo dục phổ thông” Vào ngày 7/12/2010 Phòng GD&ĐT tổ chức tập huấn giáo dục kĩ năng sống lồng ghép vào các môn học cho ban giám hiệu và tổ trưởng chuyên môn các trường tiểu học trong toàn huyện Từ năm học 2010-2011, Bộ GD&ĐT chủ trương đưa nội dung giáo dục KNS đại trà vào các trường bằng cách tích hợp vào các môn học và các hoạt động ngoài giờ lên lớp Đây là một chủ trương cần thiết và đúng đắn nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện hơn

Thực hiện Thông tư số 32/2011/TT-BGDĐT ngày 08/8/2011 của Bộ GD&ĐT về Ban hành Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên tiểu học

nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ của giáo viên tiểu học, nâng cao mức độ đáp ứng của giáo viên tiểu học với yêu cầu phát triển giáo dục tiểu học

và yêu cầu của chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

Xuất phát từ vấn đề học sinh thiếu kĩ năng sống, thiếu tính tự tin, tự lập, sống ích kĩ, vô tâm, thiếu trách nhiệm với gia đình và bản thân, bên cạnh thực trạng và chủ trương của Bộ GD&ĐT cũng như yêu cầu của Chương trình bồi dưỡng thường xuyên giáo viên tiểu học, tôi đã chọn và thực hiện nghiên cứu đề tài:

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP HAI QUA CÁC MÔN HỌC”

4- Giới hạn nghiên cứu đề tài:

* Đề tài này được áp dụng trong việc tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học

sinh lớp hai tôi đang chủ nhiệm và học sinh khối lớp 2 của trường chúng tôi qua tất cả các môn học và hoạt động ngoài giờ lên lớp

III- CƠ SỞ LÍ LUẬN:

Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý – xã hội cơ bản giúp cho cá nhân tồn

tại và thích ứng trong cuộc sống, giúp cho cá nhân vững vàng trước cuộc sống có nhiều thách thức nhưng cũng nhiều cơ hội trong thực tại… Kỹ năng sống đơn giản là tất cả điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống

Kỹ năng sống có thể hình thành tự nhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có Không phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống một con người mới có những kỹ năng sống đầu tiên Chính cuộc đời, những trải nghiệm, va vấp, thành công và thất bại giúp con người có được bài học quý giá

về kỹ năng sống Tuy nhiên, nếu được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ rút ngắn thời gian học hỏi qua trải nghiệm, sẽ thành công hơn

Kỹ năng sống cần cho suốt cả cuộc đời và luôn luôn được bổ sung, nâng cấp

để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động Người trưởng thành cũng vẫn cần học kỹ năng sống

Kĩ năng sống chính là năng lực của mỗi người, giúp giải quyết những nhu cầu vá thách thức.của cuộc sống một cách có hiệu quả Bởi vậy, đối với học sinh Tiểu học chúng ta càng có trách nhiệm và giáo dục cho học sinh kĩ năng sống sớm hơn

IV- CƠ SỞ THỰC TIỄN:

Thực ra, chỉ có kiến thức thôi chưa đủ để các em sống tốt đẹp hơn Điều quan trọng hơn là từ những kiến thức các em đã có, các em cần xác định đúng đắn giá trị sống và rèn luyện những kĩ năng sống phù hợp Giá trị sống đúng đắn,

kĩ năng sống phù hợp sẽ giúp các em đưa ra những quyết định sáng suốt, giúp các em có lối sống lành mạnh hơn.

Ở nước ta, kỹ năng sống đang được quan tâm, tuy nhiên trong nhà trường chủ yếu học sinh chỉ được dạy kỹ năng học tập và đạo đức, còn việc giáo dục kỹ năng sống chưa được quan tâm nhiều

Đồng thời, nhà trường là nơi diễn ra cuộc sống thực của trẻ Do vậy KNS là sản phẩm bắt buộc của việc giáo dục trong nhà trường Nó không phải là môn học Nó bao trùm toàn bộ các môn học và hoạt động giáo dục

* Giáo dục kĩ năng sống trong các môn học ở lớp 2, nhằm:

1, Đối với giáo viên:

- Hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học qua các môn học

- Nhận biết các kĩ năng sống cơ bản và các nội dung giáo dục kĩ năng sống trong một số môn học

- Xác định được các phương pháp, kĩ thuật dạy học và các hoạt động tăng cường rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh trong một số môn học ở tiểu học

- Thống nhất được phương pháp dạy học ở các môn có lồng ghép giáo dục

kĩ năng sống cho học sinh

- Giúp giáo viên vận dụng đổi mới phương pháp dạy học linh hoạt, sáng tạo các tiết học khác nhau

2, Đối với học sinh:

- Trang bị cho học sinh các kiến thức Học sinh biết lắng nghe, phản hồi, tìm kiếm, xử lý thông tin, so sánh để nêu lên những nhận xét, phát triển một số kĩ năng như: kĩ năng giao tiếp - thông qua tham gia các hoạt động học tập; Kĩ năng quan sát - thực tế trong nhà trường; Kĩ năng kiên định - từ chối lời rủ rê; Kĩ năng tư duy phê phán - hành vi

- Biết kể về mình, biết quan sát, phân biệt hành vi

- HS có ý thức chăm sóc, bảo vệ, yêu quý những thành quả lao động

 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI:

Để hoàn thành sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp tích hợp giáo dục

kỹ năng sống cho học sinh lớp 2 qua các môn học”, trong quá trình nghiên cứu

đề tài, tôi đã vận dụng các phương pháp sau:

1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

3 Phương pháp quan sát

4 Phương pháp đàm thoại

5 Phương pháp luyện tập thực hành

6 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

7 Phương pháp lấy ý kiến chuyên gia

V NỘI DUNG NGHIÊN CỨU VÀ CÁC BIỆN PHÁP THỰC HIỆN:

Qua việc nghiên cứu tìm hiểu được vấn đề lý luận nhằm nâng cao giáo dục toàn diện cho học sinh Tôi suy nghĩ và tìm ra những biện pháp để rèn luyện

kỹ năng sống cho học sinh lớp Hai Qua các biện pháp cụ thể được áp dụng ở lớp Hai/1 năm học 2011-2012 như sau:

1/ Biện pháp 1: Xác định các nhóm kỹ năng sống cho học sinh lớp 2:

Trong các chương trình giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Tiểu học, thường nhắc đến những nhóm kỹ năng sống sau đây:

Nhóm kỹ năng nhận thức:

 Nhận thức bản thân

 Xây dựng kế hoạch

 Xác định điểm mạnh, điểm yếu của bản thân

 Khắc phục khó khăn để đạt mục tiêu

 Tư duy tích cực và tư duy sáng tạo

Nhóm kỹ năng xã hội:

 Kỹ năng giao tiếp bằng ngôn ngữ

 Kỹ năng giao tiếp không lời

 Kỹ năng thuyết trình và nói được giữa đám đông

 Kỹ năng diễn đạt cảm xúc và phản hồi

 Kỹ năng từ chối

 Kỹ năng hợp tác

 Kỹ năng làm việc nhóm

 Kỹ năng vận động và gây ảnh hưởng

 Kỹ năng ra quyết định

Nhóm kỹ năng quản lý bản thân:

 Kỹ năng làm chủ cảm xúc

 Phòng chống stress

 Vượt qua lo lắng, sợ hãi

 Khắc phục sự tức giận

 Quản lý thời gian

 Nghỉ ngơi tích cực

 Giải trí lành mạnh

2/ Biện pháp 2: Xây dựng môi trường lớp học thân thiện:

Khi bước vào lớp 2, tất cả các hoạt động đối với các em không còn mới mẻ nữa Nhưng với tính cách nhút nhát của một số em thì việc trang trí một môi trường học tập thân thiện là rất cần thiết Ngay từ tháng đầu năm học, thực hiện theo kế hoạch của Phòng Giáo dục và nhà trường Về không gian lớp học, trang trí một môi trường học tập thân thiện, gần gũi với các em Các em được tự mình trang trí lớp học qua các bài mẫu, bài vẽ, bài nặn… theo từng chủ điểm

Ví dụ: Tháng 9 Tranh vẽ chủ đề Em là học sinh lớp Hai - Gọn gàng, ngăn nắp.

Tháng 10 Tranh vẽ chủ đề Giữ gìn sách vở, đồ dùng học tập - gia đình em.

Hằng ngày, tôi đến lớp sớm trò chuyện với các em, hỏi thăm về gia đình, tâm

tư, tình cảm, sở thích của từng em Qua đó, tôi nắm bắt được từng đối tượng học sinh trong lớp, rồi tự đề ra biện pháp giáo dục phù hợp với các em Tạo không khí lớp học nhẹ nhàng, thân thiện, gần gũi giữa cô – trò; giữa trò – trò

Trong giảng dạy, trong sinh hoạt, tôi thường kể cho các em nghe những mẫu chuyên hay, những trò chơi vui, những câu đố ngộ nghĩnh…nhằm lôi cuốn các

em thích đến trường, đến lớp và muốn đi học

3/ Biện pháp 3: Xác định trách nhiệm của người giáo viên:

3.1/ Xác định các phương pháp dạy học (PPDH) tích cực và kĩ thuật dạy học (KTDH) tích cực.

Là giáo viên trực tiếp đứng lớp, bản thân tôi luôn xác định và sử dụng linh hoạt các PPDH và KTDH tích cực, nhằm tích hợp rèn kĩ năng sống cho học sinh

đạt kết quả cao trong quá trình giảng dạy

- Có những PPDH chung cho nhiều môn học, nhưng có những PPDH đặc thù của từng môn học hoặc nhóm môn học

- Có thể có nhiều tên gọi khác nhau cho một PPDH hoặc KTDH

* Một số phương pháp dạy học tích cực mà tôi thường áp dụng:

- Thảo luận nhóm

- Đóng vai

- Xử lí tình huống

- Nghiên cứu trường hợp điển hình

- Tổ chức trò chơi

- Dự án

- …

* Một số kĩ thuật dạy học tích cực tôi đang áp dụng:

- Động não

- Khăn trải bàn

- Trưng bày phòng tranh

- Công đoạn

- Trình bày 1 phút

- Hỏi chuyên gia

- Hoàn tất một nhiệm vụ

- Hỏi và trả lời

- …

3.2/ Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo:

- Tôi luôn gương mẫu từng cử chỉ, lời nói, việc làm, cách ăn mặc, đi đứng… cho học sinh noi theo Tôi không những như người mẹ thứ hai mà còn phải như người chị của các em Thường xuyên quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, nhường nhịn, gần gũi, ân cần với các em Ví dụ : Bẻ lại cổ áo, chải lại tóc, hướng dẫn các em

đi giày v.v giải quyết những thắc mắc của các em, động viên, khen ngợi, nhân điển hình tốt trước lớp

- Tôi tổ chức nhiều đợt thi đua nhỏ, như: Phong trào “Điểm mười tặng cô”,

“Nói lời hay, làm viêc tốt”, “Đôi bạn cùng tiến”, “Nét chữ, nết người”, … mỗi đợt như vậy tôi đều tổng kết phát thưởng cho những em xuất sắc nhất

- Đối với học sinh, tôi luôn có những hành vi thể hiện rõ chủ đề mà các em

đã và đang học

Ví dụ: Cô cảm ơn em; cô xin lỗi; cô rất vui

* Ngoài những yêu cầu về kiến thức chuyên môn, đòi hỏi tôi phải nắm vững kiến thức kỹ năng sống để giáo dục các em học sinh Tạo điều kiện để các em cảm nhận được không khí thân thiện với trường, lớp, với gia đình và với mọi người Tuy nhiên, tùy theo lứa tuổi, đối tượng mà tôi có những biện pháp giáo dục các em khác nhau Giáo dục kỹ năng sống bao gồm giáo dục nhận thức, sự hiểu biết, thái độ, cách vận dụng và sau cùng là những hành vi mang tính tích cực

Ở học sinh lứa tuổi lớp 2, để giúp các em có tinh thần tự học, sáng tạo và biết vận dụng linh hoạt những điều đã học vào thực tiễn, trong quá trình giảng dạy tôi luôn tìm tòi, sáng tạo ra những phương pháp hay Chẳng hạn như phương pháp

“học mà chơi, chơi mà học” Đến giờ ra chơi, tôi vận động tất cả các em ra khỏi lớp để vui chơi, giải trí nhằm thay đổi trạng thái của các em sau những giờ học căng thẳng và để bắt đầu một tiết học mới tốt hơn Tôi thường xuyên đặt câu hỏi cho các em, tạo điều kiện để các em tham gia hoạt động nhóm, giải quyết vấn đề nào đó một cách cụ thể… trên cơ sở nền tảng là kiến thức cơ bản đã được học Ngoài những giờ lên lớp, tôi tranh thủ thời gian tìm hiểu học sinh để kịp thời chia sẻ, giúp đỡ, động viên các em vượt qua khó khăn; lắng nghe những tâm tư, nguyện vọng của các em Trong quá trình tìm hiểu, tôi chân thành, chủ động xóa

bỏ khoảng cách giữa học sinh và giáo viên; luôn lựa chọn những ngôn từ thích hợp, bổ ích nhằm giáo dục các em có thêm kiến thức trong cuộc sống

4/ Biện pháp 4: Lồng ghép và tích hợp rèn kĩ năng sống trong các môn

học:

Đây là biện pháp mà tôi quan tâm nhất, đó là phải biết kết hợp lồng ghép

và tích hợp rèn kĩ năng sống trong các môn học qua việc:

4.1/ Đa dạng kĩ năng sống:

Kỹ năng sống là tất cả những kỹ năng cần có giúp người ta học tập, làm việc có hiệu quả hơn, sống tốt hơn Có hàng trăm KNS khác nhau Tuỳ theo hoàn cảnh, môi trường sống, điều kiện sống mà chúng ta cần dạy cho trẻ em những kỹ năng thiết yếu khác nhau

Giáo dục KNS cho học sinh là việc rất quan trọng, ảnh hưởng tới quá trình hình thành nhân cách cho các em đến tuổi trưởng thành Có thể bắt đầu giáo dục KNS từ tiểu học, thậm chí còn có thể ở tuổi mầm non Bởi vì lứa tuổi này đã hình thành những hành vi cá nhân, tính cách và nhân cách Việc làm quen với

các môn học về kỹ năng sống như: Giao tiếp, thuyết trình, làm việc theo nhóm, khả năng lãnh đạo, tổ chức, thậm chí là giải quyết các vấn đề liên quan đến tệ nạn xã hội, vấn đề môi trường, hoả hoạn, và nhiều vấn đề khác trong cuộc sống

sẽ giúp các em tự tin, chủ động và biết cách xử lý mọi tình huống trong cuộc sống và quan trọng hơn là khơi gợi những khả năng tư duy sáng tạo, biết phát huy thế mạnh của các em

4.2/ Giáo dục các em tự tin khẳng định bản thân:

KNS chính là phương pháp “học mà chơi, chơi mà học” Thông qua giáo

dục trực quan trên các thiết bị hiện đại (máy tính, ti vi, máy chiếu ), trường đã trang bị cho mỗi lớp một ti vi nên rất thuận lợi cho tôi trong việc giáo dục các

em những bài học về tinh thần đồng đội, giao tiếp, thuyết trình, tư duy được khái quát bằng hình ảnh, ngôn từ có vần điệu để các em dễ dàng tiếp thu trong quá trình học tập Bên cạnh đó tôi đóng vai trò là người hỗ trợ giúp các em phát huy khả năng, thế mạnh của mình, từ đó phát triển những ứng xử tích cực và tự tin trong cuộc sống

Để giáo dục kỹ năng cho các em, ngoài việc lồng ghép vào các bài học, trường tôi còn tạo điều kiện cho các em tham gia thực tế Ví dụ như về kỹ năng chăm sóc sức khỏe bảo vệ bản thân, trường đã mời nhân viên y tế về hướng dẫn các em cách rửa tay đúng quy định để phòng chống dịch bệnh; hay về kỹ năng phòng chống sâu răng, phòng bệnh giun…, tuy chưa có người để hướng dẫn các

em cách bơi lội nhưng nhà trường vẫn có những thông tin qua các giờ học môn Thể dục, môn Tự nhiên-xã hội, môn Đạo đức thông tin qua các giờ học, bài học, môn học… các em có kỹ năng chăm sóc sức khỏe, bảo vệ bản thân Nhờ đó, các em biết tự chăm sóc bản thân như là tự sắp xếp góc học tập thật ngăn nắp, tự giặt quần áo cho mình Ngoài ra, các em còn giúp bố mẹ nhiều việc nhà như giúp

bố chăm sóc cây cảnh, giúp mẹ nhặt rau, tự gấp quần áo, cho gà ăn, trông em…

4.3/ Phát triển khả năng sáng tạo cho học sinh:

- Việc giáo dục kỹ năng sống cho các em bao gồm những nội dung hết sức đơn giản, gần gũi với các em Thực ra nó là một cách giáo dục dựa trên những tình huống thực, quan sát hiện tượng, thực hành thực tế để rút ra những kinh nghiệm, tìm ra giải pháp

Câu hỏi đặt ra là học sinh cần học những gì để khi trưởng thành các em có thể áp dụng? Trường học không chỉ là bốn bức tường của nhà giữ trẻ Trường học nên huấn luyện trái tim và bộ óc, bằng cách thực hiện qua các môn học

Ví dụ: Khi tôi dạy môn Tiếng Việt, phương pháp mới là cho học sinh học

theo nhóm, thông qua hoạt động nhóm, học sinh được rèn luyện kỹ năng biết hợp tác, chia sẻ, biết trình bày ý kiến của mình Khi nhóm trình bày kết quả của mình thì các nhóm khác sẽ lắng nghe và đánh giá, qua đó học sinh sẽ được rèn

kỹ năng tư duy, phê phán và kỹ năng lắng nghe tích cực

- Tôi lựa chọn các phương pháp dạy thích hợp với từng bài dạy để gây hứng thú học tập cho học sinh Không rập khuôn, máy móc, không áp đặt tình huống, cần sáng tạo theo từng tiết dạy Qua từng bài tập, trò chơi, kể chuyện theo

tranh, quan sát tranh và trả lời câu hỏi, đánh giá và tự đánh gía hành vi của bản thân và những người xung quanh, các bài tập tô màu, đóng vai theo tranh, theo tình huống v.v Học sinh tự khám phá và chiếm lĩnh kiến thức mới, kỹ năng mới, sau đó tôi kết luận hành vi đúng

- Mặt khác, để rèn luyện kỹ năng sống cho các em học sinh, trường tôi thường xuyên tổ chức những buổi sinh hoạt ngoại khóa với các trò chơi dân gian, trò chơi vận động, trò chơi đối kháng, trò chơi tương tác, kĩ năng tham gia giao thông… Trường còn cho các em đi thăm các di tích lịch sử, tham quan thắng cảnh; tham gia các hoạt động dọn vệ sinh bảo vệ môi trường Thông qua những hoạt động này, nhà trường muốn rèn luyện cho các em học sinh tính đoàn kết, tinh thần tập thể, khả năng làm việc nhóm Đồng thời xây dựng tinh thần chia sẻ,

ý thức trách nhiệm cho các em Khi tham gia các hoạt động này, các em cảm thấy rất vui và biết thêm nhiều kiến thức bổ ích

4.4/ Rèn kĩ năng giao tiếp cho học sinh:

Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hóa, đồng thời biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm Bày tỏ ý kiến bao gồm cả bày tỏ về suy nghĩ, ý tưởng, nhu cầu, mong muốn và cảm xúc, đồng thời nhờ sự giúp đỡ và sự tư vấn khi cần thiết

- Tôi luôn nghiên cứu mục tiêu cần đạt của giờ học, chú trọng cung cấp

kỹ năng phù hợp với từng nội dung bài dạy

- Hướng dẫn các em thực hiện hành vi qua các trò chơi, sắm vai, đố vui, nêu ý kiến của mình để củng cố, ghi nhớ hành vi đã học Tôi khuyến khích những em có tính cách nhút nhát tham gia vào trò chơi

- Tôi tạo không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, sôi nổi, học sinh học tập phấn khởi bằng những lời động viên, khen ngợi, các em được phát biểu dân chủ không gò ép

Ví dụ 1: Khi học về bài Tự thuật, Lập danh sách

Tôi tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “Vòng tròn chào hỏi” Từng nhóm 5

em đứng nắm tay nhau thành vòng tròn Lần lượt từng em giới thiệu tên của mình với các bạn Qua trò chơi đó, các em biết trẻ em có quyền có họ tên, tự hào khi giới thiệu tên mình với các bạn

Qua trò chơi xây dựng một hành vi Đạo đức cho các em, hình thành kỹ năng

tự giới thiệu Kỹ năng này giúp các em, biết tên và tự giới thiệu tên của mình trong giao tiếp hàng ngày, là cơ sở để học những bài học sau

Ví dụ 2: Thực hành “Đáp lời cảm ơn, xin lỗi, lời từ chối, lời mời, lời yêu cầu,

đề nghị, gọi điện thoại, khi đến nhà người khác…”

Tôi đã tổ chức cho các em luyện tập thực hành kỹ năng hành vi đã học dưới hình thức tổ chức trò chơi như sắm vai, đố vui, hái hoa dân chủ Song phổ biến vẫn là trò chơi sắm vai Trong trò chơi sắm vai, học sinh được sắm vai các nhân vật - các nhân vật này sẽ ở trong các tình huống khác nhau và phải biết ứng

xử sao cho đúng, cho hợp với từng hoàn cảnh Với mỗi tình huống, nên cho

nhiều học sinh lên sắm vai để các em được luyện tập kỹ năng ứng xử và có thể nhận xét những cách ứng xử khác nhau trong cùng một tình huống

Khi chơi sắm vai các em đã tự giới thiệu được vai diễn của mình

5/ Biện pháp 5: Rèn kĩ năng sống qua hoạt động ngoài giờ lên lớp: 5.1/ Mục tiêu:

- Hiểu rõ tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học qua các hoạt động giáo dục

- Nhận biết các kĩ năng sống cơ bản và các nội dung giáo dục kĩ năng sống trong một số hoạt động giáo dục ở tiểu học

- Xác định được các phương pháp, kĩ thuật giáo dục kĩ năng sống cho học sinh trong một số hoạt động giáo dục ở trường tiểu học

5.2/ Thực hiện

Trong nhà trường hiện nay có bộ môn mới là Hoạt động ngoài giờ lên lớp, đây là môn học rất thiết thực trong việc rèn kỹ năng sống cho HS nếu chúng ta vận dụng tốt HS sẽ tự chủ trong các hoạt động này, thay vì phải chịu sự sắp đặt của GV thì HS có thể tự biên soạn chương trình, tự tổ chức thực hiện Dù mỗi tuần chỉ có 1 tiết, nhưng tôi khuyến khích HS tự mình làm lấy Đó là những trang bị kỹ năng sống cho HS

Ngoài ra, tôi còn tổ chức trò chơi “đố vui” dưới hình thức “hái hoa trả lời câu hỏi” hoặc dưới hình thức “quan sát động tác của người chủ trò”, sau đó gọi đúng gọi nhanh tên và tính chất của sự vật hiện tượng

Dưới hình thức hoạt động ngoại khoá này, giúp học sinh được luyện tập thực hành kỹ năng hành vi vào tình huống cụ thể, gần gũi với các em trongcuộc sống hàng ngày đó là vốn kinh nghiệm sống của các em

Tôi còn có ý kiến đề xuất với Tổng phụ trách và Ban giám hiệu về nội dung sinh hoạt Sao theo từng tuần cho phù hợp và đạt hiệu quả cao

6/ Biện pháp 6: Phối hợp với Hội cha mẹ - Nhà trường – Xã hội :

Giáo dục KNS đòi hỏi tính chủ động của HS đầu tiên Vì vậy, nếu chỉ đưa vào chương trình lồng ghép với các môn học liệu có hiệu quả, nhất là khi giáo viên chỉ mới làm quen với các tài liệu hướng dẫn từ đầu năm học này Có người cho rằng: “Giáo dục KNS chỉ thật sự có hiệu quả khi người thầy có tâm huyết, sự kiên nhẫn và nhất là phải có thời gian Giáo dục KNS không phải chỉ là công việc của giáo viên, nhà trường mà của cả xã hội, cộng đồng Phải kết hợp cả gia đình, nhà trường và xã hội mới mong đào tạo được những HS phát triển toàn diện”

- Tôi tăng cường trao đổi thông tin với gia đình một cách thường xuyên, liên tục Mặt khác, vai trò của gia đình vô cùng quan trọng trong định hướng, giáo dục, động viên giúp HS tránh xa tệ nạn xã hội, bố trí thời gian học tập, vui chơi phù hợp Vì vậy, cần có sự kết hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương trong quản lý, giáo dục HS trong và ngoài nhà trường