-Hiểu được mục đích và ý nghĩa của bảo quản ,chế biến nông, lâm ,thủy sản.. -Biết được đặc điểm cơ bản của nông, lâm ,thủy sản và ảnh hưởng của điều kiện môi trường đến chất lượng nông,
Trang 1Tiết35:
BÀI 40: MỤC ĐÍCH Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN
NÔNG, LÂM ,THỦY SẢN.
I/MỤC TIÊU:
1-Kiến thức:
-Hiểu được mục đích và ý nghĩa của bảo quản ,chế biến nông, lâm ,thủy sản
-Biết được đặc điểm cơ bản của nông, lâm ,thủy sản và ảnh hưởng của điều kiện môi trường đến chất lượng nông, lâm ,thủy sản trong bảo quản ,chế biến
2-Kỹ năng:
-Quan sát , liên hệ thực tế
3-Thái độ:
Rèn luyện ý thức bảo quản ,chế biến nông, lâm ,thủy sản trong đời sống sản xuất
II/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
H 40.1 ,40.2 ,40.3 ,40.4 Sưu tầm các tranh ảnh có liên quan
III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Trực quan ,nêu vấn đề
.IV/KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
Mục đích ý nghĩa của công tác bảo quản chế biến nông, lâm ,thủy sản
Đặc diểm của nông, lâm ,thủy sản
V/TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1-Ổn định tổ chức lớp:(1ph)
2-Kiểm tra bài cũ:(4ph)
3-Giảng bài mới:(35ph)
GV Đặt vấn đề : Sản xuất nông lâm ngư
nghiệp đóng góp một phần lớn trong nền
kinh tế quốc dân vào cơ cấu tổng sản phẩm
trong nước ( 1998 24,5 % ,2004: 21,7%)
tuy nhiên còn nhiều hạn chế trong công tác
chế biến bảo quản tính cạnh tranh không
cao giá thành hạ.Vậy làm thế nào để
sản phẩm nông lâm ngư nghiệp nước ta có
giá trị
? Thế nào là bảo quản nông, lâm ,thủy sản
?Mục đích của việc bảo quản nông,
lâm ,thủy sản là gì ?
? Có các hình thức nào để bảo quản sản
phẩm ?
GV hướng dẫn HS quan sát H40.1 tìm hiểu
các kiểu kho bảo quản giải thích kho
silô ,kho lạnh
? Trong đời sống hằng ngáy các em gặp
I/MỤC ĐÍCH Ý NGHĨA CỦA CÔNG TÁC BẢO QUẢN CHẾ BIẾN NÔNG, LÂM ,THỦY SẢN
1.
Mục đích ý nghĩa của công tác bảo quản nông, lâm ,thủy sản
-Duy trì những đặc tính ban đầu của nông, lâm ,thủy sản -Hạn chế tổn thất về số lượng ,chất lượng của chúng
Trang 2các hình thức bảo quản nào ?
(Cất giữ thóc giống khoai tây ,củ lạc trong
chum ,vại, treo ngô nơi khô ráo)
? Thế nào là chế biến nông, lâm ,thủy sản ?
? Vì sao phải chế biến nông, lâm ,thủy sản?
? Em có nhận xét gì về các chất dinh dưỡng
trong các sản phẩm nông, lâm ,thủy sản ?
?Trong công tác bảo quản nông, lâm ,thủy
sản người ta phải phơi khô ,vì sao ?
Vì sao các sản phẩm nông, lâm ,thủy sản
dễ bị vi khuẩn xâm nhập gây thối hỏng?
? Đặc điểm của lâm sản?
?Sản phẩm của lâm sản dùng làm gì?
?Điều kiện môi trường gồm có các yếu tố
nào?
? Môi trường có ảnh hưởng đến chất lượng
nông, lâm ,thủy sản không ?
2 Mục đích ý nghĩa của công tác chế biến nông, lâm ,thủy sản
-Nhằm duy trì ,nâng cao chất lượng
-Tạo điều kiện thuận lợi cho công tác bảo quản
-Tạo nhiều sản phẩm có giá trị cao
II/ ĐẶC ĐIỂM CỦA NÔNG, LÂM ,THỦY SẢN
1.Dinh dưỡng:
Nông, lâm ,thủy sản là lương thực thực phẩm chứa các chất dinh dưỡng cần thiết như :chất đạm ,chất béo ,chất xơ, đường và khoáng chất…
2.Nước :
Đa số nông, lâm ,thủy sản chứa nhiều nước chiếm từ 70 –95%
3.Tác động của vi khuẩn
Dễ bị vi sinh vật xâm nhiễm gây thối hỏng
4.Lâm sản:
Chứa chủ yếu là chất xơ , là nguồn nguyên liệu cho một số nghành công
nghiệp :giấy ,đồ gỗ gia dụng mỹ nghệ
III/ ẢNH HƯỞNG CỦA ĐIỀU KIỆN MÔI TRƯỜNG ĐẾN NÔNG, LÂM ,THỦY SẢN
1.Môi trường:
Điều kiện môi trường (nhiệt độ ,độ ẩm)có ảnh hưởng mạnh đến chất lượng sản phẩm nông, lâm ,thủy sản trong quá
Trang 3? Nhiệt độ của môi trường có ảnh hưởng gì
đến chất lượng sản phẩm?
? Trong môi trường tự nhiên có các loại
sinh vật nào gây hại cho việc bảo quản
nông, lâm ,thủy sản ?
trình bảo quản ,chế biến
2 Ảnh hưởng của các yếu tố môi trường
a.Độ ẩm không khí:
-Làm cho sản phẩm khô bị ẩm trở lại
-Nếu quá giới hạn cho phép sẽ làm hỏng sản phẩm -Độ ẩm thích hợp cho bảo quản:
Thóc gạo (70 – 80 % ) Rau quả tươi (85 – 90% )
b.Nhiệt độ:
Nhiệt độ tăng hoạt động vi sinh vật tăng phản ứng hóa học tăng làm nông, lâm ,thủy sản tự bốc nóng chất lượng giảm mạnh
Nhiệt độ 20 –40 oC,đa số vi sinh vật phát triển nhanh và phá hoại mạnh nông,
lâm ,thủy sản
c.sinh vật gây hại :
Gồm vi sinh vật ,các loại động vật gây hại ( côn trùng ,sâu bọ loài gặm nhấm)
4-Củng cố : (4ph)
Chọn câu trả lời đúng nhất:
Câu1.Chế biến nông sản sau thu hoạch nhằm mục đích:
A/ Duy trì những đặc tính ban đầu của nông sản
B/ Duy trì ,nâng cao chất lượng và giá trị nông sản
C/ Hạn chế tổn thất về nông sản
D/ Hạn chế tổn thất về chất lượng sản phẩm
Câu 2 :Các yếu tố ảnh hưởng đến nông, lâm ,thủy sản trong quá trình bảo quản là:
5-Dặn dò: (1ph)
Học bài ,trả lời câu hỏi trong SKG
Đọc phần thông tin bổ sung và chuẩn bị cho bài 41
Trang 4Tiết36:
I/MỤC TIÊU:
1-Kiến thức:
-Hiểu được mục đích và phương pháp bảo quản hạt giống ,củ giống
2-Kỹ năng:
Quan sát ,liên hệ kiến thức thực tế
3-Thái độ:
Ý thức vận dụng kiến thức đã học vào thực té đời sống,ý thức bảo quản giống cây trồng cho sản xuất
II/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
-Tranh ảnh H 41.1 ,41.2 ,41.3 SGK
-Tìm hiểu thực tế phương pháp bảo quản hạt củ làm gióng của gia đình và địa phương
-Vẽ quy trình bảo quản hạt giống ,củ giống trên giấy to
III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Trực quan ,vấn đáp nêu vấn đề
.IV/KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
Bảo quản hạt giống
V/TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1-Ổn định tổ chức lớp:(1ph)
2-Kiểm tra bài cũ:(4ph)
Câu hỏi:Em hiểu thế nào là bảo quản ,chế biến nông, lâm ,thủy sản ?
So sánh sự giống nhau và khác nhau về mục đích ,ý nghĩa của công tác bảo quản và chế biến nông, lâm ,thủy sản
Đáp án :
3-Giảng bài mới:(35ph)
GV ĐVĐ: Giống cây trồng quyết định đến
năng suất và phẩm chất nông sản , một
trong những khâu quan trọng của công tác
giống lương thực ,thực phẩm là bảo quản
hạt củ làm giống
? Bảo quản hạt giống nhằm mục đích gì ?
?Tác dụng của việc bảo quản hạt giống là
gì?
?Hạt giống đưa vào bảo quản cần có những
tiêu chuẩn gì?
I/ BẢO QUẢN HẠT GIỐNG
1 mục đích ,tác dụng của việc bảo quản hạt giống
Bảo quản hạt giống nhằm:
-Giữ được độ nảy mầm của hạt
-Hạn chế tổn thất về số lượng ,chất lượng hạt giống để tái sản xuất và góp phần duy trì tính đa dạng sinh học
2 Tiêu chuẩn hạt giống.
-Có chất lượng cao
-Thuần chủng
Trang 5?Coù nhöõng phöông phaùp naøo ñeơ bạo quạn
hát gioâng ?
(Tính theo thôøi gian bạo quạn )
GV treo bạng quy trình bạo quạn hát gioâng
leđn bạng vaø höôùng daên HS
?Ñeơ bạo quạn hát gioâng caăn phại coù gì?
(Thu hoách ñuùng thôøi ñieơm ,ñeơ rieđng sách
seõ)
?Sau khi thu hoách phại laøm gì ñeơ coù hát ?
(Taùch tuoât, teõ caơn thaôn )
?Muoân coù hát toât ñạm bạo ñuùng caùc tieđu
chuaơn caăn phại laøm gì ?
? ÔÛ ñòa phöông em hát gioâng ñöôïc bạo
quạn ntn?
?Nođng dađn thöôøng bạo quạn hát gioẫng ntn?
?Caùc cođng ty gioâng cađy troăng bạo quạn hát
gioâng ôû ñađu?
-Khođng bò sađu beônh
3.Caùc phöông phaùp bạo quạn hát gioâng.
-Caât giöõ trong ñieău kieôn nhieôt ñoô ,ñoô aơm ,khođng khí bình thöôøng.Hát gioâng duøng cho vú sau hay trong thôøi hánnhoû hôn
1 naím -Bạo quạn trong ñieău kieôn lánh: nhieôt ñoô 0oC ,ñoô aơm 35 –
40 % ,söû dúng bạo quạn trung hán
-Bạo quạn trong ñieău kieôn lánh ñođng ,nhieôt ñoô10 oC ,ñoô aơm khođng khí 35 – 40 oC Bạo quạn daøi hán
4 Quy trình bạo quạn hát gioâng.
Thu hoách Taùch hát
Phađn loái ,laøm sách
Laøm khođ
Xöû lí bạo quạn Ñoùng goùi Bạo quạn Söû dúng
-Nođng dađn thöôøng bạo quạn hát gioâng theo phöông phaùp truyeăn thoâng trong chum ,vái hoaịc ñoùng bao…
-Caùc cođng ty sạn xuaât hát gioâng thöôøng bạo quạn trong caùc kho maùt ,kho lánh coù nhieôt ñoô vaø ñoô aơm thích hôïp
II/ BẠO QUẠN CỤ GIOÂNG
Trang 6?Cho biết những loại cây nào được trồng
bằng củ?
?Vì sao củ giống thường bảo quản ngắn
ngày?
?Củ giống được bảo quản trong điều kiện
ntn?
?Củ làm giống phải có tiêu chuẩn gì?
?Muốn có cue giống tốt đảm bảo đúng tiêu
chuẩn phải làm gì ?
GV giảng giải:Củ giống rất dễ nảy mầm vì
vậy phải xử lí ức chế để kéo dài thời gian
bảo quản
? Ở địa phương em củ giống được bảo quản
ntn?
Bảo quản ngắn ngày trong điều kiện bình thường hay trong kho lạnh , nhiệt độ không khí từ 05oC , độ ẩm không khítừ 85 90%
1.Tiêu chuẩn củ giống.
-Có chất lượng cao
-Đồng đều ,không già quá ,không non quá
-Không bị sâu bệnh -Không bị lẫn với các giống khác
-Còn nguyên vẹn -Khả năng nảy mầm cao
2.Quy trình bảo quản củ giống
Thu hoạch Làm sạch ,phân loại Xử lí phòng chống vi sinh vật hại Xử lí ức chế nảy mầm Bảo quản
Sử dụng
_ Các hộ nông dân thường bảo quản giống theo phương pháp cổ truyền trên giá nơi thoáng và ánh sáng tán xạ
- Các nước phát triển thường dùng phương pháp lạnh,hoặc sử dụng phương pháp nuôi cấy môtế bào
4-Củng cố : (4ph)
Hoàn thành quy trình sau về bảo quản hạt giống:
Thu hoạch ? Phân loại ,làm sạch ? Xử lí ? ? Sử dụng
5-Dặn dò: (1ph)
Học bài ghi, SGK
Chuẩn bị bài mới
Trang 7
Tiết37:
BÀI 42-44: BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN LƯƠNG THỰC ,THỰC PHẨM.
I/MỤC TIÊU:
1-Kiến thức:
-Biết được các loại kho và các phương pháp bảo quản thóc ngô ,rau ,hoa quả tươi
-Biết được quá trình bảo quản thóc ,ngô ,khoai lang ,sắn
-Biết được một số phương pháp bảo quản rau ,hoa quả tươi
-Phương pháp chế biến gạo từ thóc
-Biết được quy trình công nghệ chế biến tinh bột từ củ sắn ,chế biến rau quả
2-Kỹ năng:
Quan sát , liên hệ thực tế
3-Thái độ:
Vận dụng các kiến thức đã học về bảo quản ,chế biến lương thực , thực phẩm vào thực tế
ở gia đình và địa phương
II/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
H 42.1 ,42.2 ,42.3 ,42.4 ,42.5 ,42.6 43.1 ,43.2
III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Vấn đáp tìm tòi ,phát hiện vấn đề ,liên hệ thực tế
.IV/KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
-Bảo quản lương thực
-Chế biến gạo ,rau quả
V/TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1-Ổn định tổ chức lớp:(1ph)
2-Kiểm tra bài cũ:(4ph)
1.Mục đích của công tác bảo quản các loại hạt ,củ giống trong sản xuất
2 Nêu quy trình bảo quản hạt gióng củ giống
Đáp án :
1.Bảo quản hạt giống dùng cho vụ sau hay trong thời hạn nhỏ hơn 1 năm
Bảo quản trung hạn , bảo quản dài hạn
3-Giảng bài mới:(35ph)
GV ĐVĐ: Việc bảo quản các sản phẩm cây
trồng rất khó , dễ bị phân hủy Vậy cần
phải bảo quản ntn?
?Để bảo quản thóc ngô thì người ta cần
trang bị ntn?
?Vì sao gầm kho phải được thông gió ?
A/ BẢO QUẢN LƯƠNG THỰC THỰC PHẨM.
1.Bảo quản thóc ngô.
a.Các dạng kho bảo quản.
-Thóc ngô được bảo quản trong nhà kho
+Nhà kho có nhiều gian được xây bằng gạch ,ngói dãy -Nhà kho có đặc điểm : + Dưới sàn kho có gầm thông
Trang 8?Vì sao tường kho phải xây bằng gạch có
mái che?
?Nêu một số phương pháp bảo quản ?
?Nông dân thường bảo quản ntn?
GV Treo tranh quy trình bảo quản thóc ngô
lên bảng và hướng dẫn HS trả lời
GV Treo tranh quy trình bảo quản sắn lát
thái khô
gió
+Tường kho xây bằng gạch +Mái che có thể là vòm cuốn bằng gạch , ngói ,tôn hay fibrô
xi măng nhưng nhất thiết phải có trần cách nhiệt
+Kho thuận tiện cho việc cơ giới hóa ,nhập xuất hàng và các hoạt động của thiết bị phục vụ bảo quản
-Kho silô: Là dạng kho hình trụ ,vuông , sáu cạnh xây bằng gạch ,bê tông
Kho silô được trang bị đồng bộ từ khâu nhập ,xuất ,làm sạch ,sấy và thường được cơ giới hóa và tự động hóa
b.Một số phương pháp bảo quản:
-Đổ rời ,thong gió tự nhiên ,hay thông gió tích cựccó cào đảo trong nhà kho và kho silô
-Đóng bao trong nhà kho -Nông dân thường bảo quản theo phương pháp truyền thốngtronh các phương tiện đơn giản như :chum ,vại,thùng ,bao tải ,kho silô
-Các nước phát triển bảo quản trong các kho silô liên
hoàn ,hiện đại ,các thông số kỹ thuật được kiểm tra và đo bằng máytính
c Quy trình bảo quản thóc ngô.
Thu hoạch Tuốt tẻ hạt Làm sạch và phân loại Làm khô Làm nguội Phân loại theo chất lượng bảo quản Sử dụng
2.Bảo quản khoai lang ,sắn a.Quy trình bảo quản sắn lát
Trang 9?Trạng thái của rau khi thu hoạch về còn
thực hiện các hoạt động sống không ?
?Có các phương pháp nào để bảo quản rau
quả tươi?
?Vì sao trong điều kiện lạnh rau quả tươi
được bảo vệ tốt hơn?
GV yêu cầu HS đọc SGK và tìm hiểu các
bước của quy trình bảo quản lạnh
?Cho biết quy trình chế biến gạo từ thóc có
mấy bước ?
khô.
Thu hoạch Chặt cuống ,gọt vỏ Làm sạch Thái lát Làm khô Đóng gói Bảo quản kín nơi khô ráo sử dụng
c.Quy trình bảo quản khoai lang tươi.
Thu hoạch và lựa chọn khoai
Hong khô Xử lí chất chống nấm Hong khô Xử lí chất chống nảy mầm Phủ cát khô Bảo quản
Sử dụng
II/ BẢO QUẢN RAU ,HOA
QUẢ TƯƠI
1.Một số phương pháp bảo quản rau quả tươi.
-Bảo quản ở điều kiện thường -Bảo quản ở điều kiện lạnh -Bảo quản trong môi trường biến đổi
-Bảo quản bằng hóa chất -Bảo quản bằng chiếu xạ
2.Quy trình bảo quản rau quả tươi bằng phương pháp lạnh
-Cơ sở : Trong điều kiện lạnh hoạt động sống của rau quả cũng như vi sinh vật hại bị chậm lại nên rau quả được bảo quản tốt hơn
-Quy trình bảo quản:
Thu hái Chọn lựa Làm sạch Làm ráo nước Bao gói Bảo quảnlạnh Sử dụng
B/ CHẾ BIẾN LƯƠNG THỰC THỰC PHẨM I/ CHẾ BIẾN GẠO TỪ
THÓC
-Quy trình chế biến :
Trang 10GV Kẻ ô trống tương ứng với các bước cho
HS lên gắn vào thể hiện liên hệ giữa các
bước
Làm sạch thóc Xay Tách trấuXát trắng Đánh bóng Bảo quản Sử dụng
II/ CHẾ BIẾN SẮN 1.Một số phương pháp chế biến sắn.
-Thái lát ,phơi khô
-Chẻ ,chặt khúc ,phơi khô -Phơi cả củ(sắn gạt hưu) -Nạo thành sợi rồi phơi khô -Chế biến bột sắn
-Chế biến tinh bột sắn
Lên men sắn tươi để sản xuất thức ăn gia súc
2 Quy trình công nghệ chế biến tinh bột sắn
Sắn thu hoạch Làm sạch
Nghiền Tách bã Thu hồi tinh bột Bảo quản ướt
Làm khô Đóng gói Sử dụng
III/ CHẾ BIẾN RAU QUẢ
1,một số phương pháp chế biến rau quả
-Đóng hộp
-Sấy khô
-Chế biến các loại nước uống -Muối chua
2 Quy trình công nghệ chế biến rau quả theo phương pháp đóng hộp.
Nguyên liệu rau quả Phân loại Làm sạch Xử lí cơ học Xử lí nhiệt Vào hộp
Bài khí Ghép mí Thanh trùng Làm nguội
Bảo quản thành phẩm Sử dụng
4-Củng cố : (4ph)
5-Dặn dò: (1ph)
Trang 11Tiết38:
BÀI 43- 46 : BẢO QUẢN VÀ CHẾ BIẾN SẢN PHẨM CHĂN NUÔI ,
THỦY SẢN.
I/MỤC TIÊU:
1-Kiến thức:
-Biết được một số phương pháp bảo quản thịt ,trứng ,sữa
-Biết được một số phương pháp chế biến thịt và quy trình chế biến thịthộp
-Biết được một số phương pháp chế biến cá và cách làm ruốc cá từ cá tươi
-Biết được một số phương pháp chế biến sữa và quy trình công nghệ chế biến sữa bột
2-Kỹ năng:
-Quan sát ,liên hệ thực tế
3-Thái độ:
-Rèn luyện ý thức bảo quản và sử dụng hợp lý các sản phẩm chăn nuôi
-Có ý thức giữ gìn vệ sinh an toàn thực phẩm.Vận dụng các kiến thức về chế biến các sản phẩm chăn nuôi và thủy sản vào đời sống và sản xuất
II/PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
H 43.1 ,43.2 46.1 ,46.2 46.3 và 46.4 và các hình khác có liên quan
Mẫu vật thịt hộp ,cá hộp
III/PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:
Giảng giải ,vấn đáp kết hợp liên hệ thực tế
.IV/KIẾN THỨC TRỌNG TÂM:
Bảo quản thịt và bảo quản thủy hải sản
Chế biến sản phẩm chăn nuôi và chế biến cá
V/TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY HỌC :
1-Ổn định tổ chức lớp:(1ph)
2-Kiểm tra bài cũ:(4ph)
Câu hỏi: 1.Nêu quy trình chế biến gạo từ thóc
2.Nêu các phương pháp bảo quản rau quả tươi Quy trình bảo quản rau quả tươi Đáp án: 1.Quy trình chế biếngạo từ thóc
2.Phương pháp bảo quản rau quả tươi:
-Bảo quản lạnh
-Bảo quản ở nhiệt độ thường
-Bảo quản trong môi trường khí biến đổi
-Bảo quản bằng hóa chất
-Bảo quản bằng chiếu xạ
3-Giảng bài mới:(35ph)