- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp rápcủa các mạch điện tử ứng dụng.. - Kỹ năng: Lắp ráp được các mạch điện tử ứng dụng đảm bảo đúng trình tự các
Trang 1SỞ LAO ĐỘNG – THƯƠNG BINH VÀ XÃ HỘI TỈNH VĨNH PHÚC
HỒ SƠ BÀI GIẢNG
Tên bài giảng: Mạch cảnh báo dùngTransistor Môđun: Linh kiện điện tử
Nghề: ĐIỆN TỬ CÔNG NGHIỆP
Cấp trình độ: Cao đẳng nghề
Họ và tên giáo viên: Nguyễn Văn Việt
Đơn vị: Trường Cao đẳng nghề Vĩnh Phúc
Hội giảng Giáo viên dạy nghề toàn quốc 2015
Trang 2PHƯƠNG ÁN BÀI GIẢNG
1 Tên bài giảng:
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
2 Vị trí bài giảng:
3 Đối tượng giảng dạy
Sinh viên hệ Cao đẳng nghề: Điện tử công nghiệp
4 Mục tiêu bài giảng
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Mục tiêu :
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
MÔ ĐUN 09:LINH KIỆN ĐIỆN TỬ
Tổng số: 60h
Bài 1:
Linh kiện thụ
động
Bài 2:
Linh kiện bán dẫn
Bài 4:
Một số mạch điện tử ứng dụng
Bài 4:
Một số mạch điện tử ứng dụng
Bài 3:
Linh kiện quang điện tử
Tiểu kỹ năng 1:
Mạch dao động đa hài dùng Transistor
Tiểu kỹ năng 2:
Mạch cảnh báo dùng Transistor (60’)
Tiểu kỹ năng 3: Mạch tự động bật đèn khi trời tối dùng Quang trở
Trang 3- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của các mạch điện tử ứng dụng Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được các mạch điện tử ứng dụng đảm bảo đúng trình tự các
bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch cảnh báo dùng Transistor Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch cảnh báo dùng Transistor đảm bảo đúng trình tự
các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
5 Trọng tâm bài giảng
Thao tác mẫu và thực hành độc lập của sinh viên
6 Phương pháp, hình thức tổ chức dạy học
6.1 Phương pháp dạy học
Thuyết trình, đàm thoại, thảo luận nhóm, trực quan, làm mẫu, luyện tập
6.2 Hình thức tổ chức dạy học
- Phần lý thuyết: Tập trung cả lớp
- Phần thực hành: Hướng dẫn cá nhân
- Kết thúc vấn đề: Tập trung cả lớp
- Hướng dẫn tự học: Tập trung cả lớp
Trang 47 Phương án cụ thể
- Thời gian thực hiện : 60 phút
II
2 Giới thiệu chủ đề Thuyết trình, trực quan 04 phút
3 Giải quyết vấn đề Đàm thoại, thảo luận, trực quan,
thuyết trình, làm mẫu, luyện tập 50 phút
4 Kết thúc vấn đề Thuyết trình, đàm thoại 02 phút
5 Hướng dẫn tự học Thuyết trình 01 phút
Trang 5GIÁO ÁN SỐ 18 : Thời gian thực hiện: 60 phút
Tên bài học trước: Bài 3: Linh kiện quang điện tử
Thực hiện từ ngày đến ngày /09/2015
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
MỤC TIÊU
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Mục tiêu :
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của các mạch điện tử ứng dụng Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được các mạch điện tử ứng dụng đảm bảo đúng trình tự các
bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
Mục tiêu:
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch cảnh báo dùng Transistor Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch cảnh báo dùng Transistor đảm bảo đúng trình tự
các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
ĐỒ DÙNG VÀ TRANG THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Đồ dùng và thiết bị dạy học
- Giáo án, đề cương bài giảng, bảng trình tự các bước, bảng các dạng sai hỏng thường gặp, phiếu luyện tập, tài liệu phát tay
Trang 6- Máy tính, máy chiếu Dụng cụ, vật tư, thiết bị.
HÌNH THỨC VÀ TỔ CHỨC DẠY HỌC
+ Phần dẫn nhập, giới thiệu chủ đề: tập trung cả lớp
+ Phần giải quyết vấn đề:
- Lý thuyết liên quan: tập trung cả lớp
- Thao tác mẫu: tập trung cả lớp
- Thực hành: Cá nhân luyện tập
+ Phần kết thúc vấn đề: tập trung cả lớp
I ỔN ĐỊNH LỚP Thời gian: 1’
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra bảo hộ lao động, an toàn điện
II THỰC HIỆN BÀI HỌC
HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
TG (phút)
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của sinh
viên
1 Dẫn nhập :
Liên hệ thực tiễn
- Chiếu video
- Dẫn dẫn dắt sinh sinh vào bài học
- Quan sát, lắng nghe 2’
2 Giới thiệu chủ đề
Bài 4 : MỘT SỐ MẠCH
ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
- Viết tên bài lên bảng - Quan sát, ghi nhớ
4’
+ Mục tiêu
- Kiến thức:
- Kỹ năng:
- Thái độ:
- Giới thiệu mục tiêu trên slide
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
+ Nội dung
Tiểu kỹ năng 1: Mạch dao
động đa hài dùng Transistor
Tiểu kỹ năng 2: Mạch
cảnh báo dùng Transistor
Tiểu kỹ năng 3: Mạch tự
động bật đèn khi trời tối
dùng Quang trở.
- Nêu nội dung bài học trên slide
- Phát tài liệu học tập
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Nhận tài liệu học tập
Trang 73 Giải quyết vấn đề
Tiểu kỹ năng 1: Mạch dao
động đa hài dùng Transistor
A Lý thuyết liên quan
B Trình tự thực hiện
C Thực hành
Tiểu kỹ năng 2: Mạch cảnh
báo dùng Transistor
A Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ mạch điện.
2 Nguyên lý hoạt động
3 Sơ đồ lắp ráp
B Trình tự thực hiện
1 Chuẩn bị dụng cụ, vật tư,
linh kiện.
- Chuẩn bị:
- Lựa chọn, kiểm tra:
- Giới thiệu linh kiện
sử dụng trong mạch
- Phát vấn: Dựa trên sơ
đồ mạch động lực đã
có, em hãy vẽ sơ đồ mạch điều khiển?
- Nhận xét, kết luận Chiếu slide sơ đồ nguyên lý
- Phát vấn: Trình bày nguyên lý hoạt động của mạch?
- Nhận xét, mô phỏng nguyên lý trên slide
- Chiếu Slide
- Phân tích
- Chiếu slide, giới thiệu dụng cụ vật tư, linh kiện
- Thông báo
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Thảo luận, suy nghĩ, trả lời
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Thảo luận, suy nghĩ, trả lời
- Lắng nghe, quan sát Ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Lắng nghe
6’
5’
2’
3’
Trang 82.Trình tự các bước thực
hiện.
3 Thao tác mẫu
Bước 1:
Bước 2:
Bước 3:
4 Các dạng sai hỏng
thường gặp, nguyên nhân,
biện pháp xử lý, phòng
tránh.
- Khi cấp nguồn tải hoạt
động liên tục
- Mạch không hoạt động
C.Thực hành
- Sinh viên thực hiện lắp
mạch theo trình tự các bước
- Giúp học sinh yếu kém
- Phát vấn: Em hãy nêu trình tự các bước thực hiện trong bài học trước?
- Nhận xét, treo bảng
các bước thực hiện
- Giải thích
- Phân công vị trí quan sát
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Yêu cầu sinh viên làm thử
- Quan sát, nhận xét
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Thao tác chậm và truyền đạt kinh nghiệm
- Chiếu slide, phân tích, giảng giải
- Quan sát, uốn nắn, sửa sai
- Nhắc nhở an toàn
- Làm lại một số thao tác (nếu cần)
- Suy nghĩ, trả lời
- Quan sát
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Xác định vị trí quan sát
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Thao tác
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Quan sát, lắng nghe, ghi nhớ
- Lắng nghe, ghi nhớ
- Lắp mạch theo trình
tự các bước
- Nhờ GV làm lại 1 số thao tác (nếu cần)
- Ghi kết quả vào phiếu luyện tập
2’
14’
1’
17’
Trang 9Tiểu kỹ năng 3: Mạch tự
động bật đèn khi trời tối
dùng Quang trở
A Lý thuyết liên quan
B Trình tự thực hiện
C Thực hành
4 Kết thúc vấn đề
- Nhận xét kết quả luyện tập
- Củng cố kiến thức và kỹ
năng
- Giải đáp thắc mắc
- Thu dọn dụng cụ
- Chuẩn bị cho bài học sau
- Nhận xét quá trình luyện tập và rút kinh nghiệm
- Đặt câu hỏi và nhắc lại kỹ năng chính khi lắp mạch
- Giải đáp thắc mắc (nếu có)
- Phân công SV thu dọn dụng cụ
- Hướng dẫn SV tìm hiểu bài mới
- Nghe và ghi nhớ
- Trả lời câu hỏi và ghi nhớ
- Đặt câu hỏi(nếu có)
- Thu dọn dụng cụ
- Nghe và ghi nhớ
2’
5 Hướng dẫn tự học
- Mạch tự động bật đèn khi
trời tối dùng Quang trở
- tailieu.vn
- Thông báo - Lắng nghe
1’
III RÚT KINH NGHIỆM TỔ CHỨC THỰC HIỆN
- Phương pháp dạy học:………
- Nội dung bài học:………
- Thái độ học tập:
………
Trang 10TRƯỞNG ĐOÀN
(duyệt)
GIÁO VIÊN
Nguyễn Văn Việt
Phụ lục 1:
BẢNG DỤNG CỤ, THIẾT BI, VẬT TƯ
Thiết bị
Dụng cụ
Trang 11Phụ lục 2:
BẢNG CÁC BƯỚC THỰC HIỆN
TT Bước thực
hiện Thao tác
Thiết bị, dụng
cụ, vật tư Yêu cầu kỹ thuật
1 Cắm linh kiện trên bo mạch
- Uốn chân linh kiện theo vị trí hàn
- Cắm linh kiện
- Kiểm tra
- Panh kẹp, linh kiện
- Mạch in, linh kiện
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2mm
- Đúng vị trí, đúng cực tính, cùng chiều
- Đủ số lượng, đúng cực tính, cùng chiều
2 Hàn và cắt
chân linh kiện
- Gá mạch in lên bàn kẹp
- Hàn Transistor, RC,
RB, Điốt, Rơle, J1, J2,
J3, J4, J5
- Cắt chân linh kiện
- Kiểm tra
- Mạch in, bàn kẹp
- Mỏ hàn,thiếc hàn, mỡ hàn
- Kìm cắt
- Chắc chắn, góc độ phù hợp
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt
- Cắt sát mối hàn, đảm bảo
an toàn
- Mối hàn, chân linh kiện
3
Kiểm tra, vận
hành mạch
điện
- Kiểm tra nguội
- Đo, kiểm tra nguồn cấp
- Gá sản phẩm lên
mô hình
- Đấu tải , cấp nguồn, quan sát hoạt động
- Đồng hồ vạn năng,sản phẩm
- Đồng hồ vạn năng, mô hình thực hành
- Mô hình, sản phẩm
- Mô hình, sản phẩm
- Thông mạch, không chạm chập
- Đảm bảo chính xác, an toàn
- Đúng vị trí, chắc chắn
- Hoạt động đúng yêu cầu,
an toàn
Trang 12Phụ lục 3:
BẢNG CÁC DẠNG SAI HỎNG
TT HIỆN TƯỢNG NGUYÊN NHÂN
BIỆN PHÁP XỬ
LÝ, PHÒNG TRÁNH
1 Khi cấp nguồn tải
hoạt động liên tục - Transistor bị chập chân. - Kiểm tra, hàn lại.
2 Mạch không hoạt
động
- Mối hàn Transistor không tiếp xúc - Kiểm tra, lắp lại
Trang 13Phụ lục 4:
PHIẾU ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ LUYỆN TẬP
Mô-đun:
Tiểu kỹ năng 2:
SV thực hiện:
Xưởng TH:
Linh kiện điện tử Nghề: Điện tử công nghiệp.
Mạch cảnh báo dùng Transistor
……… Lớp: ……… Điện tử cơ bản Ngày thực hiện:………
GV hướng dẫn: Nguyễn Văn Việt
TT TIÊU CHUẨN TIÊU CHÍ ĐạtKẾT QUẢKhông đạt
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2 mm, cắm đúng vị trí, cực tính, cùng chiều
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt Cắt sát mối hàn
- Mạch hoạt động đúng yêu cầu
2 Mỹ thuật - Bố trí linh kiện đúng, đều, đẹp.
- Mối hàn nhẵn, bóng, tròn
- Cắt chân linh kiện
- Hàn mạch
- Vận hành mạch
Trang 14Đánh giá chung
Trang 15Phụ lục 5:
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ VĨNH PHÚC
KHOA ĐIỆN TỬ
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
PHIẾU LUYỆN TẬP
Sinh viên thực hiện:
Lớp:
Khóa:
……….
……….
……….
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
1 Cắm linh kiện trên bo
mạch
- Chân linh kiện uốn cách thân tối thiểu 2mm
- Đúng vị trí, đúng cực tính, cùng chiều
- Đúng sơ đồ lắp ráp
2 Hàn và cắt chân linh
kiện
- Mối hàn lấp đầy các phía, nhẵn, bóng Không chạm chập, quá thiếc , quá nhiệt
- Cắt sát mối hàn, đảm bảo an toàn
Trang 163 Kiểm tra, vận hành
mạch điện
- Thông mạch, không chạm chập
Trang 17ĐỀ CƯƠNG BÀI GIẢNG
Bài 4: MỘT SỐ MẠCH ĐIỆN TỬ ỨNG DỤNG
Tiểu kỹ năng 2: MẠCH CẢNH BÁO DÙNG TRANSISTOR
I MỤC TIÊU
Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:
- Kiến thức: Trình bày được sơ đồ mạch điện, nguyên lý hoạt động, sơ đồ lắp ráp
của mạch cảnh báo dùng Transistor Phân tích được trình tự các bước lắp ráp, các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh
- Kỹ năng: Lắp ráp được mạch cảnh báo dùng Transistor đảm bảo đúng trình tự
các bước và yêu cầu kỹ thuật
- Thái độ: Học tập nghiêm túc, ý thức tiết kiệm nguyên vật liệu, vệ sinh công
nghiệp, đảm bảo an toàn cho người và thiết bị
II NỘI DUNG BÀI HỌC
A Lý thuyết liên quan
1 Sơ đồ mạch điện
+ Vai trò của các linh kiện trong mạch:
- Cảm biến: Phát hiện đối tượng
- RC; RB: Điện trở phân cực
- Transistor T: Điều khiển rơle
- Rơle: Đóng ngắt bóng đèn và chuông
Trang 18- Điốt D: Bảo vệ Transistor
2 Nguyên lý hoạt động
+ Khi cấp nguồn điện cho mạch:
- Ở thời điểm ban đầu khi không có đối tượng trong vùng phát hiện của cảm biến, cảm biến không tác động Cực B không có tín hiệu, dòng IB = 0, Transistor ở trạng thái ngưng dẫn, chuông không kêu và đèn tắt.
- Khi có đối tượng đi vào vùng phát hiện, cảm biến tác động đưa tín hiệu vào cực B của Transistor qua điện trở RB điều khiển T dẫn Khi đó có dòng điện chạy qua cuộn dây của rơ le, tiếp điểm thường mở của Rơ le đóng lại, chuông kêu và đèn bật sáng.
3 Sơ đồ lắp ráp.
Trang 19B Trình tự thực hiện
1 Chuẩn bị dụng cụ, thiết bị, vât tư (Phụ lục 1)
2 Trình tự các bước thực hiện (Phụ lục 2)
3 Làm mẫu
4 Các dạng sai hỏng thường gặp, nguyên nhân và biện pháp xử lý, phòng tránh (Phụ lục 3).
C Thực hành